Tên đề tài :
PHƯƠNG PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC
PHÂN MÔN TRANG TRÍ KHỐI 6,7,8,9 Ở TRƯỜNG
TH-THCS MỸ XƯƠNG
- Họ và tên tác giả: Nguyễn Vũ Thúy An
- Chức vụ: Giáo viên dạy môn Mĩ thuật
A.PHẦN MỞ ĐẦU:
I. Lí do chọn đề tài:
1. Có lí luận
Mĩ thuật là một trong những bộ môn nghệ thuật ra đời sớm nhất của xã
hội loài người. Là môn nghệ thuật tạo ra cái đẹp về màu sắc . Khởi đầu bằng sự
khai thác và phát huy tác dụng của nhân tố không gian như hình khối, đường nét
màu sắc … Để diễn đạt và truyền cảm. Do đó mĩ thuật được liệt kê vào nghệ
thuật thị giác hay nghệ thuật không gian.
Mĩ thuật rất gắn bó với cuộc sống con người , ngày càng trở thành một
trong những nhu cầu của con người văn minh, hiện đại. Cũng vì lẽ đó mà từ rất
lâu người ta đã tìm hiểu và đưa mĩ thuật vào chương trình phổ thông. Vì đó là
nơi đào tạo nguồn nhân lực cho xã hội, ai ai dù làm gì cũng phải qua sự giáo dục
của nhà trường và có sự phối hợp đồng bộ giữa các môn học, ở đó nghệ thuật đã
được hình thành và phát triển. Đưa môn mĩ thuật vào nhà trường là mang tính
phổ cập mọi người đều được làm quen và tiếp xúc thưởng thức cái đẹp, góp
phần hình thành nhân cách của học sinh. Giáo dục các em biết yêu cái đẹp, có
nhận thức đúng đắn về cái đẹp, có khả năng cảm thụ, biết trân trọng và bảo vệ
cái đẹp. Trong đó phân môn vẽ trang trí ở cấp THCS là nhầm giáo dục thẩm
mĩ,tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúc, làm quen và thưởng thức vẻ đẹp của
thiên nhiên xung quanh. Trang trí thật cần thiết với đời sống con người , thí dụ
trang trí một phòng học, một quyển sách, hay quần, áo cũng đã có hình dáng
màu sắc trang trí khác nhau. Trong cuộc sống nếu không mọi vật làm ra không
có kiểu dáng, hình thức và màu sắc khác nhau thì cuộc sống sẽ nhàm chán biết
1




Trang trí là môn học hoàn toàn tự do vẽ theo ý mình, tự do sáng tạo từ
sắp xếp hình mảng, vẽ họa tiết và dùng màu. Vì thế vẻ đẹp của trang trí thật
là phong phú, đa dạng. Tuy cùng một loại bài tập cùng một cách dạy,cùng một
người thể hiện ….nhưng bài trước bài sau điều có một vẻ đẹp riêng.
II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu
Mục đích của mơn mĩ thuật là giáo dục cho học sinh nhận biết về cái đẹp,
cảm nhận được cái đẹp và u thích cái đẹp. Từ đó các em sẽ có một tâm hồn
đẹp, u cuộc sống, các em sẽ biết giữ gìn nhà cửa, trường lớp, thơn xóm. Bảo
vệ mơi trường xung quanh, biết u q bảo tồn những di sản văn hóa, lịch sử,
những truyền thống đạo đức, thuần phong mĩ tục của đất nước.
Biết cảm thụ và sáng tạo cái đẹp, đồng thời đấu tranh chống lại loại trừ cái
xấu làm cho cuộc sống ngày một hồn mĩ hơn.
Là một giáo viên giảng dạy bộ mơn mĩ thuật bàn thân tơi còn gặp nhiều
khó khăn trong việc giảng dạy: làm thế nào để cải tiến việc dạy và học mơn mĩ
thuật nói chung và phân mơn vẽ trang trí nói riêng, giúp học sinh phát huy tính
tích cực học tập, tự suy nghĩ, sáng tạo tìm tòi….phần nào đạt mục tiêu của
chương trình đổi mới. Qua thực tế giảng dạy bản thân đã học tập, tìm tòi và rút
ra một số kinh nghiệm nhằm giúp học sinh THCS học tốt phân mơn vẽ trang trí .
3.Phạm vi nghiên cứu của đề tài:
Được phân cơng giảng dạy mơn mĩ thuật ở các khối 6,7,8,9 ở trường THTHCS Mỹ Xương, tơi đã chọn nghiên cứu đề tài với mục tiêu nhằm cải tiến
phương pháp dạy và học, qua đó áp dụng vào thực tế nâng cao chất lượng và
hiệu quả giảng dạy phân mơn vẽ trang trí .
B.PHÂN NỘI DUNG:
I. Cơ sở lý luận:
Dạy học Mĩ thuật trong trường phổ thơng, nhằm giáo dục thẩm mĩ cho
học sinh, tạo điều kiện cho các em tiếp xúc làm quen với cái đẹp của thiên nhiên
, của tác phảm mĩ thuật, trên cơ sơ đó thưởng thức cái đẹp ,đồng thời tạo ra cái
đẹp bằng khả năng và sự hứng thú của mình phục vụ cho cơng việc học tập và

trường lớp, góc học tập ở nhà ….Mà mục tiêu của nghành là giáo dục tồn diện
cho học sinh trong đó có giáo dục thẩm mĩ, góp phần trong giáo dục thẩm mĩ ở
học sinh cấp THCS phải kể đến bộ mơn mĩ thuật. Trước khi áp dụng sáng kiến
4


kinh nghiệm bản thân còn gặp một số khó khăn khi dạy phân môn vẽ trang trí
như :
Một số học sinh chưa chuẩn bị đầy đủ dung cụ học vẽ: bút chì, màu, giấy
vẽ…..
Hầu như học sinh chưa nhận thấy tầm quan trọng khi học môn mĩ thuật,
xem đây là một môn phụ nên các em chưa chuẩn bị tốt dụng cụ học tập: giấy vẽ,
bút chì, màu …., trường học thì chưa có phòng chức năng riêng, đồ dùng dạy
học ở trên cấp về chưa đầy đủ, và chưa đáp ứng đầy đủ.
Mặt khác còn một thực trạng nữa là mức độ tiếp thu của các em còn hạn
chế trong khi thời lượng dành cho môn học này lại quá ít, cũng như thời gian rèn
luyện thực hành còn hạn chế.
Đối với sách giáo khoa đã gần gũi với cuộc sống phù hợp với cuộc sống
hằng ngày và sát với nhu cầu hứng thú của các em, song qua các bài giảng và
tiếp xúc với các em trong các tiết học thì tôi luôn nghĩ làm thế nào để việc dạy
và học nâng cao hơn sáng tạo hơn, để học sinh vừa thích thú vừa hiểu bài, kết
quả bài đạt chất lượng cao hơn .
Bất cứ người giáo viên nào cũng rất mong muốn học mình hiểu bài một
cách nhanh nhất, từ đó các em có thể vận dụng những kiến thức đã học vào thực
tế. Muốn được như vậy thì chúng ta cần phải đổi mới phương pháp giảng dạy,
sau cho mỗi tiết học các em điều hứng thú học và phát huy tính tích cực, sáng
tạo và nhớ bài, hoàn thành bài tập tại lớp tốt.
Thời gian tiết học còn hạn chế về việc thực hành. Đối với phân môn vẽ
trang trí thì các em cần nắm được cách sắp xếp hình mảng, cách chọn họa tiết,
chọn và vẽ màu…..do đó giáo viên phải chuẩn bị cung cấp kiến thức chính xác

+ Gợi ý để học sinh suy nghĩ thêm bớt họa tiết chuyển cách sắp xếp tơ
màu hoặc đậm nhạt khác nhau .
+ Lựa chọn phương pháp phù hợp với học sinh và nội dung bài.
Cách tổ chức đánh giá: tổ chức cho học sinh tham gia đánh giá bài học.
Bài học được dán lên bảng, giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét kết quả bài
học của mình và của bạn dựa theo yêu cầu của giáo viên. Sau đó giáo viên
đưa ra ý kiến đánh giá nhận xét kết quả của từng học sinh,cách nhận xét
6


mang tính tích cực, khuyến khích học sinh cố gắng cho bài học sau đạt kết
quả tốt hơn. Không nên phê bình gay gắt làm mất hứng thú học tập của học
sinh… Cuối mỗi bài học nên dặn dò học sinh làm bài tập về nhà và chuẩn bò
cho bài học sau.
Về học sinh:
+ Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ cho tiết học vẽ trang trí như: Vở vẽ, ( giấy vẽ),
bút chì, tẩy, màu, thước, compa…
+ Sưu tầm, quan sát những bài mẫu đẹp trong sách báo( nếu có)
Ngồi những chuẩn bị cụ thể trên, giáo viên cần trang bị cho mình và
học sinh về kiến thức liên quan đến mơn học.
Ví dụ:
Để học sinh nhận biết chính xác về sắp xếp họa tiết, cần chuẩn bò một
số tranh minh họa.

- Nhắc lại

- Đối xứng

7


cho học sinh suy nghó và trả lời nội dung bài học. Khi câu được đặc ra tất cả
học sinh phải suy nghó, phải tìm kiếm lựa chọn cách trả lời – lựa chọn nội
dung, điều đó rất có lợi, bởi nó gây cho các em thói quen suy nghó trước.

9


Qua câu trả lời của học sinh, giáo viên đã phần nào thấy được khả
năng học sinh, kết quả bài dạy, từ đó giáo viên củng cố, bổ sung cho nội
dung đầy đủ và hoàn chỉnh hơn.
- Phương pháp quan sát: quan sát từ cái chung đến cái riêng, từ tổng
thể đếùn chi tiết, từ bao quát đến phức tạp. Khi quan sát cần đối chiếu, so
sánh để rút ra nhận xét đúng, chuẩn xác.
- Phương pháp làm mẫu: giáo viên vẽ mẫu trên bảng lớp
- Phương pháp “luyện tập - thực hành” :
Luyện tập để củng cố kiến thức, trong giờ thực hành giáo viên
cần
. Quan sát và phát hiện những thiếu sót chung và bổ sung, uốn nắn kòp
thời cho cả lớp.
. Chỉ ra những gì chưa ổn bài vẽ của học sinh gợi ý để học sinh thấy
được.
- Phương pháp trò chơi: học sinh được củng cố khắc sâu nội dung bài vừa
học. Phương pháp này tạo hứng thú, kích thích trí tưởng tượng sáng tạo.
VD: Trò chơi sắp xếp mảng hình, sắp xếp họa tiết….
* Trò chơi sắp xếp họa tiết áp dụng cho bài trang trí hình chữ nhật:

10


Đáp án:

đẹp riêng .
Ví dụ :
Cách sắp xếp xen kẽ :

Cách sắp xếp nhắc lại:

Cách sắp xếp tự do:
12


Cách sắp xếp đối xứng:

- Đồ dùng dạy học ( bài mẫu) giúp học sinh quan sát, tư duy và hình dung
đến những hình ảnh liên quan đến bài học.
- Ngoài những bài vẽ mẫu, cần phải có mẫu thật, các bài vẽ trang trí đẹp
của học sinh, hình minh họa các bước tiến hành vẽ trang trí, giáo viên vẽ trực
tiếp lên bảng các bước tiến hành bài vẽ tranh trí.
Ví dụ: Các bước vẽ bài trang trí cái quạt :
a. Tạo dáng
- Vẽ hình dáng chung của đồ vật.

13


- Kẽ trục và tìm mảng.

b. Trang trí:
- Vẽ họa tiết vào các mảng đã phân chia.

- Tô màu vào hình theo thích. Có màu nóng, lạnh, đậm, nhạt.

phân môn vẽ trang trí. Tuy kết quả chưa cao nhưng tôi thấy có dấu hiệu khả
quan, học sinh trong giờ học sôi nổi và hứng thú khi giáo viên treo các tranh ảnh
đẹp, làm đúng các bước trong bài thực hành .
C. KẾT THÚC VẤN ĐỀ
I. Ý nghĩa của đề tài đối với công tác:

15


* Qua thực hiện sáng kiến kinh nghiệm trên, bản thân đã rút ra được những
bài học kinh nghiệm sau:
- Để dạy - học một bài học nào đó, giáo viên và học sinh cần phải có sự
chuẩn bị tốt: Đồ dùng dạy học cũng như đồ dùng học tập. Giáo viên xác định
mục tiêu yêu cầu của bài, nghiên cứu nội dung, chọn phương pháp cho phù hợp
với nội dung bài.
- Cần có phòng chức năng, tạo môi trường học vẽ thoải mái, có đầy đủ
tiện nghi phục vụ học tập.
-Luôn tìm và sưu tầm thêm những tranh ảnh, tự thiết kế đồ dùng dạy
học…..bởi ở lứa tuổi các em luôn thích khám phá đồ dùng trực quan.
Bên cạnh vấn đề tôi muốn chia sẽ ở đây là trong công tác giảng dạy tôi
luôn thực hiện tốt các nguyên tắc:
+ Chuẩn bị bài dạy tốt trước giờ lên lớp: giáo án, đồ dùng dạy học….
+ Phân bố thời gian của tiết dạy hợp lí.
+ Quan sát học sinh trong lớp học, chủ động, giúp đỡ khuyến khích học
sinh trong tiết học, hướng dẫn học sinh tự học ở nhà sau mỗi tiết học.
Trên là một số phương pháp cũng như những suy nghĩ của chúng tôi trong
quá trình dạy môn Mĩ Thuật ở cấp THCS. Tôi xin mạnh dạn nêu ra đây để góp
phần nâng cao hiệu quả dạy và học Mĩ thuật trong trường phổ thông đặc biệt đối
với chương trình trung học cơ sở. Rất mong quý đồng nghiệp bổ sung thêm để
cho đề tài này ngày càng phong phú và hiệu quả hơn.

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
CHỦ TỊCH

17


18