Trường ĐHCN Hà Nôi - 1 - Báo cáo thực hành
xưởng
BỘ CÔNG THƯƠNG
Trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội
Khoa Công Nghệ Kỹ Thuật Ôtô
BÀI BÁO CÁO THỰC HÀNH XƯỞNG
Giáo viên hướng dẫn : Bùi Văn Hải
Sinh viên thực hiện :
1. Đỗ Duy Bảo : Nhóm trưởng
2. Trần Duy Bắc
3.TRần Văn Đồng
4.Nguyễn Ninh Đồng
5.Đỗ Mạnh Cường
6.Trần Cao Cường
7.Bùi Khương Duy
8.Trần Công Duy
9.Nguyễn Trọng Hoan
10.Đặng Văn Mạnh
11.Đặng Văn Nam
12.Nguyễn Văn Hoàn
13.Phạm Tiến Dương
Hà Nội – Năm 2011
Trường ĐHCN Hà Nôi - 2 - Báo cáo thực hành
xưởng
LỜI NÓI ĐẦU
Trong xu thế phát triển của thế giới ngày nay nói chung, và của VIỆT NAM nói
riêng thì ngành công nghiệp ô tô là một ngành không thể thiếu và đóng vai trò hết sức quan
trọng. Nó giúp nền công nghiệp chung của cả thế giới phát triển, đồng thời nó là phương
tiện chuyên chở đáp ứng nhu cầu vận tải và đi lại của con người, nó đóng vai trò quan trọng
và thúc đẩy tất cả các ngành nghề và dịch vụ khác cùng phát triển theo.
Nắm rõ được tầm quan trọng của ngành nghề và sự đam mê của bản thân, khi sắp tốt
khiển hoàn toàn bằng thủy lực hoạt động bởi sự biến đổi một cách cơ khí tốc độ của xe
thành áp suất ly tâm và độ mở bướm ga thành áp suất bướm ga rồi dùng các áp suất thủy
lực này để điều khiển hoạt động của các ly hợp và phanh trong cụm bánh răng hành tinh, do
đó điều khiển thời điểm lên xuống số. Nó được gọi là phương pháp điều khiển thủy lực.
Mặt khác, đối với hộp số điều khiển điện tử ECT, các cảm biến phát hiện tốc độ xe và độ
mở bướm ga biến chúng thành tín hiệu điện và gửi về bộ điều khiển điện tử (ECU). ECU
sau đó điều khiển hoạt động các ly hợp, phanh trên cơ sở những tín hiệu này. Vì vậy điều
khiển thời điểm chuyển số.s
1.2.Chức năng của hộp số tự động
Về cơ bản, hộp số tự động có chức năng như một hộp số thường. Tuy nhiên, hộp số tự
động cho phép đơn giản hóa việc điều khiển hộp số, quá trình chuyển số êm dịu, không cần
ngắt đường truyền công suất từ động cơ xuống khi sang số. Hộp số tự động tự chọn tỉ số
truyền phù hợp với điều kiện hoạt động của ôtô, do đó tạo điều kiện sử dụng gần như tối ưu
Trường ĐHCN Hà Nôi - 4 - Báo cáo thực hành
xưởng
công suất động cơ. Hộp số tự động có những chức năng cơ bản sau:
- Tạo ra các cấp tỉ số truyền phù hợp nhằm thay đổi mômen xoắn từ động cơ đến các bánh
xe chủ động phù hợp với mômen cản luôn thay đổi và nhằm tận dụng tối đa công suất của
động cơ.
- Giúp cho xe thay đổi chiều chuyển động.
- Đảm bảo cho xe dừng tại chỗ mà không cần tắt máy hoặc tách ly hợp.
Ngoài ra, ở hộp số tự động điều khiển điện tử (ECT) còn có các chức năng an toàn. Nếu có
hư hỏng xảy ra trong hệ thống khi đang lái xe ECT sẽ hoạt động ở chế độ dự phòng, cho
phép xe tiếp tục hoạt động ở chế độ đã được định trước.
1.3.Lịch sử phát triển của hộp số tự động
Ngay từ những năm 1900, ý tưởng về một loại hộp số tự động chuyển số đã được các kĩ sư
hàng hải của Đức nghiên cứu chế tạo. Sau mấy thập kỉ nghiên cứu và thử nghiệm, đến năm
1938, hộp số tự động đầu tiên ra đời khi hãng GM giới thiệu chiếc Oldsmobile được trang
bị hộp số tự động. Việc điều khiển ôtô được đơn giản hóa bởi vì không còn bàn đạp ly hợp.
Tuy nhiên, hộp số thường vẫn được sử dụng phổ biến nhờ kết cấu đơn giản, dễ sửa chữa và
bằng thủy lực (qua biến mô) tốt hơn so với bằng cơ khí.
- Hấp thu va đập trên hệ thống truyền lực nhờ chứa dầu bên trong.
Tuy nhiên, hộp số tự động có giá thành cao, khó bảo dưỡng - sửa chữa hơn
hộp số thường.
1.5.Phân loại hộp số tự động
Hiện nay, sử dụng trên xe có hai loại hộp số tự động:
- Hộp số tự động có cấp.
- Hộp số tự động vô cấp.
Hộp số tự động vô cấp ít được sử dụng hơn do công nghệ chế tạo phức tạp,
giá thành cao.
Theo cách bố trí trên xe hộp số tự động được chia làm loại:
Hộp số sử dụng trên xe FF ( động cơ đặt trước – cầu trước chủ động): loại này
bao gồm cả bộ truyền lực cuối cùng (vi sai) ở trong hộp số.
Trường ĐHCN Hà Nôi - 6 - Báo cáo thực hành
xưởng
- Hộp số sử dụng trên xe FR ( động cơ đặt trước – cầu sau chủ động) :
loại này có bộ truyền lực cuối cùng ở ngoài hộp số.
Trường ĐHCN Hà Nôi - 7 - Báo cáo thực hành
xưởng
Theo cách điều khiển, hộp số tự động chia thành 2 loại:
- Loại điều khiển hoàn toàn bằng thủy lực.
Trường ĐHCN Hà Nôi - 8 - Báo cáo thực hành
xưởng
- Loại điều khiển điện tử kết hợp thủy lực
Trường ĐHCN Hà Nôi - 9 - Báo cáo thực hành
xưởng
CHƯƠNG 2 : TÌM HIỂU KẾT CẤU VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỘP SỐ
TỰ ĐỘNG
2.1.Cấu tạo chung của hộp số tự động
Hiện nay, hộp sô tự động trên xe có 3 cụm bộ phận chính:
Stato
Stato nằm giữa bánh bơm và bánh tuabin, qua khớp 1 chiều nó được lắp trên truc
stato trục này được cố định trên vỏ hộp số.
Hoạt động của stato
Dòng bơm dầu trở về từ bánh tua bin vào bánh bơm theo hướng cản sự quay của bánh
bơm.Do đó,stato đổi chiều của dòng dầu sao cho nó tác động lên phía sau của các cánh trên
bánh bơm và bổ xung thêm lực đẩy cho bánh bơm do đó làm tăng thêm mômen.
Hoạt động của khớp một chiều
Trường ĐHCN Hà Nôi - 12 - Báo cáo thực hành
xưởng
Khớp một chiều cho phép stato quay theo chiều quay của trục khuỷu của động cơ. Tuy
nhiên nếu stato định bắt đầu quay theo chiều ngược lại thì khớp ngược chiều sẽ khóa stato
để ngăn không cho nó quay.
Cơ cấu li hợp khoá biến mô
Mô tả
Cơ cấu li hợp khoá biến mô truyền công suất từ động cơ tới hộp số tự động một cách trực
tiếp và cơ học. Do bộ biến mô sử dòng thuỷ lực để gián tiếp truyền công suất nên có sự tổn
Trường ĐHCN Hà Nôi - 13 - Báo cáo thực hành
xưởng
hao công suất.Vì vậy li hợp được lắp trong bộ biến mô để nối trực tiếp động cơ tới hộp số
để giảm tổn thất công suất.
Khi xe đạt được một tốc độ nhất định, thì cơ cấu li hợp khoá biến mô sẽ được sử dụng để
nâng cao công suất và sử dụng nhiên liệu.
Li hợp khoá biến mô sẽ được lắp trong moay ơ của bánh tuabin, phía trước bánh tuabin.
Lò xo giảm chấn sẽ hấp thụ lực xoắn khi ăn khớp li hợp để ngăn không cho sinh ra va đập.
Một vật liệu ma sát (cùng dạng vật liệu sử dụng trong phanh đĩa và đĩa li hợp) được gắn
lên vỏ biến mô hoạc piston khoá của bộ biến mô để ngăn sự trượt ở thời điểm ăn khớp li
hợp.
Vận hành
Việc khuếch đại momen do biến mô thực hiện bằng cách dẫn dầu khi nó vẫn còn năng
lượng sau khi đã đi qua bánh tuabin trở về bánh bơm qua các cánh của stato.
Trường ĐHCN Hà Nôi - 18 - Báo cáo thực hành
xưởng
Nói cách khác bánh bơm được quay do mô men từ động cơ mà mô men này lại được bổ
xung dầu quay về từ bánh tuabin. Có thể nói rằng bánh bơm đã khuếch đại mô men ban đầu
để dẫn động bánh tuabin.
Hoạt động của biến mô
Trường ĐHCN Hà Nôi - 19 - Báo cáo thực hành
xưởng
Dưới đây là mô tả chung của hoạt động của bộ biến mô khi cần số di chuyển vào “D”,
“2”, “L” hoạc “R”.
Khi động cơ chạy không tải hoặc xe dừng
Khi động cơ chạy không tải thì momen sinh ra do động cơ là rất nhỏ. Nếu gài phanh
( phanh tay hoạc phanh chân) thì tải trên bánh tuabin rất lớn vì nó không thể quay được.
Tuy nhiên, do nó bị dừng nên tỷ số truyền tốc độ của bánh tuabin so với bánh bơm bằng
không trong khi tỷ số truyền momen ở trị số lớn nhất. Do đó , bánh tuabin luôn sẵn sang
quay với một momen lớn hơn momen do động cơ sinh ra.
Xe bắt đầu chuyển động
Trường ĐHCN Hà Nôi - 20 - Báo cáo thực hành
xưởng
Khi nhả phanh thì bánh tuabin có thể quay cùng với trục sơ cấp của hộp số. Do đó, bánh
tuabin quay với momen lớn hơn momen do động cơ sinh ra khi đạp bàn đạp ga. Như vậy
xe bắt đầu chuyển động .
Xe chạy với tốc độ thấp
Trường ĐHCN Hà Nôi - 21 - Báo cáo thực hành
xưởng
Khi tốc độ xe tăng lên, thì tốc độ quay của bánh tuabin sẽ nhanh tróng tiến gần tới tốc độ
quay của bánh bơm. Vì vậy, tỷ số truyền của momen nhanh tróng tiến gần tới 1.0. Khi tỷ số
truyền tốc độ của bánh tuabin và bánh bơm đạt tới điểm ly hợp thì stato bắt đầu quay, và sự
Trường ĐHCN Hà Nôi - 24 - Báo cáo thực hành
xưởng
Điểm dừng và điểm li hợp
-Điểm dừng
Điểm dừng là chỉ tình trạng mà ở đó bánh tuabin không chuyển động. Sự chênh lệch
giữa tốc độ của bánh bơm và bánh tuabin là lớn nhất.
Tỷ số truyền momen của bộ biến mô là lớn nhất tại điểm dừng ( thường trong phạm vi từ
1.7 tới 2.5). Hiệu suất truyền bằng 0.
Trường ĐHCN Hà Nôi - 25 - Báo cáo thực hành
xưởng
- Điểm li hợp
Khi bánh tuabin bắt đầu quay và tỷ số truyền tốc độ tăng lên, sự chênh lệch tốc độ giữa
bánh bơm và bánh tuabin bắt đầu giảm xuống .
Tuy nhiên, ở thời điểm này hiệu suất truyền động tăng. Hiệu suất truyền động lớn nhất
ngay trước điểm li hợp. Khi tỷ số tốc độ đạt tới một trị số nào đó thì tỷ số truyền momen
trở nên gần 1:1.
Nói cách khác, stato bắt đầu quay ở điểm li hợp và bộ biến mô hoạt động như một khớp
nối thuỷ lực ngăn không cho tỷ số truyền momen giảm xuống dưới 1.
Chức năng của khớp 1 chiều của stato
- Mô tả
Copyright: Tài liệu đại học ©