BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
=======&=======

BÀI TẬP NHÓM SỐ 1
MÔN LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Đề bài: Thực hiện và bảo vệ quyền nhân thân của vợ chồng
trong thực tế.
Nhóm: 03
Lớp: N02

Hà Nội, 4/2012


BỘ TƯ PHÁP
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
=======&=======

BÀI TẬP NHÓM SỐ 1
MÔN LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH
Đề bài: Thực hiện và bảo vệ quyền nhân thân của vợ chồng
trong thực tế.
Nhóm: 03
Lớp: N02

Hà Nội, 4/2012


Mục lục
Trang
Mục lục

Để có sự hiểu biết đúng đắn về quan hệ nhân thân giữa vợ chồng trong thực tế
nhóm em xin phân tích đề tài đề tài: “Thực hiện và bảo vệ quyền nhân thân của
vợ chồng trong thực tế”.

B.
I.

Cơ sở lý luận

NỘI DUNG


Do trong quan hệ hôn nhân và gia đình quyền đồng thời là nghĩa vụ của các
chủ thể nên khi đề cập đến quyền nhân thân giữa vợ và chồng thể hiện trong mối
quan hệ tình cảm cũng chính là chúng ta đề cập đến nghĩa vụ giữa vợ và chồng.
1.

Các khái niệm
- Quan hệ vợ chồng:
Quan hệ vợ chồng là những quan hệ phát sinh do sự kiện kết hôn, được Luật

hôn nhân và gia đình qui định gồm quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản gắn với
nhân thân của vợ, chồng. Trong quan hệ vợ chồng, các bên bình đẳng về quyền và
nghĩa vụ.
-

Quan hệ nhân thân:
Điều 24 Bộ luật dân sự (Bộ luật dân sự ) 2005 quy định: “Quyền nhân thân

được quy định trong Bộ luật này là quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân, không

Quyền bình đẳng: được quy định trong Điều19: Vợ chồng bình đẳng mọi mặt: nhân
thân, tài sản, trong quan hệ gia đình.

-

Quyền lựa chọn nơi cư trú: Điều 20 Luật hôn nhân và gia đình và khoản 2 Điều 55
Bộ luật dân sự: vợ chồng có quyền chọn nơi cư trú, không bị ràng buộc bởi phong
tục tập quán, địa giới hành chính.

-

Nghĩa vụ tôn trọng danh dự, nhân phẩm, uy tín : Điều 21: Vợ chồng tôn trọng, giữ
gìn danh dự, nhân phẩm, uy tín; cấm ngược đãi, hành hạ …nhau.

-

Nghĩa vụ tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo : Điều 22 : Vợ chồng tôn trọng
tự do tín ngưỡng, tôn giáo; không cưỡng ép, cản trở nhau theo hoặc không theo một
tôn giáo nào.

-

Quyền lựa chọn nghề nghiệp, học tập, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn
hóa, xã hội: Điều 23: Tùy điều kiện, hoàn cảnh, trình độ, năng lực mà quyết định
việc chọn nghề, học tập hoặc tham gia hoạt động chính trị – kinh tế – văn hóa – xã
hội trên cơ sở đảm bảo quyền và lợi ích chung.
c.

Đại diện giữa vợ và chồng


là đòi hỏi về pháp luật mà còn là yêu cầu về đạo đức. Bởi vì: “ nếu chỉ riêng hôn
nhân dựa trên cơ sở tình yêu mới là hợp đạo đức thì cũng chỉ riêng hôn nhân trong
đó tình yêu mới được duy trì mới là hợp đạo đức mà thôi”. Và cũng xuất phát từ
tình yêu thương ấy mà vợ chồng giữ lòng chung thủy với nhau, tình cmar của họ
trước sau như một. Chính hai yếu tố đó đã giúp cho vợ chồng chung sống hạnh
phúc và là cơ sở để duy trì quan hệ hôn nhân bền vững.
Mục đích của việc quy định vợ chồng có nghĩa vụ yêu thương nhau, chung
thủy với nhau là để ngăn quan hệ bất chính, bảo vệ hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên,
trên thực tế việc thực hiện quy định này còn rất nhiều bất cập. Hiện nay, theo kết
quả điều tra 9.300 hộ gia đình công bố ngày 26 tháng 6 năm 2008 thì có 259 vụ ly
hôn do ngoại tình, án sơ thẩm Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 4 tháng
cuối năm năm 2005 thì có 365/4825 vụ ly hôn do ngoại tình. Từ con số trên cho
chúng ta thấy việc thực hiện nghĩa vụ yêu thương, chung thủy giữa vợ chồng trong
thực tế là rất khó.


Thứ hai, vợ chồng phải quý trọng lẫn nhau, chăm sóc, giúp đỡ nhau, cùng
nhau xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, bền vững.
Sự quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau giữa vợ và chồng thể hiện ở hành vi,
cách xử sự và thái độ của họ đối với nhau. Đó là sự yêu mến, tôn trọng nhau, giữ
gìn danh dự, uy tín, nhân phẩm, lắng nghe ý kiến của nhau, quan tâm động viên lẫn
nhau, tạo điều kiện thuận lợi để vợ hoặc chồng phát huy khả năng của bản thân,
thực hiện tốt hoạt động nghề nghiệp và nhiệm vụ đối với gia đình và xã hội. Vợ
chồng phải tạo điều kiện cho nhau trong việc học tập, nâng cao trình độ văn hóa,
chuyên môn, nghiệp vụ. Cấm mọi hành vi ngược đãi, hành hạ, xúc phạm danh dự,
uy tín, nhân phẩm giữa vợ, chồng.
Tuy nhiên, trong thời gian qua tình trạng bạo lực gia đình (bạo lực gia đình)
xuất hiện ngày càng nhiều ở mọi nơi mọi lúc và phổ biến ở mọi tầng lớp xã hội với
nhiều loại đối tượng khác nhau. Bạo lực gia đình được thể hiện ở nhiều dạng khác
nhau: bạo lực về thể chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực về kinh tế, bạo lực về tình

Nhưng sự việc không dừng lại ở đấy, liên tục những ngày sau chị Lý đều bị
chồng lôi ra hành hạ không bằng một con vật. Có khi đang đêm, sau khi bị chồng
đánh bất tỉnh, khi tỉnh dậy chị tiếp tục bị chồng dùng gậy bạch đàn để dưới gầm
giường ngủ đánh tiếp. Kinh hoàng hơn, Thịnh đã bắt vợ lột trần, quỳ xuống và bò
từ buồng của vợ chồng sang phòng của cô em dâu với khoảng cách 10m để vừa
đánh vừa quay video.
Ngược lại, trong xã hội ngày nay, hiện tượng người vợ sử dụng bạo lực với
người chồng cũng không phải là hiếm. không chỉ dừng lại ở những lời lẽ chua
ngoa, những cách xử sự thô bạo mà họ còn trực tiếp gây ra những tổn thương về thể
chất cho chồng, thậm chí còn gây ra an mạng kinh hoàng.
Ví dụ: Vụ việc nhà báo Hoàng Hùng bị vợ là bà Trần Thúy Liễu thiêu chết.
Nguyên nhân do ông Hùng biết đích xác thông tin vợ “ngoại tình” nên đã nhiều lần
ghen tuông, lớn tiếng với bà Liễu. Tuy nhiên, mâu thuẫn giữa hai vợ chồng lên đến
đỉnh điểm, khi bà Liễu thú nhận với chồng rằng, những lần sang Campuchia đánh


bạc bà đang ôm một khoản nợ không nhỏ. Sau những lời thú tội về khoản nợ nần,
bà Liễu nhiều lần đề nghị ông Hùng bán nhà để giải quyết, nhưng bị từ chối.
Trong đêm trước khi ông Hùng bị giết, mâu thuẫn lại phát sinh khi bà Liễu
tiếp tục thú tội thêm một khoản nợ nần khác do thua bạc. Không thể chịu đựng nổi,
nên thời điểm này ông Hoàng Hùng đã lớn tiếng chửi vợ. Và chỉ vài tiếng sau, bà
Liễu đã gây ra vụ án kinh hoàng trên.
Qua một số ví dụ trên cho chúng ta thấy rằng. Để hôn nhân bền vững thì điều
cơ bản nhất là vợ chồng phải yêu thương nhau, chung thủy với nhau, quý trọng,
chăm sóc giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Vợ chồng phải cùng nhau lao động, cùng
chăm lo vun vén cho hạnh phúc gia đình. Tình yêu thương, lòng chung thủy giữa
vợ và chồng là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự tồn tại bền vững của hôn nhân.
5.

Thể hiện trong quyền bình đẳng, tự do dân chủ của vợ chồng.

chồng, hay gia đình chồng còn buộc vợ nghỉ việc, bỏ học để ở nhà chăm sóc gia
đình, người vợ bị hạn chế tham gia vào các công việc chính trị, xã hội cũng như
không được tham gia quyết định các cộng việc quan trọng của gia đình.
Hiện nay, trong tiến trình hội nhập quốc tế việc thực hiện sự bình đẳng, tự do,
dân chủ của vợ chồng cần được đẩy mạnh. Tỉ lệ người phụ nữ tham gia vào công
việc xã hội đạt khoảng 80% ở thành thị, có sự phân công lao động giữa vợ và
chồng trong làm việc nhà và nuôi dạy con cái. Nhưng bên cạnh việc thực hiện bình
đẳng giữa vợ chồng, nhiều người phụ nữ có quan niệm sai lầm khi cho rằng bình
đẳng ở đây là phải xóa nhòa ranh giới, là phân đôi công việc, là: “ông ăn chả, bà ăn
nem”, việc đòi hỏi một cách tiêu cực về vấn đề bình đẳng của người vợ trong nhiều
trường hợp đã khiến rạn nứt mối quan hệ vợ chồng.
Cần phải hiểu sự bình đẳng là sự bình đẳng trong các vấn đề việc làm, học
hành, có địa vị và hưởng thụ.Trong gia đình, vợ chồng cùng tôn trọng lẫn
nhau, chia sẻ công việc theo chức năng, cùng có tiếng nói chung trong việc giải
quyết các vấn đề của gia đình như nuôi dạy con cái, chi tiêu, tổ chức vui chơi, giải
trí.
6.

Đại diện giữa vợ chồng


Đại diện giữa vợ chồng theo pháp luật và theo ủy quyền quy định tại Điều 24
khoản 1 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 thì: “vợ chồng có thể ủy quyền cho
nhau xác lập, thực hiện và chấm dứt các giao dịch mà theo quy định của pháp luật
phải có sự đồng ý của cả vợ chồng; việc ủy quyền phải được lập thành văn bản”.
Khoản 2 quy định: “vợ, chồng đại diện cho nhau khi một bên mất năng lực hành vi
dân sự mà bên kia có đủ điều kiện làm người giám hộ hoặc khi một bên bị hạn chế
năng lực hành vi dân sự mà bên kia được Tòa án chỉ định làm người đại diện theo
pháp luật của người đó”.
Tuy nhiên, trong thực tế vẫn xảy ra không ít vụ việc vi phạm vào điều khoản

nhân thân bị xâm phạm có thể bảo vệ quyền nhân thân của mình theo các phương
thức khác nhau như tự mình bảo vệ, yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền bảo
vệ hoặc buộc người vi phạm bồi thường thiệt hại.
Trong mối quan hệ giữa vợ và chồng, để bảo vệ quyền nhân thân mà vẫn
đảm bảo được hạnh phúc gia đình, cần thực hiện các biện pháp sau:
Thứ nhất, tự mình cải chính, đây là biện pháp được áp dụng trong trường
hợp vợ hoặc chồng có hành vi trái pháp luật đưa ra những tin tức không đúng xúc
phạm đến danh dự, nhân phẩm của chồng hoặc vợ, nhằm hạn chế được hậu quả
thiệt hại cả về vật chất và tinh thần do những tin tức không đúng ra gây ra. Mặc dù
đã được quy định tại Điều 21 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 nhưng điều này
đòi hỏi cả người vợ và người chồng trong gia đình phải tự mình tuân thủ không chỉ
vì pháp luật mà còn là đạo lý vợ chồng.
Thứ hai, nâng cao nhận thức cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt chú
ý đến phụ nữ về kiến thức tổ chức cuộc sống gia đình, nuôi dạy con chăm sóc sức
khỏe, nâng cao kiến thức về luật pháp, chính sách, kiến thức về bình đẳng giới,
khuyến khích sự quan tâm của các thành viên trong gia đình chia sẻ các hoạt động
lao động cũng như trong cuộc sống tinh thần, tình cảm. Bình đẳng giới trong gia
đình không chỉ là từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của các thành
viên, mà còn phải đấu tranh bảo vệ môi trường gia đình được ổn định và phát triển


bền vững, tiếp thu những mặt tích cực của gia đình hiện đại và những đặc điểm tốt
đẹp của gia đình truyền thống; tránh những tác động tiêu cực trong xu thế hội nhập
tới gia đình như chủ nghĩa thực dụng, chủ nghĩa cá nhân..
Thứ ba, đề cao vai trò của người phụ nữ, loại bỏ tư tưởng: “Trọng nam
khinh nữ” để tránh sự bất bình đẳng về quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng về mọi
mặt trong gia đình. Điều này nhằm thực hiện việc bình đẳng giới trong gia đình.
Người phụ nữ trong gia đình còn đóng vai trò hết sức quan trọng là người vợ,
người me, người giữ lửa. Chính vì vậy, để bảo đảm được quyền nhân thân của vợ
chồng trong thực tế điều cần thiết là bình đẳng và tôn trọng người phụ nữ.

3.