Một số đặc điểm cơ bản của bảo hiểm nhân thọ

Một số đặc điểm cơ bản của
bảo hiểm nhân thọ
Bởi:
Trịnh Thanh Huyền

MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA BẢO HIỂM NHÂN THỌ
Dịch vụ BHNT là loại hình bảo hiểm chỉ liên quan đến các sự kiện xảy ra trong cuộc
sống của con người . Do đó, BHNT có những đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất, BHNT vừa mang tính tiết kiệm vừa mang tính rủi ro: Đây là một trong những
đặc điểm khác nhau cơ bản giữa BHNT với bảo hiểm phi nhân thọ. Thật vậy, mỗi người
mua BHNT sẽ định kỳ nộp một khoản tiền nhỏ (gọi là phí bảo hiểm) cho người bảo
hiểm, ngược lại người bảo hiểm có trách nhiệm trả số tiền lớn (gọi là số tiền bảo hiểm)
cho người hưởng quyền lợi bảo hiểm như đã thoả thuận từ trước khi có các sự kiện bảo
hiểm xảy ra. Số tiền bảo hiểm được trả khi người được bảo hiểm đạt đến một độ tuổi
nhất định và được ấn định trong hợp đồng. Hoặc số tiền này được trả cho thân nhân và
gia đình người được bảo hiểm khi người này không may bị chết sớm ngay cả khi họ mới
tiết kiệm được một khoản rất nhỏ qua việc đóng phí bảo hiểm. Số tiền này giúp những
người còn sống trang trải những khoản chi phí cần thiết như thuốc men, mai táng, chi
phí giáo dục con cái…Chính vì vậy, BHNT vừa mang tính tiết kiệm vừa mang tính rủi
ro. Tính chất tiết kiệm ở đây thể hiện ngay trong từng cá nhân, từng gia đình một cách
thường xuyên, có kế hoạch và có kỷ luật. Nội dung tiết kiệm khi mua BHNT khác với
hình thức tiết kiệm khác ở chỗ, người mua bảo hiểm đảm bảo trả cho người tham gia
bảo hiểm hay người thân của họ một số tiền rất lớn ngay cả khi họ mới tiết kiệm được
một khoản tiền nhỏ. Có nghĩa là khi người được bảo hiểm không may gặp rủi ro, trong
thời hạn bảo hiểm được ấn định, những người thân của họ sẽ nhận được những khoản
trợ cấp hay số tiền bảo hiểm từ công ty bảo hiểm. Điều đó thể hiện rõ tính chất rủi ro
trong BHNT.
Thứ hai, BHNT đáp ứng được rất nhiều mục đích khác nhau của người tham gia bảo
hiểm: Trong khi các nghiệp vụ bảo hiểm phi nhân thọ chỉ đáp ứng được một mục đích là

các nước kinh tế phát triển, BHNT ra đời và phát triển hàng trăm năm nay. Ngược lại có
một số quốc gia trên thế giới hiện nay vẫn chưa triển khai được BHNT, mặc dù người ta
hiểu rất rõ vai trò và lợi ích của nó. Để lý giải vấn đề này, hầu hết các nhà kinh tế đều
cho rằng, cơ sở chủ yếu để BHNT ra đời và phát triển là điều kiện kinh tế xã hội phát
triển .
Những điều kiện về kinh tế như: tốc độ tăng trưởng của tổng sản phẩm quốc nội (GDP),
tổng sản phẩm quốc nội tính bình quân một đầu người dân, mức thu nhập của dân cư, tỷ
lệ lạm phát của đồng tiền, tỷ giá hối đoái….
Những điểu kiện về xã hội bao gồm: Điều kiện về dân số, tuổi thọ bình quân của người
dân, trình độ học vấn, tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh.
Ngoài điều kiện kinh tế – xã hội thì môi trường pháp lý cũng ảnh hưởng không nhỏ đến
sự ra đời và phát triển của doanh nghiệp BHNT. Thông thường ở các nước, luật kinh
doanh bảo hiểm, các văn bản,quy định có tính pháp quy phải ra đời trước khi ngành bảo
hiểm phát triển . Luật bảo hiểm và các văn bản có liên quan sẽ đề cập cụ thể đến các
vấn đề như: tài chính, đầu tư, hợp đồng, thuế. Đây là những vấn đề mang tính chất sống
còn cho hoạt động kinh doanh BHNT. Chẳng hạn ở một số nước phát triển như: Anh,

2/3


Một số đặc điểm cơ bản của bảo hiểm nhân thọ

Pháp, Đức ,..Nhà nước thường tạo điều kiện thuận lợi cho BHNT bằng cách có chính
sách thuế ưu đãi. Mục đích là tạo ra cho các cá nhân cơ hội để tiết kiệm, tự mình lập
nên quỹ hưu trí, từ đó cho phép giảm bớt phần trợ cấp từ nhà nước. Mặt khác, còn đẩy
mạnh được quá trình tập trung vốn trong các công ty bảo hiểm để từ đó có vốn dài hạn
đầu tư cho nền kinh tế. Cũng vì những mục đích trên, mà một số nước Châu Á như: Ấn
Độ, Hồng Kông, Singapore…không đánh thuế doanh thu đối với các sản phẩm BHNT.
Sự ưu đãi này là đòn bẩy tích cực để BHNT phát triển .