SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƢỚNG DẪN TỰ HỌC MÔN BƠI LỘI
CHO HỌC SINHTRƢỜNG THCS LÝ TỰ TRỌNG”

I/ TÊN ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ KINH NGHIỆM HƢỚNG DẪN TỰ HỌC MÔN BƠI LỘI CHO
HỌC SINHTRƢỜNG THCS LÝ TỰ TRỌNG

II/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Qua nhiều năm làm công tác trực tiếp giảng dạy môn bơi lội ở Trung tâm TTN Miền
Trung và dạy bơi cho học sinh khối 6 của trường tôi thường khuyên nhủ học trò: Bơi lội
là môn thể thao, muốn tập bơi lội, em chỉ cần nhìn động tác người ta bơi làm theo là
được, bao nhiêu người biết bơi mà đâu cần thầy dạy. Mặt khác tôi thường nói với học
sinh là: Em biết bơi phải có trách nhiệm tập cho em chưa biết bơi, việc làm trên ngoài
việc giúp đỡ bạn mà còn mang tính nhân văn cao cả, mà mỗi chúng ta cần phải phát
huy.
Nhằm nhấn mạnh, đề cao cho học sinh việc tự tìm hiểu để học tập vươn lên theo chủ
đề năm học. Học sinh phải xác định được mục tiêu, thái độ học tập “ Học để biết, học để
vận dụng trong cuộc sống ” Đối với môn bơi lội càng có ý nghĩa thiết thực rõ nét hơn
Vì vậy công tác phổ cập kiến thức và kỹ năng bơi lội thực dụng cho trẻ là việc làm cấp
bách trước mắt và lâu dài của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ trẻ em ở nước ta. Đó là
trách nhiệm của Nhà nước, của các tổ chức xã hội, gia đình, nhà trường. Đối với cán bộ
Thể dục thể thao, giáo viên Giáo dục thể chất ( GDTC) trong trường học, đó vừa là trách
nhiệm nghề nghiệp vừa là tình cảm yêu thương bảo vệ trẻ em, vừa có tính nhân văn cao
cả.
Ai cũng biết Bơi lội là môn thể thao không chỉ có tác dụng rèn luyện sức khoẻ, nâng

nước trong học sinh cho những năm đến.

III/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1/ Khái niệm về bơi lội và ngƣời biết bơi:
Trên cơ sở mục tiêu của việc học hiên nay “ Học để biết, học để vận dụng trong cuộc
sống, học để làm người, học để làm việc”. Đối với việc tự học bơi hiện nay, chúng ta
cần quan tâm hơn cho mục tiêu là học để biết và học để vận dụng cuộc sống, học bơi để
nâng cao kỹ năng sống của mỗi chúng ta. Mặt khác hướng dẫn cho học sinh tự học bơi
là đáp ứng chuyên đề dạy học hiện nay “ Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh”, ứng
phó tốt với môi trường hiện nay là “ phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em trong
đó có đuối nước”
Bơi lội là môn thể thao dưới nước, do tác động của sự vận động toàn thân, đặc biệt là
quạt tay, đạp chân trong nước mà trên cạn chúng ta chưa bao giờ thực hiện. Con người
bơi được trong nước, trước tiên nhờ các tính chất cơ bản của nước như lực đẩy từ dưới
lên, lực cản của nước, cũng như khả năng điều khiển hoạt động của cơ thể trong môi
trường nước.Vì vậy hoạt động bơi lội khác hoạt động trên cạn.
Theo quan niệm hiện nay, người biết bơi là người biết vận động để thở và không thể
chìm trong thời gian 5 phút. Biết bơi, tức là biết khắc phục hiện tượng sợ nước, ức chế
dần những phản xạ bảo vệ tự nhiên khi tiếp xúc với nước như: Nhắm mắt, sặc nước, sợ
chìm, co cứng cơ bắp, vận động thiếu ý thức; Người biết bơi là người biết thở, biết làm
động tác nổi và di chuyển trên mặt nước bằng bất cứ kiểu bơi nào.
2/ Lợi ích của tập luyện bơi lội:
Hoạt động bơi lội đem lại nhièu lợi ích cho con người và đời sống xã hội. Tập luyện
bơi lội trước hết có lợi cho viềc rèn luyện ý chí của con người. Vì khi tập bơi con người
phải cố gắng rất lớn để khắc phục những khó khăn ban đầu như: Sợ nước, sợ lạnh, sợ
chết đuối và tiêu tốn sức rất lớn.
Tập luyện bơi lội có lợi ích cho việc củng cố, nâng cao sức khoẻ, cải thiện vóc dáng,
thể trạng cũng như hình thành nhân cách con người
Khi hoạt động bơi lội, hầu hết các nhóm cơ trên cơ thể đều tham gia hoạt động. Do đó
hoạt động bơi lội làm cho cơ thể phát triển cân đối, toàn diện.

bơi đang giảm dần, đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh, sinh viên. Bởi một lý do các sông hồ
ở nước ta hiện nay bị ô nhiểm, nên việc tắm và học bơi trên sông hầu như không còn
nữa.
Như ở phần đặt vấn đề đã nhấn mạnh, công tác phổ cập kiến thức và kỹ năng bơi lội
thực dụng cho trẻ em là việc làm cấp bách trước mắt và lâu dài của sự nghiệp chăm sóc
và bảo vệ trẻ em ở nước ta.
Hiện nay, bơi lội là nhu cầu cần thiết, thiết thực của mọi người, đặc biệt của lứa tuổi
thanh thiếu niên và nhi đồng. Nhưng việc hướng dẫn gảng dạy, tài liệu, băng hình, nơi
học tập rèn luyện vui chơi của người có nhu cầu rất hạn chế; giáo viên thể dục chưa
mạnh dạng đứng ra hướng dẫn tập luyện cho các em
Học bơi lội là nhu cầu rất lớn của phụ huynh, học sinh trên địa bàn TP Tam Kỳ nói
chung và học sinh trường THCS Lý Tự Trọng nói riêng.
Học bơi lội và biết bơi sẽ tạo cho các em tự tin hơn trong cuộc sống, ngoài việc rèn
luyện sức khoẻ, bơi lội sẽ giúp cho các em giải toả được những strees trong cuộc sống
hiện đại ngày nay, là nơi vui chơi giải trí lành mạnh cho học sinh sau các giờ học căng
thẳng
Trong nội dung chương trình dạy học thể dục ở các cấp Tiểu học, THCS, THPT đều có
nội dung dạy học bơi lội, nhưng mới là môn thể thao tự chọn, nên nhiều trường, nhiều
giáo viên chưa đưa vào giảng dạy thành môn chính khoá.
Theo công văn liên tịch năm 2005 giữa các ngành GD&DT, UBTDTT, UB chăm sóc
và bảo vệ trẻ em.V/v phổ cập bơi lội cho trẻ em chu kỳ 2005 - 2015, đã được triển khai
trên phạm vi toàn quốc năm 2006, 2007, 2008 và các văn bản chỉ đạo của sở GD&ĐT số
2330 ngày 31 tháng 8 năm 2011, cảu phòng GD&ĐT Tam Kỳ v/v phổ biến giảng dạy và
tiến tới phổ cập bơi lội cho học sinh từ năm học 2007 - 2008.
Hướng dẫn giảng dạy bơi lội và tự học bơi cho học sinh, cũng là thực hiện tốt chủ
trương của Bộ GD&ĐT “ Xây trường học thân thiện, học sinh tích cực”, và “rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh” một cách thiết thực nhất
- Đối với học sinh trên địa bàn TP Tam Kỳ nói chung và trường THCS Lý Tự Trọng
nói riêng có một ưu thế là gần hồ bơi Trung tâm thanh thiếu niên miềm Trung, nhưng
việc tổ chức dạy bơi cho học sinh hầu như chưa có trường nào triển khai dạy; trường

Câu 5: Vì sao trẻ em tập dễ biết bơi hơn người lớn
Câu 6: Vì sao tập để biết bơi, có người cho là dễ, có người cho là khó?
Thống kê số học sinh không biết bơi của khố 6 hai năm học vừa qua cho thấy số học sinh
không biết bơi hiện nay rất lớn

PHIẾU ĐIỀU TRA TRƢỚC KHI HỌC BƠI NĂM HỌC 2011 – 2012
LỚP
TỔNG
SỐ H.S

SỐ H S BIẾT BƠI
SỐ H S BIẾT
BƠI
SỐ H S
KHÔNG
BIẾT
BƠI
NAM
NỮ
Số lượng
148/294
31/146
9/148
40/294
254/294
Tỷ lệ
50,3%
21%
6%
13%

Trong phần chính của SKKN này, với kinh nghiệm của mình tôi đưa ra một số biện
pháp nhằm giúp học sinh tự học bơi, để bơi bơi nhanh và an toàn; giúp đồng nghiệp có
cơ sở hướng dẫn học sinh tự học bơi để biết bơi cụ thể theo các bước sau:
1/ Dụng cụ chuẩn bị cho học bơi:
- Trang phục bơi lội:
+ Áo, quần chúng ta nên sử dụng trang phục gọn, không vướng, ít cản nước, dễ bơi,
tốt nhất là trang phục bơi hiện có bán tại các cửa hàng dụng cụ TDTT trên điạ bàn
Tam Kỳ
- Nên có kính bơi để bảo vệ mắt ( hiện có bán trên thị trường)
- Phao để hỗ trợ cho tập kỹ thuật động tác tay, chân ( phao trái tim)
2/ Qui trình dạy bơi cũng nhƣ tự học để biết bơi:
Cho dù là dạy bơi hay tự học bơi, tất cả đều phải tuân thủ theo một qui trình chung;
cái nào tập trước, cái nào tập sau không thể đảo lộn được cụ thể:
- Làm quen với nước - Tập hít vào và thở ra trong nước
- Tập nổi trong nước - Tập lướt nước
- Tập quạt chân - Tập quạt tay
- Tập phối hợp quạt tay chân - Tập phối hợp quạt tay chân với thở
- Tập xuất phát -Tập quay vòng
Ví dụ: - Chưa tập nổi được, thì không thể tập được các động tác khác được.
- Chưa nín thở úp mặt xuống nước được, thì chưa thể làm được gì cả
3/ Các điều không nên trong khi tự học bơi:
Chú ý tránh những thói quen không tốt trong bơi lội, đó là:
- Bơi khi đói, bơi ngay sau khi ăn no, vận động quá sức sau đó bơi ngay , bơi sau khi
uống rượu, hút thuốc trước khi bơi, Không khởi động trước khi bơi
- Tập bơi với trang phục không phù hợp
- Tâp bơi trong lúc người bị cảm lạnh
- Tập bơi ở nước qúa sâu
- Tập bơi ở vùng nước chảy xiết
- Tập bơi ở sông, hồ, biển chỉ có một mình
- Trong quá trình tập bơi không nên mặt áo phao để hỗ trợ nổi, vì khi bỏ phao ra thì

bơi xuống nước bao giờ cũng chìm”. “Người biết bơi không cử động tay chân nằm trên
nước vẫn nổi, người không biết bơi cử động tay chân rất mạnh nhưng người vẫn chìm”.
Cho nên để người bơi không sợ nước và nhanh biết bơi, khi dạy bơi hay tự mình học bơi
phải tập theo trình tự, không đốt cháy giai đoạn, cái gì tập, cái gì tập sau, cho dù kiểu kỹ
thuật bơi nào đi nữa chúng ta cũng phải tuần tự đi qua các bước sau:
* Tập làm quen với nƣớc:
Đây là bước rất quan trọng, giúp cho người tập bơi không sợ nước, không sặc nước
và ổ định cơ thể trong nước. Gồm các động tác và bài tập sau:
+ Tập lên, xuống hồ, tập đứng lên, ngồi xuống trong nước
+ Tập nín thở úp mặt trong nước, tay chân thả lỏng ( tập lặp lại nhiều lần )
+ Tập hít hơi vào trên không, thở ra bằng miệng trong nước, sau đó cả bằng miệng và
bằng mũi trong nước
Tập thở ra trong nước bằng miệng
* Tập nổi trong nƣớc:
Đây là giai đoạn có tính quyết định trong quá trình học bơi. Nếu người nào tập nổi
tốt trong nước là coi như đã biết bơi 50%, nếu người nào nổi trong nước kém thì tập
bơi rất khó khăn. Cho nên trước khi tập bơi phải tập nổi trong nước cho tốt, với các
động tác và bài tập sau:
+ Tỳ 2 tay vào thành hồ và tập nổi người trong nước:
Hít thật sâu tạo cho lượng không khí vào phổi nhiều, sau đó từ từ úp mặt xuống
nước, cơ thể tạo thành một mặt phẳng nổi trên nước, đặc biệt cơ thể thả lỏng, lúc này
2 tay không bám thành hồ nữa, cơ thể nổi bồng bền trên mặt nước.
Để thành công ta nên thực hiện lặp lại nhiều lần, tập ở hồ nước cạn trước sau đó tập
ở hồ nước sâu hơn

Đây là giai đoạn tập làm quen với cơ thể di chuyển trong nước và giữ thăng bằng
trong nước, được thực hiện bởi các động tác và bài tập sau:
+ Tập lướt nước hình cá kiếm
Đây là động tác rất quan trọng, thực hiện được động tác này thì việc học bơi và biết
bơi thật dễ dàng và nắm chắc thành công

( Ảnh sưu tầm)
Tư thế người khi lướt nước

Em Tiên Lớp 6/2 đang làm đông tác lướt nước

+ Cách thực hiện động tác lướt nước:
Thực hiện với mực nước ở ngang bụng hay ngực.
- Đứng tựa lưng vào thành bể, hít vào thật sâu, nín thở
- Hai tay duỗi thẳng về trước, 2 bàn tay kẹp vào nhau
- Hai tay khép sát bên tai, thân người và tay tạo thành hình con cá kiến ( mũi nhọn)
- Mặt úp xuống nước, người hơi nghiên về phía trước
- Mông đưa lên cao, co 2 chân lên cao đạp vào thành bể lap người về phia trước, hai
chân duỗi thẳng . Lúc này thân người nằm thẳng và lướt nhẹ nhàn trên mặt nước
- Mời xem hình vẽ mô phỏng động tác dưới đây:



b-Tập chân trong nước:
Nằm dài trên mặt nước, 2 tay bám vào thành hồ , 2 chân thật thẳng, đập chân liên
tục như trên cạn - Thực hiện động tác quạt chân có phao hổ trợ Học sinh lớp 6/1 đang làm động tác quạt chân trườn sấp

9.3/ Động tác tay:
Một chu kỳ động tay có thể chia làm 2 phần: Phần động tác chuẩn bị và phần động
tác hiệu lực.
* Phần hiệu lực gồm: - Gai đoạn vào nước
- Gai đoạn tỳ và bám nước
- Gai đoạn quạt nước hiệu lực
- Gai đoạn rút tay khỏi nước

 Phần chuẩn bị là giai đoạn tay chuyển động trên không đưa về phía trước.
( Ảnh sưu tầm)
9.4/ Động tác thở:
Bơi trườn sấp có thể thở hai bên hoặc một bên. Mỗi chu kỳ tay, thực hiện một lần thở
ra và một lần hít vào; hít vào trên không, thở ra dưới nước