Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
CHƯƠNG V
HIỆN TRẠNG XẢ THẢI, THU GOM VÀ TÁI
CHẾ NHỚT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 8
5.1 Tình hình hoạt động đăng ký kinh doanh dịch vụ rửa - sửa xe máy, gara ôtô
trên địa bàn quận 8
Với số lượng xe máy và xe ôtô ngày càng đông như hiện nay thì nơi đâu trên địa
bàn thành phố cũng có xuất các loại hình dịch vụ rửa - sửa xe mô tô, xe gắn máy, rửa -
sửa xe ôtô. Theo số liệu thống kê được tại Phòng Kinh Tế Quận 8, trên địa bàn hiện có
khoảng 95 hộ đăng kí kinh doanh (Danh sách các hộ đăng ký kinh doanh được trình
bày trong phụ lục 1) gồm các dịch vụ: Sửa xe và bán phụ tùng xe honda, rửa xe máy
có thay nhớt, sửa xe máy, rửa - sửa xe máy, các gara rửa xe ôtô, gara sửa chữa ôtô
nằm rải đều trên khắp các phường trong quận.
Thực tế khảo sát về các cơ sở hoạt động trên địa bàn cho thấy, số lượng trên thực
tế cao hơn số lượng đăng ký rất nhiều lần. Điều này có thể nhìn thấy rõ ràng khi xem
xét lượng gara ô tô đăng ký trên địa bàn quận ví dụ theo thống kê của phòng kinh tế
quận số lượng gara ô tô là 6 và rửa ô tô có 1 địa điểm như trình bày trong bảng 5.1
Bảng 5.1: Các cơ sở rửa - sửa xe ôtô có đăng ký hoạt động kinh doanh trên địa bàn
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 35
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
Mã số Họ và Tên
Mặt hàng kinh
doanh Bảng hiệu Địa chỉ kinh doanh Phường
SXÔTÔ Nguyễn Thị Bỉ Sửa chữa xe Ôtô Gara Ba Hoà 85B Âu Dương Lân phường 2
SXÔTÔ Võ Hoài Phong Sửa chữa xe ôtô Huy Phong 28 Cao Lỗ phường 4
SXÔTÔ
Nguyễn Thế
Khải
Sửa xe, bán phụ
Phường 5 RX ÔTÔ
Vậy riêng với số lượng cơ sở lọai hình sửa ô tô và rửa ô tô trên thực tế cao hơn 1,3
lần so với số lượng đăng kí. Việc khảo sát thống kê cũng được làm tương tự như với
các lọai hình khác. Số lượng các cơ sở trên thực tế là 291 cơ sở kinh doanh dịch vụ rửa
- sửa xe máy và bán phụ tùng honda, gara rửa - sửa chữa ôtô (Danh sách các hộ kinh
doanh dịch vụ rửa – sửa xe máy, gara rửa - sửa chữa ôtô khảo sát thực tế được trình
bày trong phụ lục 2 ). Số lượng này gấp 3 lần số lượng được thống kê từ Phòng Kinh
Tế Quận 8. Tỷ lệ phần trăm giữa các điểm đăng ký và chưa đăng ký kinh doanh được
trình bày trong bảng 5.3. Ngoài số lượng các địa điểm được ghi nhận ở trên còn có rất
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 36
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
nhiều các chỗ vá ép, bơm hơi dọc hai bên lề đường và các điểm sửa xe có quy mô quá
nhỏ do có vị trí không cố định và nằm rải rác. Quy mô các cơ sở từ lớn, đến vừa và
nhỏ, những nơi vừa và nhỏ thì hoạt động đa số có tính chất hộ gia đình và tự phát
nhiều.
Bảng 5.3: Tỷ lệ phần trăm giữa các điểm đăng ký và chưa đăng ký kinh doanh
Có và chưa đăng ký kinh doanh Số lượng Phần trăm (%)
Có đăng kí kinh doanh ở Quận 95 32.65
Chưa đăng kí 196 67.35
Tổng số tiệm 291 100
Hình 5.1. Tỷ lệ số tiệm đã và chưa đăng ký hoạt động kinh doanh trên địa bàn quận
Nhìn hình trên ta thấy chỉ có 33% các cơ sở có đăng ký hoạt động kinh doanh dịch
vụ rửa, sửa xe máy và ôtô. Còn khoảng 67% chưa đăng ký dịch vụ này nhưng vẫn hoạt
động, từ số liệu trên cho thấy việc quản lý hoạt động kinh doanh này chưa chặt chẽ và
còn rất lỏng lẻo. Trên địa bàn quận có rất nhiều điểm rửa, sửa xe máy tự phát, nhưng
do điều kiện kinh tế, cơ sở hạ tầng và quy mô tiệm mà có một số ít tiệm có đăng ký
hoạt động kinh doanh dịch vụ này, còn các cơ sở vừa và nhỏ còn lại có xu hướng tự
phát, và quy mô hộ gia đình. Do địa bàn Quận 8 là một trong những khu vực có nhiều
dân nhập cư từ các tỉnh lẻ vào trú ngụ, sinh sống nên việc mở một tiệm sửa xe nhỏ để
Trong bảng thống kê các cửa hàng kinh doanh xăng dầu trên, chỉ có 5 cây xăng là
có rửa xe - thay nhớt, và việc khảo sát được thực hiện trên 5 đối tượng này.
Từ những kết quả khảo sát trên, điều này sẽ làm phát sinh lượng lớn chất thải trong
đó dầu nhớt là chiếm ưu thế nhưng không có một sự can thiệp hay quản lý tích cực
nào từ cơ quan chức năng. Chính những thực trạng quản lý lỏng lẻo này đã làm cho
lượng dầu nhớt và các chất thải khác phát sinh vào môi trường
Trong 291 điểm kinh doanh khảo sát được gồm có 7 loại hình dịch vụ sau:
- Điểm sửa xe máy - Điểm rửa xe máy
- Gara sửa chữa ôtô - Gara rửa xe ôtô
- Bán phụ tùng, sửa xe máy - Điểm rửa - sửa xe máy
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 38
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
- Cây xăng có rửa xe, thay nhớt.
Ta có 7 loại đối tượng trên cần được khảo sát. Tuỳ theo quy mô tiệm mà các cơ sở
có thể bày bán thêm những thứ khác. Ví dụ một hộ kinh doanh chỉ đăng ký một dịch
vụ rửa xe hay sửa xe, nhưng họ có thể bán thêm phụ tùng xe honda, và bán các loại
hàng hoá khác như bán cơm, nước giải khát, tạp hoá,…Số lượng các loại hình dịch vụ
kinh doanh trên được thống kê lại trên từng phường được thể hiện trong bảng 5.5 và
hình 5.2.
Bảng 5.5: Thống kế số lượng các tiệm kinh doanh trên 16 phường và tổng số tiệm
kinh doanh có trong một phường
Phường SX-BPT RX R-SX SX SX Ôtô RX Ôtô CHXD- RX Tổng
Phường 1 2 1 4 6 13
Phường 2 5 6 4 18 1 1 1 36
Phường 3 1 4 1 6
Phường 4 6 13 8 23 1 51
Phường 5 4 11 6 26 3 1 51
Phường 6 1 3 2 15 2 23
Phường 7 1 3 8 12
Phần trăm (%) 8 23 13 50 3 1 2 100
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 40
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
Hình 5.3: Số lượng các loại hình kinh doanh hoạt động trên tất cả 16 phường trong
Quận 8
Nhìn vào cột tổng số lượng các loại hình kinh doanh ở bảng 5.5 ta thấy số lượng
các điểm sửa xe honda là chiếm ưu thế tới 147 tiệm với quy mô lớn, vừa và nhỏ có
tính chất tự phát và quy mô hộ gia đình cũng chiếm rất nhiều, chưa kể còn các điểm
nhỏ lẻ, vá ép nằm rải rác hai bên đường. Loại hình này chiếm tỷ lệ cao nhất trong các
loại hình dịch vụ khác, số lượng các điểm sửa xe chiếm 50% trong tổng số các tiệm,
kế đến là các điểm rửa xe máy chiếm 23% và điểm rửa - sửa xe máy là 13%, cho thấy
được số lượng xe máy tại quận 8 là quá lớn. Theo Phòng Cảnh Sát Giao Thông Quận
8, mỗi ngày trung bình có 85 xe mới được đăng ký và tổng số lượng xe máy hiện nay
ở Quận là 170.000 xe chiếm 5,23% tổng số lượng xe máy của toàn thành hiện nay là
3.249.744 xe, lý do là số lượng xe mô tô, xe máy gia tăng theo tốc độ phát triển dân
số, và đây chính là phương tiện đi lại hằng ngày của mọi người dân. Ta biết rằng số
lượng xe máy ngày càng nhiều, và đây là điều kiện tự nhiên sẽ xuất hiện tiệm sửa xe
nhiều vô số kể chỉ trên một đoạn đường ngắn. Với số lượng xe máy nhiều như vậy thì
việc xả thải nhớt thải ra môi trường là rất lớn.
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 41
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
5.2 Hiện trạng sử dụng dầu nhớt, xả thải, thu gom nhớt thải tại các cơ sở kinh
doanh dịch vụ rửa - sửa xe máy trên địa bàn quận
5.2.1 Hiện trạng sử dụng dầu nhớt xe máy tại các cơ sở như sau
Trong quá trình đi khảo sát thực tế tại các điểm kinh doanh dịch vụ trên, thấy rằng
các loại dầu nhớt và lượng dầu nhớt được sử dụng trong thị trường Quận 8 như sau
(Xem phụ lục 3 Danh mục các loại dầu nhớt và số lượng dầu được sử dụng trên
địa bàn quận 8).
13
Loại khác 870 2.24
Tổng 38820 100
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 42
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
Hình 5.4: Thị phần chiếm giữ của mỗi loại nhớt trên địa bàn quận 8
Kết quả cho thấy dầu nhớt Castrol chiếm thị phần chủ yếu trên thị trường sử dụng
dầu của quận 8 (40%) vì đây là nhãn hiệu nổi tiếng trên toàn cầu và ai cũng biết đến
thương hiệu Castrol nên lượng hàng tiêu thụ nhiều, đứng thứ nhì là nhớt Vitra 300
chiếm 22%, thứ ba Shell Advance là 9%, tiếp theo còn có rất nhiều loại nhớt khác
(gồm có Total, Caltex, Esso, Mobil, Indo Petro, Super 2500,…). Ngoài ra còn có một
số lượng khoảng 2,24% loại nhớt khác như: X-Treme, Pone Petrol, Acess, Gama M,
Delta, Halotec, Game Plus, Solub, Wind,…đây là những loại nhớt thông thường do
các cơ sở sản xuất của Việt Nam sản xuất, nhớt này thường rẻ và có chất lượng thấp,
có một số loại nhớt là kết quả của quá trình tái chế lại được sử dụng cho xe đời cũ, các
máy móc sử dụng trong nông nghiệp. Tùy theo ý thích, nhu cầu của người tiêu dùng
mà họ muốn chọn loại nhớt nào cho vừa túi tiền hay phù hợp với xe của họ.
Thị trường dầu nhớt cũng rất sôi động và phong phú với nhiều loại và cũng có sự
cạnh tranh gay gắt, nhưng một điều đáng nói ở đây là khi họ tranh nhau sản xuất ra
dầu nhớt để bán trên thị trường nhằm thu lợi nhuận trong kinh doanh, mà họ không
xem lượng nhớt cặn sau khi không sử dụng sẽ trôi nổi đi đâu. Đây cũng là yếu tố mà
nhà sản xuất cần chú ý đến trong viện bảo vệ môi trường. Lượng nhớt cặn thải ra có
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 43
Điều tra, khảo sát tình hình xả thải, thu gom, lưu trữ và tái chế nhớt thải trên địa bàn
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
thể một phần được các cơ sở tái chế thu mua sản xuất dầu nhờn tái sinh kém chất
lượng để sử dụng cho loại xe đời cũ, một phần làm các dầu, mỡ bôi trơn, và phần còn
lại phát tán vào môi trường. Chính những hãng sản xuất dầu nhớt này cần phải có
chính sách thu hồi dầu cặn hay chuyển quyền thu gom, tái chế cho một cơ sở hay công
quận 8 thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất các giải pháp quản lý thích hợp.
- Việc phân loại rác được các chủ tiệm phân loại như sau: Nhớt cặn được lưu
trữ để bán cho người thu mua nhớt, vỏ lon nhớt, vỏ ruột xe, các chi tiết phụ tùng xe
máy để bán ve chai, chất thải rắn khác gồm có giấy, các bao bì nhựa, khăn lau dầu
là thải bỏ chung vào rác sinh hoạt.
5.2.2.2 Tại các điểm rửa xe – thay nhớt
Số lượng điều tra, khảo sát tại 37 điểm rửa - sửa xe máy cho thấy
- Hệ thống thoát nước tại các cơ sở này đa số không có hệ thống xử lý nước
thải, nước được thoát chung với cống thoát sinh hoạt, thành phần nước rửa xe gồm
có xà phòng, xăng dầu mỡ, đất cát…Một số tiệm gần sông thì thoát nước trực tiếp
xuống sông
- Nhớt thải được thu gom được
chứa trong can 30 lít, đặt ở vị trí khuất, ít
người qua lại, thường thì họ chỉ để hờ
nắp phía trên hoặc không đậy nắp, để
tiện cho việc đổ nhớt dơ vào bình nhanh,
đỡ tốn thời gian, chỉ khi mọi hoạt động
kết thúc thì họ dọn dẹp sau đó mới đậy
nắp bình chứa lại. Vị trí đặt bình nhớt
cặn đa số là để trong nhà, có mái che, và
không có gờ chống tràn.
- Việc phân loại chất thải tại các cơ sở này được các nhân viên tại đây phân
loại như sau: Nhớt thải được chủ tiệm thu gom lại bán cho những người thu mua
nhớt, vỏ lon nhớt để bán ve chai, các chất thải rắn khác đổ chung vào rác và xe lấy
rác đến lấy.
5.2.2.3 Tại các điểm rửa - sửa xe máy
Kết quả khảo sát tại 37 điểm rửa – sửa xe máy cho
thấy
- Nhớt được thu gom và chứa trong can 30 lít
để tại một vị trí ít có người qua lại, bình đậy nhớt
xe, ruột xe, khăn lau dầu, và có một số chất thải khác gồm căm xe, bửng, bố thắng,
…và mỗi ngày được nhân viên tiệm sửa xe phân loại: Nhớt thải được lưu trữ để
bán lại cho những người thu gom, các phụ tùng xe còn sử dụng được thì để dùng
lại, loại nào có thể bán ve chai được thì để lại bán, và cuối cùng là thải bỏ chung
vào rác sinh hoạt
- Mỗi ngày bình quân một tiệm thải ra khoảng 0,5kg giẻ lau dầu mà trên
địa bàn có khoảng 147 tiệm sửa xe thì số lượng giẻ lau là khoảng 73,5 Kg/ngày,
trong một tháng là 2190Kg/tháng, chưa tính cho các loại hình kinh doanh khác
cũng có phát sinh giẻ lau nhớt.
SVTH: Nguyễn Thị Trúc Giang Trang 46
Hình 5.9 : Đổ nhớt cặn vào bình chứa
Copyright: Tài liệu đại học ©