BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………
1
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
1
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG:
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………

máy móc có thể hoạt động liên tục 3 ca mỗi ngày. Có khi phải hoạt động cả thứ 7 và chủ
nhậtmà chế độ bảo dưỡng chăm sóc không tốt, bôi trơn cho các cơ cấu, bộ phận của máy
không đảm bảo sẽ làm cho các bộ phận này bị mòn hỏng nhiều , đặc biệt là các mặt trượt ,
gây ra sai số khi gia công chi tiết mới . Vấn đề đặt ra là chúng ta phải sửa chữa phục hồi lại
độ chính xác cho máy, để đưa máy trở lại làm việc đảm bảo tiến độ mà không tốn nhiều kinh
phí. Do đó trong mỡi nhà máy xí nghiệp, cơ sở gia công cơ khí … không thể thiếu được đội
ngũ cán bộ kỹ thuật và công nhân sửa chữa bảo trì thiết bị cơ khí. Với xu thế HĐH như hiện
nay thì đội ngũ này ngày càng phải có trình độ kỹ thuật, tay nghề cao, am hiểu về máy móc
3
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
3
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
thiết bị và được đào tạo cơ bản về thực hiên công việc sửa chữa –bảo trì thiết bị một cách tốt
nhất, đảm bảo cả về yêu cầu kỹ thuật, an toàn mà chỉ với thời gian ít nhất.
Là một sinh viên lớp CĐ1-K4 của trường CĐCN Hà Nội, một trường Công Nghiệp có bề
dầy lịch sử đào tạo đến nay đã tròn 105 năm. Bản thân em rất lấy làm tự hào về truyền thống
của trường mình. Để xứng đáng là sinh viên của trường em luôn phấn đấu rèn luyện và học
tập tốt sau này đem nhưng kiến thức kinh nghiệm về sửa chữa máy công cụ mà thầy cô đã
nhiệt tình chỉ dậy để áp dụng vào thực tế, để phục vụ đất nước.
Sau khi được học xong cở lý thuyết môn học công nghệ sửa chữa máy công cụ do thầy
TRẦN QUỐC TUẤN chỉ dạy , thêm vào đó là thời gian thực hành chuyên nghành ,thực tập
tốt nghiệp mà đặc biệt là quá trình làm đồ án tốt nghiệp sửa chữa thiết bị cơ khí do thầy
NGUYỄN NAM HẢI chỉ dạy với sự chỉ bảo tận tình của các thầy các cô em đã có lượng
kiến thức cơ bản về công tác bảo dưỡng máy công cụ . Em luôn ý thức phải không ngừng học
hỏi nghiên cứu ,đồng thời phải biết vận dụng những kiến thức đã học vào thực tế thì cônglao
chỉ bảo của thầy cô mới thực sự có ý nghĩa .Quá trình làm đồ án tốt nghiệp này là cơ sở đánh
giá phần nào những kiến thức mà em đã được học
Qua thời gian làm đồ án tốt nghiệp với đề tài em được giao là “Lập qui trình công nghệ
sửa chữa phục hồi các mặt trượt của máy tiện WASINO” .Với sự hướng dẫn tận tình của
thầy NGUYỄN NAM HẢI và sự giúp đỡ tận tình của thầy cô trong ban nguội ,với sự nỗ lực

1. Đế máy.
2. Thân máy.
3. ụ đứng.
4. ụ động.
5. Bàn xe dao.
6. Hộp tiến tốc
7. Hộc tốc độ
Trong quá trình làm việc của máy các bộ phận chi tiết mặt trượt bị hư hỏng do mòn,
cong, vỡ, gẫy. Tuỳ theo dạng hỏng mà có những phương pháp phụ hồi thích hợp để đảm bảo
cho chi tiết máy hoạt động trở lại chính sác như ban đầu.
PHẦN II
6
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
6
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
NHIỆM VỤ - CHỨC NĂNG LÀM VIỆC - NGUYÊN NHÂN HƯ HỎNG CÁC
BỘ PHẬN CỦA MÁY TIỆN WASINO
I. THÂN MÁY.
1. Chức năng làm việc:
- Thân máy là bộ phận vô cùng quan trọng, nó được lắp chính xác, đảm bảo độ cứng vững
trên đế máy và móng máy. Nó là bộ khung để gá lắp, nâng đỡ tất cả các bộ phận cơ cấu của
máy như: ụ động, bàn xe dao, ụ đứng, động cơ, hộp tốc độ… Thân máy tiện là bộ phận quan
trọng đảm bảo độ cứng vững của máy.
- Trên thân máy quan trọng nhất là băng máy( hệ thống mặt trượt của thân máy). Nó nằm
theo phương ngang, song song với tâm trục chính. Gồm 12 mặt dẫn trượt chính tiếp xúc trực
tiếp với các mặt trượt của bàn xe dao, ụ động, và mặt bắt căn. Hệ thống các mặt trượt của
thân là bộ phận rất quan trọng. Nó có tác dụng dẫn hướng cho bàn xe dao, ụ động và nhờ đặc
tính làm việc của cơ cấu vít me - đai ốc cho phép ta gia công các chi tiết khác nhau, lấy chiều
sâu cắt phù hợp với từng bước gia công cụ thể: gia công thô, gia công tinh. Nó có ảnh hưởng
chủ yếu đến độ chính xác gia công chi tiết như: kích thước, độ côn, độ ô van, độ bóng.

b-Phân tích lượng mòn của các mặt dẫn trượt thân máy:
- Các mặt 5,6,7 là ba mặt tham gia chuyển động di trượt tương đối với các mặt đối tiếp
với các mặt đối tiếp trên đế ụ động do khi gia công chi tiết ngắn thường không phải gia công
chống tâm nên đế ụ động không phải tiến sát vào mân cặp. Do vậy các mặt này mòn chủ yếu
ở đầu băng máy phía tay phải người đứng máy. Trong đó mặt 6, 7 mòn mòn nhiều hơn mặt 5:
do hai mặt này vừa có nhiệm vụ dẫn hướng và đỡ.
8
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
8
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
- Các mặt 3,4,8 là ba mặt tham gia chuyển động di trượt tương đối với các mặt đối tiếp
trên bàn xe dao dọc do chi tiết được gia công thường không quá dài, thường là < 750 mm. Do
đó các mặt này thường bị mòn nhiều về phía ụ đứng còn phía ụ động thì rất ít mòn. Trong đó
mặt 3,4 là hai mặt bị mòn niều hơn do hai mặt này chịu toàn bộ trọng lượng của bàn xe dao
và hộp xe dao. Do vậy mà hai mặt này bị mòn nhiều và mòn rất nhanh làm cho bàn xe dao bị
thấp, hộp xe dao bị gục vào thân. Nếu độ mòn quá lớn thì sẽ làm cong trục trơn, trục vít me,
trục đóng điện. Ngoài ra 3,4 còn là hai mặt chịu ảnh hưởng lớn của lực cằt pz và py ( dao
thường gá ở phhía hai mặt này ).
- Mặt 9,10 là hai mặt lắp với thanh căn trên bàn xe dao dọc, do bàn xe dao luôn luôn
có xu hướng lật về phía người thợ đứng máy làm cho mặt 9 bị mòn nhiều hơn mặt 10 ( do
mặt 3,4 bị mòn nhanh, làm thanh căn bị hạ thấp không tiếp xúc nên mặt 11 ít mòn ).
- Mặt 12, 11 là hai mặt không tham gia hay tham gia chuyển động tương đối với mặt
nào nên nó không bị mòn. Nó chỉ chịu ảnh hưởng của dung dịch tưới nguội, do dụng cụ ,
phoi ,phôi rơi vào, xong lượng này rất nhỏ khi sửa chữa băng máy có thể bỏ qua hai mặt này.
- Mặt 1, 2 là hai mặt lắp ghép với thanh răng ăn khớp với bánh răng trên hộp xe dao
nên hai mặt này không bị mòn.
II. BÀN XE DAO DỌC
I. Chức năng làm việc:
1.Nguyên lý làm việc.
Bàn xe dao dọc chuyển động di trượt được trên bằng máy nhờ hộp xe dao lắp cứng với

-mặt 1hợp với mặt 3 và mặt 2 hợp với mặt 4 một góc nhất định
3. Nguyên nhân hư hỏng:
Trong quá trình làm việc của bàn máy ta nhận thấy như sau:
10
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
10
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
- Mặt 1,2,3,4 là các mặt tham gia chuyển động di trượt tương đối với các mặt đối tiếp
trên bàn dao ngang. Các mặt này bị mòn do quá trình chuyển động gữa các mặt do bôi trơn
kém, phoi ,bụi bẩn ,chịu ảnh hưởng của dung dịch tưới nguội…Đồng thời các mặt này còn
chịu ảnh hưởng của các lực cắt gọt gây nên làm cho chúng bị mòn và mòn vùng ở giữa (máy
tiện ít khi tiện các chi tiết có đường kính tối đa với số lượng nhiều mà chủ yếu là chi tiết có
kích thước nhỏ, trung bình).Trong đó mặt 1 mòn nhiều hơn mặt 2, mặt 3 mòn nhiều hơn mặt
4.
-Mặt 5,6,7 là mặt dưới của bàn dao tiếp xúc với các đường dẫn trượt của thân máy là
(3,4,8). Đồng thời các mặt này cũng chịu các điều kiện về bôi trơn như các mặt 3,4. Nên các
mặt này cũng bị mòn. Mặt 5,6 mòn nhiều hơn 7 vì mặt 5,6 chịu các lực và trọng lượng hộp
xe dao .
-Lỗ 8 cũng bị mòn nhưng rất ít không đáng kể.
-Mặt 8 là mặt lắp hộp xe dao nên không bị mòn .
+Khi các mặt bị mòn các mặt này không đảm bảo độ song song vưông góc giữa các mặt. Khi
gia công không đảm bảo độ chính xác cho chi tiết gia công.
III.BÀN DAO NGANG
1.Chức năng làm việc
Các mặt trượt 1,2,3,4 giúp bàn giao ngang có thể di chuyển ra vào khi làm việc. Nó
còn có nhiệm vụ đỡ các bàn dao dọc trên bàn xoay…Nhờ chuyển động tự động hoặc bằng
tay quy trục vít me trên bàn dao dọc và đai ốc trên bàn giao ngang để gia công một đầu.
2. Tính công nghệ
11
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4

IV.BÀN XOAY
1.Chức năng, nhiệm vụ:
Bàn xoay có nhiệm vụ đỡ bàn trượt giá dao di trượt trên nó để thực hiện điều chỉnh cắt
gọt, cắt gọt tiến hành bằng tay, chuyển hướng chuyển động bàn trượt giá dao hay để tạo góc
độ khi tiện côn, tiện định hình tiến hành bằng tay.
2. Tính công nghệ
a. Biểu diễn các kích thước cơ bản.
b) Yêu cầu kỹ thuật.
+mặt 5 phẳng và song song với tâm lỗ vít me.
+ Độ song song giữa mặt 1,2,3,4 với mặt 5 : sai số ≤0,02/chiều dài.
+ Đảm bảo góc giữa mặt 1,3 với 2, 4 (kiểm tra bằng thước mẫu).
+ Độ phẳng đạt số điểm bắt bột màu : 14÷16 điểm/ô vuông 25x25 mm.
+ Độ nhẵn bề mặt sau khi sửa chữa đạt ∇7.
+ Mặt 3,4 đồng phẳng
3. Đặc điểm mòn của các mặt trượt :
13
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
13
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
Bàn xoay bị mòn chủ yếu cũng ma sát gât nên do các bề mặt tham gia chuyển động di
trượt tương đối với các mặt đối tiếp trên bàn dao dọc phụ, bàn xoay trong điều kiện bôi trơn
không đảm bảo, phoi rơi vào, ảnh hưởng của dung dịch gây nên mòn.
* Mặt 3,4: Là mặt trượt tham gia chuyển động di trượt tương đối với các mặt đối tiếp trên
bàn dao dọc phụ và nói chịu tác dụng của trọng lượng bàn trượt giá dao, ổ gá dao và đặc biệt
là lực cắt gọt Pz làm cho mặt này bị mòn, trong đó mặt 3 mòn nhiều hơn so với mặt 4. Mặt
này bị mòn nhiều về phía có ổ gá dao lắp trên bàn trượt giá dao.
* Mặt 2 :bị mòn do tiếp xúc di trượt với các mặt khác, ngoài ra nó con chịu ảnh hưởng của
phoi dung dịch tướt nguội, va dập của chi tiết hay lúc gá đặt các bộ phận.
*Mặt 1 lắp căn nên không bị mòn.
V. BÀN DAO DỌC PHỤ

bàn xoay và nó chịu tác dụng của trọng lượng bàn trượt giá dao, ổ gá dao và đặc biệt là lực
cắt gọt Pz làm cho mặt này bị mòn, trong đó mặt 3 mòn nhiều hơn so với mặt 4. Mặt này bị
mòn nhiều về phía có ổ gá dao lắp trên bàn trượt giá dao.
* Mặt 2 :bị mòn do tiếp xúc di trượt với các mặt khác, ngoài ra nó con chịu ảnh hưởng của
phoi dung dịch tướt nguội, va dập của chi tiết hay lúc gá đặt các bộ phận
* Mặt 5 : tiếp xúc với đế ổ gá dao nên cũng bị mòn trong khi làm việc khi xoay để tiện côn
hay tiện váp mép …
*mặt 1 lắp căn nên không bị mòn
VI. Ổ GÁ DAO
1 Chức năng, nhiệm vụ.
Đế ổ gá dao là đế có kích thước nhỏ có nhiệm vụ giữ dao kẹp chặt nó và giữ dao
đúng vị trí cắt gọt trong khi làm việc.
Đế ổ gá dao có một mặt trượt 1 là tiếp xúc với bàn dao dọc phụ dùng để khi xoay ổ gá.
2.Tính công nghệ
a)Biểu diễncác kích thước:
16
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
16
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
b). Yêu cầu kĩ thuật .
+ Đảm bảo độ thẳng của các mặt 1 sai số 0,02/toàn bộ chiều dài.
+ Đảm bảo độ vuông góc giữa 1và tâm lỗ Sai số ≤ 0,02/1000mm.
2. Đặc điểm mòn.
+ Khi ta dùng để tiện côn hay váp mép ta phải xoay đế gá dao nên no bị mòn
thường là bị mòn ở phần dáy bên phiá trong.
VII. Ụ ĐỘNG
1. Chức năng, nhiệm vụ của ụ động:
Ụ động là một chi tiết rất quan trọng của máy tiện khi gia công chi tiết dạng trục dài, ụ
động gồm hai phần riêng biệt: Đế ụ động và thân ụ động.
Đế ụ động có nhiệm vụ nâng đỡ thân ụ động di trượt trên băng máy để đưa thân ụ

25x25 mm.
- Mặt 1,2 thẳng phẳng và vuông góc với các mặt 3,4 sai số cho phép ≤ 0,02 trên toàn
bộ chiêu dài
- Mặt 9,10 thẳng phẳng và vuông góc với các mặt 8,11 sai số cho phép ≤ 0,02 trên toàn
bộ chiêu dài
- Mặt 5,6,7 thẳng phẳng và song song với các mặt băng máy sai số cho phép ≤ 0,02
trên toàn bộ chiều dài
- Mặt 1,2,3,4 phải vuông góc với các mặt trượt băng máy sai số cho phép là ≤ 0,02
trên toàn bộ chiều dài.

18
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
18
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
PHÂN III: LẬP CÁC PHƯƠNG ÁN VÀ TIẾN TRÌNH, QUY TRÌNH CÔNG
NGHỆ SỬA CHỮA CÁC MẶT TRƯỢT MÁY
Phương án và tiến trình
Để sửa chữa các mặt trượt máy tiện wasino ta có thể dùng nhiều phương án sửa chữa
khác nhau như: phương án bào, phương án mài, phương án cạo, phương án bào song cạo. . .
Tuy nhiên ở mỗi một phương án đều có những ưu nhược điểm khác nhau nên việc áp
dụng từng phương án vào việc sửa chữa các mặt trượt cần phải hợp lý tùy thuộc vào mức độ
mài mòn và khả năng làm việc của từng mặt trượt.
Dưới đây là một số phương án và các bảng tiến trình công nghệ sửa chữa các mặt trượt
của máy tiện WASINO:
I.THÂN MÁY
1 .Bảng tiến trình công nghệ sửa chữa thân máy bằng phương pháp mài
Thứ tự Nội dung nguyên
công
Chuẩn Máy dao Ghi chú
N/C Gá Bước

phương.
II Bàn
gá
máy
bào
1
2
Mài mặt 5
Mài mặt 8
-Mài mặt 5,8. đạt
yêu cầu kĩ thuật:
Mặt
1,2
Mài
chuyên
dùng
Đá
mài
bát
côn
đặt thân
máy sao
cho mặt
5,8 hướng
19
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
19
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
+Độ bóng bề mặt
∇ 7

+Độ phẳng bất
điểm bột màu là
14ữ16 điểm trên
ô vuông25 x 25
+Mặt 3,4 hợp với
nhau góc 55° và
cùng với mặt 8
Mặt2,
8
Máy
mài
chuyên
dùng
đá
mài
bát
côn
Gá sao cho
cac mặt 3,4
hướng lên
trên.
20
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
20
BAN NGUỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
đảm bảo song
song với mặt 2
sai số ≤0,02/1000
IV Bàn
gá

côn
Gá lại thân
máy cho
mặt 6,7
hướng lên
trên. dùng
nivô lấy lại
thăng bằng.
V Bàn
gá
máy
bào
1
2
-Mài mặt 9
- Mài mặt 10
- Sau khi mặt
9,10 đạt yêu cầu
kĩ thuật:
+Độ bóng bề mặt
∇ 7
+Độ thẳng sai
số≤0,02/L
Mặt
8,2
Máy
mài
chuyên
dùng
đấ

24
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
Thứ tự Nội dung công việc Chuẩn Má
y
Dao Đo kiểm ghi
chú
NC Gá Bước
I Gá
sửa
Chữa
Đặt thân máy lên bàn gá
sửa chữa . Dùng đồ gá
chuyên dùng để kẹp chặt
lau sạch thân máy dùng
đồng hồ so để xác định
lượng mòn các mặt trượt
Mặt
1,2
Đặt thân
máy sao cho
các mặt 5,8
hướng lên
trên, dùng
nivô, căn
nêm, đồng
hồ so lấy
thăng bằng
theo 2
phương.
II Gá

máy sao cho
mặt 5,8
hướng lên,
cân bàn máy
trước khi cạo
III Gá
Sửa
Chữa
1
2
Cạo mặt 3
Cạo mặt 4
-Cạo mặt 5,8. đạt yêu
cầu kĩ thuật:
+Độ bóng bề mặt ∇ 7
+Độ thẳng sai số≤0,02/L
+Độ phẳng bất điểm bột
màu là 14ữ16 điểm trên
ô vuông25 x 25
+Mặt 3,4 hợp với nhau
góc 55° và đảm bảo
Mặt2,8 Da
o
Cạ
o
Th
ô
Da
o
Cạ


b Nguyên Công II
25
ĐINH TRỌNG HÀ LỚP CƠ ĐIỆN 1- K4
25