CAM KẾT
Tác giả xin cam đoan nội dung luận án “Nâng cao năng lực điều hành của
Giám đốc doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập quốc tế - Nghiên cứu điển hình
trong ngành Điện Việt Nam” là công trình nghiên cứu độc lập dưới sự hướng dẫn của
PGS.TS Trần Thị Vân Hoa, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế quốc dân. Công
trình này được tác giả nghiên cứu và hoàn thành từ năm 2012-2015.
Các tài liệu tham khảo, các số liệu thống kê phục vụ mục đích nghiên cứu luận
án này được sử dụng đúng quy định.
Các kết quả phân tích, nghiên cứu, kết luận trong luận án (ngoài các phần được
trích dẫn) là kết quả làm việc của riêng cá nhân tôi.
Tác giả xin cam đoan những nội dung nêu trên là hoàn toàn đúng sự thật. Nếu
sai, tác giả xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Nghiên cứu sinh

Phạm Anh Tuấn


LỜI CÁM ƠN
Tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình và những ý kiến đóng góp quý
báu của cô giáo PGS.TS Trần Thị Vân Hoa, Phó hiệu trưởng Trường Đại học Kinh tế
quốc dân, người đã nhiệt tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình nghiên cứu
và hoàn thành luận án “Nâng cao năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp
trong điều kiện hội nhập quốc tế - Nghiên cứu điển hình trong ngành Điện Việt
Nam”.
Tôi cũng bày tỏ sự biết ơn đối với GS.TS Ngô Thắng Lợi, Trưởng bộ môn Kinh
tế Phát triển và các thầy cô giáo Khoa Kế hoạch và phát triển, Viện Sau đại học trường
Đại học Kinh tế quốc dân, cũng như các đồng chí Lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt
Nam, Ban giám đốc Công ty Mua bán điện, các đồng chí lãnh đạo và cán bộ quản lý
các đơn vị trong và ngoài ngành Điện, các đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi nhiệt tình trong
quá trình nghiên cứu, thu thập số liệu, phỏng vấn, điều tra khảo sát và hoàn thiện luận
án.

nghiệp……………………………………………………………………….…….
2.1.1. Giám đốc doanh nghiệp …………………..……………………………….
2.1.2. Vai trò điều hành của Giám đốc doanh nghiệp…………............................
2.2. Năng lực điều hành và các yếu tố cấu thành năng lực điều hành của
Giám đốc doanh nghiệp………………………………………………………....
2.2.1. Năng lực làm việc và các yếu tố cấu thành năng lực làm việc……………
2.2.2. Năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp……………………….....
2.3. Phương pháp luận phân tích năng lực điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp………………………………………………………..................................
2.4. Các nhân tố tác động đến năng lực điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp…………………………………………………………………………......
2.4.1. Nhân tố từ môi trường quốc tế ………………………………………….…
2.4.2. Nhân tố từ môi trường kinh doanh ở Việt Nam……………………………
2.4.3. Nhân tố bên trong doanh nghiệp…………………………………...………
2.4.4. Nhân tố từ bản thân Giám đốc doanh nghiệp………………………………
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH NĂNG LỰC ĐIỀU HÀNH CỦA
GIÁM ĐỐC DOANH NGHIỆP NGÀNH ĐIỆN…………………………………
3.1. Đặc điểm của đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện trong quá
trình hội nhập quốc tế…………………………………………………………...

2

9
9
11
11
14
18
20
21

3.1.5. Yêu cầu đối với năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành
Điện trong quá trình hội nhập quốc tế…………………………………………….
3.2. Thu thập và phân tích số liệu về năng lực điều hành của Giám đốc
doanh nghiệp ngành Điện……………………………………………………….
3.2.1. Phương pháp phân tích, tổng hợp nghiên cứu tại bàn……………………..
3.2.2. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu qua phỏng vấn……………….
3.2.3. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu qua điều tra khảo sát…………
3.3. Phân tích nhân tố khám phá và kiểm định độ tin cậy của dữ liệu khảo
sát………………………………………………………………………………….
3.3.1. Kiểm định độ tin cậy của phiếu điều tra……………………………………
3.3.2. Kết quả phân tích nhân tố khám phá của dữ liệu điều tra………………….
CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC ĐIỀU HÀNH CỦA
GIÁM ĐỐC DOANH NGHIỆP NGÀNH ĐIỆN TRONG QUÁ TRÌNH HỘI
NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY……………………………………………………
4.1. Phân tích thực trạng về kiến thức điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp ngành Điện……………………………………………………………….
4.2. Phân tích thực trạng về kỹ năng điều hành của Giám đốc doanh nghiệp
ngành Điện…..........................................................................................................
4.2.1. Thực trạng kỹ năng giao tiếp……………………………………………….
4.2.2. Thực trạng kỹ năng định hướng mục tiêu và điều hành doanh nghiệp……
4.2.3. Thực trạng kỹ năng phát triển nhân viên dưới quyền……………………...
4.2.4. Thực trạng kỹ năng tổ chức và sắp xếp công việc…………………………
4.2.5. Thực trạng kỹ năng phát triển các mối quan hệ……………………………
4.2.6. Thực trạng kỹ năng quản lý bản thân……………………………………....
4.3. Phân tích thực trạng về thái độ điều hành của Giám đốc doanh nghiệp
ngành Điện ………………………………………………………………..……...
4.4. Đánh giá chung về năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp
ngành Điện trong thời kỳ hội nhập quốc tế hiện nay………………………….
4.4.1. Mức độ đáp ứng yêu cầu về năng lực điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp ngành Điện trong quá trình hội nhập quốc tế …...………………………...

117
117
118
120


4.4.4. Nguyên nhân hạn chế trong năng lực điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp ngành Điện…………………………………………………………….......
CHƯƠNG 5: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐIỀU HÀNH CỦA
GIÁM ĐỐC DOANH NGHIỆP NGÀNH ĐIỆN TRONG ĐIỀU KIỆN HỘI
NHẬP QUỐC TẾ…………………………………………………………………
5.1. Quan điểm và định hướng về nâng cao năng lực điều hành của Giám
đốc doanh nghiệp ngành Điện trong thời kỳ hội nhập quốc tế……………….
5.1.1. Quan điểm về nâng cao năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp
ngành Điện…………………………………………………………………….......
5.1.2. Mục tiêu và phương hướng nâng cao năng lực điều hành cho Giám đốc
doanh nghiệp ngành Điện…………………………………………………………
5.2. Các giải pháp nâng cao năng lực điều hành cho Giám đốc doanh nghiệp
ngành Điện trong thời kỳ hội nhập quốc tế…………………………………….
5.2.1. Nhóm giải pháp tuyển chọn cán bộ………………………...………………
5.2.2. Xây dựng cơ chế, bộ máy phát hiện, đào tạo và sử dụng nhân tài…………
5.2.3. Chính sách tiền lương, thưởng và các chế độ đãi ngộ đối với Giám đốc
doanh nghiệp…………………………………………………………….…….......
5.2.4. Nhóm giải pháp đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch cán bộ……………………
5.2.5. Giải pháp nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng……………..
5.2.6. Kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tham mưu
làm công tác tổ chức cán bộ……………………………………………………….
5.3. Kiến nghị với các cơ quan hữu quan về điều kiện thực hiện giải pháp…
5.3.1. Kiến nghị đối với Tập đoàn Điện lực Việt Nam……………………………
5.3.2. Kiến nghị đối với các Bộ ngành và Nhà nước……………………………...

22

Bảng 3.1. Khung năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện

68

Bảng 3.2. Mô tả đối tượng tham gia phỏng vấn……………………………….
Bảng 3.3. Nội dung phiếu phỏng vấn sâu……………………………………...
Bảng 3.4. Đối tượng trả lời phiếu điều tra theo độ tuổi……………………….

79
80
84

Bảng 3.5. Đối tượng trả lời phiếu điều tra theo qui mô…………………..........
Bảng 3.6. Số năm kinh nghiệm của giám đốc tham gia trả lời phiếu điều tra…

84
85

Bảng 3.7. Kết quả kiểm định độ tin cậy Cronbach’s Alpha (α) của dữ liệu phân
tích………………………………………………………………………............

87

Bảng 3.8. Kết quả kiểm định các nhân tố xác định các biến đủ điều kiện phân
tích………………………………………………………………………………

87



99

Bảng 4.8. Kỹ năng phát triển nhân viên dưới quyền theo đánh giá của các vị trí
công việc đang đảm nhận………………………………………………………..
Bảng 4.9. Kỹ năng phát triển nhân viên theo khối SXKD và quy mô lao động

101

của doanh nghiệp………………………………………………………………..
Bảng 4.10. Kỹ năng phát triển nhân viên theo năm công tác và trình độ học vấn

102

của Giám đốc doanh nghiệp………………………………………………...
Bảng 4.11: Kỹ năng tổ chức sắp xếp công việc của Giám đốc doanh nghiệp
theo đánh giá của các vị trí công việc đang đảm nhận………………………….

103

5

104


Bảng 4.12. Kỹ năng tổ chức sắp xếp công việc theo quy mô doanh nghiệp và
khối SXKD……………………………………………………………………...
Bảng 4.13. Kỹ năng tổ chức và sắp xếp công việc theo kinh nghiệm và trình độ

105


Bảng 4.20. Thái độ điều hành của Giám đốc doanh nghiệp theo đánh giá của
các vị trí công việc đang đảm nhận………………………………………………

115

Bảng 4.21. Thái độ điều hành của Giám đốc doanh nghiệp theo quy mô công ty
và khối SXKD……………………………………………………………………

115

Bảng 4.22. Thái độ điều hành của Giám đốc doanh nghiệp theo năm kinh
nghiệm và trình độ học vấn………………………………………………………

116

Bảng 4.23: Mức độ đáp ứng yêu cầu về năng lực điều hành của Giám đốc
doanh nghiệp ngành Điện………………………………………………………..
Hình 3.1. Đối tượng trả lời phiếu điều tra theo vị trí công tác đang đảm nhận…
Hình 3.2. Trình độ của giám đốc tham gia trả lời phiếu điều tra………………..
Hình 4.1. Thực trạng kiến thức của Giám đốc doanh nghiệp……………………
Hình 4.2. Thực trạng thái độ điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện
Hình 4.3. Thực trạng năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành
Điện………………………………………………………………………………

6

117
85
86

EVN:

Tập đoàn Điện lực Việt Nam

GAP:

Phương pháp phân tích khoảng cách

GDP:

Tổng sản phẩm quốc dân

HĐQT

Hội đồng quản trị

HĐTV

Hội đồng thành viên

NXB:

Nhà xuất bản.

SXKD:

Sản xuất kinh doanh

XHCN:


Trong những năm qua, cùng với nhu cầu phát triển của xã hội, đặc biệt trong quá trình
hội nhập quốc tế, ngành Điện Việt Nam cũng đã có những thay đổi đáng kể nhằm tiếp
cận với công nghệ hiện đại của thế giới, áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật

8


tiên tiến vào quá trình sản xuất, truyền tải và phân phối điện đến người tiêu dùng. Điều
đó không những đã mang lại hiệu quả kinh tế và kỹ thuật cao cho ngành Điện mà còn
tạo điều kiện để nước ta hoà nhập với cộng đồng quốc tế, từng bước hiện đại hoá hệ
thống, nâng cao trình độ công nghệ và quản lý của Ngành. Tuy nhiên, các Giám đốc
doanh nghiệp điện đã quen với môi trường kinh doanh bao cấp trong ngành Điện trong
thời gian dài, mà chưa quen và chưa có khả năng thích ứng, hòa nhập, bươn chải trong
cơ chế thị trường mở. Đội ngũ giám đốc và cán bộ quản lý doanh nghiệp ngành Điện
còn chưa được đào tạo bài bản về quản lý, nhiều giám đốc còn thiếu kiến thức và kỹ
năng quản trị kinh doanh, đặc biệt là yếu về năng lực điều hành khi ngành Điện hội
nhập với quốc tế.
Một trong những nhân tố quan trọng để đáp ứng được các yêu cầu của xu thế
hội nhập quốc tế là đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nâng
cao năng lực điều hành của đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện. Đây là đội
ngũ cán bộ đóng vai trò đầu tàu trong doanh nghiệp và tham gia điều hành mọi hoạt
động của doanh nghiệp. Việc nâng cao năng lực điều hành cho các giám đốc sẽ giúp
cho doanh nghiệp ngành Điện thích ứng được với môi trường cạnh tranh quyết liệt
trong xu thế hội nhập đang diễn ra mạnh mẽ hiện nay.
Bài toán đặt ra là năng lực điều hành của đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp của
ngành Điện hiện nay đang ở mức độ nào và có thể đáp ứng được bao nhiêu so với nhu
cầu của quá trình hội nhập và mục tiêu phát triển của ngành Điện. Làm thế nào để
nâng cao năng lực điều hành cho đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp trong ngành Điện để
có thể đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập và phát triển ngành Điện trong giai đoạn
tới? Nghiên cứu tập trung vào việc nghiên cứu nguồn lực quan trọng cho ngành Điện,

nhất định việc biết sử dụng công cụ nào đem lại hiệu quả cao, đó là phụ thuộc vào
năng lực của người điều hành.
- “Quản lý xuyên văn hóa” (Managing Across Cultures) của tác giả Charlene
M. Solomon Michael S.Schell năm 2009 đưa ra các quan điểm cho các giám đốc để có
thể kinh doanh thành công trên quan điểm toàn cầu hóa. Các tác giả cũng đưa ra mô
hình nghiên cứu trên các khía cạnh văn hóa kinh doanh để giúp các Giám đốc doanh
nghiệp có thể thấy những thời cơ và những biện pháp thích hợp trong công tác điều
hành doanh nghiệp. Quả thật văn hóa kinh doanh là sự tổng hợp của kĩ năng và thái độ

10


của người điều hành. Ngày nay, các nhà kinh doanh không thể đứng ngoài, đứng độc
lập với chuỗi giá trị và giá trị gia tăng toàn cầu. Vì vậy, văn hóa kinh doanh phải được
thực thi thấu suốt trong kinh doanh toàn cầu và đó là sự quản lý, điều hành có văn hóa
mang tầm quốc tế.
- “Tác dụng đòn bẩy của năng lực điều hành trong việc tạo dựng nên vị thế
lãnh đạo: tạo ra khác biệt bằng cách tập trung vào chiến lược và kết quả”
(Leveraging Leadership Competencies to Produce Leadership Brand: Creating
Distinctiveness by Focusing on Strategy and Result) của các tác giả Jim Intagliata,
Dave Ulrich và Norm Smallwood, năm 2000. Cuốn sách nêu rõ vai trò quan trọng của
năng lực điều hành và những vấn đề khiếm khuyết của các mô hình năng lực điều hành
hiện tại. Thông qua đó có thể phân tích và đánh giá được thực trạng năng lực điều
hành so với những mô hình đã được đề ra.
- “Khung năng lực điều hành” trích từ cuốn “Glasgow City Council Leadership
Competency Framework” trong đó miêu tả chi tiết và định nghĩa từng năng lực điều
hành và các mức yêu cầu có thể đạt được đối với mỗi tiêu chí năng lực. Tuy nhiên
cuốn sách nghiên cứu năng lực điều hành của các cơ quan Nhà nước và chính phủ mà
không đề cập đến năng lực điều hành của các doanh nghiệp. Do đặc điểm của doanh
nghiệp khác với khối cơ quan Nhà nước nên vẫn còn nhiều điểm cuốn sách chưa đề

- “Những vấn đề cốt yếu của Quản lý”, NXB Khoa học kỹ thuật, 2008 của tác
giả Harold Koontz, Cyril Odonnell, Heinz Weirich. Cuốn sách đưa ra các nguyên tắc
chính trong lĩnh vực quản lý. Trong đó tổng hợp lại những phát minh, những công
thức và những nghiên cứu của nhiều nhà quản lý và nhiều học giả nghiên cứu về
những khía cạnh khác nhau của khái niệm quản lý. Cuốn sách cũng đề cập đến các vấn
đề của quản lý bao gồm lập kế hoạch, điều hành, kiểm tra đánh giá v.v… Nhìn chung
đây là một cuốn sách đầy đủ về công tác quản lý một doanh nghiệp, tuy nhiên chưa
xây dựng được các tiêu chí cụ thể cần thiết đối với người quản lý nói chung cũng như
Giám đốc doanh nghiệp nói riêng.
Tập hợp các công trình tiêu biểu nêu trên ở một số nước trên thế giới và trong
khu vực Đông Nam Á hiện nay, thể hiện các công trình đã công bố chỉ tập trung
nghiên cứu nguồn nhân lực hoặc nguồn nhân lực ngành Điện nói chung mà chưa đi sâu
vào nghiên cứu nguồn nhân lực cấp cao ngành Điện nói riêng.

12


Trong thời gian vừa qua, Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng tham gia một số
hội thảo với các Công ty Điện lực ở khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Singapore,
Malaysia, v.v… về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trong ngành Điện, tập trung chủ
yếu về việc đưa ra các giải pháp giữ chân người tài, người có năng lực mà chưa đi sâu
vào nghiên cứu đội ngũ cán bộ quản lý cấp cao đặc biệt là đội ngũ giám đốc và năng
lực điều hành của đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp.
Nhiều tác giả cũng như một số trường đại học trên thế giới đào tạo Thạc sĩ quản
trị kinh doanh (MBA) đã tập trung nghiên cứu và giảng dạy về năng lực điều hành. Một
số điểm nổi bật của các công trình nghiên cứu về năng lực điều hành như sau:
- Xây dựng các nguyên tắc đánh giá năng lực điều hành.
- Đưa ra khái niệm về năng lực điều hành, khái niệm về điều hành và quản lý.
- Hệ thống hóa các tiêu chí về năng lực điều hành.
- Các yếu tố tác động tới tiêu chí đánh giá năng lực điều hành.

nghiên cứu về tiêu chí của năng lực điều hành nhưng không toàn diện. Một số tác
phẩm đi sâu vào việc xây dựng và phát triển đội ngũ lãnh đạo, trong đó năng lực điều
hành chỉ là một yếu tố trong việc xây dựng và phát triển đội ngũ lãnh đạo mà không có
sự phân tích chuyên sâu về năng lực điều hành.
Một số công trình tiêu biểu ở trong nước:
- “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt của Hệ thống chính trị cấp tỉnh,
thành phố (qua kinh nghiệm của Hà Nội)”, NXB Chính trị quốc gia, năm 2008 của
Cao Khoa Bảng. Tác giả nêu lên một số lý luận về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ
lãnh đạo, thực trạng và các phương hướng, giải pháp xây dựng đội ngũ lãnh đạo. Tuy
nhiên, đề tài mới chỉ đề cập đến khái niệm cán bộ lãnh đạo và cán bộ của khối cơ quan
công quyền, chưa xây dựng được hệ thống tiêu chí năng lực điều hành cho các doanh
nghiệp, đặc biệt chưa gắn với quá trình hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ hiện
nay.
- “Nâng cao năng lực điều hành của cán bộ nữ trong hệ thống chính trị”, NXB
Chính trị quốc gia, năm 2009, do Nguyễn Đức Hạt chủ biên. Cuốn sách đã nêu ra được
khái niệm lãnh đạo, khái niệm năng lực điều hành. Tuy nhiên, tác phẩm mới chỉ tập
trung phân tích nghiên cứu năng lực điều hành của cán bộ nữ trong hệ thống chính trị,

14


chưa phân tích về khối doanh nghiệp. Các giải pháp nêu ra về nâng cao năng lực cho
đội ngũ cán bộ nữ mà chưa có cái nhìn tổng thể cho đội ngũ giám đốc các doanh
nghiệp.
- “Xây dựng và phát triển đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp nhà nước ở Việt
Nam” NXB Chính trị quốc gia, năm 2009 do TS.Vũ Đăng Minh chủ biên. Cuốn sách
tập trung nêu bật những nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ giám đốc, nội dung
xây dựng và phát triển đội ngũ giám đốc, thực trạng và giải pháp. Tuy nhiên tác phẩm
chưa nêu rõ khái niệm năng lực điều hành để từ đó có những giải pháp cụ thể gắn với
năng lực điều hành.

năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nói chung và đội ngũ giám đốc nói riêng.
- “Phát triển năng lực tư duy của người cán bộ lãnh đạo hiện nay”, NXB
Chính trị quốc gia, năm 2002 của Hồ Bá Thâm. Cuốn sách đề cập đến một trong
những yếu tố cần thiết của người cán bộ lãnh đạo Tác phẩm mới chỉ đi sâu vào phân
tích một yếu tố trong năng lực điều hành mà chưa có cái nhìn tổng thể toàn bộ năng
lực điều hành.
- “Bản lĩnh chính trị với năng lực của cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống
chính trị nước ta hiện nay”, NXB Chính trị quốc gia, năm 2006 của Hoàng Hải Bằng,
Nguyễn Ngọc Long, Nguyễn Văn Huyên. Cuốn sách đề cập đến bản lĩnh chính trị của
đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Đó chính là nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư
tưởng Hồ Chí Minh, là bản lĩnh giai cấp công nhân của người cán bộ. Những năng lực
cần thiết của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện nay đáp ứng yêu cầu công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước.
- “Xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý nhằm đáp ứng yêu cầu của sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, NXB Chính trị quốc gia, năm 2007
của Vũ Văn Hiền. Tác giả đã đưa ra các lý luận cũng như yêu cầu hiện tại so sánh với
thực trạng đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý để đề ra các giải pháp xây dựng đội ngũ
lãnh đạo. Tác phẩm không đi sâu vào phân tích đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp mà
chỉ đề cập đến đội ngũ lãnh đạo nói chung.
- “Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ lãnh đạo chủ chốt trong hệ thống
chính trị đổi mới”, NXB Chính trị quốc gia, năm 1998, của Trần Xuân Sâm. Tác giả đã

16


đưa ra được hệ thống tiêu chuẩn đánh giá cán bộ lãnh đạo chủ chốt và các giải pháp
xây dựng phù hợp trong giai đoạn hiện nay.
Ngoài ra, một số bài đăng tải trên các báo, internet cũng đã nghiên cứu về năng
lực điều hành, dưới dạng khái quát về khái niệm, tình hình, chưa đi sâu phân tích các
tiêu chí, các yếu tố để xây dựng một hệ thống giải pháp hoàn chỉnh.

về sắp xếp lao động và giải quyết việc làm đến năm 2010. Đề án cũng chưa có nghiên
cứu sâu vào đội ngũ Giám đốc doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam, chưa
đánh giá yếu tố năng lực điều hành.
- Luận án tiến sĩ “Phát triển nguồn nhân lực của Tập đoàn Điện lực Việt Nam
đến năm 2015” năm 2010 của tác giả Đinh Văn Toàn. Đề tài cũng tập trung đi sâu vào
phân tích chất lượng nguồn nhân lực của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và đề xuất các
giải pháp phát triển nguồn nhân lực của Tập đoàn nói chung.
Trên đây là toàn bộ tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Những
kết luận rút ra thể hiện ở những góc độ khác nhau về lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ
chức nguồn nhân lực nói chung. Những tài liệu nghiên cứu này đã giúp nghiên cứu
sinh có một cách nhìn, cách đánh giá, các chỉ tiêu nhất định về năng lực lãnh đạo và
điều hành của người cán bộ nói chung, Giám đốc doanh nghiệp và năng lực điều hành
của Giám đốc doanh nghiệp nói riêng để thừa kế, áp dụng hợp lý ở điều kiện hoàn
cảnh nhất định của mình trong thực tiễn.
Các công trình nghiên cứu trên đã tập trung nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác
nhau về năng lực điều hành của đội ngũ cán bộ, các tiêu chí đánh giá năng lực... Tuy
nhiên, đa phần các công trình nghiên cứu chỉ đi sâu vào nghiên cứu các tiêu chí hình
thành năng lực điều hành nói riêng, hoặc nghiên cứu trong mô hình một doanh nghiệp,
một tổ chức. Một số chỉ nghiên cứu về năng lực điều hành một cách độc lập. Bên cạnh
đó, một số nghiên cứu đã không còn phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội hiện nay như
các tác động của quá trình hội nhập quốc tế lên năng lực điều hành, sự thay đổi của các
điều kiện kinh tế - chính trị, xã hội, luật pháp của Việt Nam trong giai đoạn hội nhập,
sự thay đổi bên trong doanh nghiệp.... Đặc biệt là chưa có một đề tài nào đề cập trực
tiếp đến năng lực điều hành của đội ngũ Giám đốc các doanh nghiệp thành viên trong
ngành Điện Việt Nam gắn với điều kiện hội nhập quốc tế. Những nội dung này sẽ là
đối tượng nghiên cứu của Luận án.

18



1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
Năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện Việt Nam trong
điều kiện hội nhập quốc tế.

1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Luận án nghiên cứu năng lực điều hành và nâng cao năng lực
điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện Việt Nam trong quá trình hội nhập
quốc tế. Đề tài không nghiên cứu năng lực điều hành của các vị trí quản lý và lãnh đạo
khác như Chủ tịch và thành viên Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên cũng như các
cán bộ quản lý và lãnh đạo thuộc cơ quan Tập đoàn Điện lực Việt Nam, các trường
đào tạo, các Ban Quản lý dự án.
Luận án không đi vào nghiên cứu năng lực chuyên môn của đội ngũ giám đốc.
Năng lực điều hành ở đây được hiểu là toàn bộ các kiến thức, kỹ năng và thái độ, hành
vi cá nhân cần có để điều hành một doanh nghiệp.
Về không gian: Luận án nghiên cứu tại các doanh nghiệp của Tập đoàn Điện
lực Việt Nam trên phạm vi cả nước trong điều kiện hội nhập quốc tế.
Về mặt thời gian: Đề tài sẽ thu thập các số liệu thứ cấp từ năm 2000 đến nay.
Các số liệu sơ cấp được thu thập từ năm 2011 đến năm 2014. Các đề xuất và kiến nghị
có khả năng áp dụng trong các năm tiếp theo đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030.

1.5. Phương pháp nghiên cứu của Luận án
1.5.1. Quá trình nghiên cứu
Trong Luận án này, cả phương pháp nghiên cứu định tính, định lượng đều được
áp dụng. Quy trình nghiên cứu của Luận án được thể hiện trong sơ đồ 1.1 dưới đây:

20


Xu thế của xã
hội, của EVN

của giám đốc
các
doanh
nghiệp trong
EVN

Đề xuất
các giải
pháp nâng
cao năng
lực điều
hành của
giám đốc

Thực
trạng
năng lực điều
hành của giám
đốc các doanh
nghiệp trong
EVN

Sơ đồ 1.1. Quy trình nghiên cứu của luận án

1.5.2. Phương pháp thu thập và phân tích số liệu
Việc thu thập và tổng hợp, phân tích số liệu thông qua 2 nguồn: số liệu thứ cấp
và số liệu sơ cấp:
- Số liệu thứ cấp: Tác giả đã sử dụng các báo cáo thống kê của Tập đoàn, các
nghiên cứu, các số liệu thống kê trong thời gian vừa qua liên quan đến năng lực điều
hành của đội ngũ giám đốc các doanh nghiệp của Tập đoàn Điện lực Việt Nam cũng

Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2010-2020 (tổng sơ đồ điện VII), tiến
hành thảo luận với các chuyên gia là lãnh đạo lâu năm trong ngành Điện để đề ra
những yêu cầu về năng lực điều hành cho giám đốc các doanh nghiệp của ngành Điện
trong giai đoạn mới phù hợp với các yếu tố cấu thành năng lực của Giám đốc doanh
nghiệp ngành Điện.
Bước 5: Tiến hành thử phiếu điều tra đối với 10 Giám đốc doanh nghiệp trong
Tập đoàn Điện lực Việt Nam và điều chỉnh phiếu điều tra.
Bước 6: Tiến hành phát phiếu điều tra tới 58 Giám đốc doanh nghiệp, 30 cán bộ
ở các Bộ, ngành quản lý EVN, 42 cán bộ lãnh đạo quản lý cấp EVN và 120 cán bộ

22


lãnh đạo cấp phòng, ban tại các đơn vị. Thu thập và tiến hành xử lý số liệu điều tra
thông qua các phần mềm Excel và SPSS.
Bước 7: Phân tích và đọc số liệu, chuyển ra bảng số liệu.

1.6. Những đóng góp của Luận án
Đóng góp về khoa học của luận án: Đây là công trình khoa học đầu tiên nghiên
cứu về năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện nhằm đáp ứng quá
trình hội nhập quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ trong nước, luận án đạt được một số kết
quả cơ bản sau:
- Làm rõ vai trò và các yếu tố cấu thành năng lực điều hành của Giám đốc
doanh nghiệp nói chung và năng lực điều hành của Giám đốc doanh nghiệp ngành
Điện nói riêng.
- Xác định những yêu cầu cơ bản về năng lực điều hành của Giám đốc doanh
nghiệp ngành Điện trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.
- Phân tích thực trạng và nguyên nhân tồn tại, hạn chế về năng lực điều hành
của Giám đốc doanh nghiệp ngành Điện hiện nay.
- Đề xuất quan điểm, định hướng và giải pháp nâng cao năng lực điều hành của