PHÒNG GD VÀ ĐT HUYỆN BÌNH XUYÊN
TRƯỜNG THCS TRUNG MỸ
*******0O0******* SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIÁO DỤC Ý THỨC SỬ DỤNG ĐIỆN AN
TOÀN CHO HỌC SINH THÔNG QUA
CÁC BÀI HỌC AN TOÀN ĐIỆN MÔN
CÔNG NGHỆ LỚP 8 GIÁO VIÊN THỰC HIỆN:Tạ Bình Minh

TỔ: KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Năm học 2009 - 2010


lao động vỡ bất cẩn để điện giật chiếm tới 26,70% tổng số vụ và 19,1%
tổng số người chết.
Phỏt biểu tại Hội thảo “An toàn điện trong lĩnh vực xây dựng dân dụng và
công nghiệp” diễn ra ngày 5/5/2008 tại Hà Nội, Thượng tá Nguyễn Việt
Cường, Cục Cảnh sát Phũng chỏy Chữa chỏy (PCCC) cho biết trung bỡnh
mỗi năm toàn quốc phát sinh hơn 1.000 vụ cháy, trong đó nguyên nhân do
sử dụng điện đứng hàng thứ hai sau những sơ xuất từ lửa, xăng dầu, khí
đốt.
Cá biệt, có những giai đoạn, tác nhân gây cháy do điện đó đứng hàng đầu.
Năm 2008, 38,1% các vụ cháy xuất phát từ lý do chập điện, trong khi cháy
do liên quan đến xăng dầu, khí đốt chỉ chiếm 35,4% gây nên những tổn thất
khó lũng tớnh đếm.
Theo nhận định của Cục Cảnh sát PCCC, nguyên nhân tai nạn về điện của
Việt Nam có phần trái ngược với các nước trên thế giới. Cũn tại Phỏp, hầu
hết cỏc tai nạn về điện xảy ra do thiết bị điện bị lỗi, trong khi đó, tai nạn
điện ở Việt Nam chủ yếu do bất cẩn và thiếu ý thức trong sử dụng và đảm
bảo an toàn về điện.
Hiện đơn vị chịu trách nhiệm cung ứng điện (ngành điện lực) mới chủ yếu
lo khâu an toàn từ lưới điện đến cầu dao hoặc máy ngắt tổng. Tuy nhiên,
bên trong hộ tiêu thụ, hệ thống điện lại được câu mắc và sử dụng tùy tiện,
không có hướng dẫn cụ thể nào của các cơ quan chuyên môn.
Nhiều khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, cột điện được tận dụng bằng
cây cối hoặc lợi dụng địa hỡnh, địa vật để câu móc, cáp dẫn, dây dẫn cũng
lại sử dụng bằng những vật liệu gia công, rẻ tiền nên rất nguy hiểm, dễ gây
chập cháy.
Thống kê của Bộ Lao động- Thương binh và Xó hội cho thấy năm 2008, cả
nước xảy ra 5.836 vụ tai nạn lao động, trong đó, tai nạn về điện là 1 trong
2 nguyên nhân dẫn đến tử vong hàng đầu trong tai nạn lao động và hoạt
động dân dụng. Tử vong do điện giật chiếm 22,64% số người chết do tai
nạn và chiếm 26,7% tổng số vụ tai nạn.

3. Phương pháp quan sát đàm thoại.
4. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm.

VI . GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
1.Nội dung:
Giáo dục ý thức sử dụng điện an toàn thông qua các bài học trong
chương an toàn điện. Môn Công Nghệ lớp 8.
2. Địa bàn:
Học sinh khối lớp 8 Trường THCS Trung Mỹ, Huyện Bình Xuyên,
Tỉnh Vĩnh Phúc.

PHẦN NỘI DUNG
I. KHÁI NIỆM CHUNG:
Khoa học hiện nay đã phân tích đầy đủ các tác hại của dòng điện khi đi
qua cơ thể con người.
Những tai nạn điện thường xảy ra là do hồ quang điện gây bỏng và do
dòng điện truyền qua cơ thể người ( điện giật). Các trường hợp trấn thương
nặng hoặc tử vong khi sử dụng điện năng là rất nhiều, phần lớn là do bị điện
giật:
 76,4% tai nạn xảy ra ở điện áp dưới 1000V
 23,6% tai nanjxayr ra ở điện áp trên 1000V
Khi phân loại các nạn nhân tai nạn do điện giật thấy rằng:
- Những nạn nhân làm việc trong ngành điện bị điện giật chiếm: 42,2%
- Những nạn nhân không có chuyên môn về điện bị điện giật chiếm:
57,8%
Khi phân loại nạn nhân bị điện giật theo nguyên nhân thấy rằng:
+ Tai nạn do chạm trực tiếp vào vật mang điện hay các phần có
dòng điện chạy qua chiếm 55,9% trong đó:
- Chạm vào dây dẫn điện không phải do yêu cầu công việc phải tiếp
xúc với dây dẫn điện chiếm : 30,6%

xương.
Các yếu tố gây nguy hiểm khi bị tai nạn điện đối với con người là :
* Cường độ dòng điện chạy qua cơ thể:

Mức độ nguy hiểm của dòng điện với cơ thể người tùy thuộc vào trị số
cường độ dòng điện và loại nguồn điện một chiều hay xoay chiều.
* Đường đi của dòng điện qua cơ thể
* Thời gian dòng điện qua cơ thể, độ lớn của điện áp, điện trở môi
trường làm việc và tình trạng sức khỏe của người . 1. Mức độ nguy hiểm của dòng điện đối với cơ thể người. Dòng điện
(mA)

TÁC HẠI ĐỐI VỚI CƠ THỂ CON NGƯỜI Xoay chiều (50 - 60Hz)
Một chiều
0,6 _ 1,5
2 _ 3
5 _ 10
12 _ 15
20 _ 25


Càng nóng hơn. Bắp
thịt tay hơi bị co giật

Cảm thấy rất nóng,bắp
thịt tay co giật , khó
thở.Tê liệt hô hấp

Tê liệt hô hấp Qua bảng trên ta thấy đối với dòng điện xoay chiều tần số 50Hz có trị
số 10mA được coi là dòng điện giới hạn bắt đầu nguy hiểm đối với cơ thể
con người.
2. Đường đi của dòng điện qua cơ thể người
Bất cứ bộ phận nào của cơ thể khi có dòng điện chạy qua đều nguy
hiểm, nhưng tỉ lệ dòng điện qua tim quyết định mức độ nguy hiểm hơn đối
với con người. Mức độ nguy hiểm này thể hiện qua bảng dưới đây:

Đường đi của dòng
điện
Tỷ lệ dòng điện qua tim
(%)
Tỷ lệ nạn nhân bị bất
tỉnh (%)
Tay qua tay 3,3 83
Tay phải qua chân 3,7 80

điện áp an toàn là 65V.
- Vùng nguy hiểm : độ ẩm không khí thấp hơn 75%, sàn nhà nền nhà
ẩm ướt điện áp an toàn là 36V.
- Vùng đặc biệt nguy hiểm : Thật ẩm, có bụi dẫn điện, tiếp xúc trực
tiếp sàn kim loại điện áp an toàn là 12V.
6. Điện áp bước :
Là diện áp giữa hai bàn chân đứng ở hai điểm trên đất gần nơi có
dòng điện xuống đát (dây dẫn, thiết bị có điện chạm đất) để dảm bảo an
toàn phải tuân theo khoảng cách sau:
+ Từ 4m đến 6m đối với thiết bị trong nhà.
+ Từ 8m đến 10m đối với thiết bị ngoài trời.
+ Ngoài 20m đối với dây điện cao áp.
III. CÁC GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐIỆN
1.Kiểm tra cách điện của thiết bị.
Khi chế tạo các thiết bị dùng điện, người ta đã chú ý đến độ cách
điện giữa các phần mang điện với vỏ để đảm bảo an toàn cho người và thiết
bị. Trường hợp phần cách điện bị rò, sự cách điện bị giảm nghiêm trọng có
thể do nhiều nguyên nhân:
+ Do thiết bị quá cũ,

+ Phần cách điện bị già hóa, hư hỏng.
+ Làm việc quá áp
Vì vậy phải kiểm tra độ cách điện trước khi vận hành, và cần kiểm tra độ
cách điện định kỳ cho máy móc thiết bị từ 1- 2 lần/ năm.
2. Không dùng dây dẫn điện vào những mục đích khác ngoài mục
đích dẫn điện.
- Không dùng dây dẫn để phơi quần áo Cần tính toán và chọn tiết diện,
loại dây dẫn thỏa mãn yêu cầu dẫn điện và môi trường làm việc để đảm bảo
độ bền, chống tổn thất điện năng.
3. Dùng rào chắn biển báo.

các cầu dao trước, sau đó mới được tới gần nạn nhân và tiến hành sơ cứu.
2.Cấp cứu nạn nhân :
Căn cứ hiện tượng cụ thể của nạn nhân mà có biện pháp cấp cứu :
* Tách nạn nhân ra khỏi nưi chạm điện một cách nhanh chóng và an
toàn cho người cấp cứu nạn nhân, ( sơ cứu nạn nhân, đưa nạn nhân đến trạm
y tế gần nhất).
* Nếu nạn nhân bị ngất ; Để nạn nhân nơi thoáng, nới áo quần , cho
ngửi Amoniac.
* Nếu nạn nhân ngừng thở, tim ngừng đập: Phải tìm mọi cách nhô
hấp và làm cho tim nạn nhân đập trở lại, trường hợp này nạn nhân phải
được cứu chữa ngay, càng nhanh càng nhiều hy vọng cứu sống.
Cấp cứu thường dùng một trong các phương pháp như: Phương pháp
hô háp sấp, phương pháp hô hấp ngửa, hà hơi thổi ngạt.
V. QUA CÁC BÀI HỌC GIÁO DỤC Ý THỨC SỬ DỤNG ĐIỆN AN TOÀN:
Do hiểu rõ tác hại của dòng điện với cơ thể người , nên vấn đề bồi dưỡng
kiến thức an toàn điện cho người sử dụng điện nói chung và cho học sinh
nói riêng, đồng thời tuyên truyền giáo dục rộng rãi cho tất cả mọi người
chấp hành nghiêm chỉnh các quy trình ,quy phạm về kỹ thuật an toàn điện
và pháp lệnh Bảo hộ lao động với những đối tượng học tập lao động có tiếp
xúc với dụng cụ ,thiết bị điện là hết sức cần thiết.
Câc bài học dưới đây là những nội dung cơ bản trang bị cho các em nhưng
vấn đề mà tôi đã nêu ở

CHƯƠNG VI: AN TOÀN ĐIỆN

TUẦN: 17
Ngày soạn: 8/12/ 09
Ngày giảng: 15/12/ 09
TIẾT: 33
Bài 33: AN TOÀN ĐIỆN


8C

8D

2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Em hãy nêu vai trò của điện năng trong sản xuất và trong đời
sống.?
Đáp án: - Là nguồn động lực cho các máy.
- Nguồn năng lượng cho các máy và thiết bị.
- Tạo điều kiện phát triển tự động hoá và nâng cao đời sống con
người. 3. Hoạt động dạy và học
HOẠT ĐỘNG DẠY CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA TRÒ – NỘI
DUNG
Ho
ạt động 1: Giới thiệu b
ài h
ọc

GV: cho HS đọc phần lời giới thiệu của SGK

nguyên nhân gây ra tai nạn điện
I. VÌ SAO XẢY RA TAI NẠN ĐIỆN?
HS quan sát tranh vẽ và trả lời câu hỏi của
GV
1. Do chạm trực tiếp vào vật mang điện:
- Chạm trực tiếp vào dây điện trần hoặc dây
dẫn hở cách điện.
- Sử dụng các đồ điện bị rò điện ra vỏ
- Sửa chữa điện không ngắt nguồn điện
2. Do vi phạm khoảng cách an toàn đối với
lưới điện cao áp và trạm biến áp.
Do phóng điện từ dây điện cao áp qua không
khí đến người đứng gần đường dây điện.

3. Do đến gần dây dẫn có điện bị đứt rơi
xuống đất.
- Mưa bão to, dây điện đứt, không đến gần chỗ
dây điện đứt chạm xuống đất
Hoạt động 3: Tìm hiểu về các biện pháp
an toàn điện

GV: Cho học sinh quan sát hình 33.4 a,b,c,d
và trả lời vào vở bài tập theo nhóm.
GV đặt câu hỏi cho
- Từ các nguyên nhân gây ra tai nạn điện nêu
trên, chúng ta cần phải có những biện pháp
nào để giảm và tránh được tai nạn điện?

II. MỘT SỐ BIỆN PHÁP AN TOÀN ĐIỆN
1. Một số nguyên tắc an toàn điện khi sử dụng điện

mỗi công việc trong khi sửa chữa để tránh bị
điện giật và tai nạn khác

- Sử dụng vật lót cách điện
- Sử dụng các dụng cụ lao động cách điện
- Sử dụng các dụng cụ kiểm tra

4. Tổng kết và củng cố.
- GV: Yêu cầu một vài học sinh đọc phần ghi nhớ trong SGK
- GV nhắc lại phần trọng tâm của bài
- Yêu cầu và gợi ý học sinh trả lời câu hỏi của bài học.
- GV nhận xét giờ học
5. Hướng dẫn về nhà:
- Về nhà học bài và trả lời toàn bộ câu hỏi SGK.
- Đọc và xem trước bài 34+35 chuẩn bị dụng cụ, vật liệu. Tranh ảnh
về cứu người tai nạn điện.
- Tranh về một số biện pháp hô hấp nhân tạo
TUẦN: 17
Ngày soạn: 8 /12/ 09
Ngày giảng:16/12/ 09
TIẾT:
34
Bài 34 + 35: THỰC HÀNH DỤNG CỤ BẢO VỆ AN TOÀN
ĐIỆN VÀ CỨU NGƯỜI BỊ TAI NẠN ĐIỆN
I. MỤC TIÊU:
Dạy xong bài này, giáo viên cần làm cho học sinh:
- Hiểu được công dụng, cấu tạo của một số dụng cụ bảo vệ an toàn

8A

8B

8C

8D

2. Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Hãy trình bày một số cơ cấu biến đổi chuyển động?
Đáp án: Một số cơ cấu biến đổi chuyển động:
- Biến chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến
- Biến chuyển động quay thành chuyển động lắc.
3. Hoạt động dạy và học

HOẠT ĐỘNG DẠY CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA TRÒ – NỘI
DUNG

số liệu kĩ thuật trong các dụng cụ bảo vệ an
toàn điện, công dụng của những dụng cụ đó?
II. NỘI DUNG THỰC HÀNH
1. Tìm hiểu dụng cụ bảo vệ an toàn điện
a) Quan sát GV làm mẫu
b) Thực hành
- HS làm việc theo nhóm.
- Đại diện nhóm trả lời câu hỏi -Nhóm khác
bổ sung kiến thức.
c) Kết thúc thực hành
Hoạt động 3: Tìm hiểu và sử dụng bút
thử điện
GV hỏi Tại sao mỗi gia đình lại có một chiếc
bút thử điện?
-GV: +Hướng dẫn HS quy trình tháo bút thử
điện, cách để thứ tự từng bộ phận ấy là quy
trình chung khi tháo lắp một thiết bị hoặc máy
bất kì.
+Lắp bút thử điện: Yêu cầu làm việc cẩn thận,
chính xác để bút không hỏng.
+GV sử dụng bút thử điện -Làm mẫu.
Yêu cầu HS thực hiện an toàn điện.
-Tại sao dòng điện qua bút thử điện không gây
nguy hiểm cho người sử dụng?
2. Tìm hiểu bút thử điện
a) Quan sát GV làm mẫu
b) Thực hành
HS: Tìm hiểu bút thử điện.
+Quan sát mô tả bút thử điện khi chưa tháo rời
từng bộ phận.

- GV có thể yêu cầu HS đóng vai người bị
nạn, các nhóm thực hành cứu người bị nạn,
qua đó đánh giá cho điểm.

c) Kết thúc thực hành
Hoạt động 5: Thực hành sơ cứu nạn
nhân
GV làm mẫu cho HS quan sát rồi yêu cầu HS
các nhóm thực hành theo cặp giới tính
- Chia nhóm HS theo giới tính để việc thực
hành được tự nhiên và đạt hiệu quả cao hơn.
- Lần lượt mỗi nhóm cho từng HS lên làm thử
động tác sơ cứu nạn nhân, các HS còn lại xem
và rút kinh nghiệm.

4. Sơ cứu nạn nhân
a) Quan sát GV làm mẫu
b) Thực hành
- HS thực hành theo các cặp tự chọn để đạt
được kết quả tốt nhất
c) Kết thúc thực hành

4. Tổng kết và củng cố.
- GV nhận xét chung về tinh thần thái độ về kết quả thực hành của cả
lớp và cá nhân. Cho HS thu dọn vệ sinh vị trí thực hành
- Thu báo cáo TH. Phân tích một báo cáo, tổng kết bài thực hành.
5. Hướng dẫn về nhà:
- Xem lại quá trình làm bài thực hành.
- Ôn tập lại toàn bộ kiến thức đã học chuẩn bị cho kiểm tra học kì I


HS cần được thảo luận, tự chuẩn bị các tình huống các cách sử lý tình
hưống Phát huy được tính tích cực trong học tập , tự tin, hứng thú, thích
ứng nhanh với những yêu cầu học tập và kỹ năng hợp tác hoạt động nhóm
của HS là một định hướng mà GD hiện đại rất quan tâm.
Bên cạnh việc thực hiện có hiệu quả nguyên tắc, phương pháp và cách tổ
chức dạy học. GV cần phải tâm huyết với nghề, có đủ trình độ chuyên môn
có năng lực sư phạm
nắm được đặc điểm tâm sinh lý, khả năng nhận thức của từng HS để điều
chỉnh , điều khiển, tổ chức quá trình dạy học đạt hiệu quả cao, tạo cho HS
một hệ thống quan điểm với tự nhiên với xã hội, ý thức kỷ luật trong lao
động, tinh thần làm chủ tập thể tạo nên những phẩm chất tốt đẹp của
người lao động mới.

PHẦN KẾT LUẬN
Điện năng là dạng năng lượng rất quan trọng,điện năng góp phần
không nhỏ cho nền văn minh nhân loại, biết sử dụng điện năng và áp dụng
an toàn điện có ý nghĩa vô cùng to lớn trong cộng đồng.
Thời đại ngày nay, với xu thế "Toàn cầu hóa, phát triển kinh tế tri thức,
công nghệ cao, nhất là công nghệ thông tin, hình thành nền văn minh trí
tuệ" Giáo dục luôn đòi hỏi sự chấn hưng và hiện đại. Vì vậy việc hình thành
và phát triển thói quen, kỹ năng, phương pháp tự học, tự phát hiện và giải
quyết vấn đề, ứng dụng các kiến thức kỹ năng thu nhận vào những tình
huống thực tế, và đặc biệt có ý nghĩa khi qua bài học người học có ý thức về
tri thức, vận dụng được vào thực tế cuộc sống từ trên ghế nhà trường, qua
đó góp phần tuyên truyền vận động trong cộng đồng ý thức sử dụng điện an
toàn.
+ Qua quá trình giảng dạy chuyên ngành KTCN và trực tiếp giảng dạy môn