LỜI NÓI ĐẦU
Sau gần 30 năm đổi mới và phát triển, nền kinh tế nước ta đã có những
bước phát triển to lớn. Là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
nghĩa, nền kinh tế nước ta cũng chịu sự tác động của quy luật giá trị, Quy
luật giá trị có những tác động tích cực đến nền sản xuất ở nước ta, nhưng
bên cạnh đó cũng có không ít những tác động tiêu cực.
Để làm sáng tỏ hơn vấn đề trên, nhóm 10A3 đã lựa chọn đề tài: “ Phân
tích ba tình huống trong thực tế để làm rõ tác động của quy luật giá trị
trong nền kinh tế ở Việt Nam hiện nay”. Với đề bài này, chúng em hi vọng
sẽ đi sâu phân tích đánh giá được những tình huống trong thực tế đồng thời
hiểu rõ hơn những vấn đề mang tính lý luận về quy luật giá trị và tác động
của nó.
Tuy nhiên, trong khuôn khổ và phạm vi bài làm còn rất nhiều sai sót, rất
mong nhận được sự chỉ dẫn và những ý kiến đóng góp của thầy cô và các
bạn để bài làm của chúng em được hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn!

1


A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Quy luật giá trị là quy luật kinh tế căn bản của sản xuất và lưu thông
hàng hóa, ở đâu có sản xuất vầ trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự tồn tại và
phát huy tác dụng của quy luật giá trị.
Những tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế hàng hóa có ý
nghĩa lý luận và thực tiễn hết sức to lớn: một mặt quy luật giá trị chi phối sự
lựa chọn tự nhiên, đào thải các yếu kém, kích thích các nhân tố tích cực phát
triển; mặt khác phân hóa xã hội thành kẻ giàu, người nghèo, tạo ra sự bất
bình đẳng trong xã hội.
Đối với Việt Nam, sự tác động của quy luật giá trị là không nhỏ, nó gây
ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế quốc dân thông qua sư điều tiết của nó
đến nền sản xuất hàng hóa.

quốc tế, giữa cung cầu và cấc loại hàng hóa trong xã hội.
Hai là: Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng suất
lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển.
Người sản xuất nào có mức hao phí lao động thấp hơn mức hao phí lao
động cần thiết, thì sẽ thu được nhiều lãi. Điều đó kích thích những người sản
xuất hàng hóa cải tiến kĩ thuật, hợp lý hóa sản xuất, cải tiến tổ chức quản lý,
thực hiện tiết kiệm,…nhằm tăng năng suất lao động, hạ chi phí sản xuất
Sự cạnh tranh quyết liệt làm cho các quá trình này diễn ra mạnh mẽ. Nếu
người sản xuất nào cũng làm như vậy thì cuối cùng sẽ dẫn đến toàn bộ năng
suất lao động xã hội không ngừng tăng lên, chi phí sản xuất xã hội không
ngừng giảm xuống.
Ba là: phân hóa những người sản xuất hàng hóa thành giàu, nghèo
Những người sản xuất hàng hóa nào có mức hao phí lao động cá biệt
thấp hơn mức hao phí lao động xã hội cần thiết (theo giá trị) sẽ thu được

3


nhiều lãi, giàu lên, có thể mua sắm thêm tư liệu sản xuất, mở rộng sản xuất
kinh doanh, thậm chí cho thuê lao động trở thành ông chủ.
Ngược lại, người sản xuất hàng hóa nào có mức hao phí lao động cá biệt
lớn hơn mức hao phí lao động xã hội cần thiết, khi bán hàng sẽ rơi vào tình
trạng thua lỗ, nghèo đi, thậm chí có thể phá sản, trở thành lao động làm thuê.
II. Ba trường hơp cụ thể để làm rõ tác động của quy luật giá trị đối
với nền kinh tế Việt Nam.
1. Ngành công nghiệp dệt may ở nước ta dưới sự tác động của quy
luật giá trị trong điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa
Ngành công nghiệp dệt may là một trong những ngành kinh tế trọng
điểm ở nước ta. Việt Nam là một quốc gia đông dân cư, lao động dồi dào và
tăng nhanh (khoảng một triệu lao động mỗi năm), tuy vậy lao động còn rẻ

nhiều, cung vượt quá cầu, các doanh nghiệp buộc phải bán tống, bán tháo ra
thị trường. Biểu hiện là những quầy hàng đại hạ giá, hay giá cả quần áo còn
thấp hơn giá vải. Rất nhiều doanh nghiệp sản xuất bị thua lỗ lớn, thậm chí
phải ngừng hoạt động.
Trước thực trạng trên, vận dụng quy luật giá trị để điều tiết và ổn định
thị trường sản phẩm dệt may, nhà nước ta đã đưa ra nhiều biện pháp hữu
hiệu. Ví dụ như: kiểm soát chặt chẽ hơn vấn đề chất lượng của sản phẩm
trước khi mang ra xuất khẩu, giảm nhập khẩu những sản phẩm dệt may,
kiểm soát việc lâp thêm các xí nghiệp mới.
Bên cạnh sự điều tiết sản xuất, quy luật giá trị còn tác động đến điều tiết
lưu thông. Việt Nam trong giai đoạn hiện tại và cả trong những năm tiếp
theo đều đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng này ra thị trường quốc tế, đặc biệt là
Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên do xu hướng toàn cầu hóa, rào cản thương mại
nên các doanh nghiệp đã chú trọng đến thị trường nội địa. Trong thị trường
nội địa cũng có sự điều tiết lưu thông tập chung ở những thành phố lớn, tập
chung đông dân cư, kinh tế phát triển như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh,
Hưng Yên (khu công nghiệp dệt may Phố Nối). Thêm vào đó các nhà kinh
5


doanh phải chú trọng đến thị trường tiêu thụ của khách hàng, chú trọng đến
công tác tuyên truyền, quảng cáo.
2. Cạnh tranh của các “ông lớn” trong ngành sản suất sữa tươi ở
Việt Nam để làm rõ hơn tác động thúc đẩy lực lượng sản xuất
phát triển của quy luật giá trị ở nước ta hiện nay
Quy luật giá trị cũng có những tác động rất lớn tới nền kinh tế hàng hóa
về phương diện kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng
suất lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất xã hội phát triển. Tức là các chủ
thể kinh tế luôn tìm cách áp dụng khoa học tiên tiến vào sản xuất, cải tiến tổ
chức quản lý, thực hiện tiết kiệm chặt chẽ, tăng năng suất lao động. Điển

động xã hội một cách tối đa.
Lúc này Công ty sữa Ba Vì đã lựa chọn con đường tự cung tự cấp, tự
nuôi bò lấy sữa và dùng lượng sữu bò đó để sản xuất sữa tươi. Từ khi thành
lập Công ty đã luôn chú trọng tới việc xây dựng và phát triển vùng nguyên
liệu. Công ty đã phối hợp cùng với Trung tâm khuyến nông huyện Ba Vì,
Trung tâm khuyến nông thành phố Hà Nội, Trung tâm phát triển chăn nuôi
thành phố Hà Nội, Sở Nông nghiệp thành phố Hà Nội, đứng ra làm người
bảo lãnh, cho hộ nông dân vay vốn không tính lãi để mở rộng đàn bò, phát
triển kinh tế. Hiện Công ty CP Sữa quốc tế Ba Vì đang phát triển đàn bò sữa
vùng nguyên liệu ở 7 tỉnh phía bắc như: Hà Nội, Hòa Bình, Vĩnh Phúc, Phú
Thọ, Thanh Hóa, Tuyên Quang, Quảng Ninh, với hơn 4.000 hộ chăn nuôi,
tổng đàn bò khoảng 16.000 con.Chất lượng sữa bò cũng được công ty đảm
bảo bằng các máy móc rất hiện đại với mức giá 20 tỷ đồng.
Mặt khác công ty sữa Ba Vì ngay từ những ngày đầu bước vào hoạt
động công ty đã thực hiện đầu tư mua sắm lắp đặt dây chuyền sản xuất sữa
hiện đại, công nghệ tiến tiến từ các hãng nổi tiếng trên thế giới như: dây
truyền chế biến sữa của tập đoàn APV Âu Châu, dây chuyền thiết bị đóng
gói khép kín của tập đoàn Tetra Pak Thụy Điển. Đây là hệ thống dây chuyền
thiết bị công nghệ vào loại hiện đại bậc nhất tại Châu Á và Thế Giới.
7


Ngoài ra, công ty còn không ngừng mở rộng các chi nhánh, đại lí phân
phối sản phẩm để giảm giá thành sản phẩm do vận chuyển ,hiện tại Công ty
có gần 300 đại lý khu vực đường Láng, đường 32, Phú Thọ, Hòa Bình, khu
vực nội thành Hà Nội. Công ty đã mở rộng thị trường ở Hải Phòng, Lào Cai,
Thái Nguyên và đang tiếp cận thị trường miền Nam. Công ty cũng đang
phục vụ sữa cho một số trường học và khu Công nghiệp trên địa bàn thành
phố Hà Nội.
Bằng hàng loạt phương pháp làm giảm hao phí lao động cá biệt như

chóng nhờ trồng cam, nhưng cũng không ít người dẫn đến phá sản. Đó là do
sự cạnh tranh với nhau giữa các hộ nông dân cùng trồng cam và biểu hiện
của nó là sự chọn lọc tự nhiên và phân hóa giàu nghèo giữa những người sản
xuất dưới tác động của quy luật giá trị.
Qua lời kể của hai nông dân ở ĐBSCL là anh Quốc ( xã Trường An - tỉnh
Vĩnh Long) và anh Phúc ( xã Tân Thánh - tỉnh Hậu Giang) thì có thể nhận
thấy sự phân hóa này diễn ra từ từ qua hai giai đoạn.
Giai đoạn thứ nhất, đó là thời điểm đầu khi nông dân ồ ạt trồng cam, khi
mới bắt đầu trồng cam, nông dân chỉ chú ý đến mở rộng quy mô, diện tích
trồng cam và tăng năng suất mà không chú ý đến việc áp dụng khoa học – kĩ
thuật vào gieo trồng và đảm bảo chất lượng. Vì vậy mà năng suất cây cam
rất cao nhưng chất lượng không cao. Tuy vậy, sản phẩm cam sành của họ
vẫn bán được là do nhu cầu quá lớn của thị trường nên việc sản xuất vẫn có
lãi. Từ đó, sự phân hóa giàu nghèo diễn ra giữa những người có lãi nhiều do
có nhiều vốn và những người laĩ ít do có ít vốn.
Theo như Quốc, do gia đình làm trang trại từ trước nên gia đình có chút ít
vốn và đã mạnh dạn đầu tư vào mua cây giống với số lượng lớn vì vậy mà
quy mô sản xuất cam sành của anh Quốc là rất lớn, cùng với đó là lợi nhuận
thu vào lên đến cả trăm triệu đồng mỗi năm.

9


Đối với anh Tuấn, vốn là nông dân trồng lúa chuyển sang trồng cam nên
không có nhiều vốn trong tay vì vậy anh chỉ dám mua cây giống với số
lượng nhỏ, nên tiền lãi thu được mỗi năm vào khoảng 30 triệu đồng.
Như vậy, hai anh Quốc vầ Tuấn đều thu được lợi nhuận từ việc trồng cam
nhưng đã có sự phân hóa. Tuy nhiên, sự phân hóa này là không rõ ràng do
các hộ sản xuất đều có lãi dù ít hay nhiều,tuy nhiên nó cũng đã phần nào cho
chúng ta thấy tác động của quy luật giá trị.

trong khi chi phí anh đầu tư vào khoảng 7000 đồng trên một kg. Chính vì thế
mà anh Tuấn đã thua lỗ liên tiếp nhiều vụ liền và không còn vốn để đầu tư
lại khiến anh phải quay trở lại trồng lúa làm thu nhập chính.
Thông qua câu chuyện của hai người nông dân sản xuất cam sành , có thể
nhận thấy sự phân hóa giàu nghèo diễn ra trong sản xuất đối với những
người sản xuất. Đó cũng là biểu hiện của một trong số những tác động của
quy luật giá trị.
C. KẾT LUẬN CHUNG
Với tính chất là quy luật kinh tế cơ bản của sản xuất và trao đổi hàng hóa,
quy luật giá trị có tác động rất lớn đến nền kinh tế của Việt Nam trong giai
đoạn mới. Tác động của quy luật giá trị đã không chỉ điều tiết sản xuất và
lưu thông hàng hóa mà còn thúc đẩy lực lượng sản xuất ở nước ta phát triển
một cách nhanh chóng. Bên cạnh những mặt tích cực đó, quy luật giá trị
cũng tác động tiêu cực đến nền kinh tế nước ta thể hiện ở sự phân hóa giàu
nghèo giữa các nhà sản xuất. Chính vì vậy, việc áp dụng quy luật giá trị
trong phát triển kinh tế là rất quan trọng. Nó đòi hỏi nhà sản xuất phải chủ
động và linh hoạt trong sản xuất. Cùng với đó là những chính sách phát triển
kinh tế thận trọng, khẩn trương của Đảng và nhà nước để tăng hiệu quả phát
triển kinh tế trong những giai đoạn phát triển tiếp theo của đất nước.

11


Danh mục tài liệu tham khảo
1. Bộ giáo dục vầ đào tạo, Giáo trình: Những nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lênin, nxb Chính Trị Quốc Gia, năm 2009
2. Bộ giáo dục và đào tạo, Giáo trình: Kinh tế chính trị Mác – Lênin, nxb
Chính Trị quốc Gia, năm 2004
3. PGS.TS Trần Văn Phòng- PGS.TS An Như Hải- PGS.TS Đỗ Thị
Thạch, Hỏi-đáp môn Những nguyên lý cơ bản của của nghĩa Mác –