SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ dạy: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt
Nam có bước tới đài vinh quang sánh vai cùng các cường quốc năm châu được
hay không chính là một phần lớn ở công học tập của các em”. Trong chương
trình phổ thông thì môn toán lại có vai trò đặc biệt quan trọng. Để thực hiện
được lời dạy của Bác thì các em lại phải học tốt môn toán.

Trong chương trình toán học phổ thông, dạng bài tập các phép tính về phân số
ở lớp 6 có một vị trí quan trọng. Vì nó tích hợp cả bài tập các phép tính về số tự
nhiên, số nguyên và mở đầu cho số hữu tỉ và số thực ở lớp 7 và xuyên suốt quá
trình học tập sau này của học sinh.
Một thực tế đặt ra là nhiều em học sinh ở trường THCS không có hứng thú
đối với việc học tập môn toán, coi việc học toán một cách gượng ép, bắt buộc.
Dần dần làm các em mất hẳn sự tự tin, dẫn đến thui chột sự sáng tạo trong học
toán của các em. Cuối cùng dẫn đến khoảng cách giữa các em với môn toán
ngày càng bị đẩy xa, làm cho kết quả dạy và học môn toán ngày càng đi xuống.
Là một người giáo viên, tôi luôn tự đặt ra câu hỏi: “Làm thế nào để khắc phục
được tình trạng trên, làm thế nàođể nâng cao hứng thú trong học tập của các em,
làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy và học phần phân số nói riêng, môn toán
ở trường THCS nói chung?”
Để giúp đỡ các em học sinh học tốt dạng bài tập các phép tính về phân số, tôi
mạnh dạn chọn Sáng kiến kinh nghiệm: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập
các phép tính về phân số ở trường THCS”, nhằm giúp tăng sự húng thú trong
học tập của các em, giúp các em cảm thấy tự tin hơn, kích thích lòng ham học
hỏi, nâng cao kĩ năng tính toán của các em. Và qua đó cũng nhằm phát huy trí
lực của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn toán nói riêng,
dạy và học nói chung.
2. Mục đích nghiên cứu:
Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài này với mong muốn tìm ra một phương pháp

Nghiên cứu các tài liệu tham khảo.
b) Nghiên cứu thực tiễn:
Nghiên cứu qua việc giảng dạy thực tế ở trường THCS Tú Lệ.
Qua dự giờ đồng nghiệp trong nhà trường và qua trao đổi, học hỏi các thầy, cô
giáo đi trước nhiều kinh nghiệm.
Qua trao đổi trực tiếp với học sinh tìm hiểu những khó khăn, qua các bài kiểm
tra và vở bài tập của học sinh.
c) Viết đề tài :
Sau một thời gian nghiên cứu và qua thực nghiệm với các đối tượng học sinh.
Được sự góp ý chỉ đạo tận tình của các đồng nghiệp cùng tổ chuyên môn, ban
giám hiệu nhà trường, tôi đã tiến hành viết đề tài này.
7. Thời gian nghiên cứu:
Tôi đã bắt đầu nghiên cứu và bước đầu triển khai thực hiện từ năm học 2013 -
2014, và tiếp tục thực hiện trong năm học 2014 - 2015.
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
2
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
Phần thứ hai: NỘI DUNG
Chương I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
Để học tốt dạng bài tập các phép tính về phân số, học sinh cần nắm vững một
số kiến thức sau:
1. Khái niệm phân số:
Người ta gọi với a,b ∈ Z, b ≠ 0 là một phân số, a là tử số, b là mẫu số của phân
số.
2. Phân số bằng nhau:
a c
b d
=
nếu ad = bc
3. Tính chất cơ bản của phân số:

7. Phép trừ phân số:

( )
a c a c
b d b d
− = + −
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
3
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
8. Phép nhân phân số:
.
.
.
a c a c
b d b d
=
9. Phép chia phân số:
.
: .
.
.
: . ( 0)
a c a d a d
b d b c b c
c d a d
a a c
d c c
= =
= = ≠
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015

trang bị đầy đủ các dụng cụ học tập cần thiết cho việc học tập môn toán của HS
như: máy tính bỏ túi…

Khi triển khai chương trình thay sách và sử dụng phương pháp mới (dạy, học
theo hướng tích cực) thì học sinh thông qua việc đọc thông tin SGK,học sinh sẽ
rèn luyện tính làm việc độc lập, tự nghiên cứu có hiệu quả tuy nhiên HS có thể
do chưa thực sự nghiên cứu còn chểnh mảng nên chưa lĩnh hội đầy đủ kiến thức
dẫn đến còn "hổng kiến thức" dẫn đến chán nản, bỏ học
Nhiều em còn phải phụ giúp công việc nhà nên giành ít thời gian cho việc tự
học, hoặc nhà các em không đủ điều kiện cho việc tự học như: Thiếu bàn ghế,
điện,
Đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở
trường THCS” từ trước đến nay chưa được nghiên cứu và triển khai.
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
5
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
Chương III. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh:
Trong các tiết lí thuyết, tôi đưa ra các ví dụ, hướng dẫn học sinh làm. Từ
các ví dụ đó định hướng cho học sinh rút ra kết luận, quy tắc. Việc tự mình
tìm ra được kiến thức sẽ giúp các em nhớ tốt hơn và hiểu rõ hơn.
Ví dụ 1: Cho các phân số bằng nhau:
1 2 3 9
;
3 6 4 12
= =
Hãy so sánh tích tử số của phân số này với mẫu số của phân số kia rồi rút
ra kết luận?
Giải: Ta có: 1.6 = 2.3; 3.12 = 9.4


18.( 3) 54 18 54
− − −
= =
− − −
vì 12. (-54) = (-36).18
12 :( 3) 4 12 4
;
18: ( 3) 6 18 6
− − −
= =
− − −
vì 12.(-6) = (-4).18
5
5
a a
b b
=
vì a.5b = 5a.b
 Vậy khi nhân hoặc chia cả tử và mẫu của một phân số với cùng một số
dương hay số âm, ta cũng được một phân số bằng với phân số ban đầu:
.
.
a a m
b b m
=
với
, 0, 0m Z m b∈ ≠ ≠
:
:
a a n

c) Phép nhân phân số:
.
.
.
a c a c
b d b d
=
d). Phép chia phân số:
.
: .
.
.
: . ( 0)
a c a d a d
b d b c b c
c d a d
a a c
d c c
= =
= = ≠
3. Tổ chức các tiết luyện tập, dạy bài tập cho học sinh theo hình thức “Học
mà chơi, chơi mà học”:
Việc đưa ra các bài tập theo cách dạy truyền thống làm cho học sinh cảm thấy
tiết học nặng nề, khô khan. Nếu trong các tiết luyện tập được lồng ghép trò chơi
chiếc nón kỳ diệu, thi giữa các đội sẽ làm tăng hứng thú học tập của học sinh,
làm cho tiết học sôi nổi hơn, giúp phát huy tính tích cực của học sinh, làm việc
hợp tác trong nhóm.
a) Tổ chức cho học sinh chơi trò chiếc nón kỳ diệu:
Ví dụ 4: Rút gọn các phân số sau và điền chữ vào ô trống:
12 15 16 24 45

H)
15
11
+
10
9
−
C)
7 5 3
9 12 4
+ −
N)
1 3 7
3 8 12
+ −
O)
3 5 11
4 8 24
−
+ −
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
7
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”

A)
3
2
−
+
15

− −
+ − =
Sau khi giải ra, học sinh hoàn thành được ô chữ: “Học hành”
H O C H A N HVí dụ 6: Thực hiện các phép tính sau và điền chữ vào ô trống:
A)
24
15
.
3
8−
G)
18
5
.
11
9−
H)
7 8 7 3 12
. .
19 11 19 11 19
+ +
E) 24 :
11
6−
N)
17
3

18
5
.
11
9−
5
22
−
=
H)
7 8 7 3 12 19
. . 1
19 11 19 11 19 19
+ + = =
E) 24 :
11
6−

44= −
N)
17
3
:
34
9
3
2
=
V)


9
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
10
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”

Ví dụ 8: Tích vào ô đúng hoặc sai cuối mỗi câu sau:
Câu Nội dung Đúng Sai
1
25 11 14 1
36 20 56 4
−
+ = =
2
2 9 8 27 35 7
15 20 60 60 60 12
−
− = + = =
3
9 8 4 1
. .
32 27 3 9
− −
=
4
4 14 17 4
15 31 31 15
 
+ =
 ÷

công nghệ thông tin vào dạy học, đa dạng hoá các phương pháp và hình thức
tổ chức dạy học để lôi cuốn được học sinh vào quá trình học tập.
- Cần quan tâm sâu sát đến từng đối tượng học sinh đặc biệt là học sinh
yếu kém, giúp đỡ ân cần, nhẹ nhàng tạo niềm tin, hứng thú cho các em vào
môn học.
- Trong quá trình dạy giáo viên phải hướng dẫn học sinh vào việc phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tạo ra những tình huống có vấn đề để
học sinh thảo luận. Trong mỗi tiết phải tạo ra được quan hệ giao lưu đa chiều
giữa giáo viên – học sinh, giữa cá nhân, tổ chức nhóm.
Sau nghiên cứu và triển khai vấn đề này bản thân tôi nhận thấy: Để
nâng cao hứng thú cho học sinh học môn Số học 6 thì giáo viên phải tạo hứng
thú cho học sinh thông qua tìm hiểu kiến thức mới, thông qua việc phân loại
bài tập, hướng dẫn học sinh giải bài tập… Đồng thời phải luôn gần gũi, tìm
hiểu những khó khăn, sở thích của học sinh để từ đó có những biện pháp phù
hợp hơn.
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
12
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”
Đề tài “ Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở
trường THCS” được tiến hành trong thời gian ngắn, đối tượng nghiên cứu chỉ
được tiến hành trên các em học sinh khối lớp 6, và số năm giảng dạy của bản
thân tôi chưa nhiều. Nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót, có thể chưa
chỉ ra được hết các biện pháp, phương pháp dạy học sao cho phù hợp với đối
tượng học sinh vùng cao. Rất mong được sự đóng góp ý kiến của các cấp
quản lí giáo dục và các thầy cô giáo để cho đề tài được hoàn thiện hơn, nâng
cao hơn nữa chất lượng dạy học môn toán lớp 6 nói riêng, môn toán trung học
cơ sở nói chung.
Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
13
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”

Phần thứ hai: NỘI DUNG 3 → 11
Phần thứ ba: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
12 → 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI 15
ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG:

Đỗ Quang Thắng Năm học 2014 - 2015
16
SKKN: “Nâng cao hiệu quả dạy học bài tập các phép tính về phân số ở trường THCS”