BM 01-Bia SKKN

SỞ GIÁO DỤC VÀĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT XUÂN THỌ
Mã số: ................................
(Do HĐKH Sở GD&ĐT ghi)

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:

GIÁO DỤC Ý THỨC PHÁP LUẬT THÔNG
QUA CÁC BÀI HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN
CHO HỌC SINH LỚP 12

Người thực hiện: Hoàng Thị Hoa
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lý giáo dục



- Phương pháp dạy học bộ môn: Giáo dục công dân 
- Lĩnh vực khác: ....................................................... 
Có đính kèm:Các sản phẩm không thề hiện trong bản in SKKN
 Mô hình  Phần mềm
 Phim ảnh
 Hiện vật khác

Năm học: 2014 – 2015
Trang 1



TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân
- Năm nhận bằng: 2005
- Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục chính trị

III.

KINH NGHIỆM KHOA HỌC

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: giảng dạy môn Giáo dục công dân
- Số năm có kinh nghiệm: 10
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây: Đề tài Sử dụng
các câu chuyện, tình huống trong bài giảng môn giáo dục công dân lớp
10 và 12

Trang 3


Trang 4


MỤC LỤC
LỜI GIỚI THIỆU.......................................................................................Trang 3
MỞ ĐẦU...............................................................................................................4
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI..................................................................................4
II. NHỮNG THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI.........5
1. Thuận lợi......................................................................................................5
2. Khó Khăn.....................................................................................................5
III. MỤC TIÊU......................................................................................................5
IV. NHIỆM VỤ.....................................................................................................6

LỜI GIỚI THIỆU
Giáo dục công dân (GDCD) là môn học cung cấp cho học sinh một hệ thống
tri thức khoa học, cơ bản, phổ thông và thiết thực nhất về các mặt của đời sống xã
hội giúp học sinh có nhận thức đúng đắn về sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam. Thông qua đó,
hình thành cho học sinh thói quen, kỹ năng vận dụng những tri thức đã học vào
cuộc sống học tập, lao động, sinh hoạt. Vì vậy có thể nói môn học GDCD không
thể thiếu trong các trường THPT nhất là trong thời đại ngày nay, thời đại mà một
bộ phận con người chạy theo lối sống thực dụng, tha hóa suy đồi về đạo đức trong
đó cũng có một bộ phận thanh thiếu niên học sinh, sinh viên.
Vậy làm thế nào để giáo dục học sinh có ý thức chấp hành các quy tắc,
chuẩn mực đạo đức xã hội. Hay nói cách khác là chấp hành các quy định của pháp
luật, giúp các em biết đấu tranh vì đạo đức, vì niềm tin và rồi từ niềm tin đi đến
hành động thực tế, trở thành một thói quen trong cuộc sống hàng ngày. Trước vấn
đề này, bản thân tôi, sau thời gian giảng dạy tại trường THPT Xuân Thọ, cộng với
sự tiếp xúc với nhiều học sinh khác nhau và sự giúp đỡ, chỉ dẫn của các đồng
nghiệp, ban giám hiệu, tôi đã quyết tâm chọn đề tài “Giáo dục ý thức pháp luật
thông qua các bài học giáo dục công dân cho học sinh lớp 12”.
Trong quá trình thực hiện đề tài của mình, tôi không tránh khỏi sự thiếu sót,
mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô đồng nghiệp và tập thể sư phạm nhà
trường.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

Trang 6


MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong xu thế chung của thời đại – thời đại mà tất cả các nước trên thế giới
đã và đang từng bước, bước vào kỷ nguyên văn minh, hiện đại, công nghiệp hóa,

1. Thuận lợi:
Hiện nay, công tác tuyên truyền, giáo dục về chủ trương chính sách, pháp
luật của Nhà nước được phổ biến rộng rãi cho mọi người, là yêu cầu cấp thiết trong
quá trình xây dựng đất nước và quản lý xã hội.
Trong thời gian thực hiện chuyên đề, trường THPT Xuân Thọ đã tiến hành
giáo dục ý thức pháp luật thông qua nhiều hoạt động khác nhau: hoạt động ngoài
giờ lên lớp, thông qua các tiết sinh hoạt chủ nhiệm, các buổi sinh hoạt chào cờ đầu
tuần hoặc qua quá trình học bộ môn.
Chương trình môn GDCD lớp 12 học về pháp luật nên việc giáo dục ý thức
pháp luật cho học sinh ở mỗi bài trở nên dễ dàng hơn.
Ngoài ra phương tiện thông tin hiện nay rất gần gũi, phổ biến với học sinh,
giáo viên dễ dàng lên mạng, báo, internet để cập nhập thông tin liên quan đến bài
học.
2. Khó khăn:
Do quan niệm và tâm lý chung của xã hội, chưa đặt vị trí quan trọng cho bộ
môn GDCD so với các bộ môn văn hóa khác, vả lại nhiều người cho rằng đây là
môn phụ, học nhiều làm gì? Học để làm gì? Cũng chính vì vậy một số học sinh tỏ
vẻ coi thường, không tập trung, chán nản và cho đây không phải là môn thi tốt
nghiệp nên không hào hứng tiếp thu.

Trang 8


Mặt khác, do thời lượng môn học chỉ có 1 tiết/tuần. Thời gian đó, giáo viên
dạy vừa đảm bảo đủ kiến thức trọng tâm chương trình, vừa giáo dục đạo đức, ý
thức chấp hành pháp luật học sinh nên cũng không gặp ít khó khăn.
III. MỤC TIÊU:
Hình thành các kiến thức cơ bản về pháp luật thông qua đó hình thành thái
độ, hành vi xử xự đúng pháp luật để các em có thói quen sử dụng pháp luật và tuân
thủ đúng pháp luật.

đó bằng nhiều biện pháp khác nhau nhằm thay đổi nhận thức, suy nghĩ của các em.
Khi các em có ý thức tốt thì ắt hẳn hành động tốt.
Giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh là giáo dục ý thức, trách nhiệm với
gia đình, nhà trường và xã hội. Vì thế, việc giáo dục pháp luật cho học sinh là vấn
đề rất cân thiết cho học sinh đặc biệt là học sinh lớp 12 lứa tuổi vừa trẻ con vừa
người lớn, dở dở, ương ương để các em nắm bắt và xử sự đúng pháp luật, biến các
quy tắc xử sự trong cuộc sống thành các hành vi hợp pháp của mình góp phần thúc
đẩy xã hội ngày càng phát triển, văn minh.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
Ngày nay, xã hội ngày càng phát triển thì nhu cầu của con người cũng thay
đổi, phát triển. Xét về góc độ tích cực, yêu cầu xã hội đặt ra cho con người cũng
tăng cao, bên cạnh năng lực trí tuệ, tư duy phải có đạo đức ý thức công dân. Mà
học sinh – những chủ nhân tương lai cần phải được giáo dục ý thức pháp luật để
các em trở thành những người toàn diện, đáp ứng yêu cầu của xã hội.

Trang 10


Vì vậy trong chương trình môn GDCD lớp 12 hiện hành có 10 bài trong đó
giảm tải bài 10 không dạy, cho nên tương ứng với mỗi bài, tôi sẽ lồng ghép giáo
dục các em về các quy định, các điều luật, để các em nắm và thực hiện đúng pháp
luật.
STT

Tên Bài

Số Tiết

Nội Dung Chính Cần Đạt


Thực hiện pháp
2

3

4

luật

pháp lý, các loại vi phạm
3

pháp luật …..

Công dân bình

Nắm được công dân bình Giáo dục về ý

đẳng trước pháp

đẳng về quyền và nghĩa vụ, thức chấp hành

luật

1

trách nhiệm pháp lý …..

luật giao thông.


dung,ý nghĩa của bình đẳng con người trong

giáo.

giữa các dân tộc, giữa các tôn cuộc sống, tình
Trang 11


5

2

giáo.

yêu thương đồng
bào dân tộc lúc
khó khăn.

Nắm được khái niệm nội Giáo dục ý thức
dung của các quyền tự do cơ về thái độ, hành
bản của công dân quyền được vi

6

trước

tình

Công dân với các


dung của quyền bầu cử, ứng về

Công dân với các

8

Nhà Nước, quyền khiếu nại tố với Nhà nước, xã
2

cáo.

hội

Pháp luật đối với

Cần nắm nội dung ý nghĩa Giáo dục ý thức

sự phát triển của

của quyền học tập, sáng tạo về luật giáo dục

công dân.

2

và phát triển.

tính trung thực
trong thi cử.



ý

thức

trách nhiệm đối
với tổ quốc Việt
Nam, về tình yêu
biển đảo.

Trang 12


III. THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC BỘ MÔN GDCD TẠI TRƯỜNG
THPT XUÂN THỌ:
1. Ưu điểm:
* Về phía giáo viên:
Các giáo viên luôn được Nhà trường quan tâm, tạo điều kiện thuân lợi cho
việc giảng dạy học sinh. Đều có tinh thần trách nhiệm với nghề biết yêu thương
quan tâm, giúp đỡ học sinh.
Các giáo viên đều ở địa bàn xã Xuân Thọ nên việc nắm rõ đặc điểm gia
đình, đặc điểm của từng cá nhân, học sinh dễ dàng hơn cho việc giáo dục ý thức
đạo đức các em.
Đều ra trường và giảng dạy từ 8 năm trở lên ít nhiều cũng có kinh nghiệm
trong việc giáo dục ý thức học sinh.
* Về phía học sinh:
Đa phần các em ngoan hiền có tinh thần cầu tiến trong học tập.
Đều nhận thức được vai trò quan trọng của pháp luật đối với cuộc sống, và
bản thân của mình.
2. Hạn chế:

%

Bình thường
SL

%

Không cần thiết
SL

%

12A1

43

10

23,3

10

32,3

17

39,5

6


10

21,7

15

32,6

5

10,9

12A4

42

9

21,4

15

35,7

16

38,0

2


9

20,0

20

44,4

6

13,3

12A7

44

10

22,7

13

29,5

18

40,9

3


12

27,9

15

34,9

4

9,03

12A10

34

20

58,8

14

41,2

0

00,0

0


chúng chúng ta phải học cách cư sử, lễ nghĩa … Nhưng có lẽ, cũng có một bộ
phận học sinh lắc đầu cười nhạt, tỏ thái độ khác … qua thái độ đó, giáo viên có thể
chỉ ra đó là hành vi vi phạm đạo đức. Mặc dù đạo đức và pháp luật đều là quy tắc
Trang 15


sử sự của con người nhưng đạo đức chỉ mang tính tự nguyện, phụ thuộc vào ý thức
của mỗi người, khi vi phạm đạo đức, em không bị Nhà nước xử lý nhưng bị tòa án
lương tâm và dư luận xã hội lên án.
Chính vì vậy, tôi muốn giáo dục các em cách sống như thế nào cho đúng
mực cho phải lẽ với mọi người, với người lớn, cha mẹ, thầy cô, bạn bè. Để từ đó,
các em điều chỉnh hành vi của mình hướng các em trở thành người tốt trong xã hội,
biết phân biệt các việc làm, hành vi xấu, tốt trong cuộc sống thường ngày: không
chào hỏi, ăn nói trống không, cộc lốc, cãi lại với bố mẹ, giáo viên, người lớn tuổi,
chửi thề, không quan tâm đến người khác…
2. Giáo dục về ý thức bảo vệ môi trường:
Ở bài 2: “Thực hiện pháp luật” trong chương trình bài học đã có phần tích
hợp môi trường trong phần các hình thức thực hiện pháp luật, vì thế tôi muốn nhấn
mạnh và giáo dục các em có tình yêu thiên nhiên, môi trường xung quanh, hình
thành thái độ, hành vi về môi trường.
Trước hết, tôi sẽ đưa ra các câu hỏi nhỏ để hỏi học sinh?
1. Em thấy môi trường sống hiện nay như thế nào?
2. Môi trường bị ô nhiễm do những hoạt động nào?
3. Môi trường không khí bị ô nhiễm gây ra tác hại như thế nào?
4. Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trường?
Trước các câu hỏi đó, học sinh dễ dàng trả lời được:
Môi trường bị ô nhiễm do tự nhiên như núi lửa, cháy rừng …. Và do con
người, như các hoạt động khai thác khoáng sản, sinh hoạt, giao thông,hay khí thải
từ các nhà máy công nghiệp … khi môi trường không khí bị ô nhiễm thì nó gây
cho con người các bệnh về đường hô hấp, gây ung thư phổi, ngoài ra, môi trường

chấp hành luật lệ giao thông không được bắt pháp luật dành quyền ưu tiên riêng
cho mình.

Trang 17


Với câu chuyện trên tôi muốn nhắc nhở các em phải thực hiện đúng luật khi
tham gia giao thông, tránh gây nguy hiểm cho tính mạng của mình và người khác.
Tôi sẽ đưa ra các câu hỏi có liên quan về ý thức chấp hành giao thông của các em:
1- Em có suy nghĩ như thế nào trước tình hình tham gia giao thông hiện
nay?
2- Bản thân em khi tham gia giao thông phải tuân thủ những quy định nào?
Giáo viên khái quát lại thực trạng tham gia giao thông hiện nay: Theo chia
sẻ của ông Greigcraft – Chủ tịch quỹ phòng chống thương vong Châu Á,Việt
Nam mất 630 nghìn tỷ đồng mỗi năm vì tai nạn giao thông. Theo số liệu thống kê
của Ủy ban an toàn giao thông quốc gia năm 2014 (Tính 16/12/2013 đến
15/12/2014) toàn quốc xảy ra 25 322 vụ tai nạn giao thông, số người chết là 8996
người, bị thương 24417, so với năm 2013 giảm 4063 vụ (giảm 13,8 %); giảm 373
người chết (giảm; 4 %); giảm 5083 người bị thương (giảm 17,2 %)
Giáo viên đưa ra một số hình ảnh minh họa về hành vi vi phạm an toàn
giao thông của học sinh hiện nay:

Trang 18


Vì vậy để bảo vệ mình, bảo vệ moi người chúng ta cần phải tuân thủ các
quy định của luật giao thông. Đi xe phải đúng phần đường không lạng lách, đánh
võng, chở 3, 4 người phóng nhanh, phải đội mũ bảo hiểm và giấy tờ quy định…
hay nói cách khác khi tham gia giao thông phải thể hiện văn hóa giao thông đảm
bảo trật tự an toàn giao thông và đối với học sinh các em chi được chạy xe 50cc

Trang 20


trung sức lực vào việc học tập. Bên cạnh đó ở lứa tuổi này các em vốn tò mò, thích
khám phá, chưa có kiến thức về sức khỏe sinh sản dẫn đến hệ lụy quan hệ tình dục
bừa bãi có thai ngoài ý muốn, nạo phá thai, từ tử vì yêu …
Giáo viên có thể dẫn chứng thêm các vụ án hình sự sảy ra gần đây ở Hà
Tĩnh, Bình Dương, Nghệ An … nạn nhân đều là các em ở lứa tuổi học trò. Hoặc
đưa một số hình ảnh minh chứng cho hậu quả yêu đương quá sớm của học sinh
hiện nay:

Trang 21


Giáo viên đánh giá lại thực trạng và hệ lụy của việc yêu sớm của học sinh
hiện nay. Sau đó, giáo viên đưa ra biện pháp giáo dục cho học sinh: Mặc dù theo
quy định của pháp luật nữ từ 18 tuổi, nam từ 20 tuổi được kết hôn. Nhưng ở lứa
tuổi này pháp luật không khuyến khích các em kết hôn vì ở thời điểm này các em
chưa có việc ổn định, tâm lý phát triển chưa hoàn thiện, nhiều em tư tưởng còn non
trẻ, thích ăn chơi, vì thế các em không thể làm tốt vai trò làm chồng, làm cha, làm
vợ, làm mẹ, làm dâu trong gia đình. Vì vậy nguy cơ tan vỡ gia đình rất cao.
Ngoài ra , giáo viên cũng nhấn mạnh các cụm từ “Tình thân” “Nghĩa tử” để
giáo dục các em về cách sống của mình cách đối sử với ông bà, cha mẹ, anh chị em
… thông qua một số câu ca dao, tục ngữ gần gũi trong cuộc sống:
“Cá không ăn muối cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư”
“Công cha như núi Thái Sơn.
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”
“Chị ngã, em nâng”
Trang 22



Người trong một nước phải thương nhau cùng”
Tôi muốn gửi tới cac em về thông điệp sống: sống phải biết yêu thương bao
dung san sẻ với mọi người, sống không phải cho mình, và cho người khác vì vậy ở
phần này tôi chỉ cần đưa ra các câu hỏi nhỏ:
1. Khi bạn gặp khó khăn em phải làm gì?
2. Khi nghe đồng bào bị lũ lụt em cảm thấy như thế nào?
Ở trường có các hoạt động nào thể hiện lòng nhân ái, từ những câu trả lời ấy
tôi sẽ giáo dục các em về ý thức của mình trong cuộc sống mình phải biết làm gì
khi mọi người,bạn bè cần sự giúp đỡ và em giúp đỡ người khác bằng tình cảm, trái
tim chân thành chứ không phải xem đó là nghĩa vụ, là bắt buộc, là thái độ thờ ơ, vô
cảm khi người khác gặp khó khăn, hoạn nạn đó cũng chính là bài học đạo đức của
mình về cái tâm của mỗi người mà mỗi em sẽ rút ra cho riêng mình.
6. Giáo dục về ý thức bảo vệ tính mạng sức khỏe của mình và của người
khác:
Ở bài 6: “Các quyền tự do cơ bản của công dân” ngoài một số điều luật
cần phổ biến và giáo dục cho các em như tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại
cho người khác, tội vu khống, tội bức cung …ở phần tư liệu tham khảo (trang 64
-65 của SGK lớp 12) tôi sẽ giáo dục các em một số vấn đề: cần phải biết kiềm chế,
nhẫn nhịn trước những hành vi bạo lực, và suy xét vấn đề một cách thấu đáo để
tránh hậu quả không lường như các câu chuyện pháp luật xảy ra gần đây mà một
số đối tượng là học sinh, sinh viên, và những xích mích nhỏ nhặt không đáng có,
hay là những lời nói chạm vào lòng tự ái của các em như vụ án cách đây 5 hay 6
năm ở trường THPT dân lập Hồng Bàng - Xuân Lộc - Đồng Nai và nhắc nhở các
em khi hành động một việc gì phải xem xét mình làm như vậy đã đúng chưa? Có
ảnh hưởng đến người khác hay không đừng để một phút giận mà đánh đổi cả tương
lai của chính mình.

Trang 24

Trích đoạn BÀI HỌC KINH NGHIỆM

---