TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA SƢ PHẠM
BỘ MÔN SƢ PHẠM VẬT LÝ



THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ VẬT LÝ LỚP 10
CƠ BẢN SỬ DỤNG POWERPOINT
VÀ ADOBE PRESENTER 7
Luận văn tốt nghiệp
Ngành: SƢ PHẠM VẬT LÝ - CÔNG NGHỆ

Giáo viên hƣớng dẫn

Sinh viên thực hiện

Vƣơng Tấn Sĩ

Phạm Ngọc Nhân
Mã số SV: 1117603
Lớp: Sƣ phạm Vật lý Công nghệ
Khóa: 37

Cần Thơ, năm 2015


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

LỜI CÁM ƠN


GVHD: Vương Tấn Sĩ

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình
nghiên cứu do chính tôi thực hiện. Các số
liệu, kết quả phân tích trong luận văn là hoàn
toàn trung thực và chƣa từng đƣợc công bố
trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào trƣớc
đây.
Mọi tham khảo, trích dẫn đều đƣợc chỉ
rõ nguồn trong danh mục tài liệu tham khảo
của luận văn.
Cần Thơ, ngày tháng năm 2015
Tác giả

Phạm Ngọc Nhân

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 1

1.1. Mở trình xử lý Tiếng Việt ................................................................................ 13
1.2. Mở chƣơng trình Powerpoint ........................................................................... 13
1.3. Lƣu file............................................................................................................. 14
2. THỰC HIỆN NỘI DUNG ........................................................................................ 14
2.1. Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đƣa vào ................................... 14
2.2. Đƣa nội dung vào slide .................................................................................... 14
2.3. Thêm vào các slide mới ................................................................................... 15
2.4. Chèn ngày và giờ, số thứ tự (Page Number), Header, Footer ......................... 15
3. ĐỊNH DẠNG NỀN TRANG ................................................................................... 16
3.1. Màu .................................................................................................................. 16
3.2. Fill Effects ........................................................................................................ 16
4. TẠO KỸ XẢO CHO TRANG VÀ CÁC ĐỐI TƢỢNG TRONG TRANG ............ 17

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

i

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

5. ĐÓNG GÓI .............................................................................................................. 18
5.1. Lƣu file dƣới dạng *.pps .................................................................................. 18
5.2. Đóng gói........................................................................................................... 19
6. CÁC TIÊU CHUẨN CỦA GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ .................................................... 20
6.1. Quy cách thiết kế ............................................................................................. 20
6.2. Kết xuất giáo án theo chuẩn E – Learning ....................................................... 21

10 CB). ............................................................................................................................... 69
PHẦN 1: MỤC TIÊU, YÊU CẦU CỦA BÀI GIẢNG .......................................... 69
PHẦN 2: THIẾT KẾ BÀI GIẢNG ......................................................................... 71
PHẦN KẾT LUẬN........................................................................................................... 79
1. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƢỢC CỦA ĐỀ TÀI ................................................................... 79
2. NHỮNG HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI ......................................................................... 79
3. NHỮNG DỰ ĐỊNH TRONG TƢƠNG LAI ............................................................ 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 80

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

ii

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trƣớc sự phát triển kinh tế xã hội và nhu cầu hội nhập với thế giới hiện nay, thì
nền kinh tế tri thức đòi hỏi ngành giáo dục phải không ngừng điều chỉnh, thay đổi từ nội
dung đến phƣơng pháp dạy học. Với mục tiêu giáo dục phổ thông, giúp học sinh phát
triển toàn diện về phẩm chất đạo đức, có khả năng tƣ duy, sáng tạo, phát triển các kỹ
năng cơ bản và năng lực cá nhân, thì việc đổi mới phƣơng pháp dạy học đang thực sự là
vấn đề hết sức cấp bách hiện nay.
Thực tế cho thấy chất lƣợng giáo dục và đào tạo trong nhà trƣờng phổ thông ở
nƣớc ta đang từng bƣớc đƣợc nâng cao. Đặc biệt là sự phát triển nhƣ vũ bão của ngành

GVHD: Vương Tấn Sĩ

2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Thiết kế giáo án điện tử Vật Lí lớp 10 cơ bản nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho
việc dạy và học hiện nay, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các giáo viên ở trƣờng trung
học phổ thông. Sử dụng phần mềm Microsoft PowerPoint và Adobe Presenter 7 để thiết
kế giáo án điện tử đƣợc xây dựng theo nội dung sách giáo khoa lớp 10 cơ bản, nhằm tích
lũy kinh nghiệm cho bản thân, rèn luyện kỹ năng soạn giáo án phục vụ cho việc dạy học
sau này và góp một phần nhỏ trong công cuộc đổi mới phƣơng pháp dạy học ở nƣớc ta
hiện nay.

3. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
Do thời gian thực hiện đề tài có giới hạn, trong quá trình thực hiện gặp nhiều khó
khăn, vƣớng mắc nên việc thiết kế giáo án điện tử đƣa vào luận văn còn hạn chế. Hình
ảnh minh họa, flash nhúng vào bài giảng chƣa phong phú, đa dạng. Mặc khác, việc
nghiên cứu và tìm hiểu các phần mềm hỗ trợ, trang thiết bị hiện đại phục vụ cho việc
thiết kế giáo án điện tử còn hạn chế nên việc hoàn thành luận văn còn gặp nhiều khó
khăn, thiếu sót.

4. PHƢƠNG PHÁP VÀ PHƢƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU
4.1. Phƣơng pháp nghiên cứu:
- Tìm hiểu chung các phần mềm xây dựng giáo án điện tử thông qua sách, giáo
trình, Internet và thông qua các thầy cô, bạn bè.
- Tìm hiểu phần mềm Microsoft PowerPoint và Adobe Presenter 7.
- Nghiên cứu sách giáo khoa Vật Lí 10 hiện hành.
- Tiến hành thiết kế giáo án điện tử sử dụng Microsoft PowerPoint 2010, chuyển
hóa thành giáo án điện tử trực tuyến thông qua phần mềm Adobe Presenter đƣợc tích hợp
trên Microsoft PowerPoint 2010.
4.2. Phƣơng tiện nghiên cứu:
- Máy vi tính, phần mềm Microsoft PowerPoint 2010 và phần mềm Adobe

Thí nghiệm: TN

Giáo viên: GV

Giáo dục: GD

Sách giáo khoa: SGK

Phƣơng pháp: PP

Trung học phổ thông: THPT

Sách giáo viên: SGV

Công nghệ thông tin: CNTT

Phƣơng pháp dạy học: PPDH

Dạy học: DH

Vật lí: VL

Học tập: HT

Trung học cơ sở: THCS

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

-3-


trình bày với nhiều kênh thông tin khác nhau nhƣ bản đồ, đồ họa, hình ảnh động, hình
ảnh tĩnh, âm thanh,… Đặc điểm quan trọng của SGK điện tử là kiến thức đƣợc khai thác
theo nhiều phƣơng án khác nhau: trọng tâm, đơn giản hoặc chi tiết… thuận tiện cho
ngƣời học tra cứu và tìm kiếm thông tin nhanh. Ngày nay SGK điện tử còn cho phép kết
nối cập nhật thêm các thông tin mới từ các trang Web mà địa chỉ đã có sẵn trong SGK
điện tử.
Giáo án điện tử là bản thiết kế toàn bộ kế hoạch hoạt động dạy học của GV trên
giờ lên lớp, toàn bộ hoạt động dạy học đó đã đƣợc multimedia hóa một cách chi tiết, có
cấu trúc chặt chẽ và logic đƣợc quy định bởi cấu trúc của bài học. Giáo án điện tử là sản

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

-4-

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

phẩm của hoạt động thiết kế bài dạy đƣợc thể hiện bằng vật chất trƣớc khi bài dạy đƣợc
tiến hành. Giáo án điện tử chính là bản thiết kế của bài giảng điện tử, chính vì vậy xây
dựng giáo án điện tử hay thiết kế bài giảng điện tử là cách gọi khác nhau cho một hoạt
động cụ thể để có đƣợc bài giảng điện tử.
1.2. Quy trình thiết kế giáo án điện tử
Giáo án điện tử có thể đƣợc xây dựng theo quy trình gồm 6 bƣớc:
- Xác định mục tiêu bài học.
- Lựa chọn kiến thức cơ bản, xác định đúng những nội dung trọng tâm.
- Multimedia hóa từng đơn vị kiến thức.

Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

Để viết mục tiêu cụ thể nên dùng các động từ nhƣ: phân tích, so sánh, liên hệ, tổng hợp,
chứng minh, đo đạc, tính toán, quan sát, lập đƣợc, vẽ đƣợc, thu thập, áp dụng,…
Mục tiêu đƣợc đề ra nhằm vào việc đảm bảo thực hiện nhiệm vụ. Liên quan đến
3 nhiệm vụ cơ bản của lý luận dạy học, bài học thƣờng có các mục tiêu và kiến thức, kỹ
năng, thái độ.
Theo Bloom, nhóm mục tiêu nhận thức có 6 nhóm từ thấp đến cao:

Đánh giá
Tổng hợp
Phân tích
Vận dụng
Hiểu
- Biết: nhận biết, ghi nhớ, tái hiện, định nghĩa khái niệm.

Biết

- Hiểu: thông báo, thuyết minh, tóm tắt, thông tin, giải thích, suy rộng.
Hình 1.1. Các bậc nhận thức của Bloom
- Vận dụng: vận dụng kiến thức vào tình huống mới.
- Phân tích: nhận biết các bộ phận của một tổng thể, so sánh, phân tích, đối
chiếu, phân loại.
- Tổng hợp: tập trung các bộ phận thành một thể thống nhất, lập kế hoạch, dự
đoán.
- Đánh giá: khả năng đƣa ra ý kiến một vấn đề.

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- Bám sát vào chƣơng trình DH và SGK bộ môn. Đây là điều bắt buộc tất yếu vì
SGK là tài liệu dạy học và học tập chủ yếu; chƣơng trình pháp lệnh cần phải tuân theo.
Căn cứ vào đó để lựa chọn kiến thức cơ bản là nhằm đảm bảo tính thống nhất của nội
dung DH trong toàn quốc. Mặt khác, các kiến thức trong SGK đã đƣợc quy định để dạy
cho học sinh. Do đó, chọn kiến thức cơ bản là kiến thức ở trong đó chứ không phải là ở
tài liệu nào khác.
Nắm vững chƣơng trình và SGK, ngoài nắm vững nội dung từng chƣơng, từng
bài, GV cần có cái nhìn tổng quát chung toàn bộ chƣơng trình và mối liên hệ “ móc xích”
giữa chúng để thấy tất cả các mối liên quan và sự kế tiếp. Do đó mới xác định đƣợc đúng
đắn những vấn đề, khái niệm… cần giảng kỹ, cần đi sâu, cần bổ sung vào và giảm bớt đi
đƣợc mà không có hại đến toàn bộ hệ thống kiến thức, trên cơ sở đó chọn lọc các kiến
thức cơ bản.

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

-7-

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

Tuy nhiên, để xác định đúng kiến thức cơ bản mỗi bài thì cần phải đọc thêm tài
liệu, sách báo tham khảo để mở rộng hiểu biết về vấn đề cần DH và tạo khả năng chọn
đúng kiến thức cơ bản. Đồng thời “muốn chọn lọc cái không nhiều, cái quan trọng
thƣờng phải học tập rất nhiều (hầu nhƣ tất cả mọi thứ) và không phải chỉ học tập mà còn
phải hiểu biết khá sâu sắc nữa”. Điều đáng chú ý là khi nghiên cứu nội dung SGK, GV
không chỉ dừng lại ở nội dung bài khóa mà phải nghiên cứu các bảng số liệu thống kê,


SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

Encarta…hoặc đƣợc xây dựng mới bằng đồ họa, hoặc ảnh quét, ảnh chụp, quay video,
bằng các phần mềm đồ họa chuyên dụng nhƣ Macromedia Flash…
- Chọn lựa các phần mềm DH có sẵn cần dùng đến trong bài học để đặt liên kết.
- Xử lý các tƣ liệu thu đƣợc để nâng cao chất lƣợng về hình ảnh, âm thanh. Khi
sử dụng các đoạn phim, hình ảnh, âm thanh cần phải đảm bảo các yêu cầu về mặt nội
dung, phƣơng pháp, thẩm mỹ và ý đồ sƣ phạm.
1.2.4. Xây dựng các thư viện tư liệu
Sau khi có đƣợc đầy đủ tƣ liệu cần dùng cho bài giảng điện tử, phải tiến hành
sắp xếp lại thành thƣ viện tƣ liệu, tức là tạo đƣợc cây thƣ mục hợp lý. Cây thƣ mục hợp
lý sẽ tạo điều kiện tìm kiếm thông tin nhanh chóng và giữ đƣợc các liên kết trong bài
giảng đến các tập tin âm thanh, video clip khi sao chép bài giảng từ ổ đĩa này sang ổ đĩa
khác, từ máy này sang máy khác.
1.2.5 Lựa chọn ngôn ngữ hoặc các phần mềm trình diễn để xây dựng tiến
trình dạy học thông qua các hoạt động cụ thể
Sau khi đã có các thƣ viện tƣ liệu, GV cần lựa chọn các ngôn ngữ hoặc các phần
mềm trình diễn thông dụng để tiến hành xây dựng giáo án điện tử.
Trƣớc hết cần chia quá trình DH trong giờ lên lớp thành các hoạt động nhận thức
cụ thể. Dựa vào các hoạt động đó để định ra các slide (trong PowerPoint) hoặc các trang
Frontpage. Sau đó xây dựng nội dung cho các trang (các slide). Tùy theo nội dung cụ thể
mà thông tin trên mỗi trang/slide có thể là văn bản, đồ họa, tranh ảnh, âm thanh, video
clip…
Văn bản trình bày ngắn gọn cô động, chủ yếu là các tiêu đề và dàn ý cơ bản. Nên

đặc biệt là các liên kết để tiến hành sửa chữa và hoàn thiện. Kinh nghiệm cho thấy không
nên chạy thử từng phần trong khi thiết kế.

2. CÁC TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
2.1. Mục đích chính của việc xây dựng bài giảng điện tử
a. Giúp ngƣời học hiểu bài dễ hơn, chính xác hơn.
b. Đề cao tính tự học nhờ bài giảng điện tử, đáp ứng tính cá thể trong học tập.
c. Giúp ngƣời học có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc, trên mọi thiết bị.
2.2. Kỹ năng trình bày
a. Màu sắc không lòe loẹt.
b. Không có âm thanh ồn ào.
c. Chữ đủ to, rõ, không quá nhỏ.
d. Không ghi nhiều chữ chi chít.
e. Mỗi slide nên có chủ đề (title).
f. Có slide ngăn cách khi chuyển chủ đề lớn.
2.3. Kỹ năng giảng bài
a. Tránh không thao thao bất tuyệt từ đầu đến cuối.
b. Hãy đặt câu hỏi trao đổi, khuyến khích ngƣời học phát biểu.
c. Trƣớc khi giảng bài, cần tìm hiểu đối tƣợng nghe giảng, tâm lý và mong muốn
của họ, cố gắng hãy nói cái họ cần hơn là cái mình có.
2.4. Đáp ứng tiêu chí tự học
a. Có nội dung phù hợp.
b. Có tính sƣ phạm.

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 10 -

SP Vật lý – Công nghệ K37



Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

CHƢƠNG 2: THIẾT KẾ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ SỬ DỤNG
MICROSOFT POWERPOINT 2010
(Chương này được trình bày theo cấu trúc nội dung trong Giáo trình Thiết kế GAĐT của
Thầy Vương Tấn Sĩ [3])
Microsoft PowerPoint giúp tạo ra một loạt các công cụ trình diễn có minh họa,
nhờ đó có thể thiết kế các mẫu chủ yếu cho bài báo cáo, bài giảng với các trang tiêu đề,
văn bản, các biểu bảng, biểu đồ, các hình họa, ảnh chụp đƣợc quét vào máy tính, các hoạt
hình, các phim video và âm thanh. Với các khả năng đó, nhiều GV đã tận dụng
PowerPoint để thiết kế giáo án điện tử.
Sử dụng PowerPoint để soạn thảo giáo án điện tử cho phép tạo ra một tập các
slide theo cấu trúc logic của bài giảng. Mỗi một slide thƣờng chứa đựng trên đó một đơn
vị kiến thức cần truyền thụ của bài giảng. Các slide đƣợc liên kết với nhau trong một file
và lần lƣợt xuất hiện theo một trật tự đƣợc quy định bởi ngƣời soạn.
Việc xây dựng giáo án điện tử trên máy tính không chỉ cho phép lƣu trữ hệ thống
các bài giảng của từng môn học theo từng chức năng mà còn cho phép cập nhật, sửa đổi
để nâng cao chất lƣợng của bài giảng theo thời gian. Trong PowerPoint, số lƣợng các
Slide cũng nhƣ mỗi liên kết giữa chúng là hoàn toàn tùy ý.
Đặc điểm nổi bật của các trình ứng dụng trên Windows là chúng có thể phát huy
cao độ những khả năng đồ họa của máy tính. Cũng nhƣ vậy, PowerPoint cho phép tạo ra
các Slide với những dáng vẻ khác nhau (màu nền, kiểu chữ, màu chữ) rất đa dạng và
phong phú, nhờ đó đã tăng cƣờng đƣợc sự chú ý, kích thích hứng thú, tránh đƣợc tâm lý
buồn chán, mỏi mệt khi phải làm việc chỉ với bảng đen và phấn trắng.
Việc liên kết các file dữ liệu hầu hết các chƣơng trình trên Windows đã cho
PowerPoint khả năng sử dụng thêm các công cụ khác để phục vụ cho tiến trình DH nhƣ:
vẽ các biểu bảng, biểu đồ, đồ thị, xử lý các bảng số liệu…

1.1. Mở trình xử lý Tiếng Việt (Unikey):
Chọn bảng mã Unicode, kiểu gõ tiếng Việt (Telex, vini…).
1.2. Mở chƣơng trình Powerpoint:
a/ Chọn font chữ sẽ sử dụng trong slide, mặc định là Arial.
b/ Chọn định dạng cho slide phù hợp với nội dung muốn trình bày.
- Vào menu Design

Hình 2.1. Menu Design

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 13 -

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

Hình 2.2. Hộp thoại All Themes
1.3. Lƣu file:
- Vào menu File/ Save as, đặt tên file ví dụ: bài 1.ppt

2. THỰC HIỆN NỘI DUNG
2.1. Chọn định dạng trang thích hợp cho nội dung đƣa vào
- Nhƣ tiêu đề, đoạn văn bản, hình, phim, bảng tính, biểu đồ…
2.2. Đƣa nội dung vào slide
2.2.1. Văn bản
- Trực tiếp gõ vào hay copy từ tài liệu dán vào (nhớ mở Text Box và chọn canh

-Vào menu Insert/ Slide
Number, Date and Time.

Hình 2.6. Hộp thoại Header and Footer

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 15 -

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

3. ĐỊNH DẠNG NỀN TRANG
Trang trí cho nền của trang trình chiếu vào menu Design/ Background Styles, ta
có 2 định dạng:
3.1. Màu: chọn Colors

Hình 2.7. Hộp thoại Create New Theme Colors and Format Background
3.2. Fill Effects (Gradient, Picture or Texture, Pattern).

Hình 2.8. Hộp thoại Format Background/ Gradient, Picture or Texture fill

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 16 -



Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

* Kỹ xảo cho các đối tƣợng trong trang:

Hình 2.12. Menu Animations

5. ĐÓNG GÓI
5.1. Lƣu file dƣới dạng *.pps. Ví dụ: bai1.pps. Trong thƣ mục D:\GIAO AN DIEN
TU

Hình 2.13. Hộp thoại Save As

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 18 -

SP Vật lý – Công nghệ K37


Luận văn tốt nghiệp đại học

GVHD: Vương Tấn Sĩ

5.2. Đóng gói
5.2.1. Chọn Save & Send > Package Presentation for CD để mở cửa sổ
Package for CD, đặt tên: GIAO AN DIEN TU.


6.1. Quy cách thiết kế
- Tiêu đề: chọn size 44.
- Nội dung: chọn size 28 – 32.
- Font: chọn font Arial (loại font chữ không chân).
- Mỗi Slide chỉ khoảng 7 dòng hoặc 5 bullet.
- Màu nền của Slide và màu nền của Text phải tƣơng phản (nên chọn nền màu
sáng, màu của Text thƣờng là màu xanh dƣơng, xanh lá, cam nhạt, vàng…).
- Thống nhất cách trình bày nội dung nên chọn định dạng cho các Slide là Slide
Master.
- Từ khóa.
- Chèn hình, video để minh họa sinh động nội dung.
- Slide tóm tắt các ý trên bài giảng.

SVTH: Phạm Ngọc Nhân

- 20 -

SP Vật lý – Công nghệ K37