B GIO DC V O TO
TRNG I HC VINH

Lấ NG HUY

MộT Số GIảI PHáP NÂNG CAO CHấT LƯợNG
ĐộI NGũ GIáO VIÊN TRUNG HọC CƠ Sở
HUYệN TRIệU SƠN, TỉNH THANH HóA
Chuyờn ngnh: Qun lý Giỏo dc
Mó s : 60.14.01.14

LUN VN THC S KHOA HC GIO DC

Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS. NGUYN NGC HI


ii

NGHỆ AN – NĂM 2015


i

LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu đề tài, tôi đã nhận được sự giúp
đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy cô giáo trường Đại học Vinh đã giúp
đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu để hoàn thành luận văn
này. Với tình cảm chân thành tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với Ban giám
hiệu, phòng sau đại học, phòng Quản lí khoa học - Trường Đại học Vinh,
các cán bộ và giảng viên đã tham gia quản lí, giảng dạy và giúp đỡ tôi
trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Đặc biệt, tôi xin tỏ lòng biết ơn

1.4. Một số vấn đề về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học
cơ sở................................................................................................................16
1.5. Quan điểm của Đảng, nhà nước về nâng cao chất lượng đội ngũ GV
THCS ..............................................................................................................20
Kết luận chương 1...........................................................................................22
Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT
LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TRIỆU
SƠN, TỈNH THANH HÓA ..........................................................................23
2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và giáo dục huyện Triệu
Sơn, tỉnh Thanh hoá.........................................................................................23
2.2. Thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở huyện Triệu
Sơn, tỉnh Thanh Hoá........................................................................................36
2.3. Thực trạng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở của
huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá................. ................................................ .49
2.4. Nguyên nhân của thực trạng ...................................................................50
Kết luận chương 2...........................................................................................55


iii

Chương 3:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI

NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TRIỆU SƠN, TỈNH
THANH HOÁ................................................................................................56
3.1. Các nguyên tắc đề xuất các giải pháp ......................................................56
3.2. Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở
huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá...................................................................57
3.3. Mối quan hệ giữa các giải pháp .....................................................................81

Cán bộ quản lý giáo dục
Cao Đẳng
Công nghiệp hoá- hiện đại hoá
Giáo dục và đào tạo
Cơ sở vật chất
Giao dục thường xuyên
Đội ngũ giáo viên
Giải pháp
Giáo viên
Giáo viên Trung học cơ sở
Huyện ủy - Hội đồng nhân dân
Mầm non
Nhân viên
Phương pháp dạy học
Tiểu học
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
Sách giáo khoa
Xã hội hóa


v

DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang
Bảng 1. Vị trí của giáo dục THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân....................28
Bảng 2. Mạng lưới các trường trên địa bàn huyện Triệu Sơn...................................31
Bảng 3. Chất lượng giáo dục học sinh THCS huyện Triệu Sơn (tại thời điểm
tháng 5/2015)...............................................................................................................32
Bảng 4. Tổng hợp cơ sở vật chất trường học ............................................................33

giáo dục, giáo dục suốt đời và phổ cập công nghệ thông tin, hiện đại hóa giáo
dục, học tập thường xuyên và học tập suốt đời.
Có 5 điều kiện cơ bản để phát triển giáo dục:
+ Môi trường kinh tế của giáo dục
+ Chính sách và công cụ thể chế hóa giáo dục
+ Cơ sở vật chất kỹ thuật và tài chính dành cho giáo dục
+ Đội ngũ giáo viên và người học
+ Nghiên cứu lý luận và thông tin giáo dục.
Trong 5 điều kiện cơ bản thì đội ngũ giáo viên là điều kiện cơ bản nhất
quyết định sự phát triển của giáo dục. Vì vậy nhiều nước khi đi vào cải cách


4

giáo dục, phát triển giáo dục thường bắt đầu bằng phát triển đội ngũ giáo
viên.
Để tiếp tục phát triển giáo dục tỉnh Thanh Hóa nói chung và giáo dục
huyện Triệu Sơn nói riêng, việc tìm ra một số giải pháp nâng cao chất lượng
đội ngũ giáo viên THCS trong giai đoạn hiện nay là một việc rất quan trọng
và cần thiết. Với những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài "Một số giải
pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học cơ sở huyện
Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa".
2. Mục đích nghiên cứu
Từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất một số giải pháp nâng cao
chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở ở huyện Triệu Sơn, tỉnh
Thanh Hoá
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung học cơ sở
trong giai đoạn hiện nay

7.1. Về mặt lý luận
Hoàn thiện cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên trường Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay
7.2. Về mặt thực tiễn
- Đánh giá thực trạng chất lượng giáo viên Trung học cơ sở ở huyện
Triệu Sơn
- Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ
giáo viên trường Trung học cơ sở ở huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận văn
gồm có 3 chương:


6

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên trường Trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay
Chương 2: Cơ sở thực tiễn của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên trường Trung học cơ sở huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá.
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
Trung học cơ sở huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hoá.


7

Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài

Như vậy, vấn đề xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên từ
lâu đã được các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước quan tâm. Các công trình
nghiên cứu của các tác giả có cùng một điểm chung đó là: Khẳng định vai trò
quan trọng của các giải pháp xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên trong
việc nâng cao chất lượng dạy học ở các cấp học, bậc học. Đây cũng là một
trong những tư tưởng, quan điểm chỉ đạo mang tính chiến lược về phát triển
giáo dục của Đảng ta.
Ở tỉnh Thanh Hóa ngoài những văn bản như đề án, phương
án,quyết định, kế hoạch,…Chỉ đạo của Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân
dân tỉnh, của Sở Giáo dục và Đào tạo về nâng cao chất lượng đội
ngũ nhà giáo nói chung, thì huyện Triệu Sơn chưa có công trình
nghiên cứu một cách cụ thể các giải pháp riêng cho việc nâng
cao đội ngũ giáo viên các trường THCS công lập. Vì vậy, đây là
vấn đề được tác giả tập trung nghiên cứu trong luận văn này.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Đội ngũ và đội ngũ giáo viên
1.2.1.1. Đội ngũ


10

Đội ngũ là tập hợp của nhiều người có cùng chức năng hoặc nghề nghiệp
tạo thành một lực lượng. Khái niệm đội ngũ được sử dụng phổ biến trong lĩnh
vực tổ chức thuộc nhiều hoạt động khác nhau như: Đội ngũ cán bộ, công
chức, viên chức; đội ngũ tri thức; đội ngũ y, Bác sĩ,... Trong lĩnh vực GD &
ĐT, thuật ngữ đội ngũ được sử dụng để chỉ những tập hợp người được phân
biệt với nhau về chức năng trong hệ thống GD & ĐT như: Đội ngũ CBQL
trường học; đội ngũ giáo viên, giảng viên các nhà trường.
1.2.1.2. Đội ngũ giáo viên
Theo từ điển giáo dục học định nghĩa " Đội ngũ giáo viên là tập hợp

nước.

GD THCN
GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
GIÁO DỤC
MẦM NON

TH

THCS

THPT

GIÁO DỤC
ĐẠI HỌC
ĐẠI HỌC

DẠY NGHỀ

Sơ đồ 1. Vị trí của giáo dục THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Như vậy trường THCS là cơ sở giáo dục của bậc trung học, bậc học nối tiếp
bậc tiểu học của hệ thống giáo dục quốc dân nhằm hoàn chỉnh học vấn phổ thông.
1.3.1.2 Vai trò của giáo viên Trung học cơ sở
Trong nhà trường giáo viên là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục; là
người trực tiếp tổ chức quá trình dạy học trên lớp và quá trình giáo dục theo nội
dung chương trình của Bộ GD & ĐT với phương pháp sư phạm nhằm đạt mục tiêu
giáo dục của cấp học, của nhà trường. Về vai trò của người thầy giáo, Bác Hồ


13

14

* Cụ thể hơn, Điều lệ trường trung học quy định nhiệm vụ của giáo viên bộ
môn THCS như sau:
- Giảng dạy và giáo dục theo đúng chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học;
soạn bài, chuẩn bị thí nghiệm; kiểm tra, đánh giá theo quy định; vào sổ điểm, ghi
học bạ đầy đủ; lên lớp đúng giờ; không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ buổi dạy; quản lí học
sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động
của tổ chuyên môn;
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục ở địa phương;
- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ
để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục.
- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật và điều lệ nhà
trường; thực hiện quyết định của hiệu trưởng; chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và
của các cấp quản lí giáo dục.
- Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học
sinh; thương yêu, tôn trọng học sinh; đối xử công bằng với học sinh; bảo vệ các
quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ các bạn đồng nghiệp.
- Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, các giáo viên khác, gia đình học sinh,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong các hoạt động giảng dạy và giáo
dục học sinh.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
Giáo viên chủ nhiệm lớp, ngoài các quy định trên, còn có thêm những nhiệm
vụ như: tìm hiểu nắm vững học sinh trong lớp về mọi mặt để có biện pháp tổ chức
giáo dục đúng đối tượng, nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của cả lớp; phối hợp với giáo
viên bộ môn, phụ huynh học sinh, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đội TNTP Hồ Chí
Minh và các tổ chức đoàn thể ở địa phương; nhận xét đánh giá xếp loại học sinh
cuối kì, cuối năm học, đề nghị khen thưởng kỷ luật học sinh; báo cáo định kì, đột
xuất với hiệu trưởng. GV Tổng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh được bồi dưỡng




16

đặc biệt các trường sư phạm không nâng cao được quy mô tuyển sinh. Quy
hoạch giáo viên phổ thông tại các trường hiện nay còn bất cập vì quy hoạch
này không gắn liền với các yêu cầu của tiến bộ sư phạm, điều chủ yếu là việc
soạn thảo quy hoạch thiếu tầm nhìn bao quát: giáo dục trong mối quan hệ với
cả chính trị, kinh tế xã hội.
* Thách thức về chất lượng:
Chất lượng đào tạo giáo viên từ trường sư phạm rõ ràng chưa đáp ứng
được yêu cầu ngày càng cao của trường phổ thông. Giữa phổ thông - sư phạm
chưa có sự gắn kết chặt chẽ. Thường thì sư phạm đi sau một bước so với phổ
thông về các xu hướng đổi mới PPDH.
* Thách thức về cơ cấu:
Có giai đoạn do nhận thức cản trở về kinh tế hoặc lao động, người ta
quan niệm “Ngành giáo dục” thích hợp với nữ, cho nên đa số vào ngành là
nữ, tuyển sinh vào trường sư phạm đa số là nữ. Nhiều HS suốt từ lớp 1 đến
lớp 12 GV chủ nhiệm đều là “cô”. Tác động đến “ nhân cách” HS chưa tạo ra
hiệu ứng tích cực. Sự không cân bằng về giới đã làm cho chất lượng giáo dục
tổng thể chưa thật hài hòa.
1.4. Một số vấn đề về nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung
học cơ sở
1.4.1. Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung
học cơ sở
Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THCS là việc làm rất cần thiết,
nhằm đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện của
ngành giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy chúng ta phải luôn bồi dưỡng
đội ngũ giáo viên THCS về đổi mới phương pháp, nâng cao kỹ năng nghề
nghiệp, đổi mới cả về nội dung và hình thức, tăng cường bồi dưỡng theo cụm

- Làm căn cứ để xây dựng chính sách, chế độ đãi ngộ GV THCS.
1.4.2.2. Các yêu cầu đối với giáo viên THCS trong giai đoạn hiện nay


18

Để thực hiện tốt các chức năng nói trên, người GV trung học cần có những
yêu cầu về phẩm chất, trình độ, năng lực sau đây:
- Phải là người yêu nước, yêu CNXH, đạo đức lối sống lành mạnh, trong
sáng, giản dị, tin tưởng tuyệt đối vào chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách,
pháp luật của Nhà nước.
- Phải có hiểu biết rộng, nắm chắc những vấn đề của giáo dục trung học: về
tri thức khoa học, người GV phải nắm vững và có hiểu biết sâu sắc nội dung,
chương trình, sách giáo khoa của môn học mà mình đảm nhận, từ đó mới sáng tạo
trong phương pháp truyền thụ tri thức cho HS.
- Phải có hiểu biết và vận dụng có kết quả tri thức sư phạm học: hiểu HS,
giao tiếp được với HS, tác động thích hợp đến từng HS.
- Ngôn ngữ của GV phải chính xác, chữ viết đẹp rõ ràng
- Phải có lòng yêu nghề.
- Không có khiếm khuyết về ngoại hình.
1.4.2.3. Nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên Trung học cơ
sở
Ngày nay trước yêu cầu của CNH- HĐH đất nước người giáo viên luôn
trau dồi kiến thức, cập nhật thông tin, bổ sung nghiệp vụ sư phạm, tư tưởng
đạo đức để hoàn thiện bản thân
* Năng lực chuyên môn của người giáo viên được thể hiện cụ thể như
sau:
+ Phải xác định được đúng, đủ mục tiêu của bài dạy
+ Phải nắm rõ chương trình, sách giáo khoa của Bộ GD&ĐT quy định
+ Truyền thụ rõ ràng, chính xác, có hệ thống kiến thức cơ bản của bài dạy