TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƢ PHẠM
BỘ MÔN SƢ PHẠM VẬT LÝ
THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VẬT LÝ 11 NÂNG CAO SỬ DỤNG
PHẦN MỀM VIOLET
Luận văn tốt nghiệp
Ngành: SƢ PHẠM VẬT LÝ – TIN HỌC
Giáo viên hƣớng dẫn:
Sinh viên thực hiện:
Vƣơng Tấn Sĩ
Ngô Ngọc Uyên
Mã số SV: 1117572
Lớp: TL1134A1
Khóa: 37
Cần Thơ, năm 2015
Luận văn tốt nghiệp
LỜI CẢM TẠ
Trƣớc tiên, con xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành nhất đến cha mẹ, ngƣời đã có công
sinh thành, luôn yêu thƣơng và tin tƣởng con, nuôi con ăn học để con có đƣợc nhƣ ngày hôm
nay.
Xin gửi lời cám ơn chân thành và sâu sắc đến
Trƣờng Đại học Cần Thơ, Bộ môn Sƣ phạm Vật lý cùng quý thầy cô đã hết lòng vun
đắp kiến thức, truyền đạt kinh nghiệm thực tiễn, giúp em có nền tảng vững chắc để làm hành
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Mục lục
PHẦN MỞ ĐẦU....................................................................................................................... 1
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI ....................................................................................................... 1
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI ................................................................................................. 2
3. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI .................................................................................................. 2
4. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU...................................................................................... 2
5. PHƢƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU ....................................................................................... 2
6. CÁC GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐỀ TÀI ......................................................................... 3
PHẦN NỘI DUNG ................................................................................................................... 4
CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU PHẦN MỀM VIOLET ................................................................. 4
1. GIỚI THIỆU VIOLET VÀ CÁCH CÀI ĐẶT...................................................................... 4
1.1. Giới thiệu phần mềm Violet ........................................................................................... 4
1.2. Cài đặt và chạy chƣơng trình .......................................................................................... 5
1.2.1. Cài đặt ...................................................................................................................... 5
1.2.2. Đăng kí bản quyền hoặc dùng thử ........................................................................... 9
1.2.3. Chạy chƣơng trình Violet ....................................................................................... 10
2. CÁC CHỨC NĂNG CỦA VIOLET .................................................................................. 10
2.1. Tạo trang màn hình cơ bản ........................................................................................... 10
2.1.1. Tạo một trang màn hình ......................................................................................... 11
2.1.2. Nút “Ảnh, phim” ................................................................................................... 12
2.1.3. Nút “Văn bản” ....................................................................................................... 15
2.1.4. Nút “Công cụ” ....................................................................................................... 17
2.2. Các chức năng soạn thảo trang màn hình ..................................................................... 23
2.2.1. Sửa đổi hoặc xóa mục dữ liệu đã có ...................................................................... 23
2.2.2. Tạo hiệu ứng hình ảnh............................................................................................ 23
Giới thiệu máy quay Sony PJ 260VE ........................................................................ 35
4.2.
Các tính năng cơ bản của máy quay Sony PJ 260VE ............................................... 35
4.2.1
Ghi hình .............................................................................................................. 35
4.2.2
Chụp hình ........................................................................................................... 36
4.2.3
Phóng hình .......................................................................................................... 37
4.2.4
Phát lại ................................................................................................................ 37
4.3
Cố định máy quay và chọn vị trí ............................................................................... 39
5. MỘT SỐ THIẾT BỊ HỖ TRỢ KHÁC ............................................................................. 39
5.1
Smart TV SamSung 64 inch ...................................................................................... 39
2. GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MINH HỌA TRONG CHƢƠNG TRÌNH
VẬT LÝ 11 NÂNG CAO SỬ DỤNG PHẦN MÊM VIOLET .............................................. 43
2.1. Giáo án điện tử bài 26: “TỪ TRƢỜNG” – Chƣơng IV. TỪ TRƢỜNG...................... 43
2.2. Giáo án điện tử bài 27: “PHƢƠNG VÀ CHIỀU CỦA LỰC TỪ TÁC DỤNG LÊN
DÒNG ĐIỆN” – Chƣơng IV. TỪ TRƢỜNG...................................................................... 49
2.3. Giáo án điện tử bài 28: “CẢM ỨNG TỪ. ĐỊNH LUẬT AMPE ” – Chƣơng IV. TỪ
TRƢỜNG ............................................................................................................................ 53
2.4. Giáo án điện tử bài 29: “TỪ TRƢỜNG CỦA MỘT SỐ DÒNG ĐIỆN CÓ DẠNG
ĐƠN GIẢN ” – Chƣơng IV. TỪ TRƢỜNG ....................................................................... 57
PHẦN KẾT LUẬN ................................................................................................................. 63
1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC CỦA ĐỀ TÀI ........................................................................... 63
2. HƢỚNG PHÁT TRIỂN ................................................................................................... 63
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................................... 64
PHỤ LỤC 1............................................................................................................................. 65
PHỤ LỤC 2............................................................................................................................. 68
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
iii
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong những năm gần đây, lĩnh vực công nghệ thông tin ở nƣớc ta đang dần lớn mạnh
và từng bƣớc bắt kịp đƣợc sự phát triển của lĩnh vực này trong khu vực cũng nhƣ trên thế
giới. Cùng với sự phát triển đó, việc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cả về
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
1
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
phỏng và hiện tƣợng đều có thể thực hiện hay quan sát ngay trên lớp. Chính vì lí do đó, việc
thiết kế giáo án điện tử là vấn đề thiết yếu.
Hiện nay, trên thị trƣờng công nghệ thông tin có rất nhiều phần mềm hỗ trợ cho việc
soạn thảo và thiết kế bài giảng/ giáo án điện tử. Chúng là các công cụ hữu ích cho việc thiết
kế bài giảng, công việc giảng dạy trên lớp của giáo viên, quá trình tiếp thu kiến thức và khả
năng tự học của học sinh. Tuy nhiên, hầu hết các phần mềm này của nƣớc ngoài, sử dụng
giao diện với ngôn ngữ tiếng Anh, nên nó sẽ khá khó sử dụng bởi một số ngƣời dùng thiếu
hiểu biết về tin học, cũng nhƣ vốn tiếng Anh. Violet là phần mềm với giao diện thân thiện,
ngôn ngữ tiếng Việt và dễ sử dụng. Nó trợ giúp trong việc soạn thảo bài giảng và có những
tính năng tƣơng đối hoàn chỉnh dành cho việc thiết kế bài giảng trong chƣơng trình phổ
thông. Bên cạnh đó, việc trang bị cơ sở vật chất ở các trƣờng học phổ thông gần nhƣ đã đáp
ứng đƣợc nhu cầu để thực hiện tiết dạy bằng giáo án điện tử.
Trên cơ sở đó, tôi chọn đề tài “Giáo án điện tử môn Vật lý 11 Nâng cao sử dụng phần
mềm Violet”.
2. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI
Nghiên cứu đổi mới phƣơng pháp dạy học nhằm phát huy khả năng tự học và tự
nghiên cứu của học sinh thông qua thiết kế giáo án điện tử.
Giới thiệu sơ lƣợt phần mềm Violet, cách cài đặt cũng nhƣ cách sử dụng nó trong
việc thiết kế giáo án điện tử.
Ứng dụng phần mềm Violet trong việc thiết kế giáo án điện tử Vật lý 11 Nâng cao.
Nhận đề tài.
Nghiên cứu nguồn tài liệu liên quan đến đề tài.
Viết và nộp đề cƣơng sơ bộ cho giáo viên hƣớng dẫn.
Tiến hành viết lý thuyết nộp cho giáo viên hƣớng dẫn chỉnh sửa, bổ sung.
Thiết kế giáo án điện tử sử dụng phần mềm Violet.
Báo cáo, bảo vệ đề tài.
Chỉnh sửa và hoàn chỉnh đề tài.
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
3
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
PHẦN NỘI DUNG
CHƢƠNG 1. GIỚI THIỆU PHẦN MỀM VIOLET
(Nội dung trong phần này được trình bày theo cấu trúc tài liệu công ty Bạch Kim [3])
1. GIỚI THIỆU VIOLET VÀ CÁCH CÀI ĐẶT
1.1. Giới thiệu phần mềm Violet
Violet là phần mềm công cụ giúp cho giáo viên có thể tự xây dựng đƣợc các bài giảng
trên máy tính một cách nhanh chóng và hiệu quả. So với các công cụ khác, Violet chú trọng
4
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Vẽ đồ thị hàm số: Cho phép vẽ đƣợc đồ thị của bất kỳ hàm số nào, đặc biệt còn
thể hiện đƣợc sự chuyển động biến đổi hình dạng của đồ thị khi thay đổi các tham số của
biểu thức.
Vẽ hình hình học: Chức năng này tƣơng tự nhƣ phần mềm Geometer SketchPad,
cho phép vẽ các đối tƣợng hình học, tạo liên kết và chuyển động. Đặc biệt, ngƣời dùng có
thể nhập đƣợc các mẫu mô phỏng đã làm bằng SketchPad vào Violet.
Ngôn ngữ lập trình mô phỏng: Một ngôn ngữ lập trình đơn giản, có độ linh hoạt
cao, giúp ngƣời dùng có thể tự tạo ra đƣợc các mẫu mô phỏng vô cùng sinh động.
Thiết kế mạch điện: Hỗ trợ giáo viên Vật lý và Công nghệ tạo đƣợc các mạch điện
tùy ý với mọi loại thiết bị điện, có thể tƣơng tác nhƣ tắt/bật công tắc, điều chỉnh biến trở,…
có thể đo đạc các giá trị. Tất cả đều đƣợc thể hiện rất sinh động.
Violet còn cho phép chọn nhiều kiểu giao diện (skin) khác nhau cho bài giảng, tùy
thuộc vào bài học, môn học và ý thích của giáo viên.
Sau khi soạn thảo xong bài giảng, Violet sẽ cho phép xuất bài giảng ra thành một thƣ
mục chứa file EXE hoặc file HTML chạy độc lập, tức là không cần Violet vẫn có thể chạy
đƣợc trên mọi máy tính, hoặc đƣa lên chạy trực tuyến qua mạng Internet. Đặc biệt Violet có
thể liên kết, thậm chí có thể nhúng thẳng vào các phần mềm khác nhƣ MS Powerpoint…
1.2. Cài đặt và chạy chƣơng trình
Bạn có thể cài đặt phần mềm Violet từ đĩa CD hoặc download theo địa chỉ website của
Luận văn tốt nghiệp
Hình 1.4: Chọn nơi cài đặt chƣơng trình.
Hình 1.5: Chọn nhóm (Group), ấn nút Tiếp tục.
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
7
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Hình 1.6: Ấn vào nút cài đặt để thực hiện.
Hình 1.7: Quá trình cài đặt đƣợc thực hiện.
Sau khi cài đặt, trên màn hình Desktop xuất hiện biểu tƣợng bông hoa Violet:
Hình 1.8: Biểu tƣợng Violet
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
8
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Lƣu ý khi gõ tiếng Việt, bạn phải tắt bộ gõ UniKey để sử dụng chế độ gõ tiếng Việt
của Violet.
2. CÁC CHỨC NĂNG CỦA VIOLET
2.1. Tạo trang màn hình cơ bản
Bài giảng điện tử là một tập hợp các trang màn hình (trong PowerPoint, LectureMaker
gọi là các Slide), trong đó mỗi trang sẽ thể hiện các nội dung chứa đựng một phần kiến thức
của bài giảng. Thông thƣờng khi sử dụng máy tính để giảng bài, giáo viên sẽ lần lƣợt trình
chiếu từng trang màn hình.
Menu và các nhút chức năng
Chủ đề
Tiêu đề bài giảng
Tiêu đề màn hình
Mục(cấu
trúc bài
giảng)
Giao diện bài giảng
Danh sách các file dữ liệu
Hình 1.12: Trang màn hình cơ bản
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
10
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Hình 1.16: Các nút chức năng
2.1.2. Nút “Ảnh, phim”
Click nút này để nhập các file dữ liệu multimedia (ảnh, phim, swf, mp3...) vào cửa sổ
soạn thảo trang màn hình, bảng nhập liệu sẽ hiện ra nhƣ sau:
Hình 1.17: Hộp thoại “Tên file dữ liệu”
Hộp "Tên file dữ liệu" cho biết file dữ liệu nào đang đƣợc chọn. Violet hỗ trợ 4 định
dạng multimedia: ảnh JPEG, hoạt hình Flash, âm thanh MP3, Video... Để đơn giản, có thể
nhấn vào nút "…" để mở ra hộp Open File giống nhƣ trong các ứng dụng Windows.
Hình 1.18: Hộp thoại Open file
- Nếu chọn file Flash (SWF) thì sẽ xuất hiện thêm hộp “Vị trí dữ liệu trong file”. Bình
thƣờng không cần nhập gì vào đây.
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
12
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
- Nếu nhập file âm thanh hoặc phim thì sẽ xuất hiện thêm hộp lựa chọn để xác định
rằng dữ liệu phim hoặc âm thanh này có đƣợc tự động Play hay không.
Việc nhập tƣ liệu cũng có thể đƣợc thực hiện dễ dàng và trực quan hơn bằng cách từ
cửa sổ Windows hoặc Windows Explorer, ta kéo trực tiếp các file tƣ liệu (ảnh, phim, flash,
mp3) rồi thả vào màn hình soạn thảo. Nếu cần thay đổi các tham số nhƣ Vị trí dữ liệu trong
file Flash hay Tự động play video thì chỉ cần click đúp chuột vào tƣ liệu.
Violet hỗ trợ mọi định dạng file multimedia thông dụng bao gồm: flv, mpg, avi, mov,
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
- Giữ nguyên tỷ lệ dài rộng: có tác dụng quyết định khi kéo các điểm nút thì tỷ lệ
chiều dài / chiều rộng có thay đổi hay không, hoặc khi sửa trong các ô nhập tỷ lệ co giãn thì
2 con số này có cùng thay đổi hay không. Thông thƣờng nên thiết lập chế độ Giữ nguyên tỷ
lệ để khi co kéo, hình ảnh không bị méo.
- Độ trong suốt: Ảnh sẽ mờ nhạt đi làm cho các đối tƣợng ở dƣới nó cũng có thể đƣợc
nhìn thấy. Nếu độ trong suốt bằng 0 thì ảnh là bình thƣờng, nếu bằng 100 thì ảnh hoàn toàn
trong suốt và do đó vô hình.
Chú ý: Bạn có thể chọn nhiều đối tƣợng bằng cách nhấn phím Shift (hoặc Ctrl) rồi
click chọn, hoặc dùng chuột khoanh vùng chọn, sau đó dịch chuyển hoặc thay đổi thuộc tính
cho tất cả các đối tƣợng đang chọn cùng một lúc.
Thay đổi thứ tự sắp xếp và khóa đối tƣợng
Nếu có nhiều hình ảnh, phim, văn bản,... trên một màn
hình thì sẽ có những đối tƣợng ở trên và đối tƣợng ở dƣới. Bạn
chọn một đối tƣợng, sau đó click nút ở bên phải (nút thay đổi
thứ tự), thì sẽ hiện ra một thực đơn nhƣ hình bên:
Bốn mục menu đầu tiên dùng để thay đối thứ tự. Mục
“Lên trên cùng” là đƣa đối tƣợng đang chọn lên thứ tự cao nhất
mà không đối tƣợng nào có thể che phủ đƣợc nó, còn mục
“Lên trên” là đƣa đối tƣợng lên trên một bậc thứ tự. Tƣơng tự
nhƣ vậy với các chức năng “Xuống dƣới” và “Xuống dƣới Hình 1.20: Menu thay đổi thứ tự
cùng”.
sắp sếp và khóa đối tƣợng
Mục menu thứ 5 dùng để khóa đối tƣợng lại, nghĩa là vẫn cho phép chọn đối tƣợng,
thay đổi thuộc tính, thứ tự, nhƣng không cho thay đổi vị trí và kích thƣớc nữa. Chọn mục
hình bên:
Hình 1.23: Hộp thoại thuộc tính của văn bản
Trong đó, các thuộc tính từ trái qua phải, từ trên xuống dƣới lần lƣợt là: màu sắc, font
chữ, kích thƣớc chữ, chữ đậm, chữ nghiêng, chữ gạch chân, căn lề trái, căn lề giữa, căn lề
phải, gạch đầu dòng, khoảng cách giữa các dòng.
Nhập công thức theo chuẩn Latex
Việc nhập công thức đƣợc thực hiện bằng cách gõ trực tiếp công thức (theo chuẩn
Latex) vào ngay phần soạn thảo văn bản với từ khóa LATEX.
Có thể nhập đƣợc bất cứ công thức và các phƣơng trình Toán học, Vật lý, Hóa học,... ,
bao gồm cả các ký tự Hy Lạp, các toán tử, ký hiệu so sánh, tƣơng quan, các hàm chuẩn, các
ký hiệu ở trên (dƣới) của chữ, mũi tên, ký hiệu logic và nhiều ký hiệu đặc biệt khác. Bạn
phải gõ theo chuẩn LaTex để tạo ra các ký hiệu này. (Tham khảo Bảng ký hiệu và cách gõ
chuẩn LaTex trong Phụ lục 1).
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
15
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Ví dụ:
Hình 1.24: Khung nhập mẫu bài tập trắc nghiệm
Hình 1.25: Màn hình bài tập trắc nghiệm
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
17
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Luận văn tốt nghiệp
Hình 1.28: Màn hình nhập liệu văn bản
Các chức năng của các nút thuộc tính gồm có: font chữ, kích thƣớc chữ, màu sắc, chữ
đậm, chữ nghiêng, chữ gạch chân, căn lề trái, căn lề giữa, căn lề phải, đánh dấu gạch đầu
dòng, khoảng cách dòng. Công cụ thƣớc kẻ phía trên hộp nhập liệu dùng để tạo lề cho văn
bản giống nhƣ trong Microsoft Word.
Khi thực hiện những chức năng này thì chỉ những vùng chữ đang đƣợc lựa chọn trong
hộp soạn thảo ở dƣới sẽ đƣợc tác động mà thôi. Do đó để thay đổi thuộc tính của những chữ
nào, trƣớc tiên phải bôi đen rồi mới nhấn nút chức năng.
Chèn ảnh vào văn bản
Trong chế độ soạn văn bản này, ngƣời dùng cũng có thể chèn đƣợc ảnh vào. Sau khi
chèn ảnh thì có thể điều chỉnh kích thƣớc của ảnh này và chọn một trong hai chế độ căn lề:
căn lề trái hoặc căn lề phải. Vì khả năng sử dụng ảnh trong màn hình nhập liệu văn bản
tƣơng đối hạn chế nên với những trang bài giảng có nhiều hình ảnh thì bạn không nên sử
dụng loại màn hình văn bản này.
Các thao tác xử lý đối tƣợng ảnh trong văn bản
- Thay đổi kích thƣớc ảnh: Sau khi chèn ảnh, click vào ảnh để chọn, sau đó kéo các
điểm nút ở biên để điều chỉnh kích thƣớc ảnh (phóng to, thu nhỏ,...). Tuy nhiên, ở đây ta
không thể dịch chuyển đƣợc ảnh (muốn dịch chuyển ảnh đến chỗ khác thì phải xóa ảnh ở
chỗ này và chèn lại vào chỗ khác).
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
Ví dụ: Tạo một bài tập trắc nghiệm nhƣ sau:
Để đặc trƣng cho từ trƣờng về phƣơng diện tác dụng lực ngƣời ta dùng:
A.
vec tơ cảm ứng từ
B.
đƣờng sức từ
C. từ phổ
D. nam châm thử
Nhập liệu cho bài tập:
Vào menu Nội dungThêm đề mục, nhập tên Chủ đề và tên Mục, chọn loại màn hình
hiển thị là Bài tập trắc nghiệm, rồi nhấn nút “Tiếp tục”, màn hình nhập liệu cho loại bài tập
trắc nghiệm sẽ hiện ra. Ta soạn thảo bài tập trên nhƣ sau:
GVHD: Vƣơng Tấn Sĩ
19
SVTH: Ngô Ngọc Uyên
Copyright: Tài liệu đại học ©