ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
-------***-------

ĐỖ THỊ THÌN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI CÁC
TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP
HUYỆN TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Thái Nguyên, năm 2008


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
-------***-------

ĐỖ THỊ THÌN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TẠI CÁC
TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP
HUYỆN TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo
Mã số: 60.14.05

dục



2

NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT
TTBDCT

Trung tâm bồi dƣỡng chính trị

LLCT

lý luận chính trị

Quyết định 100-QĐ/TW

Quyết

định

số

100-QĐ/TW

ngày

03/6/1995 của Ban Bí thƣ Trung ƣơng
Đảng (khoá VII)
CNH - HĐH

công nghiệp hoá - hiện đại hoá



8

5- Giả thuyết khoa học

8

6- Nhiệm vụ nghiên cứu

8

7- Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

9

8- Phƣơng pháp nghiên cứu

9

9- Những đóng góp mới của đề tài

10

10- Cấu trúc luận văn

10
Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN
CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC LLCT TẠI TTBDCT CẤP HUYỆN


2.2- Thực trạng quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục
LLCT tại các TTBDCT

45

2.3- Đánh giá tổng quát

62

Chương 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM ĐỔI MỚI, NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG,
HIỆU QUẢ QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC LLCT
TẠI TTBDCT CẤP HUYỆN TỈNH THÁI NGUYÊN
TRONG THỜI GIAN TỚI

3.1- Những quan điểm cơ bản định hƣớng cho việc đề xuất 68
các biện pháp
3.2- Một số biện pháp cụ thể

75

3.3- Mối quan hệ giữa các biện pháp

89

3.4- Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp

92


trong cả nƣớc đã lần lƣợt đƣợc ra đời, đi vào hoàn thiện mô hình và hoạt động
từng bƣớc có hiệu quả, đóng góp không nhỏ vào nhiệm vụ đào tạo, bồi dƣỡng
cán bộ cho địa phƣơng, cơ sở. Nhiều chƣơng trình bồi dƣỡng, các chỉ thị, nghị
quyết, các quan điểm, đƣờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà
nƣớc đƣợc tổ chức thực hiện tại các trung tâm đã góp phần giải quyết kịp thời
những vƣớng mắc ở cơ sở trong công tác xây dựng Đảng. Các TTBDCT đã
trở thành địa chỉ khá tin cậy trong việc phát huy vai trò là cơ sở đào tạo, bồi
dƣỡng cán bộ của cấp uỷ cơ sở.


Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy trong thời kỳ đất nƣớc đổi mới mạnh mẽ,
yêu cầu phát triển và hội nhập kinh tế quốc tế đã đặt ra nhiều vấn đề trong
công tác quản lý, xây dựng, bồi dƣỡng, quy hoạch cán bộ từ Trung ƣơng đến
địa phƣơng, trong đó đội ngũ cán bộ cơ sở có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Mô
hình hoạt động của TTBDCT cấp huyện sau hơn 10 năm hoạt động đã bộc lộ
những tồn tại, hạn chế, chƣa phát huy tốt vai trò của mình; chất lƣợng hoạt
động, sức thu hút của Trung tâm với ngƣời học chƣa cao; có chƣơng trình còn
lạc hậu so với thực tiễn, trùng lắp, chƣa phù hợp với đối tƣợng, chƣa theo kịp
trình độ nhân thức chung của xã hội; tính liên thông giữa các chƣơng trình và
tính pháp lý chƣa đƣợc coi trọng; chất lƣợng đội ngũ giảng viên và giảng viên
kiêm chức chƣa đáp ứng yêu cầu; quá trình chuyển hoá về LLCT cho cán bộ,
đảng viên vào hoạt động thực tiễn ở cơ sở chƣa đƣợc nhiều; tính định hƣớng,
tính chiến đấu, tính thuyết phục và hiệu quả quản lý thực hiện chƣơng trình
giáo dục LLCT chƣa cao; cơ sở vật chất còn thiếu thốn, chắp vá,... Những yếu
kém này đòi hỏi phải sớm đƣợc khắc phục để các TTBDCT cấp huyện có thể
đảm nhiệm tốt nhiệm vụ của mình trong giai đoạn cách mạng mới.
1.3- Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện có 09 TTBDCT cấp huyện với
số lƣợng cán bộ công chức là 41 ngƣời, trong đó cán bộ quản lý là 18 ngƣời;
số cán bộ hợp đồng là 06 ngƣời (theo số liệu báo cáo tính đến 31/12/2007).
Nhìn chung đội ngũ cán bộ quản lý tại các TTBDCT trong tỉnh đều đƣợc quan

tuyên truyền giáo dục LLCT, tạo sự thống nhất trong Đảng, sự đồng thuận
trong nhân dân[29, tr.2-4]. Tác giả Đặng Công Minh có bài viết “Đổi mới
quản lý đào tạo ở TTBDCT cấp huyện”[38]. Một số bài viết khác nhƣ:
“Quảng Ninh nâng cao chất lƣợng hoạt động của các TTBDCT cấp
huyện”[55]; “Vấn đề đặt ra sau 10 năm hoạt động của các TTBDCT cấp
huyện ở Quảng Bình”[34]; “Tỉnh Hải Dƣơng xây dựng TTBDCT cấp huyện
đáp ứng yêu cầu tình hình mới”[37];...


Tuy nhiên, các tài liệu, bài viết thƣờng chỉ đề cập đến từng lĩnh vực cụ
thể hoặc của từng địa phƣơng, hoặc dừng lại ở tầm khái quát. Vấn đề đổi mới,
nâng cao hiệu quả quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại các
TTBDCT cấp huyện đến nay chƣa có một công trình khoa học cụ thể nào đề
cập một cách có hệ thống, toàn diện.
3- Mục đích nghiên cứu
Đề xuất các biện pháp quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT
tại TTBDCT cấp huyện trong tỉnh nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục LLCT
cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân ở cơ sở.
4- Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
4.1- Khách thể nghiên cứu:
Hoạt động quản lý hệ thống giáo dục LLCT tại TTBDCT cấp huyện.
4.2- Đối tượng nghiên cứu:
Các biện pháp quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại các
TTBDCT cấp huyện trong tỉnh.
5- Giả thuyết khoa học
Chất lƣợng hoạt động giáo dục LLCT tại TTBDCT cấp huyện trên địa
bàn tỉnh sẽ đƣợc nâng cao nếu có đƣợc một hệ thống các biện pháp quản lý
thực hiện chƣơng trình thống nhất và đồng bộ.
6 -Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1- Nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận của hoạt động quản lý thực hiện

chƣơng trình giáo dục LLCT.
- Phƣơng pháp chuyên gia: Trƣng cầu ý kiến chuyên gia về các nội
dung nhƣ đánh giá thực trạng nghiên cứu, đánh giá về tính khả thi và ý nghĩa
của các biện pháp đƣợc đề xuất.
8.3- Nhóm phương pháp dự báo:


Sứ dụng phƣơng pháp này để dự báo về quy mô phát triển của
TTBDCT cấp huyện trong tỉnh thời gian tới, từ đó đề ra các biện pháp quản lý
thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại các TTBDCT cho phù hợp.
8.4- Nhóm phương pháp thống kê:
Sứ dụng phƣơng pháp này để xử lý các số liệu thu thập đƣợc do các
phƣơng pháp khác đem lại, phục vụ cho quá trình nghiên cứu đề tài.
9- Những đóng góp mới của đề tài
Trên cơ sở lý luận khoa học, quan điểm, đƣờng lối của Đảng về công
tác giáo dục LLCT và thực tiễn quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục
LLCT tại TTBDCT cấp huyện trong tỉnh đề ra một số biện pháp quản lý thực
hiện chƣơng trình giáo dục LLCT mang tính khả thi, phù hợp với điều kiện và
hoàn cảnh cụ thể của địa phƣơng, nhằm góp phần nâng cao hơn nữa chất
lƣợng và hiệu quả công tác giáo dục LLCT cho cán bộ, đảng viên và quần
chúng nhân dân ở cơ sở.
10- Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, các đề xuất, khuyến nghị, danh mục tài
liệu tham khảo, các phụ lục, luận văn gồm 3 chƣơng:
Chương I: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý thực hiện chƣơng trình
giáo dục LLCT tại TTBDCT cấp huyện
Chương II: Thực trạng quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT
tại TTBDCT cấp huyện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên hiện nay
Chương III: Một số biện pháp nhằm đổi mới, nâng cao chất lƣợng quản
lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại TTBDCT cấp huyện tỉnh Thái

nhau khi xây dựng chƣơng trình giáo dục. Đó là cách tiếp cận nội dung, cách
tiếp cận mục tiêu và cách tiếp cận quá trình (hay còn gọi là cách tiếp cận phát
triển). Tƣơng ứng với 3 cách tiếp cận này là các phƣơng pháp quản lý chƣơng
trình giáo dục.
* Với cách tiếp cận nội dung:
Đây là cách tiếp cận truyền thống trong xây dựng chƣơng trình đào tạo.
Cách tiếp cận này đã và đang đƣợc nhiều giáo viên và các nhà làm công tác
xây dựng chƣơng trình sử dụng. Nội dung khối lƣợng kiến thức chƣơng trình
thƣờng ngắn gọn, chắt lọc, đảm bảo nguyên lý giáo dục và mang tính thời sự;
theo khuôn mẫu định sẵn; nhƣng thƣờng là một chiều, mang tính áp đặt, giáo
viên không có cơ hội để bổ sung tài liệu hoặc thay đổi hình thức dạy học,
ngƣời học thụ động.
Quản lý chƣơng trình giáo dục theo cách tiếp cận này chủ yếu là quản
lý nội dung, khối lƣợng công việc giáo viên hoàn thành trong một quỹ thời
gian đã định trƣớc. Với phƣơng pháp quản lý này, về cơ bản ngƣời quản lý
nhìn vào khối lƣợng công việc hoàn thành để đánh giá chất lƣợng công việc;
khó có thể kích thích đƣợc sự năng động, sáng tạo của ngƣời học khi thực
hiện chƣơng trình nên hiệu quả không cao. Cách tiếp cận này hiện nay đã trở
nên lạc hậu, nhiều quốc gia cũng nhƣ các trƣờng học khác nhau trên thế giới
không còn sử dụng để xây dựng chƣơng trình giáo dục hoặc đã có những cải
tiến đáng kể.
* Với cách tiếp cận mục tiêu:
Theo cách tiếp cận này thì xuất phát điểm của việc xây dựng chƣơng
trình giáo dục phải là mục tiêu giáo dục. Mục tiêu giáo dục tạo đƣợc thể hiện
dƣới dạng mục tiêu đầu ra, thể hiện qua những hành vi của ngƣời học (theo
một khuôn mẫu nhất định).


Quản lý chƣơng trình giáo dục ở đây là quản lý sản phẩm đào tạo, quản
lý kết quả cuối cùng của một chƣơng trình đào tạo; ngƣời ta quan tâm đến

là quản lý sự phát triển con ngƣời, sự hình thành và phát triển nhân cách; chủ
thể quản lý nắm bắt đƣợc những diễn biến, quá trình phát triển của đối tƣợng
quản lý.
Khi chƣơng trình giáo dục đƣợc xây dựng theo kiểu quá trình, ngƣời
học đƣợc coi là trung tâm, ngƣời thầy trở thành ngƣời cố vấn cung cấp thông
tin, hƣớng dẫn ngƣời học tìm kiếm và thu thập thông tin, gợi mở giải quyết
vấn đề. Những nội dung và phƣơng thức giáo dục đào tạo thƣờng xuyên đạt
đƣợc nhu cầu và trình độ của ngƣời học. Ngƣời thầy đánh giá ngƣời học qua
một quá trình làm việc chứ không phải kết quả cuối cùng. Quản lý theo cách
tiếp cận này huy động đƣợc mọi nguồn lực tham gia vào quá trình quản lý,
trong đó ngƣời học phải là ngƣời chủ động, tích cực tham gia vào quá trình
dạy và học.
1.1.2- Lý luận và lý luận chính trị:
Lý luận là hệ thống những tri thức đã đƣợc khái quát, tạo ra một quan
niệm hoàn chỉnh về các quy luật và về mối liên hệ cơ bản của hiện thực. Lý
luận là sự phản ánh và tái hiện hiện thực khách quan. Mọi Lý luận đều quy
định bởi hoàn cảnh lịch sử, đƣợc hình thành từ điều kiện cụ thể của lịch sử
sản xuất, kỹ thuật và thực nghiệm. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Lý luận là sự tổng
kết những kinh nghiệm của loài ngƣời, là tổng hợp những tri thức về tự nhiên
và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử”[42, tr.487].
Theo nghĩa rộng, Lý luận là một dạng hoạt động của con ngƣời nhằm
thu nhận tri thức về hiện thực tự nhiên, xã hội và cùng với thực tiễn tạo thành
hoạt động tổng thể của xã hội. Thuật ngữ Lý luận đồng nghĩa với các hình
thức có tổ chức cao và phát triển nhất của ý thức xã hội. Với tƣ cách là sản
phẩm cao nhất của tƣ duy có tổ chức, Lý luận biểu hiện quan hệ gián tiếp của


con ngƣời đối với hiện thực và là điều kiện cho sự cải biến thực sự có ý thức
hiện thực.
Theo nghĩa hẹp, Lý luận là một dạng tri thức khoa học đáng tin cậy về

Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế.
Khi tiếp cận Chính trị với tƣ cách hình thức hoạt động nhằm duy trì
quyền lực chính trị có thể thấy: Chính trị là những hoạt động tổ chức, điều
hành, quan hệ của bộ máy đảng, nhà nƣớc. Vì vậy, Chính trị có thể hiểu là
những hoạt động của một số cá nhân, một giai cấp, một chính đảng, một tập
đoàn xã hội nhằm giành hoặc duy trì quyền điều hành bộ máy nhà nƣớc,
giành quyền lực chính trị.
Nhƣ vậy, có thể thấy Chính trị là vấn đề đa dạng, phức tạp, nhiều
mối quan hệ, nhiều lĩnh vực nghiên cứu xem xét và sử dụng theo mục đích,
yêu cầu riêng của từng môn khoa học. Song, điều quan trọng của tất cả các vấn
đề liên quan đến Chính trị, thực hiện đƣợc mục đích của chính trị, tức là
giành đƣợc quyền lực chính trị của giai cấp này hoặc giai cấp khác đối với toàn
xã hội.
Từ đó, có thể hiểu Chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp, các cộng
đồng xã hội trong vấn đề chính quyền nhà nƣớc; là sự tham gia của nhân dân
vào các công việc của nhà nƣớc; là tổng hợp những phƣơng thức, phƣơng
pháp, những hoạt động thực tiễn của các giai cấp, các đảng phái để giành, giữ
và điều khiển hoạt động của nhà nƣớc nhằm bảo vệ lợi ích của giai cấp mình.
Qua thực tiễn của cách mạng Việt Nam, trong phạm vi đề tài này,
chúng ta tiếp cận đến Chính trị với tƣ cách là những hoạt động của Đảng
Cộng sản Việt Nam - đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội
tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam nhằm giác ngộ,
nâng cao nhận thức cho quần chúng nhân dân. Trong đó, cán bộ, đảng viên cơ
sở là lực lƣợng nòng cốt để lãnh đạo, tổ chức quần chúng nhân dân thực hiện
mục đích của Đảng là xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa.


Đảng Cộng sản đặc biệt quan tâm tới vấn đề LLCT. Chỉ dựa trên nền
tảng lý luận Mác - Lênin, Đảng mới có thể nhận thức sâu sắc đƣợc những quy

chƣơng trình giáo dục LLCT cần có một thiết chế tổ chức với những hình
thức và phƣơng pháp tiên tiến, phù hợp với những đặc trƣng riêng của nó.
Nghĩa là khi tiến hành thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT đòi hỏi phải
tuân theo những nguyên tắc cơ bản của lý luận dạy học và phƣơng pháp dạy
học tiên tiến nhƣ: Hệ thống chƣơng trình, hệ thống tổ chức chỉ đạo và thực
hiện, giáo trình, sách giáo khoa, đội ngũ cán bộ giảng dạy (giảng viên), cơ sở
vật chất (trƣờng, lớp, phấn, bảng,... và các phƣơng tiện kỹ thuật khác để phục
vụ cho quá trình dạy và học).
Trong hệ thống đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, đảng viên của Đảng Cộng
sản Việt Nam, chƣơng trình giáo dục LLCT có nhiều cấp độ khác nhau nhƣ:
Cử nhân, cao cấp, trung cấp, sơ cấp, bồi dƣỡng ngắn hạn,... Ngoài ra còn có
các chƣơng trình giáo dục lý luận chuyên đề; chƣơng trình học tập, quán triệt
các nghị quyết Đại hội Đảng, nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ƣơng và
Bộ Chính trị, Ban Bí thƣ; kế hoạch tự học theo hƣớng dẫn của cơ quan
phụ trách;…
Quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT bao gồm các khâu: Từ
phân cấp lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện; xây dựng lịch trình thực hiện;
lựa chọn phƣơng pháp thực hiện đến tổ chức thực hiện, kiểm tra, đánh giá kết
quả học tập của học viên. Trong phạm vi Luận văn này, tác giả xin phép đƣợc
tập trung nghiên cứu về quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại các
TTBDCT cấp huyện tỉnh Thái Nguyên.
* Sự ra đời của TTBDCT cấp huyện:
Vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX, chủ nghĩa
xã hội ở Liên Xô và các nƣớc Đông Âu đi từ khủng hoảng đến sụp đổ, phong
trào cách mạng thế giới lâm vào thoái trào đã ảnh hƣởng rất lớn đến Việt


Nam. Từ đó gây nên những khó khăn không nhỏ trong công tác giáo dục
LLCT, trƣớc hết là những vấn đề cơ bản nhƣ: Khẳng định giá trị bền vững
của Học thuyết Mác - Lênin, định hƣớng xây dựng chủ nghĩa xã hội, vai trò

Nhƣ vậy, sau nhiều năm lúng túng, khó khăn, chúng ta đã lập lại đƣợc
một tổ chức bồi dƣỡng LLCT trên địa bàn cấp huyện thống nhất trong cả nƣớc
vốn đã bỏ trống nhiều năm. Đây là công cụ sắc bén, quan trọng của cấp ủy để
bồi dƣỡng LLCT thƣờng xuyên cho nhiều đối tƣợng đảng viên, quần chúng ở
cơ sở, đáp ứng yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị từ cơ sở; nâng cao giác ngộ
LLCT cho đảng viên và quần chúng; thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính
trị ở cơ sở, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới của đất nƣớc.
Việc ra đời TTBDCT cấp huyện ở thời điểm đó là kết quả sau nhiều
năm tìm tòi, bổ xung và kế thừa các loại hình đã có từ trƣớc, đồng thời có tính
đến đặc điểm của đất nƣớc trong giai đoạn mới. Quyết định 100-QĐ/TW ra
đời đã đáp ứng đƣợc yêu cầu thực tế ở cơ sở, đƣợc các địa phƣơng rất hoan
nghênh và tích cực thực hiện. Thực tiễn cũng cho thấy Quyết định này của
Ban Bí thƣ vừa đúng, vừa trúng và đã đi nhanh vào cuộc sống, đóng góp to
lớn vào sự phát triển của từng địa phƣơng, cơ sở cũng nhƣ sự phát triển chung
của đất nƣớc trong suốt thời gian qua.
* Nội dung chương trình giáo dục LLCT tại các trung tâm:
Chƣơng trình giáo dục LLCT tại các TTBDCT do Ban Tuyên giáo
Trung ƣơng (trƣớc đây là Ban Tƣ tƣởng - Văn hóa Trung ƣơng) biên soạn,
phát hành và hƣớng dẫn thực hiện. Các trung tâm triển khai thực hiện dƣới sự
lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Ban Tuyên giáo huyện ủy, cấp ủy cấp huyện.
Có thể hiểu tóm tắt hệ thống quản lý thực hiện nội dung chƣơng trình
giáo dục LLCT tại TTBDCT cấp huyện theo sơ đồ sau:


Hiện nay, TTBDCT cấp huyện đang thực hiện các chƣơng trình giáo
dục LLCT cụ thể do Ban Tuyên giáo Trung ƣơng ban hành nhƣ:
- Chƣơng trình học tập các nghị quyết, chỉ thị của Đảng; thời sự, chính
sách;
- Chƣơng trình học tập chính trị cho học viên lớp bồi dƣỡng kết nạp
Đảng;

lý thực hiện chƣơng trình giáo dục LLCT tại các TTBDCT cấp huyện là sự
tác động của chủ thể quản lý (những tập thể và cá nhân đƣợc giao nhiệm vụ)
lên mọi thành viên ở cơ sở, trƣớc hết là cán bộ, đảng viên và đội ngũ cán bộ
trong hệ thống chính trị của cơ sở ngoài diện đào tạo, bồi dƣỡng do hệ thống
trƣờng Chính trị tỉnh, thành phố phụ trách, các thành viên của các đoàn thể
nhân dân ở cơ sở nhằm nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị, tạo ra sự
nhất trí cao đối với chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng từ cơ sở, đáp ứng yêu cầu
của giai đoạn cách mạng mới.
1.2- Ý nghiã của việc quản lý thực hiện chƣơng trình giáo dục
LLCT tại các TTBDCT cấp huyện
Giáo dục LLCT có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng
Đảng, trong sự nghiệp cách mạng của đất nƣớc.
Các Mác đã chỉ rõ: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay
thế đƣợc sự phê phán của vũ khí, lực lƣợng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ


bằng lực lƣợng vật chất; nhƣng lý luận cũng sẽ trở thành lực lƣợng vật chất,
một khi nó thâm nhập vào quần chúng”[19, tr.580].
Phát triển quan điểm của Mác và Ănghen về vai trò của lý luận cách
mạng, V. I. Lênin khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không
thể có phong trào cách mạng”... “Chỉ đảng nào đƣợc một lý luận tiên phong
hƣớng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong”[58,
tr.30,32]. Đồng thời Lênin cũng đã nêu ra một cách cụ thể, sinh động những
biện pháp tổ chức để tiến hành công tác tƣ tƣởng, lý luận phải phù hợp với tình
hình kinh tế - xã hội của đất nƣớc, thậm chí của từng ngành, địa phƣơng, từng
dân tộc, phù hợp với từng đối tƣợng khác nhau về lứa tuổi, giới tính, nghề
nghiệp,... Ngoài ra, muốn xây dựng một chính đảng cách mạng của giai cấp
công nhân cũng đòi hỏi phải thƣờng xuyên củng cố, bổ xung, phát triển lý luận
cách mạng của đảng cầm quyền trên nền tảng của chủ nghĩa Mác - Lênin, làm
cho các quan điểm, tƣ tƣởng đó thấm sâu vào nhận thức của cán bộ, đảng viên