Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

SỞ KHOA HỌC, CÔNG NGHỆ VÀ MÔI TRƯỜNG
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

SỔ TAY HƯỚNG DẪN

XỬ LÝ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
TRONG SẢN XUẤT TIỂU THỦ CÔNG
NGHIỆP

Tập 10 :
XỬ LÝ ỒN RUNG

\]\] Thành phố Hồ Chí Minh 1998 \]\]
Xử lý ồn rung

1




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

MỤC LỤC
MỤC LỤC

1

LỜI NÓI ĐẦU


3.2 Các kết cấu chống ồn

8

3.3 Kết cấu chống rung

13

3.4 Một số trường hợp thực tiễn đã áp dụng

14

4. GIÁ CẢ VÀ NGUỒN CUNG CẤP VẬT TƯ CHÍNH

15

5. DANH MỤC CÁC ĐƠN VỊ TƯ VẤN

16

THIẾT KẾ MẪU GIẢI PHÁP CHỐNG ỒN MÁY PHÁT ĐIỆN

17

Xử lý ồn rung

2




phát điện là đối tượng để thiết kế mẫu vì những lý do sau đây:
Xử lý ồn rung

3




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

1. Đây là nguồn phát sinh ồn rung đặc trưng nhất trong số các thiết bò gây ồn

rung vì nó bao gồm tất cả các loại tiếng ồn : Tiếng ồn va chạm, tiếng ồn khí
động và rung.

2. Mức ồn của thiết bò này khá cao, khoảng từ 100 - 110 dB tùy loại máy.
3. Thường lắp đặt tại những khu vực mà yêu cầu mức ồn thấp.
Từ những lý do nói trên có thể nhận thấy rằng: Một thiết kế mẫu chống
ồn rung cho máy phát điện có thể áp dụng được cho các nguồn gây ồn khác sau
khi lược bỏ những kết cấu và thiết bò không cần thiết.
Tài liệu này là một phần của Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi
trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh.

CHỦ TRÌ:
BIÊN SOẠN:

Xử lý ồn rung

PGS.TS. NGUYỄN THIỆN NHÂN
TH.S NGUYỄN ĐINH TUẤN


Ngoài ra còn có rung động do sự va đập của các bộ phận cơ học của
máy, truyền xuống sàn và lan truyền trong kết cấu.
Muốn chống ồn rung đạt hiệu quả phải có giải pháp đối với tất cả
nguồn nói trên, Tuy nhiên do tính chất đặc điểm của mỗi nguồn mà những biện
pháp đối với chúng phải khác nhau.
1.2 Tác hại của tiếng ồn và rung động
1.2.1 Tác hại của tiếng ồn
Dưới tác dụng của tiếng ồn, độ nhạy cảm thính giác giảm xuống, ngưỡng
nghe tăng lên, rõ rệt nhất khi tác động kéo dài và ở tần số cao. Nếu tác động
lặp lại nhiều lần sẽ dẫn đến hiện tượng mệt mỏi thính giác không có khả năng
hồi phục về trạng thái bình thường, sau một thời gian dài sẽ phát triển thành
những biến đổi có tính chất bệnh lý, dẫn tới biến đổi thoái hóa tai, gây ra các
bệnh nặng tai và bệnh điếc nghề nghiệp. Mức ồn tối thiểu có thể gây ra tác
dụng mệt nỏi của cơ quan thính giác phụ thuộc vào tần số của tiếng ồn. Tần số
càng cao thì mức ồn tối thiểu gây nên tác hại càng nhỏ và ngược lại. Ví dụ với
tiếng ồn có tần số 2000 - 4000 Hz tác dụng mệt mỏi sẽ bắt đầu với mức ồn 80
dB, còn đối với tiếng ồn có tần số 5000 - 6000 Hz thì mức ồn tương ứng là 60
dB. Thời gian làm việc trong môi trường ồn càng lâu thì độ nhạy cảm của tai
Xử lý ồn rung

5




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

càng giảm. Ngoài ra độ nhạy cảm riêng của mỗi người cũng có vai trò quan
trọng. Tiếng ồn còn gây nên những tác hại đối với hệ thần kinh, hệ tim mạch

40
1
Khu vực cần đặc biệt yên tónh :
Bệnh viện, thư viện, nhà điều dưỡng, nhà
trẻ, trường học
2
Khu dân cư, Khách sạn, nhà ở, cơ quan,
60
55
45
hành chính
3
Khu vực thương mại, dòch vụ
70
70
50
4
Khu sản xuất xen kẽ trong khu dân cư
75
70
50
* Ghi chú :
Xử lý ồn rung

6




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

40

70

50

* Ghi chú :
Rung đứng (dọc) là mức rung đo dưới sàn hoặc các bề mặt nằm ngang.
Rung ngang là mức rung đo trên tường hoặc các bề mặt đứng.

2. CÁC BIỆN PHÁP CHỐNG ỒN VÀ RUNG ĐỘNG
Để chống ồn và rung động một cách có hiệu quả, cần thiết áp dụng đồng
bộ một số biện pháp cơ bản như sau:
Biện pháp qui hoạch:
Nội dung chủ yếu của biện pháp này là bố trí hợp lý các nguồn gây ồn
trong qui hoạch mặt bằng tổng thể. Nguyên tắc chung là các nguồn gây ồn phải
được bố trí ở cuối hướng gió chủ đạo. Các nguồn gây ồn nên tập trung vào một
khu vực cách xa khu dân cư hoặc khu vực văn phòng, trồng nhiều cây xanh
chung quanh khu vực gây ồn.
Biện pháp giảm ồn và rung động tại nguồn:
Hai nội dung chủ yếu của biện pháp này là:
* Hiện đại hóa thiết bò và hoàn thiện quá trình công nghệ, nhằm mục đích giảm
mức ồn ngay tại nơi nguồn phát sinh. Việc cân chỉnh, lắp đặt, vận hành máy
móc thiết bò đúng qui trình qui phạm và việc bão dưỡng đònh kỳ máy móc thiết
bò có tác dụng tích cực trong việc giảm tiếng ồn tại nguồn phát sinh.
Xử lý ồn rung

7



500
1.000 2.000 4.000
56
50
45
40
36
38
Tường bêton nhẹ dày 150mm
43
37
37
37
36
30
Tường gạch 100 mm
29
28
27
25
23
17
Kính dày 5 mm
27
28
24
20
15
17
Gỗ dán dày 5 mm

37

37

37

43

38
17
17

36
23
15

40
25
20

45
27
24

50
28
28

56
29

Xử lý ồn rung

9

khi P > 200 kg/m2




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

Hoặc

Rtb = 23lg P + 13 + AR , dB

khi P < 200 kg/m2

Trong đó P là khối lượng riêng cuả 2 lớp vật liệu kết cấu.

(Hình 1: Kết cấu cách âm)
3.2.2 Đối với nguồn ồn khí động
Với các nguồn ồn khí động như nguồn ồn từ quạt giải nhiệt hoặc từ ống
khói máy phát điện, thì biện pháp chống ồn là sử dụng các kết cấu hút âm để
hấp thụ bớt mức ồn trước khi thải khí ra môi trường xung quanh.

a. Đối với nguồn ồn từ quạt gió giải nhiệt
Đây là nguồn ồn khó hạn chế nhất vì các lý do: Mức ồn cao, chống ồn
nhưng không làm giảm lưu lượng không khí trao đổi nhằm đảm bảo máy hoạt
động bình thường. Biện pháp chống ồn cho nguồn ồn này chủ yếu là biện pháp
tiêu âm với các dạng chủ yếu như sau:


Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

Đây là một dạng kết cấu rất mới được sử dụng cho các trường hợp không
có không gian đủ để bố trí buồng tiêu âm. Với kết cấu cửa lá sách dạng khí
động cấu tạo bằng các loại vật liệu hút âm, loại kết cấu này có khả năng giảm
mức ồn được 30 dB.

(Hình 4: Cửa lá sách tiêu âm lắp đặt tại khách sạn New World)
3.3 Kết cấu chống rung
Trong đa số các trường hợp việc chống rung không quá phức tạp. Mức
độ rung động của máy móc thiết bò tỷ lệ nghòch với kích thước và khối lượng
của móng máy của chúng. Vì vậy chỉ cần lắp đặt máy móc trên một bệ máy
Xử lý ồn rung

12




Sổ tay hướng dẫn xử lý ô nhiễm môi trường trong sản xuất tiểu thủ công nghiệp

vũng chắc là có thể triệt tiêu sự rung động. Tuy nhiên với các máy móc có mức
rung động lớn như các máy dập, máy phát điện, máy nén khí… đòi hỏi phải có
thêm một số biện pháp hỗ trợ như sau:
+ Lắp đặt máy trên các đệm giảm chấn. Có hai phương án đặt bộ giảm
chấn là phương án gối tựa (đệm giảm chấn đặt dưới máy) và phương án treo
(máy được treo trên bộ giảm chấn), xem hình 5.
+ Dùng rãnh đệm cát để hạn chế sự lan truyền rung động. Rãnh đệm cát
này tốt nhất là bao lấy toàn bộ chu vi của móng máy hoặc ngăn cách giữa

(dBA)
Máy phát điện 750 KVA
102
1 Tại phòng máy phát điện
đang hoạt động.
2 Tại nhà số 5 đường Đồn Đất,
- nt 56,5
phòng khách tầng trệt.
- nt 3 Tại nhà số 5 đường Đồn Đất,
46,5
phòng ăn tầng trệt.
Máy phát ngừng hoạt
4 Tại nhà số 5 đường Đồn Đất,
động (ồn nền)
54,5
phòng khách tầng trệt.
- nt 5 Tại nhà số 5 đường Đồn Đất,
46
phòng ăn tầng trệt.
Bảng 6 : Kết quả đo ồn khu vực cao ốc số 3 Hoàng Việt
TT
Vò trí đo
Mức ồn
Ghi chú
(dBA)
Máy phát điện 700 KVA
104
1 Tại phòng máy phát điện
đang hoạt động.
2 Tại nhà hàng Đồi Sao số 12 - nt 54,5

Vì vậy khó có thể tính toán một đơn giá chung cho những loại công trình
khác nhau. Sau đây chúng tôi chỉ đưa ra giá thành của một số công trình mà
chúng tôi đã thực hiện, đồng thời đưa ra giá một số loại vật tư chủ yếu để các
cơ sở tham khảo
Bảng 7: Giá thành một số công trình chống ồn
Công trình
Qui mô
Năm thực
Trò giá
hiện
5.000 KVA
850.000.000
Chống ồn MPĐ KS New Wolrd
1994
600 KVA
90.000.000
MPĐ cao ốc City Wiev
1995
500 KVA
58.000.000
MPĐ cao ốc PDD
1995
Buồng tiêu âm MPĐ cao ốc Hai
2.000 KVA
287.000.000
Thanh - Kotobuki
1997
50 m2
45.000.000
Chống ồn rung cở sở dệt lưới

50.000
3.000.000

Nơi mua
Khu Tạ Uyên, Q.5
Khu Lý Thường Kiệt, Q.10
Khu Bưu điện Q.5
Các của hàng gỗ VLXD

5. DANH MỤC CÁC ĐƠN VỊ TƯ VẤN

STT

Tên đơn vò

Đòa chỉ

1.

Trung tâm công nghệ
môi trường CEFINEA

142 Tô Hiến Thành, quận 10
Tel: 8651132

2.

Phân viện nghiên cứu

85 Cách Mạng Tháng 8, Q.1.