CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Phường 4, ngày 25 tháng 3 năm 2015

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
- Họ và tên : Bùi Thị Hương
- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Văn Lang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
1.Tên sáng kiến: Làm thế nào để giúp học sinh luyện đọc tốt phân môn Tập đọc ( Lớp 3)
2. Sự cần thiết ( Lý do chọn đề tài)
Văn học là nghệ thuật của ngôn ngữ, là sự nhận thức về thế giới cuộc sống con
người và xã hội. Tác phẩm văn học dùng phương tiện ngôn từ để sáng tạo nên những
hình tượng về cuộc sống con người, quê hương, xứ sở và đem lại cho người đọc những
rung cảm thực sự trong sáng. Trong nhà trường tiểu học ở Việt Nam đã coi Tiếng Việt là
một môn học trung tâm, làm nền móng các môn học khác.
Môn Tiếng Việt ở trường tiểu học có nhiệm vụ vô vùng quan trọng đó là hình
thành 4 kỹ năng: Nghe – nói - đọc – viết cho học sinh. Tập đọc là một phân môn của
chương trình Tiếng Việt bậc tiểu học. Đây là phân môn có vị trí đặc biệt trong chương
trình vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển kỹ năng đọc, một kỹ năng quan
trọng hàng đầu của học sinh ở bậc tiểu học đầu tiên. Kỹ năng đọc có nhiều mức độ:
đọc đúng, đọc nhanh (lưu loát, trôi chảy), đọc có ý thức (thông hiểu được nội dung
những điều mình đọc hay còn gọi là đọc hiểu) và đọc diễn cảm. Khi học sinh đọc tốt,
viết tốt thì các em mới có thể tiếp thu các môn học khác một cách chắc chắn. Từ đó
học sinh mới hoàn thành được năng lực giao tiếp của mình. Những kỹ năng này không
phải tự nhiên mà có. Nhà trường phải từng bước hình thành và trường tiểu học nhận nhiệm
vụ đặt viên gạch đầu tiên. Nên việc dạy học phải có định hướng, có kế hoạch từ lớp 1 đến
lớp 5.
Vì vậy việc dạy Tập đọc ở lớp 3 rất quan trọng bởi các em không những biết đọc
mà còn phải hiểu được nội dung văn bản ( nội dung bài văn, bài thơ,…) và đọc phát
âm đúng, diễn cảm để người khác nghe và hiểu; mục tiêu của giờ dạy Tiếng Việt là
phải hướng đến giáo dục học sinh yêu tiếng Việt bằng cách nêu bật sức mạnh biểu đạt

+ Một số em có hoàn cảnh gia đình khó khăn nên phụ huynh ít quan tâm đến việc
học tập của các em.
+ Bên cạnh đó có một số em đọc được nhưng đọc còn nhỏ hay chưa diễn cảm.
2. Các giải pháp:
2.1/ Nguyên tắc dạy Tập đọc
Nguyên tắc cơ bản đối với phương pháp dạy học phân môn Tập đọc là chuyển từ
phương pháp truyền thụ sang phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học.
Trong đó người thầy là người tổ chức hoạt động của học sinh, học sinh đều được hoạt
động một cách tích cực.
2.2/ Cơ sở thực tiễn:
Trên thực tế, trong quá trình dạy học đi từ dễ đến khó. Vì thế tôi luôn quan tâm đến
từng đối tượng học sinh để có những biện pháp dạy học phù hợp với từng đối tượng
học sinh. Vì thế chúng ta thấy rõ phương ngữ Miền Bắc ( tiêu biểu là Thủ Đô Hà Nội)
làm cơ sở xác định chuẩn mực ngữ âm tiếng Việt đồng thời bổ sung thêm một số
phương ngữ âm của phương ngữ khác. Hệ thống ngữ âm được phản ánh trên chữ viết
là hệ thống ngữ âm chuẩn mực của tiếng Việt hiện đại. Đó là cách phát âm phương
ngữ miền Bắc ( tiêu biểu là Hà Nội) bổ sung thêm 05 phụ âm đầu tr, r, s, d, gi; 02 vần
ươu/ ưu thanh hỏi, thanh ngã, thanh nặng ( Miền Trung) và âm r, d, gi hoặc v, d, ng,
ngh ( ở miền Nam).
Nhiều giáo viên gọi cách phát âm này là “ phát âm chuẩn”. Đó là cách phát âm tối
ưu để giáo viên đối chiếu cách phát âm của học sinh. Mỗi giáo viên phải xác định
trường hợp lệch chuẩn của học sinh địa phương mình đang dạy. Để luyện phát âm
đúng cho học sinh trước hết phải giải quyết vấn đề phương ngữ. Mục tiêu là cho học
sinh trước hết phải giải quyết vấn đề phương ngữ. Mục tiêu là cho học sinh vươn đến
2


một tiếng nói dân tộc Việt Nam thống nhất, chuẩn về âm thanh. Muốn được như thế
chúng ta phải giúp học sinh đọc đúng trong phạm vi giáo tiếp của mình.
Luyện âm giúp học sinh có tính khả thi được tiến hành một cách tự nhiên, tự

bàn tay trước miệng để một tay lên thanh quản. Khi phát âm (b) học sinh sẽ thấy luồng
hơi phát ra, cho học sinh bậm môi lại, bật hơi qua môi mạnh hơn tạo âm (p) hoặc “sa
pa” “pin pin”. Khi đặt tay lên thanh hầu lòng bàn tay trước miệng học sinh sẽ nhận
biết được sự khác biệt giữa hai âm. Khi phát ra âm (P) dãy âm thanh rung mạnh, luồng
hơi từ miệng phát ra lưỡi không rung.
Từ những ví dụ trên giáo viên có thể có nhiều biện pháp để giúp học sinh sửa chữa
lỗi bằng âm trung gian là chuyển phát âm sai về âm đúng. Không những học phân
môn Tập đọc mà học các môn học khác giáo viên cũng phải trú trọng đến cách phát
âm của các em. Tùy theo phương ngữ miền Bắc, miền Trung, miền Nam mà giáo viên
phát hiện những tiếng từ mà các em đọc sai để lựa chọn các biện pháp dạy học phù
hợp cho các em.
3


Ngoài ra, giáo viên nên chọn những em phát âm chuẩn để hướng dẫn các bạn của
mình như “ học nhóm” thi đua “ đôi bạn cùng tiến” em đọc tốt kèm em đọc yếu, để
giúp các em đọc tốt.
2.5/ Để chuẩn bị tốt trong quá trình dạy phân môn tập đọc cho học sinh cần
thực hiện các bước sau:
a. Chuẩn bị cho việc dạy tập đọc:
Giáo viên hướng dẫn học sinh tư thế ngồi đọc phải thẳng lưng, ngay ngắn
khoảng cách từ mắt đến sách 30-35 cm, cổ và đầu thở sâu, chậm để lấy hơi. Khi đứng
đọc phải cầm sách đúng tư thế, bình tĩnh, tự tin, đọc không hấp tấp. Giáo viên phải tạo
cho học sinh phát biểu để làm quen với cách giao tiếp trước đông người. Vì vậy chuẩn
bị cho tiết dạy tập đọc là rất quan trong.
b. Luyện đọc to:
Trước khi nói về việc rèn đọc đúng, cần nói về tiêu chí cường độ và tư thế khi đọc,
tức là rèn đọc to, đọc đàng hoàng. Trong hoạt động giao tiếp, khi đọc thành tiếng,
người đọc một lúc đóng hai vai: một vai này thường được nhấn mạnh - là người tiếp
nhận thông tin bằng chữ viết; vai thứ hai là người trung gian để truyền thông tin đưa

4


- Đọc đúng các âm chính: Ví dụ: có ý thức phân biệt để không đọc “u tiên, quả lụ”
mà phải đọc “ưu tiên, quả lựu”.
- Đọc đúng các âm cuối: Ví dụ: có ý thức không đọc: “luông luông” mà phải đọc
“luôn luôn” hoặc t và âm c như hạnh phút phải đọc là hạnh phúc không được đọc
“hạnh phút” mà phải đọc “ hạnh phúc” khác với đọc năm phút, mười phút,..
Ngoài ra còn đọc trơn, gọi học sinh phát âm chuẩn, đọc mẫu từ, câu. Giáo viên đọc
cho học sinh phát hiện chỗ ngắt, nghỉ hơi, lên giọng, xuống giọng, nhấn giọng. Cho
học sinh đọc cá nhân, đọc theo nhóm đôi.
d. Luyện đọc nhanh:
- Đọc nhanh (còn gọi là đọc lưu loát, trôi chảy) là nói đến phẩm chất đọc về mặt
tốc độ, là việc đọc không ê a, ngắc ngứ. Vấn đề tốc độ đọc chỉ đặt ra sau khi đã đọc
đúng.
Mức độ thấp nhất của đọc nhanh là đọc trơn (nhiệm vụ này phần dạy đọc của phân
môn Tập đọc phải đảm nhận), đọc không ê a, ngắc ngứ, không vừa đọc vừa đánh vần.
Về sau tốc độ đọc phải đi song song với việc tiếp nhận có ý thức bài đọc. Khi đọc cho
người khác nghe thì người đọc phải xác định tốc độ đọc nhanh nhưng để cho người
nghe hiểu kịp được. Vì vậy, đọc nhanh không phải là đọc liến thoắng. Tốc độ chấp
nhận được của đọc nhanh khi đọc thành tiếng trùng với tốc độ của lời nói. Khi đọc
thầm thì tốc độ đọc sẽ nhanh hơn nhiều.
- Biện pháp luyện đọc nhanh
Giáo viên hướng dẫn cho học sinh làm chủ tốc độ đọc bằng cách đọc mẫu để học
sinh đọc theo tốc độ đã định. Đơn vị để đọc nhanh là cụm từ, câu, đoạn, bài. Giáo viên
điều chỉnh tốc độ đọc bằng cách giữ nhịp đọc. Ngoài ra, còn có biện pháp đọc nối tiếp
trên lớp, đọc nhẩm có sự kiểm tra của thầy, của bạn để điều chỉnh tốc độ. Giáo viên đo
tốc độ đọc bằng cách chọn sẵn bài có số tiếng cho trước và dự tính sẽ đọc trong bao
nhiêu phút. Định tốc như thế nào còn phụ thuộc vào độ khó của bài đọc.
e. Luyện đọc diễn cảm:

2. Tính hiệu quả và khả thi:
Sau một thời gian thực hiện sáng kiến trên, đã kết quả rất khả quan và sau đây là
tổng kết số liệu đạt được ở học kì I năm học 2014 -2015:
LỚP

TSHS

Kết quả chưa áp dụng
Kết quả đã áp dụng
Điểm môn Tiếng Việt
Điểm môn Tiếng Việt
9–
7- 8
5-6
1- 4
9 -10
7- 8
5 - 6 1- 4
10
3A
35
3
10
14
8
14
11
10
/
3B

36
4
16
10
6
15
11
10
/
3G
34
2
15
9
8
12
12
10
/
Ngoài ra còn rất nhiều em qua áp dụng sáng kiến trên thấy các em rất thích học
phân môn Tập đọc và các em thi đua đọc diễn cảm rất tốt.
Đặc biệt có những em đọc chậm, phải đánh vần những tiếng khó đọc,… nhưng sau
khi áp dụng các biện pháp trên thì các em đó đọc rất rõ ràng và tốc độ đọc cũng nhanh
hơn.
3. Phạm vi áp dụng:
Sáng kiến này được áp dụng cho toàn khối 3 của trường Tiểu học Văn Lang.
IV. KẾT LUẬN:
Qua quá trình nghiên cứu thực nghiệm để dạy tốt phân môn tập đọc mà nội
dung trọng tâm là truyền kỹ năng đọc đúng cho học sinh lớp 3. Tôi thấy rằng đây là
một phương pháp và hình thức nhằm tích cực hoá hoạt động của học sinh vì khi thực

nâng cao chất lượng giờ dạy phân Tập đọc ở tiểu học. Trong thời gian nghiên cứu có
hạn nên không tránh sự thiếu sót mong Hội đồng góp ý thêm nếu được công nhận, tôi
sẽ áp dụng rộng rãi nhiều hơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG
ĐƠN VỊ TRỰC TIẾP
.........................................................
.........................................................
.........................................................
..........................................................
..........................................................
..........................................................

Người báo cáo

Bùi Thị Hương

7