ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ

---   --VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TRONG SẠCH, VỮNG MẠNH
TRONG CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG
Ở HUYỆN MINH HOÁ, TỈNH QUẢNG BÌNH HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Giáo viên hướng dẫn:
Th.S. Hoàng Ngọc Vĩnh

Sinh viên thực hiện:
Đinh Thị Hà Lan

HUẾ, 05/2010

1


Để hoàn thành khóa luận Tốt nghiệp, em xin bày tỏ lòng cảm ơn
sâu sắc đối với các thầy, cô trong khoa Giáo dục Chính trị, bạn bè và
người thân đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em giải quyết những khó
khăn, vướng mắc trong thời gian nghiên cứu. Đặc biệt là thầy Thạc sỹ
Hoàng Ngọc Vĩnh (ĐHKH Huế), giáo viên hướng dẫn.
Em xin chân thành cảm ơn Huyện ủy Minh Hóa tỉnh Quảng Bình,
Thư viện trường Đại học Sư phạm Huế; Trung tâm Học liệu Đại học
Huế đã tạo điều kiện cho em hoàn thành Khóa luận Tốt nghiệp này.

chậm phát triển - mà còn có ý nghĩa thực tiễn to lớn, nhằm vận dụng sáng
tạo tư tưởng của Người làm cho Đảng thực sự trong sạch vững mạnh xứng
đáng là lực lượng chính trị lãnh đạo toàn xã hội, thực hiện những nhiệm vụ
mà cách mạng nước ta đã đặt ra hiện nay.
Huyện Minh Hoá, tỉnh Quảng Bình là một huyện miền núi rẻo cao.
Trong bối cảnh quốc tế cũng như trong nước hết sức phức tạp và công cuộc
đổi mới đất nước hiện nay, công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng ở nơi đây
cũng được nâng lên một bước. Đảng phải thường xuyên tự đối mới, tự

3


chỉnh đốn, thường xuyên chăm lo công tác chính trị, tư tưởng, đảm bảo sự
thống nhất trong Đảng về nhận thức và hành động.
Do đó, việc nghiên cứu Đảng phải thường xuyên chăm lo, xây dựng
và chỉnh đốn đảng trong tư tưởng Hồ Chí Minh lại có ý nghĩa vô cùng quan
trọng. Và việc chỉnh đốn, xây dựng Đảng ở Minh Hóa có tầm quan trọng
đặc biệt, là vấn đề then chốt trong công cuộc đổi mới của huyện.
Chính vì vậy tôi chọn đề tài “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây
dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch, vững mạnh trong công tác xây
dựng đảng ở Minh Hoá, Quảng Bình hiện nay” làm đề tài khóa luận tốt
nghiệp của mình.
II. Mục đích nghiên cứu
Đề tài làm sáng tỏ sự vận dụng những quan điểm của Hồ Chí Minh
về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong sạch vững mạnh trong công
tác xây dựng đảng ở Minh Hoá, Quảng Bình hiện nay.
III. Nhiệm vụ nghiên cứu
Làm rõ những quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng
sản Việt Nam trong sạch vững mạnh.
Làm rõ thực trạng về công tác xây dựng Đảng và phương hướng xây

Bình hiện nay.
Về mặt thực tiễn:
Khóa luận hoàn thành là nguồn tài liệu để các bạn sinh viên, các
đọcc giả nghiên cứu tham khảo nhằm phục vụ mục đích học tập, nghiên
cứu của bản thân về Đảng Cộng sản Việt Nam.
B NỘI DUNG
Chương 1: Cở sở lý luận và quá trình hình thành
tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng
1. Cơ sở lý luận
1.1

Những khái niệm cơ bản

1.1.1 Tư tưởng là gì?
Tư tưởng là quan điểm, ý nghĩ chung của con người đối với thế giới,
tự nhiên và xã hội[27; 17, 57]
Tư tưởng là hình thức phản ánh thế giới bên ngoài trong đó bao hàm
sự ý thức về mục đích và triển vọng của việc tiếp tục nhận thức và cải tạo
thế giới bên ngoài, là kết quả khái quát hoá kinh nghiệm và sự phát triển tri
thức trước đó và được dùng làm nguyên tắc để giải thích các hiện
tượng[25; 704]

5


Theo nghĩa thông thường tư tưởng là ý nghĩ, là sự suy nghĩ, là quá
trình tư duy. Trong cụm từ tư tưởng Hồ Chí Minh, thuật ngữ tư tưởng Hồ
Chí Minh có ý nghĩa ở tầm khái quát triết học. Khái niệm tư tưởng ở đây
được hiểu là hệ thống quan điểm, quan niệm, luận điểm xây dựng trên nền
tảng thế giới quan Mác-Lênin.

Như vậy khái niệm tư tưởng Hồ Chí Minh đã nói lên nguồn gốc ra
đời, nội dung, giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh đối với dân tộc Việt Nam
và nhân loại. Nhưng đây chỉ là khái niệm bước đầu do đó để đi đến một
khái niệm đầy đủ, toàn diện về tư tưởng Hồ Chí Minh cần có thêm thời
gian, có thêm sự đóng góp công sức và trí tuệ của nhiều người, nhiều giới,
nhiều ngành khoa học ở trong và ngoài nước.
1.1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam
trong sạch vững mạnh.
Tư tưỏng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam trong
sạch vững mạnh chiếm một vị trí đặc biệt trong toàn bộ di sản của Người.
Người liên tục đề cập vấn đề xây dựng, chỉnh đốn đảng và hình thành một
hệ thống các luận điểm mang tính nhất quán.
Hồ Chí Minh bàn về xây dựng Đảng không phải là khi trong Đảng
có gì đột biến hay trong Đảng “có vấn đề nổi cộm” mới cần đến một giải
pháp tình thế. Với Người xây dựng Đảng là một nhiệm vụ tất yếu, thường
xuyên của Đảng hoàn thành vai trò chiến sĩ tiên phong trước giai cấp, dân
tộc và nhân dân. Xây dựng Đảng được Hồ Chí Minh đặt ra như một nhiệm
vụ vừa cấp bách vừa lâu dài. Khi cách mạng gặp khó khăn xây dựng Đảng
để cán bộ, đảng viên củng cố lập trường quan điểm bình tĩnh, sáng suốt,
không tỏ ra bị động, lúng túng, bi quan.
Trong quan điểm Hồ Chí Minh, xây dựng, chỉnh đốn Đảng gắn liền
với sự tồn tại của Đảng. Còn Đảng còn hoạt động, còn cần tổ chức xây
dựng và chỉnh đốn Đảng.
Tính tất yếu khách quan của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng
được Hồ Chí Minh lý giải hết sức thuyết phục theo các căn cứ sau đây:

7


Xây dựng chỉnh đốn Đảng bị chế định bởi quá trình phát triển liên


không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực trước những yêu cầu, đòi hỏi
ngày càng cao, càng phức tạp nhiệm vụ cách mạng. Đối mới chỉnh đốn
Đảng sẽ làm cho toàn Đảng trở thành một khối thống nhất về nhận thức và
tư tưởng, làm cơ sở cho sự thống nhất về hành động, đủ sức lái con thuyền
cách mạng Việt Nam tiến về phía trước, vượt qua những khúc quanh đầy
thử thách.
1.2. Quá trình hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng
Đảng cộng sản Việt nam
1. 2.1 Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản
Việt Nam
1.2.1.1. Cuộc đời, sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chủ tịch Hồ Chí Minh sinh năm 1890 tại Kim Liên, Nam Đàn, Nghệ
An, trong một gia đình nhà Nho có truyền thống yêu nước. Băn khoăn
trước những thất bại của các sỹ phu yêu nước chống Pháp, Người muốn
học hỏi, tìm hiểu con đường đấu tranh của các cuộc cách mạng ở Châu Âu,
muốn đi xem họ đã làm gì để giúp đồng bào thoát khỏi cảnh nô lệ. Từ ý chí
đó thôi thúc Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước vào năm 1911.
Người đã qua nhiều quốc gia trên thế giới, sống và hoạt động với
những người dân bị áp bức, Người đã khảo sát tìm hiểu các cuộc cách
mạng Pháp, cách mạng Mỹ, tham gia Đảng xã hội Pháp, học tập và tìm
hiểu Cách mạng Tháng Mười với chủ nghĩa Lênin. Đến tháng 7 năm 1920
Người đã tìm ra con đường giải phóng cách mạng Việt Nam, đưa cách
mạng Việt Nam đi theo con đường cách mạng vô sản.
Sau đó Người tích cực hoạt động trong Đảng xã hội Pháp, tham gia
thành lập các tổ chức để tuyên truyền chủ nghĩa Mác-Lênin về Việt Nam.
Trong thời gian này Người đã nghiên cứu lí luận và thực tiễn, truyền bá tư
tưởng giải phóng dân tộc và vận động quần chúng đấu tranh xây dựng tổ
chức cách mạng chuẩn bị cho việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.


hợp giữa chủ nghĩa xã hội khoa học và phong trào công nhân. Hai ông đã

10


nói giai cấp vô sản chỉ có thể hành động với tư cách là một giai cấp khi nó
được tổ chức thành một chính đảng riêng biệt, đủ mạnh và để có thể dành
được thắng lợi nó phải thành lập một đảng đặc biệt khác với tất cả các đảng
khác và đối lập với các đảng khác và tự coi mình là Đảng của giai cấp.
Đảng là tổ chức của những người ủng hộ chủ nghĩa xã hội khoa học
chống lại những người xã hội chủ nghĩa tiểu tư sản và không tưởng. Theo
các ông đảng phải là những người liên minh chiến đấu cùng lí tưởng được
củng cố bằng sự thống nhất về tổ chức. Những người cộng sản hoàn toàn
không có lợi ích nào tách khỏi toàn thể giai cấp vô sản. Đảng phải là một tổ
chức chiến đấu của cách mạng, nhằm mục tiêu lật đổ sự thống trị của giai
cấp tư sản thiết lập chuyên chính vô sản.
C.Mác, Ph.Ăngghen đã nêu lên một số vấn đề xây dựng Đảng về
chính trị, tư tưởng và tổ chức.
Theo Lênin Đảng mácxít là một bộ phận của giai cấp công nhân, là
đội ngũ tiên phong giác ngộ nhất của giai cấp công nhân, là đội ngũ có tổ
chức của giai cấp công nhân, có kỷ luật, bắt buộc tất cả các đảng viên tuân
theo, là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân. Đảng là sự hiện thân của
sự liên hệ giữa đội tiền phong của giai cấp công nhân với hàng triệu quần
chúng. Đảng được tổ chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ, có một điều
lệ duy nhất, một kỷ luật duy nhất mà tất cả mọi đảng viên và lãnh tụ đều
phải thi hành.
Như vậy C.Mác, Ph.Ăngghen và Lênin đã nêu lên những quan điểm
cơ bản về một chính Đảng vô sản của giai cấp công nhân. Đây chính là cơ
sở lí luận để Hồ Chí Minh kế thừa và phát triển Đảng Cộng sản Việt Nam.
1.2.1.3. Cơ sở thực tiễn

1.2.2. Vai trò của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp giải
phóng dân tộc
Sức mạnh to lớn của nhân dân chỉ phát huy khi được tập hợp, đoàn
kết và được lãnh đạo bởi một tổ chức chính trị là Đảng Cộng sản Việt Nam.

12


Hồ Chí Minh khẳng định: “lực lượng của giai cấp công nhân và nhân dân
lao động là rất to lớn, là vô cùng vô tận. Nhưng lực lượng ấy cần có Đảng
lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi”[20; 290]. Giai cấp mà không có Đảng
lãnh đạo thì không làm được cách mạng.
Từ những năm 20 của thế kỷ XX Hồ Chí Minh đã đặt ra câu hỏi:
“Cách mạng trước hết phải có cái gì? Và Người khẳng định “trước hết
phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng,
ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi. Đảng
có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững
thuyền mới chạy”[15; 267-268]. Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa
làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, phải theo chủ nghĩa ấy, chủ nghĩa
Mác- Lênin vì đây là chủ nghĩa khoa học nhất, cách mạng nhất.
“Cách mạng là cuộc đấu tranh rất gian khổ. Lực lượng kẻ địch rất
mạnh. Muốn thắng lợi thì quần chúng phải tổ chức rất chặt chẽ; chí khí
phải kiên quyết. Vì vậy phải có Đảng để tổ chức và giáo dục nhân dân
thành một đội quân thật mạnh, để đánh đổ kẻ địch, tranh lấy chính quyền.
Cách mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng lãnh đạo, vì:
Dù nhân dân đã nắm chính quyền, nhưng giai cấp đấu tranh trong
nước và mưu mô đế quốc xâm lược vẫn còn.
Vì phải xây dựng kinh tế, quốc phòng, văn hoá, xã hội cho nên Đảng
vẫn phải tổ chức, lãnh đạo, giáo dục quần chúng, để đưa nhân dân lao
động đến thắng lợi hoàn toàn”[18; 228-229]

lập Đảng của giai cấp công nhân ở Việt Nam. Như vậy sự ra đời của Đảng
Cộng sản Việt Nam không những là kết quả của chủ nghĩa xã hội khoa học
kết hợp với phong trào công nhân, mà còn là sự kết hợp với phong trào yêu
nước của nhân dân ta, đây là một luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về
Đảng Cộng sản Việt Nam.

14


Ngày 3 - 2 - 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu bước
ngoặt lịch sử trong cách mạng Việt Nam chấm dứt thời kỳ khủng hoảng về
đường lối lãnh đạo. Vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nhân tố
quan trọng quyết định hàng đầu là sự lãnh đạo của Đảng đối với cách mạng
Việt Nam đã được thực tế chứng minh, không có một tổ chức chính trị nào có
thể thay thế được.
Thứ nhất, thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 và việc
thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Đây là kết quả tổng hợp của
các phong trào cách mạng liên tục diễn ra trong suốt 15 năm sau ngày
thành lập Đảng, từ cao trào Xô viết - Nghệ Tĩnh 1930-1931, cách mạng dân
tộc dân chủ 1936-1939 đến phong trào giải phóng dân tộc 1939-1945, mặc
dù cách mạng có lúc bị dìm trong máu lửa. Nhưng dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản Việt Nam nhân dân ta đã xoá bỏ chế độ thuộc địa nửa
phong kiến, mở ra một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền
với chủ nghĩa xã hội.
Thứ hai, Cuộc kháng chiến oanh liệt để giải phóng dân tộc, bảo vệ
Tổ quốc, đánh thắng chủ nghĩa thực dân cũ và mới, hoàn thành cách mạng
dân tộc dân chủ nhân dân, thực hiện thống nhất Tổ quốc đưa cả nước đi lên
chủ nghĩa xã hội, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh của nhân dân thế
giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.
Thứ ba, Đảng lãnh đạo sự nghiệp đổi mới và từng bước đưa đất nước

phong của dân tộc. Trong thời kỳ miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội,
năm 1961 Hồ Chí Minh lại khẳng định: Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng
thời cũng là Đảng của dân tộc, không thiên tư, thiên vị. Năm 1965 Hồ Chí
Minh cho rằng: Đảng ta xứng đáng là đội tiên phong là bộ tham mưu của
giai cấp vô sản, của nhân dân lao động và của cả dân tộc.
Tuy có nhiều cách thể hiện khác nhau nhưng quan điểm nhất quán về
bản chất giai cấp của Đảng là mang bản chất giai cấp công nhân. Đảng tập
hợp vào hàng ngũ của mình những người tin theo chủ nghĩa cộng sản,

16


chương trình của Đảng và quốc tế cộng sản, hăng hái tranh đấu và dám hy
sinh, phục tùng mệnh lệnh Đảng và chịu phấn đấu trong một bộ phận Đảng.
Giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất gánh vác sứ mệnh lịch sử
lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuối cùng, giai cấp đại diện cho hiện tại
và tương lai của đất nước. Giai cấp nông dân tuy chiếm đa số và có tinh
thần cách mạng rất cao nhưng do tính phân tán tư hữu của những người sản
xuất nhỏ nên không thể đóng vai trò lãnh đạo cách mạng. Chỉ có chịu sự
lãnh đạo theo đường lối của Đảng của giai cấp công nhân thì giai cấp nông
dân mới trở thành đồng minh tin cậy của giai cấp công nhân trở thành lực
lượng to lớn nhất của cách mạng, mới giành được thắng lợi trong cuộc đấu
tranh cho mình và cho toàn thể dân tộc.
Nhưng chúng ta không tách rời Đảng và giai cấp với các tầng lớp
nhân dân lao động khác, với toàn thể dân tộc. “Ngay từ khi mới thành lập
Đảng ta đã mang trong mình tính thống nhất giữa yếu tố giai cấp và yếu tố
dân tộc. Chính lập trường và lợi ích giai cấp công nhân đòi hỏi trước hết
phải giải phóng dân tộc. Đảng tìm thấy nguồn sức mạnh không chỉ ở giai
cấp công nhân mà còn ở các tầng lớp nhân dân lao động, ở cả dân tộc.
Cũng từ đó nhân dân lao động và cả dân tộc đã thừa nhận Đảng ta là người

trong Đảng ai cũng phải hiểu ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà
không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn
chỉ nam”[15; 268]. Người khẳng định chủ nghĩa ấy là chủ nghĩa MácLênin, là “mặt trời soi sáng” cho con đường cách mạng Việt Nam, là “cái
cẩm nang thần kỳ” để giải quyết công việc cho đúng đắn.
Việc tiếp nhận và vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin, Hồ Chí Minh đã
đưa ra bốn điều cần lưu ý: lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm cốt không có
nghĩa là giáo điều từng câu từng chữ của Mác của Lênin mà chỉ nên nắm
những nguyên lý, nguyên tắc, phương pháp luận Mác-Lênin, nắm vững lập
trường quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin để vận dụng vào hoàn cảnh cụ
thể của cách mạng Việt Nam.

18


Thứ nhất, Việc học tập, nghiên cứu, tuyên truyền chủ nghĩa MácLênin phải luôn luôn phù hợp với hoàn cảnh và phù hợp với từng đối
tượng.
Thứ hai, Việc vận dụng chủ nghĩa Mác-Lênin tránh giáo điều đồng
thời chống lại việc xa rời các nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin.
Thứ ba, Trong quá trình hoạt động Đảng ta phải chú ý học tập, kế
thừa những kinh nghiệm của Đảng Cộng sản khác, đồng thời Đảng ta phải
tổng kết các kinh nghiệm tốt của mình để bổ sung chủ nghĩa Mác-Lênin.
Thứ tư, Đảng ta phải tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng
của chủ nghĩa Mác-Lênin, chống giáo điều, cơ hội, xét lại chủ nghĩa
Mác-Lênin, chống lại những quan điểm sai trái xuyên tạc, phủ nhận chủ
nghĩa Mác-Lênin.
Hồ Chí Minh đã nêu lên một chuẩn mực cho mọi người cách mạng về
sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết thành công
những vấn đề mà cách mạng Việt Nam cũng như cách mạng thế giới đặt ra.
Chương 2. Nội dung xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh
trong tư tưởng Hồ Chí Minh

đội ngũ có tổ chức chặt chẽ nhất cách mạng nhất và giác
ngộ nhất cuả giai cấp công nhân
Đảng là một bộ phận của giai cấp nhưng phải phân biệt Đảng với
toàn bộ giai cấp. Theo V.I.Lênin, Đảng là đội tiên phong chính trị và là đội
ngũ có tổ chức chặt chẽ có giác ngộ nhất của giai cấp.
Vai trò tiên phong của Đảng thể hiện trược hết trên lĩnh vực lý luận.
V.I.Lênin đã chỉ rõ “chỉ Đảng nào có một lý luận tiên phong hướng dẫn thì
mới có khả năng làm tròn vai trò người chiến sĩ tiên phong”[6; 32]
Vai trò tiên phong của Đảng còn được thể hiện về mặt tổ chức và sự
hành động gương mẫu của người Đảng viên trong thực tiễn. Đảng phải
được tổ chức chặt chẽ để đảm bảo là một đội ngũ thống nhất ý chí và hành
động, có kỷ luật nghiêm minh.

20


Đảng là của giai cấp, nhưng không phải là toàn bộ giai cấp, không
được lẫn lộn giữa Đảng và giai cấp. Đảng chỉ thu hút vào đội ngũ của mình
những người giác ngộ nhất, có ý thức tổ chức và kỷ luật cao nhất trong giai
cấp công nhân và nhân dân lao động.
Tại Đại hội II của Đảng công nhân dân chủ - xã hội Nga (7- 1903)
V.I.Lênin khẳng định: “Không được lẫn lộn Đảng, tức là đội tiên phong
của giai cấp công nhân, với toàn bộ giai cấp[2; 89]
Đảng không phải là một câu lạc bộ, Đảng thể hiện vai trò tiên phong
của mình “không phải bằng lời nói suông cho công nhân thấy rằng Đảng là
một tổ chức đặc biệt, Đảng cần phải có những con người giác ngộ, sẵn sàng
hy sinh tính mạng… biết rõ con đường mà chúng ta sẽ đi, biết sẽ khó khăn
mà chúng ta sẽ gặp[42;115]. V.I.Lênin khẳng định Đảng là “Đội tiên phong
giác ngộ nhất của giai cấp vô sản”[36; 231]
2.1.3 Tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản trong xây dựng tổ

hoại sự thống nhất và làm giảm sức chiến đấu của Đảng.
Từ thực tiễn và kinh nghiệm thực hiện chuyên chính vô sản của
những năm đầu của chính quyền Xô Viết ở Nga, V.I.Lênin rút ra kết luận
rằng: “chế độ tập trung tuyệt đối và kỷ luật hết sức nghiêm minh của giai
cấp vô sản là một trong những điều kiện cơ bản để chiến thắng giai cấp tư
sản”.
2.1.4. Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổ
chức, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng
Đoàn kết thống nhất là nguồn sức mạnh của Đảng. Sự đoàn kết
thống nhất trong Đảng bắt nguồn từ bản chất của giai cáp vô sản. Đảng chỉ
thu nhận vào đội ngũ của mình những đại biểu ưu tú của giai cấp vô sản và
nhân dân lao động tự nguyện gia nhập Đảng. Đó là những người có cùng lý
tưởng, mục đích và lợi ích.
Trong nhiều tác phẩm của mình, V.I.Lênin đã lý giải một cách toàn
diện, sâu sắc tính tất yếu và tầm quan trọng đặc biệt là sự thống nhất trong

22


đội ngũ Đảng. Theo V.I.Lênin muốn đưa cách mạng đến thắng lợi Đảng
“phải có sự thống nhất ý chí hết sức chặt chẽ, tuyệt đối”[36; 245]
Để sự thống nhất trong Đảng luôn luôn được củng cố và phát triển,
Đảng cần phải thường xuyên và nghiêm chỉnh thực hiện tự phê bình và phê
bình là biện pháp quan trọng nâng cao trí tuệ, phát triển và giải quyết
những mâu thuẫn trong Đảng. Tự phê bình và phê bình đòi hỏi phải có tính
Đảng và tính nguyên tắc cao, phải đảm bảo sự đoàn kết thống nhất trong
Đảng, nâng cao được mối quan hệ chặt chẽ giữa Đảng và quần chúng. Tự
phê bình và phê bình là một nội dung thường xuyên của sinh hoạt Đảng.
2.1.5. Đảng gắn bó chặt chẽ với nhân dân, kiên quyết đấu tranh để
ngăn ngừa và khắc phục bệnh quan liêu, xa rời nhân dân

viên cầm quyền cần chú ý khắc phục.
2.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt
Nam trong sạch vững mạnh.
2.2.1. Nguyên tắc tập trung dân chủ
Đây là nguyên tắc cơ bản nhất để xây dựng Đảng thành một tổ chức
chiến đấu chặt chẽ, vừa phát huy sức mạnh của mỗi người, vừa phát huy
sức mạnh của những ai đã tự nguyện gắn bó với nhau trong một tổ chức.
Đây là nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Dân chủ và tập trung là hai mặt của một vấn đề có mối quan hệ chặt
chẽ với nhau, thống nhất với nhau trong một nguyên tắc. Dân chủ là cơ sở
của tập trung chứ không phải là dân chủ theo kiểu phân tán, tuỳ tiện, vô tổ
chức. Tập trung phải trên cơ sở dân chủ chứ không phải theo kiểu quan
liêu, độc đoán, chuyên quyền.
Đối với tập trung thì phải thống nhất về tổ chức, tư tưởng và hành
động. Bởi vậy thiểu số phải phục tùng đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên,
mọi đảng viên phải chấp hành vô điều kiện nghị quyết của Đảng. Còn “dân
chủ” là cái quý báu nhất của nhân dân, là thành quả của cách mạng. Hồ Chí
Minh viết: “chế độ ta là chế độ dân chủ, tư tưởng phải được tự do. Tự do

24


là thế nào? Đối với mọi vấn đề, mọi người tự do bày tỏ ý kiến của mình,
góp phần tìm ra chân lý. Đó là một quyền lợi mà cũng là nghĩa vụ của mọi
người. Khi mọi người đã phát biểu ý kiến, đã tìm thấy chân lý lúc đó quyền
tự do tư tưởng, hoá ra quyền tự do phục tùng chân lý”[19; 216]
Chúng ta cần phải đặc biệt chú ý tới việc thực hiện và phát huy dân
chủ nội bộ, vì dân chủ nội bộ không được thực hiện thì làm cho trong Đảng
âm u. Tình hình ấy tập trung sẽ không tạo nên được sức mạnh của Đảng,
bởi lẽ Đảng đã bị suy yếu từ bên trong, như vậy sớm muộn sẽ không còn là