Website: Email : Tel : 0918.775.368

Một số từ viết tắt
HĐBH:

Hợp đồng bảo hiểm.

HĐBHNT :

Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

DNBH:

Doanh nghiệp bảo hiểm

SPBH:

Sản phẩm bảo hiểm

BH:

Bảo hiểm

BHNT:

Bảo hiểm nhân thọ

STBH:

Số tiền bảo hiểm


Phần I: Tổng quan về BHNT và hợp đồng BHNT.
Phần II: Vấn đề huỷ bỏ HĐBHNT ở Việt Nam trong thời gian
qua.
Phần III: Một vài suy nghĩ về việc chuyển đổi HĐBHNT hỗn hợp.

2


Website: Email : Tel : 0918.775.368

Do kiến thức của em còn nhiều hạn chế trong quá trình xây dựng đề án còn
nhiều thiếu sót, em mong cá thầy cô đóng góp thêm ý kiến Đề án môn học của
em được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn.

3


Website: Email : Tel : 0918.775.368

NỘI DUNG
Chương I: Lý luận chung về BHNT và hợp đồng BHNT
I.Bảo hiểm nhân thọ
1.Khái niệm
BHNT là sự cam kết giữa người bảo hiểm và người tham gia bảo hiểm,mà
trong đó người bảo hiểm sẽ trả cho người tham gia bảo hiểm hoặc người thụ
hưởng quyền lợi bảo hiểm một số tiền nhất định khi có những sự kiện đã định
trước xảy ra (người được bảo hiểm bị chết hoặc sống đến một thời điểm nhất
định),còn người tham gia bảo hiểm phải nộp phí đầy đủ và đúng hạn.Nói cách
khác,BHNT là quá trình bảo hiểm cho các rủi ro liên quan đến sinh mạng,cuộc

đồng hưu trí đáp ứng yêu cầu của người tham gia những khoản trợ cấp đều đặn
hàng tháng,từ đó góp phần ổn định cuộc sống của họ khi già yếu….Chính vì đáp
ứng được nhiều mục đích khác nhau mà loại hình bảo hiểm này có thị trường
ngày càng rộng và được rất nhiều người quan tâm.
- Các loại hợp đồng trong bảo hiểm nhân thọ rất đa dạng và phức tạp
Tính đa dạng và phức tạp trong các hợp đồng BHNT thể hiện ngay trong
các sản phẩm của nó. Mỗi sản phẩm BHNT có nhiều loại hợp đồng khác nhau,
chẳng hạn: Mỗi sản phẩm BHNT có nhiều loại hợp đồng khác nhau,mỗi hợp
đồng lại có sự khác nhau về thời gian,STBH,phương thức đóng phí , đôi tuổi
người tham gia…..
- Phí bảo hiểm nhân thọ chịu tác động tổng hợp của nhiều nhân tố:độ tuổi
người được bảo hiểm,tuổi thọ bình quân của con người,số tiền bảo hiểm, thời
hạn tham gia,phương thức thanh toán…..
- BHNT ra đời và phát triển trong điều kiện kinh tế -xã hội nhất định.
+ Điều kiện về kinh tế như: tốc độ tăng trưởng của tổng sản phẩm quốc nội,
mức thu nhập của dân cư, tỷ lệ lạm phát của đồng tiền…..
+ Điều kiện về xã hội: dân số, tuổi thọ bình quân của người dân,trình độ
học vấn….
Ngoài điều kiện kinh tế - xã hội, thì môi trường pháp lý cũng ảnh hưởng
không nhỏ đến sự ra đời và phát triển của BHNT.

5


Website: Email : Tel : 0918.775.368

II.Hợp đồng BHNT
1.Khái niệm về hợp đồng BHNT
Hợp đồng BHNT là sự cam kết giữa hai bên ,theo đó bên nhận bảo hiểm
(công ty BHNT)có trách nhiệm và nghĩa vụ chi trả cho bên được bảo hiểm khi

+ Người được hưởng quyền lợi bảo hiểm là người được nhận STBH và các
khoản trợ cấp do công ty BH thanh toán như đã nêu rõ trong hợp đồng. Người
được hưởng quyền lợi bảo hiểm do người tham gia bảo hiểm chỉ định .Nếu việc
chỉ địn không rõ ràng,STBH sẽ được giải quyết theo luật thừa kế. Người
đượchưởng quyền lợi bảo hiểm thường là người được bảo hiểm, chỉ là người
khác khi người được bảo hiểm bị chết. Xác định rõ được người được hưởng
quyền lợi bảo hiểm là hết sức quan trọng vì tránh được những tranh chấp , khiếu
nại…
- Người tham gia bảo hiểm, người được bảo hiểm, người thụ hưởng phải có
quan hệ huyết thống,nuôi dưỡng, cấp dưỡng hoặc vợ chồng.
- Ngưòi tham gia bảo hiểm có trách nhiệm khai báo trung thực về những
rủi ro và tình trạng sức khoẻ của mình để doanh nghiệp BHNT xác định chính
xác mức phí. Truờng hợp nếu họ phát hiện ra sự thay đổi về những rủi ro và tình
trạng sức khoẻ của mình dẫn tới việc thay đổi phí phải thông báo cho doanh
nghiệp BHNT để họ điều chỉnh lại mức phí cho phù hợp.
2.Đặc điểm của hợp đồng BHNT.
- Hợp đồng BHNT rất đa dạng và do các công ty bảo hiểm thực hiện đa
dạng hoá sản phẩm để đáp ứng các nhu cầu phong phú của người tham gia. Các
quy định trong hợp đồng có nhiều điểm khác nhau ở mỗi nước.Tuy vậy, nó đều
có những điểm chung phải tuân thủ như các hợp đồng kinh tế và hợp đồng dân
sự khác như: Trách nhiệm, quyền lợi…
- Hợp đồng BHNT có thể thay đổi được tuỳ theo yêu cầu của người tham
gia bảo hiểm. Chẳng hạn: Bảo hiểm tử kỳ cố định có thể chuyển thành một hợp
đồng bảo hiểm nhân thọ trường sinh, bảo hiểm tử kỳ tái tục có thể tái tục vào
ngày kết thúc mà không cần bằng chứng nào về sức khoẻ…Tuy nhiên sự chuyển
đổi này không nhằm mục đích trục lợi bảo hiểm.
7


Website: Email : Tel : 0918.775.368

HĐBH mang tính tương thuận : với tính chất này chỉ cần hai bên

chấp thuận là đi đến ký kết. Việc đi đến ký kết hợp đồng dựa trên nguyên tắc tự
nguyện, bình đẳng trong khuôn khổ pháp luật.

8


Website: Email : Tel : 0918.775.368

-

HĐBH là hợp đồng có bồi thường ( phải trả tiền) : quyền lợi và

nghĩa vụ của hai bên tham gia hợp đồng thể hiện mối quan hệ tiền tệ rất rõ nét,
tức là người tham gia bảo hiểm phải trả tiền bằng cách nộp phí bảo hiểm mới
được đảm bảo có quyền lợi kinh tế từ doanh nghiệp bảo hiểm. Vì vậy dù hợp
đồng đã ký kết , nhưng người tham gia bảo hiểm chưa nộp phí, thì hợp đồng vẫn
chưa có hiệu lực và người tham gia chưa đòi hưởng quyền lợi của mình.
-

HĐBH là hợp đồng may rủi : trong thời hạn có hiệu lực, nếu sự kiện

bảo hiểm xảy ra, bên tham gia bảo hiểm sẽ được DNBH bồi thường hoặc chi trả.
Trái lại, nếu không xaỷ ra sự kiện bảo hiểm, mặc dù đã nộp phí bảo hiểm bên
tham gia bảo hiểm vẫn không nhận được bất cứ một khoản chi hoàn trả nào từ
phía DNBH. DNBH chấp nhận rủi ro từ phía người tham gia bảo hiểm đổi lại
DNBH nhận được phí bảo hiểm. Nhưng rủi ro này mới tồn tại ở trạng thái tương
lai, có thể xảy ra hoặc không xảy ra. Vì vậy không thể xác định được hiệu qủa
khi ký kết hợp đồng và người ta thường quan niệm HĐBH là hợp đồng may rủi.

chính là những yêu cầu , đề nghị của người tham gia bảo hiểm. Những yêu cầu,
đề nghị này được thực hiện bởi người tham gia bảo hiểm khai báo rủi ro và cung
cấp những thông tin cần thiết có liên quan cho DNBH theo một phiếu in sẵn.
+ Chấp nhận rủi ro bảo hiểm : sau khi DNBH nhận được giấy yêu cầu
được bảo hiểm, qua qúa trình xét duyệt thấy phù hợp với điều kiện bảo hiểm,
DNHBH sẽ đồng ý chấp nhận bảo hiểm và đóng dấu vào giấy yêu cầu bảo hiểm
đó. Và như vậy chứng tỏ DNBH đã chấp nhận cam kết.
+ Thoả thuận về việc nộp phí bảo hiểm : sau khi chấp nhận bảo hiểm, hai
bên còn phải thoả thuận với nhau về việc nộp phí bảo hiểm.
+ Cấp đơn bảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm : Sau khi DNBH ký
tên, đóng dấu chứng nhận vào giấy yêu cầu bảo hiểm, tức là HĐBH đã lập xong.
Dựa vào hợp đồng DNBH phải kịp thời cấp đơn cho người tham gia bảo hiểm.
Đơn bảo hiểm, giấy chứng nhận bảo hiểm là văn bản pháp lý, là bằng
chứng của việc giao kết hợp đồng, song chúng chỉ đề cập đến những thông tin
cơ bản, vắn tắt về HĐBH. Khi DNBH cấp đơn và giấy chứng nhận bảo hiểm là
bằng chứng hoàn thành toàn bộ trình tự thiết lập HĐBH.
b) Thực hiện HĐBHNT.
*Quyền và nghĩa vụ của bên tham gia bảo hiểm.
- Bên tham gia bảo hiểm có quyền:
10


Website: Email : Tel : 0918.775.368

+ Lựa chọn doanh nghiệp để mua BH.
+Yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm giải thích rõ các điều kiện, điều khoản
bảo hiểm,cấp đơn bảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm.
+ Đơn phương đình chỉ hợp đồng theo luật định nếu như DNBH cố ý cung
cấp thông tin sai sự thật để giao kết hợp đồng,không chấp nhận giảm phí nếu rủi
ro được bảo hiểm thay đổi theo hướng có lợi cho cho DNBH mà bên tham gia

quan để DNBH làm rõ nguyên nhân và mức độ tổn thất giúp hoàn tất thủ tục bồi
thường.
+ áp dụng các biện pháp đề phòng và hạn chế tổn thất để hạn chế tối đa hậu
quả của rủi ro.
* Quyền và nghĩa vụ của DNBH
- DNBH có quyền:
+ Thu phí bảo hiểm theo thoả thuận trong hợp đồng bảo hiểm.
+ Yêu cầu khách hàng cung cấp đầy đủ các thông tin có liên quan đến hợp
đồng bảo hiểm.
+ Đơn phương đình chỉ hợp đồng nếu bên tham gia cố ý cung cấp các
thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng để được bồi thường hoặc được trả
tiền bảo hiểm.Trong trường hợp phí đóng nhiều lần nhưng người tham gia bảo
hiểm đóng phí một hoặc một số lần sau đó không thể tiếp tục đóng phí thì sau
một thời gian nhất định DNBH có quyền đơn phương đình chỉ thực hiện hợp
đồng…
+ Từ chối trả tiền bảo hiểm hoặc từ chối thanh toán tiền bồi thường cho
khách hàng trong những trường hợp không thuộc phạm vi trách nhiệm bảo hiểm
hoặc trường hợp loại trừ trách nhiệm bảo hiểm theo như thoả thuận trong hợp
đồng.
+ Yêu cầu khách hàng áp dụng các biện pháp đề phòng, hạn chế tổn thất
theo quy định của pháp luật.
- DNBH có nghĩa vụ:
+ Giải thích cho khách hàng về các điều kiện,điều khoản bảo hiểm, quyền
và nghĩa vụ của họ khi mua bảo hiểm.Sự giải thích ở đây có thể bằng lời hoặc
bằng văn bản,thông thường các điều kiện, điều khoản bảo hiểm ,DNBH phải
giải thích bằng văn bản.

12




Website: Email : Tel : 0918.775.368

- HĐBH có thể bị huỷ bỏ do bên tham gia bảo hiểm trong những trường
hợp như: DNBH điều chỉnh giá phí bảo hiểm,rủi ro giảm nhưng DNBH từ chối
không giảm phí BH cho người tham gia…
- DNBH cũng có quyền đơn phương huỷ bỏ hợp đồng trong những trường
hợp khách hàng không thanh toán phí BH, khai báo rủi ro không chính xác…
- HĐBH bị huỷ bỏ do sự thoả thuận giữa hai bên trong các trường hợp:
Thay đổi chỗ ở, hoàn cảnh gia đình, nghề nghiệp,về hưu…
Trong những trường hợp đơn phương huỷ bỏ hợp đồng, bên đơn phương
phải thông báo cho bên kia biết. Nếu không thông báo mà gây thiệt hại cho phía
bên kia thì phải bồi thường.
II. Tình hình huỷ bỏ HĐBHNT hỗn hợp ở VN hiện nay.
Trong những năm gần đây,số lượng người tham gia BH nói chung và
BHNT nói riêng nhìn chung là tăng. Tuy nhiên ,số lượng HĐBHNT bị huỷ bỏ
trước thời hạn trong thời gian qua cũng nhiều. Khi người tham gia BH huỷ hợp
đồng BHNT trước thời hạn thì số tiền mà họ nhận lại được từ các công ty BHNT
hoặc DNBHNT (nếu họ đóng phí đủ từ hai năm trở lên ) thường nhỏ hơn rất
nhiều so với số phí thực mà họ đã đóng cho công ty BH. Mặc dù người tham gia
bị thiệt thòi như vậy khi huỷ bỏ HĐBH nhưng số lượng HĐBH bị huỷ bỏ vẫn ra
tăng trong những năm qua. Vậy để giảm bớt tình trạng huỷ bỏ hợp đồng thì các
biện pháp mà công ty BH(hoặc các DNBH) áp dụng trên thực tế như thế nào?
III. Các biện pháp hỗ trợ khách hàng mà doanh nghiệp BH áp dụng
nhằm hạn chế tình trạng huỷ bỏ HĐBHNT
Hỗ trợ của công ty BH đối với khách hàng khi tham gia BHNT.
Trên thực tế các công ty sử dụng các biện pháp hỗ trợ sau:
- Khi HĐ đến hạn nộp phí BH nếu khách hàng chưa nộp phí ngay,thời gian
nộp phí sẽ được tự động ra hạn thêm 60 ngày.
- Trong thời gian HĐ có hiệu lực khách hàng có thể yêu cầu giảm STBH ở

không quyết định có tham gia bảo hiểm hay không.
2. Đứng trước một hợp đồng BHNT người ta thường so sánh lãi suất của nó
với các hình thức tín dụng khác ở hiện tại và tương lai (như gửi tiết kiệm,mua cổ
phiếu, trái phiếu).Mức lãi suất của hợp đồng BHNT thường thấp hơn rất nhiều
so với hình thức tín dụng nên không có sức lôi cuốn bằng các hình thức tín dụng
khác.
3. Đối với những khách hàng thích rủi ro, mạo hiểm họ sẽ không tham gia
hoặc không thích thú lắm với loại hình bảo hiểm vì lãi suất thấp, không hấp dẫn
so vời hình thức đầu tư khác nhất là khi thị trường chứng khoán đang vô cùng
sôi động như ngày nay(đầu tư vào chứng khoán có cơ hội mang lại siêu lợi
nhuận cho người tham gia).
4. HĐBHNT có một bất tiện là không dễ rút tiền khi chưa đến ngày đáo
hạn mà vẫn đảm bảo lãi suất ở mức chấp nhận được.
Với những lý do trên mà khách hàng thường phân vân, e ngại trước việc ra
quyết định có nên mua bảo hiểm để đảm bảo an toàn và đầu tư cho tương lai
không?

II. Nội dung của phương thức chuyển đổi hợp đồng BHNT hỗn hợp.
1. Bảo hiểm nhân thọ hỗn hợp.
Thực chất của loại hình này là BH trong cả trường hợp người được BH bị
tử vong hay còn sống.Yếu tố tiết kiệm và rủi ro đan xen nhau vì thế nó được áp
dụng rộng rãi ở tất cả các nước tên thế giới.
16


Website: Email : Tel : 0918.775.368

- Đặc điểm:
+STBH được trả khi hết hạn hợo đồng hoặc người được BH bi tử vong
trong thời hạn BH.

loại hình đầu tư.
+ Giả định về chi phí.
+ Giả định về tỷ lệ huỷ bỏ hợp đồng.
+ Giả định về thời gian thanh toán.
- Phí BHNT còn đảm bảo yếu tố cạnh tranh.Yừu tố này phụ thuộc vào thị
trường hiện tại cũng như tương lai của công ty, thuế và một số vấn đề liên quan
đến hệ thống quản lý vĩ mô của Chính phủ.
2. Lý do chuyển đổi.
Ông A tham gia BHNT hỗn hợp cho chính mình thời hạn là 12 năm, phí
đóng hằng năm, đóng phí đầy đủ được 3 năm (trong thời gian này không có sự
kiện BH xảy ra với ông A).Do gặp khó khăn về mặt tài chính nên không thể tiếp
tục duy trì hợp đồng:
+ nếu huỷ bỏ hợp đồng thì ông A nhận được một số tiền (giá trị giải ước
của hợp đồng) do công ty BH thanh toán. Giá trị giải ước này nhỏ hơn nhiều so
với số tiền mà ông A đã đóng cho công ty như vậy người tham gia BH rất bị
thiệt thòi.
+Nếu ông A tìm được ông B có nhu cầu mua lại hợp đồng của mình thì
công ty BH có thể giải quyết như thế nào?
Theo điều 20 luật KDBH có quy định: Khi có sự thay đổi những yếu tố làm
cơ sở để tính phí, dẫn đến việc giảm các yếu tố rủi ro được bảo hiểm thì bên
mua BH có quyền yêu cầu công ty bảo hiểm giảm phí bảo hiểm cho thời gian
còn lại của HĐBH. Khi ông A tìm được ông B để chuyển đổi HĐBH khi đó mức
phí của HĐBH lúc này sẽ phải thay đổi do sức khoẻ của ôngA và ông B khác
nhau,độ tuổi khác nhau…nên các yếu tố rủi ro của hai người này là khác nhau.
Như vậy việc chuyển đổi HĐBH từ ông A sang ông B là có thể được.
3. Nội dung của phương thức chuyển đổi.

18



19


Website: Email : Tel : 0918.775.368

- Về phía công ty bảo hiểm:
Công ty sẽ mất đi cơ hội đầu tư từ phí thu được cuả hợp đồng này.Nếu số
lượng hợp đồng bị huỷ bỏ quá lớn không những ảnh hưởng đến hoạt động đầu
tư tài chính của công ty mà còn gây khó khăn trong việc bồi thường hay chi trả
bảo hiểm cho người tham gia bảo hiểm(hoặc người thụ hưởng quyền lợi bảo
hiểm) khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra.
- Về phía đại lý:
Thu nhập chính của đại lý là hoa hồng từ phí bảo hiểm của các hợp
đồng.Khi ông A huỷ hợp đồng đại lý mất đi phần hoa hồng còn lại từ hợp đồng
đã ký với ông A,làm giảm thu nhập đáng kể của đại lý.
*Ông A chuyển nhượng hợp đồng cho ông B
- Về phía ông A:
Có thể thoả thuận với ông B về giá trị 3 năm của hợp đồng cùng với sự tư
vấn của công ty.Với khoảng cách là 28.241.000VNĐ là kkhá lớn nên việc thoả
thuận đó sẽ có lợi hơn rất nhiều so với việc ông từ bỏ hợp đồng.Do đó ông sẽ
tích cực tìm người chuyển giao hợp đồng này.
- Về phía ông B:
+ Ông có tên trong hợp đồng 3 năm theo sự thoả thuận của công ty.
+ Ông A nhận được sự an tâm trong 3 năm nên với hợp đồng chuyển đổi
này thực tế ông B chỉ tham gia bảo hiểm 9 năm .Mức phí mà ông B phải đóng
lúc này sẽ phải thay đổi so với mức phí ban đầu vì mức độ gặp rủi ro của ông A
và ông B là khác nhau.Với cách thức này ông B nhận được một hợp đồng bảo
hiểm 12 năm.
- Đối với công ty:
Giữ được hợp đồng ổn định hơn,do đó ổn định được năng lực tài chính và

- Với cách giải quyết này khách hàng có nhiều sự lựa chọn hơn nên tăng
mức đọ hài lòng cho khách hàng.
- Công ty bảo hiểm đa dạng hoá các hoạt động phục vụ và chăm sóc khách
hàng làm tăng sự hài lòng và yên tâm của khách hàng đối với công ty và do đó
sẽ thu hút mạnh mẽ khách hàng mua sản phẩm của công ty.
- Đây là phương tiện giúp công ty bảo hiểm nâng cao thương hiệu của mình
trên thị trường bảo hiểm.
2. Nhược điểm của phương án.
- Việc ông A tìm được ông B để chuyển giao hợp đồng là rất khó.
- Tăng chi phí cho công tác phục vụ khách hàng
- Sẽ phức tạp hơn cho công ty trong việc quản lý hợp đồng nói chung và
hợp đồng chuyển đổi nói riêng.

22


Website: Email : Tel : 0918.775.368

LỜI KẾT
Sau khi nghiên cứu cơ bản về nội dung của phương thức chuyển đổi
HĐBHNT hỗn hợp, ta thấy ích lợi mà việc chuyển đổi mang lại cho các bên có
liên quan tới HĐBH: Doanh nghiệp BH, người tham gia BH, đại lý của HĐBH
và người nhận chuyển giao HĐBH này. Bên cạnh những mặt tích cực của việc
chuyển đổi hợp đồng mang lại cho các bên thì vẫn còn có những hạn chế và bất
cập. Chính vì vậy để phương án chuyển đổi HĐBHNT nói chung và HĐBHNT
hỗn hợp nói riêng được thực hiện trong thực tế thì đòi hỏi cần có sự cố gắng nỗ
lực phấn đấu của tất cả các bên liên quan đến quá trình chuyển đổi này.

23