I.
ĐẶT VẤN ĐỀ
Toán học luôn có hệ thống kiến thức cơ bản rất cần thiết cho đời sống, sinh
hoạt thực tế hàng ngày của con người nói chung và cho học sinh nói riêng trong
việc tính toán. Những kiến thức, kó năng giải toán là công cụ thiết yếu giúp cho
học sinh học các môn học khác tốt hơn.
Trong chương trình giáo dục phổ thông khối 9 hiện nay, đã quy đònh học sinh
phải học rất nhiều môn học khác nhau. Nhằm phát triển toàn diện cho học sinh,
toán học có vò trí rất quan trọng trong chương trình này, cũng là công cụ thiết
yếu giúp học sinh học tốt các môn học khác. Ở chương trình toán 9 có đề căäp
đến dạng toán vẽ đồ thò hàm số y = ax 2 (a khác 0), đây là kiến thức khá quan
trọng trong chương trình toán đại số 9 ở học kỳ II. Mặt khác khi vẽ được đồ thò
hàm số thì nó sẽ giúp cho học sinh rất nhiều trong việc tiếp thu kiến thức toán ở
cấp III được thuận lợi hơn. Nhưng đa sốâ học sinh không áp dụng được cách vẽ
đồ thò hàm số này một cách tốt nhất, vì hầu như các em còn lúng túng khi vẽ đồ
thò hàm số, và các em cũng không được những ứng dụng của của đồ thò này
trong thực tế như thế nào? Do đó các em không có hứng thú khi học về “Đồ thò
của hàm số y = ax2 (a khác 0)”.
Bản thân là giáo viên giảng dạy bộ môn toán khối 9, em thấy điều này cần
phải có một giải pháp nào đó khắc phục tình trạng trên, để nâng cao kết quả
học tập về bài “Đồ thò hàm số y = ax2 (a khác 0)”.
II.
NỘI DUNG (NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ)
1. CƠ SỞ XUẤT PHÁT
1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1 Các khái niệm về quá trình dạy – học
- Thế nào là quá trình dạy học?
Quá trình dạy học là quá trình dưới sự lãnh đạo, tổ chức, điều khiển của
giáo viên, người học tự giác, tích cực, chủ động biết tự tự tổ chức, tự điều khiển
hoạt động nhận thức học tập của mình, nhằm thực hiện những nhiệm vụ dạy –
học.

Với kết quả trên, bản thân là giáo viên bộ môn, tìm hiểu thì biết được một
số nguyên nhân cơ bản như sau:
- Đối với những học sinh yếu kém môn toán thì đại đa số là các em chưa
hiễu bài nhiều trong khi học ở lớp, còn về nhà thì không có nhiều thời gian làm
bài tập, xem bài, do em phải giúp cha mẹ làm việc nhà.
Quan trọng nhất là giáo viên còn lơ là, ít quan tâm đến các đối tượng học
sinh yếu kém này.
Đặc biệt là đa số các em đều vẽ sai đồ thò hàm số y =ax 2, có số ít học sinh
thì nắm và vận dụng được kiến thức, nhưng cách trình bày chưa rõ ràng một
phần là do các em ít làm bài tập.
Đa số học sinh chưa biết cách tìm điểm của đồ thò, thậm chí các em còn
không biết đồ thò của hàm số y = ax2 là đường gì và không biết nó nằm ở đâu
trên hệ trục toạ độ, do các em không thuộc khái niệm về đồ thò của hàm số bậc
nhất, và không biết hệ số a > 0, a < 0 thì đồ thò nằm ở phía trên hay phía dưới
trục hồnh.
- Còn đối với học sinh có năng lực học toán, thì ngược lại các em này rất
chủ quan. Các em thường rất ít quan tâm đến các bài toán trong sách giáo khoa,
coi nhẹ việc học lý thuyết nên dẫn đến sai lầm không nên sai. Cụ thể trong lần
kiểm tra ở một bài toán như sau: Bài toán vẽ đồ thò của hàm số y = 3x2
2


Cho x = -1 thì y = 3. -12 = - 3 nên ta có A (-1; -3)
( ở đây HS xác đònh sai giá trò của điểm A, điểm A phải là (-1; 3) dẫn đến biểu
diễn lên hệ trục toạ độ sẽ cho ra một đồ thò sai so vối hàm số y=3x2)
Đa số các em vẽ đồ thò theo cảm tính, vì cứ gặp bài toán vẽ đồ thò hàm số
2
y= ax là các em bỏ qua cách tìm điểm của đồ thò, mà cứ vẽ một đường cong
nào đó trên hệ trục toạ độ là xong. Do các em chưa tìm hiểu kỹ hệ số a của đồ
thò là số âm hay số dương, đồ thò là đường gì, nằm ở phía trên hay phía dưới trục



3. ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH
3.1 Thuận lợi
- Ngành giáo dục quan tâm sâu sát vấn đề học sinh yếu – kém. Phòng giáo dục
đã tổ chức chuyên đề hội thảo “ Một số giải pháp khắc phục học sinh yếu,
kém” và đầu năm học 2010 -2011 đã tổ chức buổi hội giảng môn toán để giáo
viên trao đổi kinh nghiệm.
- Nhà trường đã tổ chức nhiều chuyên đề chuyên môn nâng cao chất lượng
giảng dạy, tập trung tháo gỡ những vướng mắc của giáo viên về việc khắc phục
học sinh yếu – kém.
- Ban giám hiệu nhà trường thực hiện tốt công tác kiểm tra để phát hiện uốn
nắn giúp đỡ giáo viên thực hiện tốt việc phụ đạo học sinh yếu, kém. Đồng thời
nhà trường cũng tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất để giáo viên có
thể phụ đạo học sinh ngoài giờ chính khóa.
- Nhà trường cũng đã trang bò được 01 phòng máy chiếu, thuận tiên cho giáo
viên giảng dạy bằng giáo án điện tử.
- Các tổ chuyên môn kiểm tra việc ra đề kiểm tra thường xuyên, đònh kì và đề
kiểm tra học kỳ đảm bảo chuẩn kiến thức về nội dung, chương trình SGK của
môn học, thời lượng làm bài.
3.2 Khó khăn
- Một số học sinh của trường chưa ý thức được vai trò của việc học. Các em
thường xuyên vắng học.
- Đa số người dân trong xã đều thuộc hộ nghèo và cận nghèo, kinh tế gia đình
khó khăn. Vì thế các em thường xuyên nghó học ở nhà phụ giúp kinh tế gia đình.
- Gia đình học sinh không có nhiều thời gian học tập, nên điểm kiểm tra thường
là thấp, từ đó dẫn đến các em sẽ chán việc học của bản thân.
- Học sinh chưa tự giác học, chưa có động cơ học tập, không có tinh thần phấn
đấu trong học tập, không chòu học bài và làm bài về nhà.
- Học sinh lười suy nghó, còn trong chờ vào giáo viên, kiến thức cơ bản ở các lớp

sự học tập của học sinh bằng nhiều hình thức, để kòp thời phát hiện, biểu dương
những tiến bộ của các em dù là rất nhỏ. Đồng thời khắc phục những sai lầm của
các em về kiến thức, kó năng vẽ đồ thò hàm số y = ax 2, nhưng ở mức độ, chừng
mực nào đó để tránh làm cho các em mặc cảm.
Ngoài ra, Học toán cũng yêu cầu sự say mê với bộ môn đó là sự rung
động trước cái đẹp của toán học; cái đẹp của những kết quả, những ứng dụng
của toán học, ….. Vì thế giáo viên phải tạo cho học sinh sự thích thú trong tiết
học. Cụ thể giáo viên có thể ứng dụng công nghệ thông tin để soạn giảng bài :
Đồ thò hàm số y = ax2 (a ≠ 0 ), bằng bài giảng điện tử để giúp học sinh thấy được
Parabol – một đường cong tuyệt đẹp ta thường gặp nhiều trong thực tế cuộc
sống như: tia nước từ vòi phun lên cao rồi rơi xuống, cổng trường Đại học Bách
khoa Hà Nội, ….. hay thiết kế những anten parabol giúp việc thu, phát các tín
hiệu có hiệu quả hơn; v.v….

5


4. 3 Tổ chức cho học sinh học tập
Qua quá trình giảng dạy, kết quả kiểm tra, giáo viên tổ chức cho học sinh
giỏi, khá kìm cập giúp đỡ các học sinh yếu kém dưới hình thức “đôi bạn cùng
tiến bộ”. Song song với vấn đề trên thì giáo viên cần tổ chức dạy phụ đạo,
hướng dẫn phương pháp học tập và kết hợp với gia đình tạo điều kiện cho các
em học tập được tốt hơn….
Vì kiến thức về đồ thò hàm số y = ax 2 và cách vẽ đồ thò của hàm số này là
rất cơ bản, nhưng cũng không kém phần quan trọng của chương trình toán đại số
9. Vậy để dạy tốt kiến thức này tôi thực hiện theo các bước sau:
Thứ nhất: Giúp học sinh nắm vững tính chất của đồ thò hàm số y = ax2 (a ≠ 0 )
Muốn học sinh vẽ đúng, vẽ chính xác thì giáo viên cần phải khẳng đònh
hàm số dạng y = ax2 (a ≠ 0 )
- Hệ số a phải khác 0

cạnh đó giáo viên phải vận dụng đúng tác phong sư phạm của mình, nhằm tạo
thêm niềm tin và phát huy được khả năng tư duy cho học sinh một cách tốt nhất.
Để rèn kó năng vẽ đồ thò hàm số bậc nhất cho học sinh chúng ta cần tiến hành
như sau:
* Giúp học sinh nắm vững các bước vẽ đồ thò của hàm số y = ax2 (a ≠ 0 )
Khi vẽ đồ thò hàm số y = ax2 (a ≠ 0 ) ta cần thực hiện các bước sau :
Bước 1: Lập bảng giá trò tương ứng giữa x và y
Bước 2: Biểu diễn các điểm có tọa độ là các cặp số (x; y) tương ứng trong
bảng trên lên mặt phẳng tọa độ (ta chỉ cần xác đònh các điểm trên một nhánh từ
đó lấy các điểm đối xứng với các điểm vừa xác đònh qua trục Oy ta được các
điểm trên nhánh còn lại).
Bước 3: Vẽ đường cong (parabol) đi qua các điểm trên.
Khi học sinh làm bài toán vẽ đồ thò của hàm số thì các em cứ nghó đồ thò
là đường cong đi qua gốc tọa độ là đủ. Cũng chính vì thế nên các em thường
làm sai , chẳng hạn qua ví dụ như sau:
Ví dụ 1: Vẽ đồ thò của hàm số y = 2x2
Các em thường làm như sau:
x
y = 2x2

-2
-8

-1
-2

0
0

1

Trước khi thực hiện
các giải pháp
Sau khi thực hiện
các giải pháp.

Tổng số

Trên Trung Bình
SL
%

Dưới Trung Bình
SL
%

63

32

50,8%

31

49,2%

59

54

91,5%

Bằng những kinh nghiệm rút ra sau nhiều năm giảng dạy ở trường phổ thơng,
nhất là những bài học rút ra sau nhiều năm dự giờ thăm lớp của các đồng chí cùng
trường. Cùng với sự giúp đỡ tận tình của ban giám hiệu nhà trường, của tổ chun
mơn trường. Tơi đã hồn thành đề tài “nâng cao hiệu quả bài học: Đồ thị hàm số
y= ax2(a khác 0) cho học sinh lớp 9 trường THCS Tân Nghĩa.
Do điều kiện và năng lực của bản thân tơi còn hạn chế, các tài liệu tham khảo
chưa đầy đủ. Mặc dù trong việc thực hiện đề tài dù bản thân đã cố gắng, song
chắc chắn vẫn còn nhiều thiếu sót, hạn chế. Tơi rất mong được sự chỉ bảo của các
đồng chí chun mơn Phòng Giáo dục và Đào tạo, ý kiến đóng góp của các đồng
nghiệp để vốn kinh nghiệm giảng dạy của tơi được phong phú hơn.
Xin chân thành cám ơn!
Tân Nghóa, ngày 10 tháng 3 năm 2012
Người viết

V.

NGUYỄN THỊ MỘNG TUYỀN
NHẬN XÉT CỦA TỔ CHUÊN MÔN
10


..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
VI. NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC TRƯỜNG
..........................................................................................................................