1ii

1.3.1..................................................................................................................
Kh
MỤC
LỤC
Trang
ải niệm về quản trị rủi ro trong khâu tiêu thụ sản phẩm...................29
1.3.2

Vai trò của hệ thong kiêm soát nội bộ trong việc tăng cưòng

Danhkiếm
mụcsoát
các chữ viết tắt.........................................................................iv
rủi ro trong khâu tiêu thụ...............................................................................30
1.3.3..................................................................................................................
Mộ
Danh
mục bảng, biểu, sơ đồ........................................................................V
t sổ hệ thong quản trị đang được áp dụng trong doanh nghiệp........31

PHẦN MỞ ĐẦU..........................................................................................i
a)................................................................................................................... Hệ

thống tiêu1 chuẩn
9001: VỀ
2000.............................................
31
CHƯƠNG
:_LÝ TCVN


111

2.2.2.................................. Thực trạng hoạt động đánh giá rủi ro tại Công ty

............................................................................................................65
2.2.3.......................................... Thực trạng hoạt động kiêm soát của Công ty

............................................................................................................67
2.2.4....................................... Thực trạng hệ thong thông tin và truyền thông

............................................................................................................74
2.2.5....................................... Thực trạng về hoạt động giảm sát của Công ty

............................................................................................................76
CHƯƠNG 3:_PHƯƠNG HƯỚNG, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ
THỐNG
KIỂM SOÁT NỘI Bộ TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TIÊU THỤ TẠI
CÔNG TY CỔ PHẦN BITEXCO NAM LONG......................................77
3. lSự cần thiết phải hoàn thiện hệ thống kiếm soát nội bộ tại Công

ty.. 77
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện hệ thống kiếm soát nội bộ trong

khâu
tiêu thụ tại Công ty.......................................................................................82
3.2.1............................................................. Phương hướng hoàn thiện


IV

Danh mục 6 công cụ chủ yếu khi triển khai 6 Sigma

Bảng 2.1
Bảng 2.2
Bảng 3.1

Quy trình bán hàng của Công ty

Bảng 3.2
Bảng 3.3
Danh sách cố đông sáng lập Công ty
Bảng

3.4

Biểu 2.1

ước lượng rủi ro trong quy trình bán hàng của Công ty

Biểu 2.2
Sơ

đồ
Ước lượng rủi ro trong quy trình sản xuất của Công ty

2.1
Sơ

đồ



a) Môi trường kiểm soát: Môi trường kiểm soát phản ánh sắc thái chung

của một đơn vị, nó chi phối ý thức kiếm soát của mọi thành viên trong đơn vị
và là nền tảng đối với các bộ phận khác của kiểm soát nội bộ. Các nhân tố
chính thuộc về môi trường kiếm soát là:


111

b) Đánh giá rủi ro: Đối với mọi hoạt động của mọi đon vị đều có thế

phát sinh những rủi ro và khó có thế kiếm soát được tất cả. Vì vậy, các nhà
quản lý phải đánh giá và phân tích những nhân tố ảnh hưởng tạo nên rủi ro
làm cho những mục tiêu, kể cả mục tiêu chung và mục tiêu cụ thể cho từng
hoạt động của đơn vị có thể không đạt được và phải cố gắng kiểm soát đế tối
thiểu hoá những tốn thất do các rủi ro này gây nên. Để giới hạn được rủi ro ở
mức chấp nhận được, người quản lý phải dựa trên mục tiêu đã được xác định
của đơn vị, nhận dạng và phân tích rủi ro, từ đó mới có thể quản trị được rủi
ro.

c) Hoạt động kiểm soát: Hoạt động kiểm soát là những chính sách và

thủ
tục đế đảm bảo cho các chỉ thị của nhà quản lý được thực hiện. Các chính
sách và thủ tục này giúp thực thi những hành động với mục đích chính là giúp
kiểm soát các rủi ro mà đơn vị đang hay có thế gặp phải. Có nhiều loại hoạt
động kiểm soát khác nhau được áp dụng trong các đơn vị nhưng một số hoạt
động kiểm soát chủ yếu hay được áp dụng có thể kể đến là:



nội bộ

a) Hội đồng quản trị: Hội đồng quản trị có trách nhiệm thay mặt cho Đại

hội đồng cố đông đế lãnh đạo, chỉ đạo và giám sát tòan bộ hoạt động của đơn
vị, biết sắp xếp thời gian cần thiết đế hòan thành được trách nhiệm của mình.
Trong nhiều trường hợp, do thiếu năng lực hoặc kinh nghiệm mà Ban Giám
đốc có thế rơi vào tình trạng kiếm soát chồng chéo, hoặc không kiếm soát
được những hoạt động diễn ra tại đơn vị.


V

d) Nhân viên: Suy cho cùng, kiếm soát nội bộ liên quan đến trách

nhiệm
của mọi thành viên trong một đơn vị. Thông qua các hoạt động hàng ngày,
mọi thành viên đều sẽ tham gia vào các hoạt động kiểm soát ở những mức độ
khác nhau, tù’ người trưởng phòng phê duyệt nghiệp vụ bán chịu cho đến
người thủ kho bảo quản hàng hóa theo các chính sách của đơn vị.
ĩ. 1.4 Những hạn chế tiềm tàng của hệ thống kiêm soát nội bộ

-

Những hạn chế xuất phát từ bản thân con người như sự vô ý, bất cẩn,
đãng trí, đánh giá hay ước lượng sai, ...;

-


Thứ hai là lựa chọn sản phấm thích ứng và tiến hành sản xuất

-

Thứ ba là tố chức hoàn chỉnh sản phấm và đưa hàng hoá về kho thành
phẩm đế chuẩn bị tiêu thụ

-

Thứ tư là định giá bán và chào báo giá tới khách hàng;

-

Thứ năm là lên phương án phân phối vào các kênh tiêu thụ và lựa
chọn các kênh phân phối sản phấm;

-

Thứ sáu là xúc tiến bán hàng

-

Thứ bẩy là thực hiện các kỹ thuật nghiệp vụ bán hàng và đánh giá kết
quả tiêu thụ sản phấm


vii

-


viii
IX

xuất kinh- Cúc
doanh
loại
chính
sản phấm
của công
khác:
ty Ngoài
bao gồm:
ba dòng
Dệt vải,
sản phẩm
sản xuất
chính
cáctrên,
loại Công
sợi, chỉ
ty
khâu, chỉcòn
thêu;
có Sản
một xuất
số loại
và sản
hoàn
phấm
thiệnkhác

tiêutythụ
cósản
thếphẩm
chia thành 3 giai đoạn:

Hoạt
- Giai
động
đoạn
tiêu
1 (1995-2000):
thụ sản phẩm Giai
của Công
đoạn ốn
ty bao
địnhgồm
sản 2xuất
quyvàtrình
xâychính
dựng là
quy trìnhthuơng
sản xuất
hiệu;
sản phấm và quy trình bán hàng.

- - Quy
xuất sản phẩm:
Quá
trình
sản xuất

2.2 Thực trạng hệ thống kiếm soát nội bộ trong quản lý hoạt động tiêu

thụ
tại Công ty cố phần Bitexco Nam Long
2.2.1

Thực trạng môi trường kiêm soát

Công ty CP Bitexco Nam Long được thành lập đế đảm nhận toàn bộ hoạt
động kinh doanh dệt may từ công ty mẹ. Đối với các nhà lãnh đạo của tập
đoàn, hoạt động của Bitexco Nam Long không chỉ đơn thuần vì mục tiêu lợi
nhuận mà còn là gìn giữ hoạt động sản xuất truyền thống của gia đình, và vì
mục tiêu phát triến bền vững. Bitexco Nam Long là công ty gia đình. Đa phần
cán bộ văn phòng cũng như các lãnh đạo xí nghiệp là “người nhà”, do vậy
phong cách điều hành và quản lý của công ty phần nào mang phong cách gia
đình, dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên trong một môi trường
làm việc tương đối thoải mái, không có nhiều áp lực.

Bitexco Nam Long cơ cấu tổ chức theo các phòng ban chức năng, phòng
ban nghiệp vụ và các xí nghiệp sản xuất, có chức năng và nhiệm vụ cụ thế.
Tổng Giám đốc do Hội đồng quản trị bầu ra, là người lãnh đạo cao nhất và
chịu trách nhiệm chung trong công tác quản lý và phân công trách nhiệm cho
tùng phòng; chịu trách nhiệm trước Pháp luật và Hội đồng quản trị về mọi
hoạt động của Công ty. Giúp việc cho Tổng giám đốc là hai phó Tổng giám
đốc phụ trách về tài chính và phụ trách kế hoạch.


XI

đối soát nào. Căn cứ đế lãnh đạo công ty duyệt chi là trên hoá đơn và dựa trên

kế toán, hệ thống số kế toán, hệ thống tài khoản kế toán và hệ thống bảng
tống hợp, cân đối kế toán. Hệ thống chứng từ kế toán liên quan đến khâu tiêu
thụ sản phẩm của Công ty (xuất khẩu sản phẩm), các chứng từ kế toán yêu
cầu bao gồm: phiếu nhập kho, phiếu đề nghị xuất kho, phiếu xuất kho, tờ khai
hải quan, bộ chứng từ xuất khẩu, xác nhận thanh toán của Ngân hàng. Hiện tại
Công ty đang sử dụng phần mềm kế toán, cho phép chiết xuất báo cáo theo
các hình thức sổ khác nhau. Phòng kế toán của Công ty vẫn đang cung cấp 2
hệ thống báo cáo là Báo cáo tài chính (theo quy định của Bộ tài chính) và Báo
cáo quản trị nhằm đưa đến cho Ban Tổng Giám đốc những thông tin kịp thời,
chính xác tù' đó đưa ra các quyết định quản lý phù hợp. Liên quan đến khâu
tiêu thụ, Công ty có các báo cáo quản trị như: báo cáo tống hợp doanh thu
(lập theo tháng, quí, năm, khách hàng, mã hàng), báo cáo tình trạng tồn kho
(lập theo tuần, theo mã hàng), báo cáo công nợ (lập theo tuần),...
2.2.5 Thực trạng về hoạt động giám sát của Công ty

Mặc dù là công ty cổ phần nhưng công ty không có Ban kiểm soát nội
bộ. Việc đánh giá hoạt động của các bộ phận được giao cho phòng Tổ chức
nhân sự và đánh giá cảm tính của Ban giám đốc dựa trên kết quả sản xuất
kinh doanh của Công ty......
Chương 3: Phương hướng, giải phát hoàn thiện hệ thống kiếm soát
nội bộ trong quản lý hoạt động tiêu thụ tại
Công ty cổ phần Bitexco Nam Long


xiii

Thứ nhất là nhu cầu của hội nhập và phát triên: Hội nhập kinh tể quốc
tế
là một xu thế khách quan và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đó. Việc
Việt Nam gia nhập WTO đã đem lại cho các doanh nghiệp dệt may đứng

Phương hướng hoàn thiện

3.2.1

Trong phạm vi của luận văn, các biện pháp được đưa ra nhằm hoàn thiện
hệ thống kiểm soát nội bộ chỉ giới hạn trong việc kiểm soát rủi ro trong khâu
tiêu thụ sản phẩm. Các giải pháp cụ thế trước mắt được đưa ra căn cứ trên cơ
sở ước lượng các rủi ro có thể xảy ra trong khâu tiêu thụ, tình hình hoạt động
thực tế của công ty, tù' đó đưa ra các quy trình kiếm soát nhằm hạn chế sự xảy
ra của các rủi ro này. Các giải pháp cụ thể trước mắt đưa ra này là các giải
pháp tức thời, tuy nhiên về lâu dài, Ban lãnh đạo công ty cần chủ động xây
dựng một quy trình kiểm soát chuẩn trong toàn bộ các hoạt động của Công ty
căn cứ trên các mô hình quản trị đã được chấp nhận rộng rãi trên thế giới, qua
đó củng cố năng lực quản lý của Công ty cũng như củng cố được uy tín của
Công ty trên thị trường thế giới.
Một sổ kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thong kiêm soát nội bộ

3.3.2

trong

quản

lý hoạt động tiêu thụ tại Công ty cô phần Bitexco Nam Long

a) Giải pháp hoàn thiện môi trường kiếm soát:

- Các mục tiêu hoạt động và phương pháp quản lý của Công ty cần phải

được phố biến công khai trong toàn bộ đội ngũ cán bộ công nhân

dựng một bộ phận kiểm soát nội bộ chuyên biệt, có chức năng hỗ trợ
cho Tổng Giám đốc giám sát mọi hoạt động trong Công ty, đảm bảo
mọi nhân viên thực hiện đúng nội quy, quy chế của Công ty; Báo cáo
kịp thời các kết quả kiếm tra, kiếm soát nội bộ và đề xuất các giải
pháp, kiến nghị cần thiết nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động an toàn,


XVI

dựng cho mình một cơ chế bồi thường rủi ro trên cơ sở công ty sẽ là người
đứng ra bồi thường tốn thất cho khách hàng. Tuy nhiên, sau khi xác định được
nguyên nhân gây ra tốn thất, các bộ phận trực tiếp, gián tiếp liên quan sẽ phải
bồi thường một phần tốn thất lại cho công ty theo các mức nhất định.

c) Đe xuất cơ chế kiểm soát trong khâu tiêu thụ

-

Thủ tục phê duyệt: Phải phù hợp với quy chế và chính sách của công

ty.

-

Chế độ báo cáo bất thường

-

Áp dụng hệ thống chỉ tiêu vào trong quản lý


Kết luận

Hiện tại, hệ thống kiếm soát nội bộ của Bitexco Nam Long còn rất yếu,
mang tính tự phát và được hình thành từ kinh nghiệm. Hiện tại công ty vẫn
hoạt động hiệu quả và chưa phát sinh những tổn thất to lớn do nguyên nhân
chủ quan, nhưng trong bối cảnh mới, rõ ràng nếu công ty không chủ động xây
dựng cho mình một hệ thống kiếm soát nội bộ khoa học thì nguy CO' công ty
sẽ phải đối mặt với những tổn thất chủ quan nặng nề trong tương lai, giảm


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài

Đứng trước xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, một trong
những chiến lược phát triển hợp lý nhất mà Đảng và Nhà nước ta đã lựa chọn
và tiếp tục được khắng định trong Đại hội Đại biếu lần thứ IX của Đảng là:
"Chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực theo tinh thần phát huy tối đa
nội lực, đồng thời tranh thủ nguồn lực bên ngoài đế phát triển nhanh, có hiệu
quả và bền vững". Chiến lược này tiếp tục mang lại cho các doanh nghiệp sản
xuất khấu nước ta một môi trường hoạt động mới trong giai đoạn tới thuận lợi
và hiệu quả hơn.

Công ty CP Bitexco Nam Long là một doanh nghiệp chuyên về sản xuất
xuất khấu mặt hàng khăn bông. Trong thời gian qua, Công ty đã không ngừng
phát triển và trở thành một trong những doanh nghiệp lớn nhất ở Miền Bắc
chuyên về sản phẩm này. Trong xu thế mới, bên cạnh những thuận lợi về môi
trường kinh doanh, về lợi thế so sánh, Công ty cũng phải đối mặt với những
khó khăn và thách thức mới do sức ép cạnh tranh ngày một lớn. Đe tiếp tục

Nam Long, với mục đích xây dựng trong Công ty một hệ thống quản lý khoa
học, và hiệu quả trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, em chọn đề tài: Hoàn
thiện hệ thong kiếm soát nội bộ trong quản lý hoạt động tiêu thụ tại Công
ty CP Bitexco Nam Long.
2. Mục tiêu nghiên cứu

-

Hệ thống hoá các vấn đề lý luận về hệ thống kiếm soát nội bộ và vai trò


3

xây dựng một hệ thống kiếm soát nội bộ thực sự trở thành công cụ quản lý
đắc lực của Công ty.
3. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cún chung của luận văn là kết hợp giữa nghiên cún
lý luận với tống kết thực tiễn. Trên cơ sở đó luận văn sử dụng các phương
pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, chứng minh đế nghiên cứu và đề xuất các
giải pháp thực hiện.

Bên cạnh đó, luận văn cũng sử dụng các phương pháp kỹ thuật như:
phương pháp điều tra, khảo sát, phương pháp thu thập thông tin, tố chức sơ
đồ, biếu mẫu... để trình bày kết quả nghiên cứu một cách cụ thể, rõ ràng. Do
vậy, các phân tích của luận văn sẽ dựa trên cơ sở các lý luận chung và so sánh
với tình hình thực thế của doanh nghiệp.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cún cua đề tài

Đe tài tập trung vào nghiên cứu lý luận về vai trò của hệ thống kiểm soát

như phát hiện gian lận trong các báo cáo tài chính.

Bước sang những năm 30 của thế kỷ XX, với việc phá sản của hàng loạt
các tố chức tài chính, tín dụng lớn ở Bắc Mỹ và Tây Âu, phương pháp tự'
kiểm tra của kế toán đã bộc lộ yếu điểm của mình so với yêu cầu quản lý,


5

trước đó mà đã bao gồm cả hoạt động đối soát và đánh giá hệ thống quản lý
của doanh nghiệp.

Nhằm thống nhất định nghĩa về kiếm soát nội bộ cũng như công bố đầy
đủ một hệ thống tiêu chuẩn đế giúp cho các đơn vị xây dựng, đánh giá và
hoàn thiện hệ thống kiểm soát của mình, Uỷ ban các tổ chức đồng bảo trợ
(COSO) của Hội đồng quốc gia chống gian lận báo cáo tài chính Hoa Kỳ đã
công bố Báo cáo coso 1992 (Intemal Control - Intergrated Framework) đưa
ra một khuôn mẫu về kiếm soát nội bộ. Báo cáo này đã cung cấp một cái nhìn
toàn diện về kiểm soát nội bộ và đặt nền tảng cho các lý thuyết về kiểm soát
nội bộ sau này.

Theo định nghĩa của co so, kiểm soát nội bộ là một quá trình do người
quản lý, hội đồng quản trị và các nhân viên của đơn vị chi phối, nó được thiếp
lập đế cung cấp một sự bảo đảm hợp lý nhằm thực hiện ba mục tiêu dưới đây:

-

Báo cáo tài chính đáng tin cậy;

-