ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
....................................................................................
……………………………………………………………
……………………………………………………………
………………………..........................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...................
Hà Nội ngày….. tháng.… năm 2005

Giáo viên hướng dẫn1
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
1
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG BẢO VỆ ĐỒ ÁN
……………………………………………………………
……………………………………………………………
………………………..........................................................
...............................................................................................
...............................................................................................
...............................................................................................

chúng ta phải sửa chữa, phục hồi chính xác để đưa máy trở lại hoạt động
bình thường, để đảm bảo tiến độ sản xuất mà không tốn nhiều kinh phí.
Muốn vậy ta phải có đội ngũ cán bộ kỹ thuật, công nhân sửa chữa bảo trì
thiết bị cơ khí. Xu thế hiện đại hoá càng cao thì đòi hỏi đội ngũ cán bộ
công nhân viên phải có trình độ kỹ thuật, tay nghề cao.
Là một sinh viên ngành cơ điện của trường đại học Công nghiệp Hà
Nội- Một trường có bề dày lịch sử đào tạo, thu hút được rất nhiều học
sinh, sinh viên theo học. Em rất tự hào. Để xứng đáng là một sinh viên
của trường, em sẽ cố gắng phấn đấu và rèn luyện học tập để đem kiến
thức kinh nghiệm về sửa chữa máy móc công cụ mà thầy cô đã nhiệt tình
chỉ dẫn để phục vụ đất nước.
Đề tài tốt nghiệp của em là :Lập quy trình công nghệ sửa chữa
phục hồi các mặt trượt của máy phay 6H81
Em kính mong các thầy cô thông cảm vì trong quá trình thực hiện
em không tránh khỏi những sai sót. Em rất mong nhận được sự đóng góp
ý kiến của các thầy cô và các bạn để đồ án tốt nghiệp của em được hoàn
thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 7 năm 2006
Sinh viên
Cấn Văn Thắng
3
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
3
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
GIỚI THIỆU CHUNG MÁY PHAY 6H81

1

2

+) Hệ thống dẫn trượt đứng dẫn hướng cho sự chuyển động tịnh tiến lên
suống của bàn nâng.
+) Hệ thống dẫn trượt ngang dãn hướng cho sự chuyển động tịnh tiến ra
vào của xà ngang.
Độ chính xác các mặt trượt trên thân máy có ảnh hưởng rất lớn đến độ chihs
xác khi gia công chế tạo chi tiết. Hai hệ thống mặt trượt đứng và ngang tuy riêng
biệt nhau nhưng có quan hệ mật thiết với nhau trong không gian: mỗi mặt trượt
trên hệ thống mặt trượt đứng phải đảm bảo vuông góc với các mặt trượt trên hệ
thống mặt trượt ngang và ngược lại.
2. Nguyên lý làm việc của hệ thống mặt trượt thân máy 6H81.
Khi làm việc các mặt trượt ngang trên thân máy đóng vai trò là các đường
trượt dẫn hướng cho sự chuyển động tịnh tiến ra vào của xà ngang. Còn các mặt
trượt đứng được nghép chính xác với các mặt trượt của bàn nâng, dẫn hướng cho
sự chuyển động tịnh tiến lên suống của bàn nâng. Trong quá trình làm việc thì mặt
5
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
5
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
trượt của thân máy đứng yên còn các mặt trượt của bàn nâng và xà ngang chuyển
động tương đối. Bàn nâng chuyển động tịnh tiến lên xuống trên thân máy được là
nhờ cơ cấu chuyền động vít me đai ốc. Còn đấu máy chuyển động tịnh tiến được
là nhờ lực đẩy và được hãm bằng vít. Các mặt trượt của thân máy định hướng cho
bàn nâng và xà ngang chỉ chuyển động theo một hướng nhất định.
3. Tính công nghệ trong kết cấu của thân máy phay 6H81.
a. Biểu diễn tính kết cấu và kích thước cơ bản.
6
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
6
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
1

-Mặt 7 // với 8 cùng // với tâm trục chính.Độ vuông gócđảm bảo với sai
số
≤ 0.02/300mm, 7, 8 hợp với 5,6 một góc 55
0
.
4. Nguyên nhân hư hỏng.
Trong quá trình làm việc các mặt trượt 1,2,3,4, tiếp xúc với căn và các mặt
trượt của xà ngang, mặt căn và các mặt trượt 5,6,7,8 tiếp xúc với mặt trượt của bàn
nâng. Do sự chuyển động tịnh tiến ra vào của xà ngang và lên suống của bàn nâng
trng qúa trình làm việc gây ra hiện tượng mòn do ma xát giữa các mặt. Ngoài ra
không chỉ bị mòn do quá trình chuyển động mà các mặt trượt này còn bị mòn do
phải gánh thêm khối lượng trong quá trình tiếp xúc.Do bàn nâng làm việc nhiều ở
vị trí giữa của thân máy nên các mặt trượt 5,6,7,8 bị mòn không đều và mòn nhiều
ở giữa với các mặt 1,2,4 do chị tác tác dụng của trọng lượng xà ngang nên cũng bị
mòn không đều và mòn ở nhiều phía ngoài. Các mặt trượt bị mòn làm cho độ
chính xác của máy bị giảm không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật như độ vuông góc, độ
song song, độ phẳng, độ thẳng...
Phân tích tình trạng mòn của các mặt trượt.
 Mặt 1,2,3,4,5,6,8 bị mòn.Trong đó các mặt 5,6,7,8 bị mòn nhiều
nhất và đặc biệt là ở giữa.
8
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
8
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
 Các mặt 1,2,4 bị mòn ít hơn do ít làm việc hơn nhưng cũng bị mòn
và mòn nhiều hơn ở phía đầu.
 Mặt 3 không bị mòn do lắp căn.
II. Xà Ngang
1. Nhiệm vụ và chức năng.
- Xà ngang là bộ phận chỉ có ở máy phay ngang. Do đó xà ngang cũng

- Khi lắp trên thân máy các mặt 1,2 phải đảm bảo đồng phẳng, các mặt
1,2,3,4 phải đảm bảo cùng // với tâm trục chính, độ không // cho phép ≤
0.02/300mm. Độ nhẵn bóng bề mặt đạt ∇7.
- Mặt 3// 4 sai số ≤ 0.02/1000. 3, 4 hợp với 1,2 góc 55
0
.
3. Nguyên nhân hư hang và tình trạng mòn cảu các mặt trượt
Trong quá trình làm việc do thường xuyên phải chuyển động tịnh tiến trên thân
máy do quá trình tiếp xúc của xà ngang và thân máylàm cho các mặt này bị mòn .
Do đó dễ gay ra những sai lệch về kích thước và sai lệch về hình dáng hình học
của chi tiết gia công.
Phân tích tình trạng mòn.
 Khi làm việc xà ngang luôn cần phải đi ra để đỡ trục chính nên các
mặt trượt của xà ngang thường bị mòn ở phía giữa và phía trong
nhiều hơn. Còn ở phía ngoài hầu như không mòn.
10
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
10
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
III. Bàn nâng.
1. Nhiệm vụ và chức năng của bàn nâng.
Bàn nâng được lắp trên thân máy , phía trên bàn nâng được lắp bởi bàn trung
gian.(trên bàn trung gian được lắp với bàn gá vật). Như vậy bàn nâng là bàn đỡ cho
cả bàn trung gian và bàn gá. Do đoa bàn nâng còn được gọi là bàn đỡ .
Khi làm việc bàn nâng chuyển động tịnh tiến lên suống dọc thân máy để lấy
chiều sâu cắt. Hệ thống mặt trượt của bàn nâng cũng gồm có hai hệ thống mặt
trượt đứng và ngang như thân máy.
-Hệ thống mặt trượt được dẫn trượt bởi các đường dẫn trượt của thân
máy chuyển động tịnh tiến lên suống.
- Hệ thống dẫn trượt ngang đóng vai trò là các đường dẫn trượt cho sự

Độ vuông góc giữa các mặt trượt đứng với các mặt trượt ngang phải đảm
bảo đúng yêu cầu . Sai số về độ không vuông góc ≤ 0.02/300mm
Độ song song giữa các mặt trượt đứng và ngang đảm bảo, sai số về độ
không song song ≤ 0.02/300mm.
 Quan hệ giữa các mặt
-Mặt 3.3’ đồng phẳng và // với tâm trục vitme theo hai phương
-Mặt 4 // với 3,3’ và // với tâm trục Vitme.
12
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
12
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
-Mặt 5//6 và và cùng vuông góc với mặt 4
- Mặt 1//3 song song với tâm trục Vitme
- Mặt 2//4 và song song với tâm trục Vitme
- Mặt 7,8 đồng phẳng và vuông góc với mặt 3,3’.
- Mặt9 hợp đúng góc với mặt 7. Giao tuyến giữa 7 và 9 vuông góc với
3,3’ trong không gian.
Sai số về độ không song song và không vuông góc giữa các mặt đảm bảo ≤
0.02/300mm
4. Nguyên nhân hư hỏng .
 Nguyên nhân
Trong quá trình làm việc do sự tiếp xúc lên nhau giữa các mặt trượt hơn nữa
lại chịu trọng lượng của các bộ phận do đó sinh ra ma sát giữa các mặt làm cho các
mặt nay bị mòn. Nhưng do tính chất làm việc, cường độ làm việc của các mặt là
khác nhau do đó độ mòn giữa các mặt này là không giống nhau.
 Phân tích tình trạng mòn
-Các mặt trượt ngang của bàn nâng mòn không đều thường mòn nhiều ở
giữa
 Các mặt 3,3’,4 bị mòn nhiều do ngoài tiếp xúc khi chuyển động còn chịu còn
chịu tác dụng trọng lực của cả bàn trung gian và bàn gá.

động theo chiều ngang của bàn gá vật
3.Tính công nghệ trong kết cấu của bàn trung gian.
a. Biểu diễn kết cấu và kích thước cơ bản.

14
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
14
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
1
2
5
7
6
4
3
b. Yêu cầu kỹ thuật .
 Các mặt trượt trên bàn trung gian phải đảm bảo độ thẳng sai
số về độ không thẳng cho phép ≤ 0.02/L(mm)
- Đảm bảo độ phẳng với độ bắt điểm đạt từ 12 đến 15 điểm trên ô
vuông 25mm x 25mm.
- Độ // giữa các mặt của bàn trung gian phải đảm bảo đúng yêu cầu kỹ
thuật. Sai số về độ không song song cho phép ≤ 0.02/300mm
- Độ vuông góc giữa cadc mặt trượt ngang và dọc phải đảm bảo yêu
cầu kỹ thuật. Sai số về độ không vuông góc cho phép ≤ 0.02/300mm
 Quan hệ giữa các mặt:
- Đảm bảo độ đồng phẳng giữa mặt 1,2 và độ // giữa mặt 1,2 với tâm trục Vitme.
Sai số về độ không song song cho phép ≤ 0.02/300mm.
- Đảm bảo độ // giữa mặt 5, với 7 và // với tâm trục Vitme dọc.
- Đảm bảo độ vuông góc giữa 5,7 với 1,2 trong không gian. Sai số về
độ không vuông góc cho phép ≤ 0.02/300mm.

và nhờ cơ cấu đai ốc- Vitme-tay quay nên bàn gá có thể chuyển động tịnh tiến
theo chiều ngang trên bàn trung gian.
16
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
16
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Phía trên bàn gá gồm các mặt trượt và các dãnh chữ T. Có tác dụng gá đồ gá
và gá phôi lên bàn gá để thực hiện quá trình gia công cắt gọt.
3. Tính công nghệ trong kết cấu của bàn gá.
a. Biểu diễn kết cấu và kích thước cơ bản.
a
a
a - a
8
6
4
1
2
3
5
1450
300
110
7
b. Yêu cầu kỹ thuật.
-Các mặt trượt của bàn gá phải đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật về độ
thẳng. Sai số về độ không thẳng cho phép ≤ 0.02/L(mm).
Đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật về độ thẳng đạt độ bắt điểm từ 12 đến 15
điểm trên ô vuông 25mm x 25mm.
-Đảm bảo độ // giữa các mặt 1,2 với 6,7. Sai số về độ không song song cho

b) Nguyên lý làm việc với các bộ phận liên quan
Giá đỡ được lắp trên xà ngang nhờ các mặt trượt 1,2,3,4 và được bắt chặt vào
để đỡ trục chính (khi cần thiết) nhờ đai ốc.
c) Tính công nghệ và kết cấu của giá đỡ trục chính
18
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
18
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
 Yêu cầu kỹ thuật :
-Các mặt trượt trên giá đỡ phải đảm bảo :
-Độ thẳng với Sai số về độ không thẳng cho phép ≤ 0.02/1000mm
- Đạt độ phẳng: độ bắt điểm đạt từ 12 đến 15 điểm trên ô vuông 25mm x 25mm,
 Quan hệ giữa các mặt
-Các mặt 1,2 đảm bảo đồng phẳng và // với tâm trục chính. Sai số về độ
không song song cho phép ≤ 0.02/300mm
-Các mặt đảm bảo góc độ với nhau 1 hợp với 4 bằng 55
o
-Mặt 2 hợp với 3 bằng 55
0
. Mặt 3//4. Sai số về độ không song song cho
phép ≤ 0.02/300mm.
4
3

19
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
19
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP

20

trên hai mặt 5,6 để
xác định lượng
mòn.
Tâm
trục
chính
Máy
mài
dường
Đá
mài
chậu
Gá thân máy
sao cho mawyj
5,6 của thân
máy hướng lên
trên để thuận
tiện cho quá
trình mài .
21
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
21
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Thứ tự
Nội dung công vịêc Chuẩn Máy Dao Ghi chú
n.c Gá Bước
Bàn
gá
máy
mài

chọn đúng chế
độ cắt.
22
Cấn Văn Thắng Lớp Cơ Điện 2-K5
22
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Thứ tự
Nội dung công vịêc Chuẩn Máy Dao Ghi chú
n.c Gá Bước
2 Bàn
gá
máy
mài
1
2
Lật thân máy để
mặt 7 hướng lên
trên. Tiến hành xác
định sai lệch hình
dáng, sai lệch kích
thước, góc độ của
mặt 7
Tiến hành mài mặt
7
thân máy đạt yêu
cầu kỹ thuật:
+ Mặt 7 thẳng độ
không thẳng ≤
0.02/l.
+ Độ phẳng đạt độ

ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
Thứ tự
Nội dung công vịêc Chuẩn Máy Dao Ghi chú
n.c Gá Bước
3 Bàn
gá
máy
mài
1
2
Lật ngược lại thân
máy để mặt 8
hướng lên. Tiến
hành xác định sain
lệch như đối với
mặt 7.
Mài mặt 8 của thân
máy đạt yêu cầu kỹ
thuật:
+ Mặt 8 thẳng sai
số không thẳng ≤
0.02/l. + Độ phẳng
đạt độ bắt điểm từ
12 đến 15 điểm
trên ô vuông
25x25mm.
Mặt 8 hợp 5 một
Tâm
trục
chính