SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP
NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC
MÔN TẬP VIẾT CHO HỌC SINH
LỚP 3 Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC
NGUYỄN TRỌNG NGHĨA

A. MỞ ĐẦU

1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Chữ viết là một trong những tài sản văn hóa, là vốn quí của dân tộc.
Người Việt Nam chúng ta tự hào vì trong ngữ hệ ngày trước mượn tiếng Hán
(gồm Việt Nam, Nhật Bản, Hàn Quốc) chúng ta đã sớm có một thứ chữ viết
riêng hoàn toàn khác với chữ Hán, đó là chữ quốc ngữ. Bởi vậy, giữ gìn sự trong
sáng của tiếng Việt vừa là trách nhiệm, vừa là lương tâm của mỗi người Việt
Nam yêu nước.


cho học sinh lớp 3 ở trường Tiểu học Nguyễn Trọng Nghĩa”. Đề tài vừa đáp
ứng yêu cầu bức thiết hiện tại, vừa là tình cảm của tôi với học sinh thân yêu!
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Tôi tiến hành nghiên cứu đề tài nhằm đi sâu vào đánh giá thực trạng, đề
xuất có định hướng qui trình khoa học về kỹ năng viết chữ cho học sinh trường
TH Nguyễn Trọng Nghĩa nhằm khắc phục tình trạng viết chữ sai, viết chữ không
đẹp hiện nay.
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1. Khách thể nghiên cứu
- Thực trạng việc dạy Tập viết và chất lượng chữ viết hiện nay của học
sinh ở trường tiểu học (TH) Nguyễn Trọng Nghĩa;
3.2. Đối tượng nghiên cứu
- Học sinh khối lớp 3 trường TH Nguyễn trọng Nghĩa (4 lớp/82 học sinh),
áp dụng thực nghiệm chủ yếu ở lớp 3B (24 học sinh).
- Các biện pháp đã và sẽ áp dụng để rèn luyện chữ viết cho học sinh
trường TH Nguyễn Trọng Nghĩa.
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Hiện nay, công tác rèn chữ viết cho học sinh ở trường TH Nguyễn Trọng
Nghĩa chưa thật sự được chú trọng, kết quả đạt được chưa cao; nếu tìm ra các
biện pháp hợp lý thì hiệu quả chữ viết của học sinh sẽ tốt hơn.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
- Những vấn đề lý luận về chữ viết, lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp;
- Những văn bản liên quan đến viết chữ (tư thế ngồi, cách cầm bút, ).
- Thực trạng chất lượng chữ viết hiện nay của học sinh khối lớp 3, trường
TH Nguyễn Trọng Nghĩa.
- Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả rèn chữ viết cho học
sinh của trường TH Nguyễn Trọng Nghĩa.
6. GIỚI HẠN PHẠM VI ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
- Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng việc rèn chữ viết cho học sinh

lớp khác).
B. NỘI DUNG

CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN

I. CÁC KHÁI NIỆM CÓ LIÊN QUAN
 Biện pháp là cách làm hay tiến hành một công việc nào đó.
 Chất lượng là cái làm nên phẩm chất giá trị của sự vật, cái tạo nên bản
chất sự vật, làm cho sự vật này khác sự vật kia.
 Dạy học là một quá trình hoạt động thống nhất giữa giáo viên và học sinh,
trong đó giáo viên giữ vai trò hướng dẫn, điều khiển, tổ chức mọi hoạt
động của học sinh, còn học sinh phải giữ vai trò tự tổ chức, tự điều khiển,
tự học một cách chủ động, sáng tạo. II. TẦM QUAN TRỌNG CỦA CHỮ VIẾT VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA PHÂN
MÔN TẬP VIẾT
1. Tầm quan trọng của chữ viết
Chữ viết là một hệ thống kí hiệu bằng đường nét để ghi lại ngôn ngữ thành
tiếng. Chữ viết có chức năng giao tiếp và được qui định thống nhất. Trong quan
niệm của người xưa “nét chữ - nết người”, chữ viết phần nào phản ánh được óc
thẩm mĩ và ý thức rèn luyện của người viết. Đồng chí Phạm Văn Đồng có nói:
“Chữ viết cũng là biểu hiện của nết người. Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn

CHƯƠNG II
ĐÁNG GIÁ THỰC TRẠNG CHỮ VIẾT CỦA HỌC SINH KHỐI LỚP 3
TRƯỜNG TH NGUYỄN TRỌNG NGHĨA

1. Đặc điểm học sinh của trường
Trường TH Nguyễn Trọng Nghĩa - ngôi trường mang tên người anh hùng
quê Gò Nổi tọa lạc ở xã Điện Trung, Điện Bàn, Quảng Nam. Học sinh của
trường là con em trong xã; cha mẹ các em chủ yếu làm nghề nông nên ngày hai
buổi ngoài đồng, ít có thời gian kèm cặp các em học; điều kiện cơ sở vật chất
cho việc học tập cũng rất khó khăn.
Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của kinh tế, vùng quê nghèo
Gò Nổi cũng đã có thêm nhiều quán hàng, nhiều chỗ để học sinh vào chơi
Game, do đó ảnh hưởng nhiều đến việc học của các em.
2. Khảo sát thực trạng
- Khối 3 của trường gồm 4 lớp, với 86 học sinh. Lớp tôi chủ nhiệm và
giảng dạy có 24 em. Đầu năm học, số học sinh bước vào lớp 3, cụ thể lớp 3B đã
có 2/3 học sinh viết chữ xấu, sai lỗi chính tả nhiều. Kết quả đánh giá chất lượng
chữ viết đầu năm như sau:
Lớp 3B Chữ đẹp Đều nét, ngay ngắn Chữ xấu, cẩu thả
SL TL SL TL SL TL
24HS
2 8,3 8 33,3 14 58,4

- Thăm dò thái độ của học sinh đối với việc viết chữ (môn Tập viết), kết
quả thu được:

SS Thích học môn Tập

Những kĩ năng này, giáo viên truyền đạt cho học sinh bằng thuyết giảng;
sau đó, theo dõi, uốn nắn cho các em trong quá trình tập viết và cả trong các giờ
học khác.
a/ Tư thế ngồi
* Lưng thẳng, không tì ngực vào bàn.
* Đầu hơi cúi.
* Mắt cách vở khoảng 25-30 cm.
* Tay phải cầm bút, tay trái tì nhẹ lên mép vở để giữ vở.
* Hai chân để song song, thoải mái.
b/ Cách cầm bút
* Cầm bút bằng 3 ngón tay: ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa.
* Khi viết dùng 3 ngón tay di chuyển từ trái sang phải, cán bút nghiêng về
bên phải, cổ tay, khuỷ tay và cánh tay cử động mềm mại, thoải mái.
* Không nên cầm bút tay trái.
c/ Kích thước chữ
Đây là yếu tố quan trọng để tạo nên sự hài hoà trong chữ và cả trong văn
bản. Do đó, cần rèn cho các em kĩ năng viết đúng kích thước của chữ.
Độ cao của chữ được chia thành 2 nhóm:
* Cự ly 2 đơn vị: b,d,g,h,k,l,y,p,q.
* Cự ly một đơn vị: những chữ viết thường còn lại; những chữ viết hoa:
A,B,C…
* Đặc biệt riêng chữ “t” chỉ có 1,5 đơn vị.
c/ Vị trí dấu thanh
*Dấu thanh bao giờ cũng được đặt ở âm chính của vần:

-Các dấu huyền, hỏi, ngã, sắc: ghi ở phía trên chữ cái ghi âm; riêng dấu nặng
ghi phía dưới.

Cho bài để các em về rèn chữ thêm ở nhà.
 Viết những bài tập chép trên bảng, viết chính tả nhằm vào những từ khó,
đọc rõ ràng, đánh vần, đọc nhấn giọng các từ có dấu hỏi, ngã. Lúc đầu
đọc chậm cho học sinh viết, sau đó tăng dần tốc độ để các em vừa rèn chữ
vừa rèn được tốc độ viết của mình.

 Thường xuyên kiểm tra vở ghi bài của học sinh. Chúng ta cần tuyên
dương những em viết chữ đẹp để các em phát huy hơn nữa. Những em
viết chữ xấu thì cần động viên các em và cho các em viết nhiều hơn, đừng
nên phê bình các em quá nặng trước lớp.
 Quan tâm đến những điều kiện cần thiết như ánh sáng, bàn ghế, dụng cụ.
Nếu thiếu vấn đề gì phải đề xuất với lãnh đạo nhà trường trang bị ngay.
 Luôn nhắc nhở các em về cách trình bày, bố cục, về ý thức giữ gìn vở
sạch.
 Giáo viên phải luôn cùng các em tăng cường thực hành chữ hoa theo
nhiều mẫu nhằm làm phong phú hiểu biết của các em về con chữ.
 Giáo viên cần nắm vững nội dung, cần có kĩ năng viết chữ đúng mẫu.
 Khi cho điểm bài viết của các em, cần phải đánh giá, nhận xét, góp ý, nêu
yêu cầu cụ thể của từng chữ cho các em.
3. Những việc cần làm để phối hợp với phụ huynh và học sinh ở nhà
Trong buổi họp phụ huynh đầu năm, giáo viên thông báo kết quả kiểm tra
chất lượng các môn, nhấn mạnh thực trạng chữ viết của học sinh lớp mình.
Nhắc nhở, nhờ phụ huynh về nhà tăng cường kiểm tra việc tự học của các
em, kiểm tra việc rèn chữ viết của các em.
Trình bày với phụ huynh của những em có chữ viết còn xấu, nên mua nhiều
cuốn vở Tập viết của Nhà xuất bản Giáo dục để các em luyện viết.
Giáo viên quy định cụ thể chỉ tiêu tập viết ở nhà cho các em. Em nào có chữ


Sĩ
số
Đánh giá chất lượng chữ viết
đầu năm
Kết quả rèn luyện chữ viết HKI (Đánh giá
thực chất-vì sự tiến bộ của h. sinh)
Chữ
đẹp
Đều nét,
ngay
ngắn
Chữ xấu, cẩu
thả
Tháng1/hkI Tháng 4/hkI Tháng 2/hkII

A B C A B C A B C
24

2 8 14 3 7 14

5 10

9 7 13

4

Theo diễn biến kết quả (bảng trên), chất lượng đã được nâng lên nhiều. Lớp
tôi dạy hằng năm cũng đã thường xuyên có học sinh đạt giải trong các đợt thi
“Giữ vở sạch - viết chữ đẹp” của trường, của huyện.

quyết.
*
* *
Trên đây là một số biện pháp tôi đã áp dụng nhiều năm cho việc dạy
học môn Tập viết, rèn chữ viết cho học sinh. Qua thực tiễn, kết quả thu được khá
cao; trao đổi với các bạn đồng nghiệp, các bạn đồng tình với nhiều biện pháp tôi
áp dụng, có người đã vận dụng vào lớp dạy của họ và cũng thu được kết quả tốt.
Vì vậy, tôi mạnh dạn trình bày ở đây, rất mong nhận được ý kiến trao đổi củaquý
thầy cô, đồng nghiệp, bè bạn xa gần. PHAN THI AN