ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

VŨ THỊ HOA

CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG CỦA
ĐẢNG BỘ HUYỆN YÊN KHÁNH (NINH BÌNH)
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC LỊCH SỬ

HÀ NỘI – 2011

i


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

VŨ THỊ HOA

CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG CỦA
ĐẢNG BỘ HUYỆN YÊN KHÁNH (NINH BÌNH)
TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2010

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Mã số: 60 22 56

Người hướng dẫn khoa học: PGS. TS NGÔ ĐĂNG TRI


2.1.2. Đảng bộ huyện Yên Khánh chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ xây dựng
Đảng ở địa phương) ....................................................................................... 44

iv


2.2. Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh trong
những năm 2006 – 2010. ............................................................................... 66
2.2.1. Chủ trương xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh. .......... 66
2.2.2. Đảng huyện bộ Yên Khánh chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ xây dựng
Đảng ở địa phương ........................................................................................ 70
Chương 3: NHẬN XÉT CHUNG VÀ CÁC KINH NGHIỆM CHỦ YẾU92
3.1. Nhận xét chung ....................................................................................... 92
3.1.1. Về những thành tựu cơ bản ................................................................ 92
3.1.2. Về những hạn chế chủ yếu .................................................................. 99
3.2. Một số kinh nghiệm lịch sử và vấn đề đặt ra ..................................... 104
3.2.1. Một số kinh nghiệm lịch sử ............................................................... 104
3.2.2. Một số vấn đề đặt ra ........................................................................... 113
KẾT LUẬN .................................................................................................. 117
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................... 120
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 129

v


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1930 đến nay là
lịch sử của quá trình Đảng lãnh đạo nhân dân ta giành và giữ chính
quyền, thực hiện các nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng

hết sức xấu” [19, 137]. Về bộ máy tổ chức và phương thức lãnh đạo
của Đảng thì “Tổ chức cơ sở đảng ở nhiều nơi yếu kém, có nơi tê liệt,
phương thức lãnh đạo trong sinh hoạt lúng túng, có tình trạng vừa
kém dân chủ vừa thiếu kỷ luật, kỷ cương” [19, 138].
Những tiêu cực nảy sinh ngay trong nội bộ Đảng càng trở
nên nguy hiểm hơn khi các thế lực thù địch ra sức chống phá cách
mạng ta từ mọi phía bằng chiến lược “diễn biến hòa bình” mà mục
tiêu chủ yếu là: phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam đối với sự nghiệp đổi mới theo định hướng XHCN của nước ta
hiện nay. Do đó xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam vững mạnh về
chính trị, tư tưởng, tổ chức để vượt qua được những khó khăn, thử
thách, khẳng định được vị trí lãnh đạo và đáp ứng kịp với sự nghiệp
CNH, HĐH là nhiệm vụ có tính chất cấp bách, sống còn, là nhiệm vụ
then chốt.
Yên Khánh là một huyện thuộc tỉnh Ninh Bình, vùng đất
giàu truyền thống lịch sử và văn hóa. Ngày nay cùng với nhân dân cả
nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện, nhân dân Yên Khánh
2


từng bước hăng hái xây dựng và phát triển cuộc sống, vững bước trên
con đường xã hội chủ nghĩa, làm giàu đẹp cho quê hương. Trên con
đường xây dựng và phát triển, Đảng bộ huyện Yên Khánh đã lãnh
đạo nhân dân thực hiện thắng lợi những mục tiêu phát triển kinh tế,
văn hóa, xã hội, cải thiện đời sống nhân dân, đưa huyện Yên Khánh
trở thành một huyện có bộ mặt phát triển tiêu biểu của tỉnh Ninh
Bình. Sau 16 năm tái lập và 14 năm tiến hành công cuộc đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Yên Khánh đã đạt được nhiều thành
tựu quan trọng trên các lĩnh vực, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân
hằng năm đạt 18,8%, số hộ đói nghèo giảm xuống còn 6,5% (năm

những lí do chính để tôi quyết định chọn “Công tác xây dựng Đảng
của Đảng bộ huyện Yên Khánh (Ninh Bình) từ năm 1996 đến năm
2010” làm đề tài nghiên cứu cho bản luận văn Thạc sĩ Lịch sử Đảng
của mình.
2. Tình hình nghiên cứu và nguồn tư liệu:
Xây dựng Đảng là một vấn đề rộng lớn, phức tạp và có ý
nghĩa then chốt trong công cuộc xây dựng CNXH của nước ta. Vì
vậy, đã có không ít những công trình nghiên cứu về vấn đề này.
Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, xin nêu ra một vài công trình
tiêu biểu sau:
Đề cập đến những vấn đề lí luận chung về công tác xây dựng
Đảng theo chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh có một
số cuốn sách: Xây dựng Đảng của Học viện chính trị Quốc gia Hồ
4


Chí Minh (1995): cuốn sách Xây dựng Đảng, rèn luyện đảng viên
theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Học viện Quân đội nhân dân (2003);
Tác giả Lê Đức Bình với tác phẩm Mấy vấn đề về xây dựng, chỉnh
đốn Đảng; Lê Duẩn với tác phẩm Mấy vấn đề về cán bộ và về tổ chức
cách mạng xã hội chủ nghĩa và tác phẩm Về xây dựng Đảng; Tác giả
Vũ Oanh với tác phẩm Mấy vấn đề về xây dựng Đảng vững mạnh
đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới...
Trên các tạp chí Xây dựng Đảng; Tạp chí Lí luận; Tạp chí
Cộng sản có các bài viết như: Bài Tiếp tục thực hiện tốt nhiệm vụ
then chốt tạo chuyển biến cơ bản trong công tác xây dựng Đảng của
tác giả Nguyễn Đức Hạt trên tạp chí Xây dựng Đảng (2006); bài Cấp
bách đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với chính quyền cơ
sở của tác giả Phạm Xuân Tiên trên tạp chí Xây dựng Đảng (1996);
bài Xây dựng Đảng về tư tưởng chính trị của tác giả Nguyễn Đức

đạo thực hiện xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh, từ đó
đưa ra một số đánh giá và bài học kinh nghiệm, kiến nghị, đề xuất để
góp phần vào việc nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng Đảng
của huyện Yên Khánh trong tương lai.
Các cuốn sách lý luận chung về công tác xây dựng Đảng của
các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin, của Chủ tịch Hồ Chí
Minh, các Nghị quyết, báo cáo tổng kết về công tác xây dựng Đảng
của Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội, là
nguồn tư liệu cơ sở khi nghiên cứu đề tài này. Các Nghị quyết của
6


Đảng bộ huyện Yên Khánh, các bản báo cáo về công tác xây dựng
Đảng của Huyện ủy Yên Khánh qua từng năm từ năm 1996 đến năm
2010 là nguồn tư liệu chủ yếu của đề tài.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
Mục đích: Tìm hiểu sự nhận thức, các chủ trương, biện pháp,
kết quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng của Đảng bộ Yên
Khánh từ năm 1996 đến năm 2010 là mục đích nghiên cứu chính của
đề tài để từ đó làm rõ thêm lịch sử Đảng bộ huyện Yên Khánh thời
kỳ này và lịch sử Đảng nói chung, nhất là trong lĩnh vực xây dựng
Đảng. Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ việc nghiên cứu quá
trình Đảng bộ huyện Yên Khánh thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng
từ năm 1996 đến năm 2010 sẽ là những kiến nghị, đề xuất, giải pháp
để Đảng bộ huyện Yên Khánh đạt được những thành tựu cao hơn nữa
ở lĩnh vực này trong thời gian tới.
Nhiệm vụ: Luận văn có nhiệm vụ thu thập, bổ sung và xử lý
nguồn tư liệu về đề tài một cách khoa học để phục vụ cho mục đích
nghiên cứu, trình bày có hệ thống quá trình Đảng bộ Yên huyện
Khánh thực hiện các nhiệm vụ của công tác xây dựng Đảng ở địa

thể, luận văn chủ yếu sử dụng các phương pháp như: phương pháp
lịch sử, phương pháp lôgíc, phương pháp thống kê, phương pháp so

8


sánh, phương pháp mô tả, phân tích và các phương pháp khác liên
quan.
6. Đóng góp của luận văn:
Luận văn góp phần bổ sung những tư liệu cụ thể để làm rõ
hơn lịch sử phát triển của Đảng bộ huyện Yên Khánh, của Đảng
Cộng sản Việt Nam trong những năm 1996 – 2010.
Những bài học kinh nghiệm mà luận văn rút ra từ việc Đảng
bộ huyện Yên Khánh thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng từ năm
1996 đến năm 2010 sẽ có ý nghĩa thực tiễn đối với việc nâng cao hơn
nữa hiệu quả của công tác xây dựng Đảng ở huyện Yên Khánh trong
thời gian tới, và có thể là những bài học có tính chất tham khảo cho
các địa phương khác khi thực hiện nhiệm vụ quan trọng này.
7. Kết cấu của luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục tài liệu
tham khảo, luận văn có 3 chương:
Chương 1: Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên
Khánh từ năm 1996 đến năm 2000
Chương 2: Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên
Khánh từ năm 2001 đến năm 2010
Chương 3: Nhận xét chung và các kinh nghiệm chủ yếu

9



Đại hội đầu tiên sau khi huyện Yên Khánh được tái lập, Đảng bộ
huyện Yên Khánh đã đề ra những chủ trương, phương hướng cụ thể
thực hiện công tác xây dựng Đảng ở địa phương. Chủ trương xây
dựng Đảng được Đảng bộ xác định “tiếp tục thực hiện Nghị quyết
Trung ương III (khóa VII) về đổi mới và chỉnh đốn Đảng” với trọng
tâm là xây dựng tổ chức cơ sở Đảng, công tác đảng viên, công tác
cán bộ và đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
1.2.2. Đảng bộ huyện Yên Khánh chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ xây
dựng Đảng ở địa phương
Đảng bộ đã ra những Chương trình hành động nhằm triển
khai những Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương Đảng và của Tỉnh ủy
Ninh Bình nhằm thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng trên cả ba mặt,
chính trị, tư tưởng và tổ chức: Chương trình hành động thực hiện
Nghị quyết 14/TW của Bộ chính trị, Nghị quyết 03/TW của Ban chấp
hành Đảng bộ tỉnh (khóa XVIII) về lãnh đạo cuộc đấu tranh chống
tham nhũng; Chương trình hành động thực hiện công tác xóa đói,
giảm nghèo (1997); Chương trình hành động thực hiện Chỉ thị số 21
– CT/TW “về một số công việc cấp bách ở nông thôn hiện nay”
(1997) của Bộ chính trị; Chương trình hành động thực hiện Nghị
quyết Trung ương 5 (khóa VIII) về “Xây dựng và phát triển nền văn
hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” (1998)…
11


Chương 2
ĐẢNG BỘ HUYỆN YÊN KHÁNH THỰC HIỆN NHIỆM VỤ
XÂY ĐỰNG ĐẢNG TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
2.1. Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh từ
năm 2001 đến năm 2005
2.1.1. Chủ trương của Đảng bộ huyện Yên Khánh về xây dựng Đảng

còn một số mặt còn hạn chế cần khắc phục trong nhiệm kỳ tiếp theo.
2.2. Công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh
trong những năm 2006 – 2010
2.2.1. Chủ trương xây dựng Đảng của Đảng bộ huyện Yên Khánh
Trên cơ sở nghiên cứu, quán triệt những chủ trương của
Trung ương Đảng đề ra, Đảng bộ huyện Yên Khánh đã đề ra chủ
trương xây dựng Đảng truong những năm 2006 – 2010 tại Đại hội
Đảng bộ huyện lần thứ XXI (ngày 12/10/2005) với phương hướng
chung là: nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của toàn Đảng
bộ với những nhiệm vụ cụ thể: Về chính trị, tư tưởng, Đảng bộ nhấn
mạnh cần phải tổ chức quán triệt và xây dựng chương trình hành
động thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần
thứ X, đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh
thần Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII; Về tổ chức, Đảng
bộ chủ trương xây dựng Đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh,
phấn đấu không có tổ chức cơ sở Đảng yếu kém. Đổi mới, nâng cao

13


chất lượng hoạt động và sinh hoạt chi bộ, phân công công tác cho
đảng viên
2.2.2. Đảng bộ huyện Yên Khánh chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ xây
dựng Đảng ở địa phương
Trong những năm 2006 – 2010, Đảng bộ huyện Yên Khánh
đã đề ra nhiều Chương trình hành động triển khai chủ trương của
Trung ương Đảng để thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng: Chương
trình hành động thực hiện Nghị quyết số 05 – NQ/TW của Ban
Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình về “Tăng cường công tác tư tưởng
trong tình hình hiện nay” (2006); Chương trình hành động thực hiện

Hai là: Trong công tác xây dựng Đảng về tư tưởng còn có
biểu hiện mang tính hình thức, chưa phong phú.
Ba là: Trong công tác xây dựng Đảng về mặt tổ chức, cán bộ,
chưa tạo ra được những bước tiến mang
tính bền vững.
3.2. Một số kinh nghiệm lịch sử và vấn đề đặt ra
3.2.1. Một số kinh nghiệm lịch sử
Thứ nhất, coi trọng và thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ xây
dựng Đảng là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện các
mục tiêu kinh tế - xã hội.
15


Thứ hai, coi trọng công tác tư tương, coi đó là nhiệm vụ hàng
đầu trong công tác xây dựng Đảng ở địa phương.
Thứ ba, trong công tác xây dựng Đảng về mặt tổ chức phải
coi công tác củng cố tổ chức cơ sở Đảng là trọng tâm.
Thứ tư, phải xây dựng đội ngũ đảng viên có đủ bản lĩnh
chính trị, phẩm chất trí tuệ và năng lực hoạt động thực tiễn để hoàn
thành mọi nhiệm vụ mà Đảng giao phó.
Thứ năm, thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo và
công tác kiểm tra của Đảng.
3.2.2. Một số vấn đề đặt ra
Một là, cần quán triệt sâu sắc hơn nữa quan điểm “phát triển
kinh tế là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt”.
Hai là, cần tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp công
tác tư tưởng.
Ba là, cần tập trung chỉ đạo xây dựng, củng cố, nâng cao
năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở Đảng và chất
lượng đội ngũ đảng viên.



2. Đảng bộ huyện Yên Khánh trong những năm 1996 – 2010
đã thực sự coi trọng công tác xây dựng Đảng ở địa phương. Trải qua
3 nhiệm kỳ Đại hội Đảng (XIX, XX, XXI), ta thấy trong từng nhiệm
kỳ Đảng bộ Yên Khánh đã đề ra những chủ trương đúng đắn, sát hợp
với những đòi hỏi thực tế ở địa phương để thực hiện có hiệu quả công
tác xây dựng Đảng. Bên cạnh đó, Đảng bộ cũng hết sức coi trọng
công tác triển khai thực hiện các chủ trương, tìm ra những biện pháp
phù hợp để thực hiện nhiệm vụ xây dựng Đảng trên cả ba mặt chính
trị, tư tưởng và tổ chức. Với những nỗ lực không ngừng đó, Đảng bộ
Yên Khánh đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trong công
tác xây dựng Đảng: Từ năm 1996 đến năm 2010, Đảng bộ huyện Yên
Khánh là một Đảng bộ vững mạnh về chính trị; thực hiện thành công
những nhiệm vụ trong công tác tư tưởng và đã đạt hiệu quả tốt trong
công tác xây dựng tổ chức cơ sở Đảng trong sạch, vững mạnh, xây
dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vững vàng về tư tưởng, chính trị, có
đủ năng lực hoạt động thực tiễn và trình độ chuyên môn. Những
thành tựu đó của Đảng bộ huyện Yên Khánh đã góp phần vào việc
xây dựng nên một Đảng Cộng sản Việt Nam vững về chính trị, tư
tưởng, mạnh về tổ chức.
3. Tuy nhiên, trong công tác xây dựng Đảng của Đảng bộ
huyện Yên Khánh từ năm 1996 đến năm 2010 vẫn còn một số hạn
chế, khuyết điểm, cần phải khắc phục trong thời gian tới: Công tác
xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng nhiều lúc, nhiều nơi chưa được
chú trọng, nhất là việc thu hút mọi tầng lớp nhân dân tham gia vào
công tác xây dựng Đảng, việc đấu tranh với các biểu hiện tiêu cực
18



đề ra, đưa huyện Yên Khánh trở thành một huyện khá của tỉnh.

20