Định lương Aavonoid toàn phẩn trong
hạt cần tây bằng phương pháp đo quang
Nguyễn Thu Hằng\ Nguyễn Ngọc Cấu\
Hoàng Phương Thảo\ Phạm Thùy Linh^
^Trường Đại học Dược Hà Nội
^Trường Đại học YDược Thái Nguyên
SUMMARY
A spectrophotometric method was developed for the determination o f the totol flavonoid content o f celery seeds. It wos based
on complex formation between polyphenol and triethylơmine as photometric reaction. Apigenin was used as calibration standard.
For photometric measurement, a wavelength o f 380.5 nm was recommended. The method was validated showing good linearity
(A = 0.0338x C -ị- 0.0033, R^= 0.9998), repeatibility (RSD = 4.7%) and accuracy (9.8-101,9%). The total flavonoid content was found to
be 0.65% in dried materials. These results could be used for the standardization o f celery seeds in the future.
Từkhóa:Apium graveolens L , cân tây, đo quang, định lượng, fiovonoid toàn phần, hạt

Đặt vấn để
Cây cần tây có tên khoa học là Apium grơveolens L,
là loại cây rau án rất phổ biến trên thế giới và đã được
di thực vể trổng ở Việt Nam [4], [6 ]. Bên cạnh việc sử
dụng bộ phận trên mặt đất làm rau ăn, hạt cần tây
cũng được biết đến là một dược thảo ở một số quốc
gia để chữa các bệnh về khớp, bệnh gút an thần, lợi
tiểu [9] hạ huyết áp và chống viêm [8 ]. Gần đây, một
số tác dụng sinh học của hạt cẩn tây đã được chứng
minh bằng thực nghiệm khoa họQ trong đó đáng chú
ý là tác dụng ức chế enzym xanthin oxidase là enzym
chìa khóa trong bệnh gút [2 ] tác dụng ức chế ngưng
tập tiểu cầu [3] và các tác dụng này có liên quan đến
thành phần flavonoid trong dược liệu [7], [11]. Do
đó, flavonoid là một trong các nhóm hoạt chất quan
trọng của hạt cẩn tây và việc xác định hàm lượng
flavonoid trong dược liệu này là cẩn thiết. Mục tiêu

Flavonoid toàn phẩn trong hạt cẩn tây được định
lượng bằng phương pháp đo quang.
- Dung dịch chuẩn gốc: Hòa tan apigenin chuẩn
trong methanol để thu được dung dịch có nồng độ
khoảng 15,3 ng/ml.
- Dung dịch thử: Càn chính xác khoảng 5 gam bột
dược liệu cho vào trong túi giấy lọc đã chuẩn bị sẵn,
tiến hành chiết soxhlet với 10 0 ml ether dầu hỏa đến
khi hết chất béo (thử bằng quan sát vết trên giấy lọc).
Lấy túi bã dược liệu ra, để bay hơi hết dung môi, chiết
tiếp soxhlet với 80 ml methanol đến kiệt flavonoid
(kiểm tra bằng cách lấy dịch chiết trong bình soxhlet
cho vào ống nghiệm, thêm bột Mg và vài giọt HCI
đặc không thấy xuất hiện màu hổng hoặc đỏ). Lấy
dịch chiết methanol cho vào bình định mức 10 0 ml,


bổ sung methanol vừa đủ tới vạch (dung dịch T^). Lấy
chính xác 1 ml dung dịch cho vào bình định mức 25
ml, bổ sung methanol đến vạch, lắc đều (dung dịch T^).
- Phản ứng tạo màu: Nhóm -OH phenol trong
phân tử của các hợp chất flavonoid có thể phản
ứng với kiềm tạo thành các phenolat làm tăng
màu của dung dịch trong môi trường kiểm. Nghiên
cứu chọn phản ứng với dung dịch trlethylamin
1 % trong methanol với các thông số tham khảo
theo tài liệu [ 1 0 ] làm phản ứng tạo màu để định
lượng flavonoid toàn phần trong hạt cắn tây bằng
phương pháp đo quang.
- Thẩm định phương pháp

trỉethylamin 0,5% trong methanol (v/v). Kết quả quét
phổ được trình bày ở hình 1 cho thấy dung dịch có 3
cực đại hấp thụ ở 380,5 nm; 275,0 nm và 231,5 nm.
Chọn bước sóng 380,5 nm làm bước sóng đo quang.
Thẩm định phương pháp
- Xác định khoảng tuyến tính
Lấy chính xác 1 ,2, 3,4, 5 ml dung dịch chuẩn gốc
cho vào lần lượt 5 bình định mức 10 ml rồi thực hiện
phản ứng tạo màu. Đo độ hấp thụ dãy dung dịch
chuẩn trên tại bước sóng 380,5 nm với mẫu trắng là
dung dịch trỉethylamin 0,5% trong methanol (v/v). Đổ
thị biểu diễn mỗi tương quan tuyến tính giữa nồng
độ dãy dung dịch chuẩn và độ hấp thụ được trình bày
ở hình 2 .
Kết quả trên cho thấy trong khoảng nồng độ khảo
sát tại bước sóng 380,5 nm, độ hấp thụ và nồng độ
apigenin có sự tương quan tuyến tính chặt chẽ với hệ
so xác định R2 = 0,998.
Cxk
Phương trình hổi quy tuyến tính:
% Flavonoid toàn phẩn = ---- — 7 7 7 ^^^^
mxio x ( l - / / )
A = 0,0338xC + 0,0033
Trong đó:
Trong đó:
•
C: Nồng độ flavonoid toàn phần dung dịch thử • A: Độ hấp thụ của dung dịch.
• C: Nồng độ dung dịch (|jg/ml).
tính được phương trình hổi quy (Mg/nnl).



0,170

0,170

4,93

0,67

9,95

Giá trị trung bình X
Thống kê Độ lệch chuẩn s
Độ lệch chuẩn tương đối RSD

có sai số lớn hơn so với phương pháp đo quang do
khó có thể loại bỏ tuyệt đối tạp chất trong dịch chiết
dược liệu hoặc một phẩn flavonoid có thể bị hư hao
trong quá trình loại tạp. Do đó, trong nghiên cứu
này flavonoid toàn phẩn trong hạt cán tây được tiến
hành định lượng bằng phương pháp đo quang, thực
hiện phản ứng tạo màu với triethylamin, kết quả định
lượng được tính theo apigenin.
Dung môi được dùng để đo phổ UV-VIS có những
bước sóng giới hạn (Â ^ khác nhau mà dưới bước
sóng đó, dung môi hấp thụ đa phần các bức xạ chiếu
qua nó [1]. Kết quả quét phổ của apigenỉn tạo phức
với triethylamin cho thấy dung dịch có 3 cực đại hấp
thụ ở 380,5 nm, 275,0 nm và 231,5 nm. Vì vậy, để giảm
thiểu sai số do ảnh hưởng của dung môi, các chất

2.

Trần Tử An (2007), Hóa phân tích, Tập 2, NXB Y học, Hà Nội, tr. 50.
Nguyễn Thu Hằng, Nguyễn Thùy Dương, Nguyễn Thanh Tùng (2014), "Nghiên cứu tác dụng ức chế enzym xanthin oxidase in vitro của
cây cần tây {Apịum graveolens D", Tạp chí Dược học, (6), tr. 67-71.

3.

Nguyễn Thu Hằng, Nguyễn Thị Hồng Vân (2013), "Nghiên cứu ảnh hưởng in vitro của dịch chiết hạt cần tây đối với sự ngưng tập tiểu
cẩu và quá trình đông máu'; Nghiên cứu Dược và Thông tin thuốc, 1 (5), tr. 25-28.

4.

Đỗ Tất Lợi (1999), Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam, NXB Y học, Hà Nội, tr. 314-315.

5.

Ngô Văn Thu, Trần Hùng (2011), Dược liệu họQĨập I, NXB Y học, Hà Nội, tr. 378-379.

6.

Viện Dược Liệu (2004), Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, Tập 2, NXB Khoa học Kỹ thuật,Hà Nội,

7.

tr. 566-568.

Agrawal AD (2011), "Pharmacological activities of flavonoids: a review" International Journal of Pharmaceutical Sciences and
Nanotechnology, 4 (2), pp. 1394-1398.
8.