2
1

Bộ
Bộ GIÁO
GIÁO DỤC
DỰC VÀ
VÀ ĐÀO
ĐÀO TẠO
TẠO
TRƯỜNG
TRƯỜNG DẠI
DẠI HỌC
HỌC VINH
VINH

MỘT
MỘTSÓ
SỒGIẢI
GIẢIPHÁP
PHÁPQUẢN
QUẢNLÝ
LÝCÔNG
CÔNGTÁC
TÁCTHANH
THANH
TRA TÀI CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
TRA TÀI CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Trang

MỞ ĐẦƯ.........................................................................................................................1
CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA DÈ TÀI ......................................................... 6
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề................................................................ 6
1.2. Các khái niệm cơ bản....................................................................................... 9
1.3. Một số vấn đề về hoạt động thanh tra tài chính trong nhà trường trung học
phố thông công lập...............................................................................................22
1.4. Thanh tra sở với việc quản lý công tác thanh tra tài chính các trường trung
học phố thông công lập .......................................................................................28
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác thanh tài chính ở các
trường trung học phổ thông công lập ..................................................................32
Kết luận chương 1 ............................................................................................... 33
CHƯƠNG 2: THựC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC THANH TRA TÀI
CHÍNH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA 1
2.1. Giới thiệu về quá trình nghiên cứu thực trạng................................................... 35
2.2. Khái quát tình hình hoạt động tài chính ở các trường trung học phổ thông
công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh....................................................36
2.3. Thực trạng công tác thanh tra tài chính ở các trường trung học phổ thông
công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ...................................................42
2.4. Thực trạng quản lý công tác thanh tra tài chính tại các trường trung học
phổ thông công lập trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh ..................................53
2.5. Đánh giá chung về thực trạng ........................................................................... 66
Kết luận chương 2 ............................................................................................... 67
CHƯƠNG 3: MỌT SÓ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC THANH
TRA TÀI CHÍNH Ở CÁC TRL^ỜNG TRƯNG HỌC PHỎ THÔNG
CÔNG LẢP TRÊN ĐIA BÀN THÀNH PHÓ HÒ CHÍ MINH.......................68


5

3.5. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp quản lý công tác
thanh tra tài chính ................................................................................................84
Kết luận chương 3 ............................................................................................... 86
KÉT LUẬN VÀ KIÉN NGHỊ ................................................................................ 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................... 92
..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

.........................................................................................................................................................................................................................................................

...................................................................................

......................................................................................................................................................................................

....................................

PHU LUC


6

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012 về
“Chiến lược phát triển giáo dục 2011-2020” có xác định “Phát triển giáo dục
phải thực sự là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của
toàn dân. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, nâng
cao vai trò các tổ chức, đoàn thể chính trị, kinh tế, xã hội trong phát triển giáo
dục. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển”, “Xây dựng xã hội học tập, tạo
cơ hội bình đẳng để ai cũng được học, học suốt đòi, đặc biệt đối với người
dân tộc thiểu số, người nghèo, con em diện chính sách”. Và đề ra giải pháp đê

là trao quyền về tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính cho thủ trưởng các đơn
vị, Hiệu trưởng nhà trường. Từ đó, hình thành nên những hiểu sai, hiểu không
đúng dẫn đến việc triển khai, thực hiện các chính sách của nhà nước còn hạn
chế và không hiệu quả.

Đứng trước nhu cầu xã hội, diễn tiến các hoạt động tài chính của nhà
trường ngày càng phức tạp, gặp nhiều khó khăn trong quản lý. Công tác thanh
tra, kiểm tra QLTC của nhà trường chủ yếu được thực hiện không hiệu quả,
chỉ chạm vào bề nối của tảng băng trong khi đó những phản ánh, khiếu nại, tố
cáo của người dân về công tác QLTC của Hiệu trưởng ngày một nhiều hơn,


8

thành phố Hồ Chí Minh ” để làm luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục, chuyên
ngành Quản lý giáo dục.

2. Mục đích nghiên cứu
Đe xuất một số giải pháp quản lý công tác thanh tra tài chính ở các
trường THPT công lập trên địa bàn TP.HCM, từ đó góp phần nâng cao hiệu
quả QLTC trên địa bàn.

3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Quản lý công tác thanh tra tài chính ở các
trường THPT công lập.

- Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý công tác thanh tra tài chính
ở các trường THPT công lập trên địa bàn TP.HCM.

4. Giả

các trường THPT công lập

- Chương 2: Thực trạng quản lý công tác thanh tra tài chính ở các


11

CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐÈ TÀI
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu van đề
Ngày 29 tháng 10 năm 1988, Bộ Giáo dục (ngày nay là Bộ GDĐT) đã
ban hành Quyết định số 1019/QĐ ban hành quy định về tổ chức và hoạt động
hệ thống thanh tra giáo dục. Trải qua gần 25 năm hoạt động và phát triển,
thanh tra giáo dục đã từng bước phát triẻn vững mạnh với một hệ thống các
văn bản quy phạm pháp luật ngày càng cụ thể, chặt chẽ. Trong những năm
gần đây, thanh tra giáo dục hoàn thiện về nhiều mặt không chỉ quan tâm đến
các vấn đề hên quan đến hoạt động chuyên môn giáo dục mà còn quan tâm
đến sự ổn định trong hoạt động tài chính tại các cơ sở giáo dục.

Thực hiện Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg ngày 08/9/2006 của Thủ tướng
Chính phủ về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục, Bộ
GDĐT đã xác định nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục các bậc học năm học
2008-2009, trong đó yêu cầu cấp Thanh tra sở phải có 01 Thanh tra viên có
chuyên môn nghiệp vụ về tài chính đồng thời đê nâng cao việc thanh tra, kiêm
tra việc triển khai thực hiện chủ đề của năm học 2008 - 2009: “Đẩy mạnh
ứng dụng công nghệ thông tin, đôi mới OLTC và triến khai phong trào xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Các năm học sau, trong
hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ thanh tra năm học, Thanh tra bộ đều có chú
trọng yêu cầu tích cực thanh tra công tác QLTC của Hiệu trưởng, tập trung
chủ yếu vào các hoạt động như: nguồn kinh phí ngoài ngân sách, nguồn huy
động từ nhân dân, kinh phí chương trình mục tiêu, nguồn viện trợ từ nước


- Thông tư số 71/2006/TT-BTC ngày 09 tháng 8 năm 2006 của Bộ Tài
chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 43/2006/NĐ-CP ngày 25 tháng 4
năm 2006 của Chính phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực
hiện nhiệm vụ, tố chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp
công lập;

- Và các văn bản khác hướng dẫn hoạt động tài chính, kế toán ở các
đơn vị sự nghiệp GDĐT, như: văn bản hướng dẫn thu chi học phí, thông tư
quy định chế độ công tác phí, chi trả lương làm thêm ngoài giờ, công khai tài
chính, tự kiểm tra tài chính, ...

Trước năm học 2008-2009, hoạt động TTTC được thực hiện dưới hình
thức kết hợp với các đoàn thanh tra toàn diện và thanh tra chuyên đề công tác
quản lý của Hiệu trưởng. Tuy nhiên, hoạt động này chỉ mang tính hình thức vì
cán bộ thanh tra phụ trách không có nghiệp vụ chuyên môn về kế toán nên
phụ thuộc rất nhiều vào ý kiến của phòng KHTC. Do vậy, việc đánh giá tình
hình hoạt động tài chính kế toán của các đơn vị không chính xác và thiếu
khách quan.


14

những ngày đầu gặp rất nhiều khó khăn do thiếu kinh nghiệm và lúng túng
khi tiếp xúc với hoạt động tài chính của các đơn vị.

Hiện nay, TTTC đã dần đi vào ổn định, nề nếp, nội dung thanh tra đã
có chiều sâu và đi vào trọng tâm. Trong những năm qua, hoạt động TTTC đã
đánh giá được sơ lược tình hình hoạt động của các đơn vị đặc biệt là trường
THPT công lập.


16

- Tài chính nhà nước thuộc sở hữu nhà nước phục vụ hoạt động của bộ
máy nhà nước và việc thực hiện các chức năng của Nhà nước. Tài chính nhà
nước bao gồm: Ngân sách nhà nước; tài chính của các cơ quan hành chính
nhà nước; tài chính doanh nghiệp nhà nước; tài chính các đơn vị sự nghiệp
nhà nước, tài chính của các tố chức tài chính trung gian thuộc sở hữu nhà
nước (như ngân hàng nhà nước, ngân hàng thương mại, công ty bảo hiểm) [8,
tr.52].

- Tài chính phi nhà nước thuộc sở hữu của khu vực không phải nhà
nước phục vụ cho hoạt động của các chủ thể ở khu vực đó. Tài chính phi nhà
nước gồm có: Tài chính các tổ chức xã hội và các quỹ có cùng tính chất; tài
chính các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại, công ty bảo hiếm thuộc sở
hữu tư nhân; tài chính hộ gia đình [8, tr.52].

b)

Phân loại theo mục đích sử dụng các nguồn tài chính cho lợi ích

công hay lợi ích tư, hệ thống tài chính được phân chia thành tài chính công và
tài chính tư.

- Tài chính công phục vụ cho lợi ích chung của toàn xã hội, của toàn


17

Hàng năm, Hiệu trưởng phải chỉ đạo xây dựng KHTC cho đơn vị. Phải

cơ quan thanh tra, kiêm toán theo quy định.

- Sử dụng tài sản đúng mục đích, có hiệu quả.

- Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí;


19

quan nhà nước có thẩm quyền quy định (đối với đưn vị sự nghiệp tự bảo đảm
một phần chi phí hoạt động).

- Đơn vị sự nghiệp không được dùng kinh phí của đơn vị đê mua sắm
thiết bị, đồ dùng, tài sản trang bị tại nhà riêng hoặc cho cá nhân mượn dưới
bất kỳ hình thức nào (trừ điện thoại công vụ tại nhà riêng theo chế độ quy
định).

c) Hoạt động thu

Dựa vào dự toán đã được phê duyệt và tình hình hoạt động của trường
THPT, Hiệu trưởng chỉ đạo người phụ trách kế toán triển khai thực hiện các
khoản thu bao gồm: thu từ nguồn ngân sách nhà nước cấp; thu từ nguồn thu
sự nghiệp; thu từ nguồn viện trợ, quà biếu, tặng, cho; thu khác.

Vào đầu năm học, căn cứ vào văn bản hướng dẫn thu chi học phí của
Sở GDĐT, trường phát hành thông báo các khoản thu vào đầu năm học và


20


định miễn, giảm thuế, hoàn thuế, truy thu thuế, quyết toán thuế hàng năm...);
các tài liệu liên quan đến kiểm kê, định giá tài sản (như các biều mẫu kiểm kê,
biên bản định giá...); các tài liệu liên quan đến kiêm tra, kiêm toán, thanh tra
(như kết luận thanh tra, kiểm tra, báo cáo kiểm toán...); tải liệu về chương
trình kế toán trên máy vi tính, tài liệu liên quan đến tiêu hủy tài liệu kế toán.

Tùy theo phân loại chứng từ, tài liệu, sổ sách kế toán phải được lưu trữ
từ 5 năm đến hơn 20 năm.

1.2.2. Khái niệm Thanh tra; Thanh tra giáo dục; Thanh tra tài chỉnh
1.2.2.1. Thanh tra

Thanh tra- tiếng Anh: Inspect- xuất phát từ gốc Latinh (In-Spectare) có


22

Thanh tra nhà nước là hoạt động xem xét, đánh giá, xử lý theo trình tự,
thủ tục do pháp luật quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với
việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan, tổ
chức, cá nhân.

Thanh tra nhà nước bao gồm thanh tra hành chính và thanh tra chuyên
ngành:

- Thanh tra hành chỉnh là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước có
thấm quyền đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trực thuộc trong việc thực hiện
chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

- Thanh tra chuyên ngành là hoạt động thanh tra của cơ quan nhà nước

tại Việt Nam có nghĩa vụ chấp hành quy định của pháp luật về các lĩnh vực
thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính và Sở Tài chính.

- Theo dõi, đôn đốc, kiểm tra các cơ quan, tổ chức và cá nhân thực hiện
kết luận, kiến nghị thanh tra, kiểm tra; các quyết định xử lý sau thanh tra,
kiểm tra.

- Xử lý theo thám quyền, hoặc kiến nghị các cơ quan nhà nước có thâm
quyền xử lý các vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tài chính.

- Phát hiện, lập biên bản các hành vi vi phạm hành chính, đình chỉ,
quyết định theo thâm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền quyết định
xử phạt vi phạm hành chính.

- Hướng dẫn, kiẻrn tra, đôn đốc việc xây dựng và thực hiện chương


25

- Theo Henry Fayol (1841-1925): Quản lý là một tiến trình bao gồm tất
cả các khâu lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra các nỗ lực của mỗi
thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả các nguồn lực khác của tổ chức
nhằm đạt mục tiêu đã định trước [10, tr.17].

về quản lý còn có nhiều khái niệm khác:

- Quản lý là chức năng của những hệ thống có tổ chức với những bản
chất khác nhau (kỹ thuật, sinh vật, xã hội) nó bảo toàn cấu trúc xác định của
chúng, duy trì chế độ hoạt động, thực hiện những chương trình, mục đích hoạt