BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP VINH

------

TIỂU LUẬN
TÌM HIỂU NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ GIẢI PHÁP
KHI HỌC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM
HIỆN NAY

Giáo viên hướng dẫn
Sinh viên thực hiện
Mã số sinh viên
Lớp

: TS. Trương Văn Bính
:Nguyễn Thị Hương Anh
: 14CQ001193
: K1DKT - B

Nghệ An, năm 2015


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

MỤC LỤC

SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh


được đưa ra và cũng có nhiều giải pháp giải quyết những vấn đề bức xúc được
tìm hiểu.
Theo Th.S Nguyễn Thị Oanh, làm Việc Theo Nhóm là một kỹ năng cần thiết
và cũng là yêu cầu tất yếu của xã hội hiện đại. Nội dung được trình bày ngắn
gọn, sinh động và dễ hiểu, góp phần nâng cao kiến thức và kỹ năng làm việc
theo nhóm cho các bạn trẻ, nhằm giúp các bạn tham gia hữu hiệu vào các họat
động xã hội hiện đại, từ lao động sản xuất đến giáo dục, vui chơi, giải trí.
Biết làm việc theo nhóm là một đòi hỏi của thời đại. Các chuyên gia Liên
Hiệp Quốc tham gia nghiên cứu về nguồn nhân lực Việt Nam có cùng một nhận
định: người Việt Nam rất thông minh và cần cù lao động. Chỉ tiếc rằng họ không
biết làm việc theo tinh thần ê-kíp. Còn ông Steer, nguyên giám đốc Nhân hàng
Thế giới tại Việt Nam, trước khi về nước có tuyên bố rằng học sinh Việt Nam
cần được bồi dưỡng về một số kỹ năng để làm việc có hiệu quả trong xã hội hiện
đại. Đó là các kỹ năng giải quyết vấn đề, truyền thông - giao tiếp và làm việc
theo tinh thần đồng đội.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả học tập
theo nhóm trong sinh viên.
Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và giải pháp
nâng cao hiệu quả học tập theo nhóm trong sinh viên.

4. Mục đích của đề tài
 Khuyến khích sinh viên học tập và làm việc theo nhóm.
 Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên.
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

3

MSSV: 14CQ001193



CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC
NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
1.1. Làm việc nhóm là gì?
Nhóm là một tập thể người cùng làm việc vì một mục tiêu chung. Một
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

4

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

nhóm không thể làm việc hiệu quả khi mỗi thành viên trong nhóm chỉ lo tập
trung vào mục tiêu riêng của mỗi người. Nhóm làm việc không đơn thuần chỉ là
tập hợp một nhóm người. Nó là một tổ chức có chức năng, đặc trưng riêng và
quy tắc hoạt động.
Nhóm làm việc hình thành nên một đơn vị hoạt động cơ bản thông qua
một quá trình. Nếu nhóm đó được quản lý theo kiểu chuyên quyền độc đoán
hoàn toàn, có lẽ sẽ không có nhiều cơ hội cho sự tác động qua lại liên qua đến
công việc giữa các thành viên trong nhóm. Và hơn thế, nếu có bất kỳ tư tưởng
bè phái nào trong nhóm, hoạt động của nhóm sẽ không bao giờ tiến triển được.
Ngược lại, nhóm làm việc cũng là phương thức có thể được tận dụng dù với
những cá nhân ở những cách xa về địa lý và làm việc ở những dự án khác nhau.
Nói một cách đơn giản, khi được xem là làm việc nhóm thì nhóm đó phải tạo ra
được một tinh thần hợp tác, một sự phối hợp, và đồng thời các qui tắc được hiểu
và làm đúng bởi các thành viên. Nếu điều này diễn ra trong một nhóm người,

ra ý tưởng mới; họ tìm ra giải pháp cho vấn đề khó khăn; họ có lối suy nghĩ cấp
tiến, khác biệt, nhiều chiều và sáng tạo.
Là người nghiên cứu tìm ra các phương sách: Họ là những người sáng
tạo, thích đưa ra ý tưởng mới và thực hiện chúng; họ là người hướng ngoại và
rất được người khác mến mộ.
Là người hợp tác: Họ tuân thủ theo quy tắc và được quản lý chặt chẽ; họ
có thể tập trung vào các mục tiêu và họ đoàn kết thành một nhóm thống nhất.
Là người vạch kế hoạch: Họ luôn mong muốn đạt được kết quả, thành
tích; họ ưa thích thách thức và khát khao thu được kết quả.
Là người đánh giá và phân tích: Họ phân tích đánh giá và cân nhắc; họ
là những người bình tĩnh và vô tư; họ luôn suy nghĩ một cách khách quan.
Những người làm việc theo nhóm: Họ là những người luôn giúp đỡ lẫn
nhau và có tinh thần hợp tác cao; họ luôn đối thoại với nhau nhằm mang lại
những điều tốt đẹp nhất cho nhóm. Những người thực hiện công việc. Họ có kỹ
năng làm việc tốt; họ làm việc hết mình; họ muốn công việc được hoàn thành.
Là người hoàn tất công việc: Họ kiểm tra chi tiết công việc; họ là người
gọn gàng và cẩn thận; họ làm việc hết sức tận tâm.
Là các chuyên gia: Họ mong muốn trang bị cho mình những kỹ năng chuyên
môn; họ làm việc rất chuyên nghiệp; họ có nhiều nghị lực và nhiệt huyết. Khi
bạn nghe thấy cách xưng hô “chúng tôi” nhiều hơn là kiểu xưng hô ‘tôi’ thì khi
đó có nghĩa là bạn đã có một nhóm làm việc biết hợp tác với nhau.
1.4. Mục đích của làm việc nhóm
Các nhóm làm việc đặc biệt có ưu thế trong việc liên kết các tài nǎng và
tạo ra những giải pháp sáng tạo đối với những vấn đề xa lạ; trong trường hợp
không có những trình tự hay phương pháp thích hợp, những kỹ nǎng và kiến
thức tổng hợp của cả nhóm tạo ra một lợi thế lớn hơn nhiều so với khả nǎng của
một cá nhân. Tuy nhiên, nhìn chung có một lợi thế nổi trội trong một lực lượng
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

6


SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

7

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

1.5.1. Hình thành
Là giai đoạn nhóm được tập hợp lại. Mọi người thường giữ khoảng cách và rụt
rè. Sự xung đột chủ yếu là mang tính chất cá nhân và hoàn toàn là tiêu cực. Do
nhóm còn mới nên các cá nhân sẽ hạn chế những ý kiến riêng của mình và nhìn
chung là khép kín. Điều này đặc biệt đúng đối với một thành viên kém quan
trọng và hay lo âu.
1.5.2. Xung đột
Là giai đoạn tiếp theo. Khi đó, các bè phái được hình thành,
các tính cách va chạm nhau, không ai chịu lùi. Điều quan trọng nhất là rất ít sự
giao tiếp diễn ra vì không có ai lắng nghe và một số người vẫn không sẵn sàng
nói chuyện cởi mở.
1.5.3. Bình thường hoá.
Ở giai đoạn này, nhóm bắt đầu nhận thấy những lợi ích của việc cộng tác cùng
với nhau và sự giảm bớt xung đột nội bộ. Do một tinh thần hợp tác mới hiện
hữu, mọi thành viên bắt đầu cảm thấy an toàn trong việc bày tỏ quan điểm của
mình và những vấn đề này được thảo luận cởi mở với toàn bộ nhóm. Sự tiến bộ
lớn nhất là mọi người có thể bắt đầu lắng nghe nhau. Những phương pháp làm
việc được hình thành và toàn bộ nhóm đều nhận biết được điều đó.

nhóm nhỏ trong một nhóm lớn. Hai nhóm ngồi ở hai vị trí khác nhau và thường
có những quan điểm trái ngược nhau và chưa thật sự có sự thống nhất trong
nhóm cũng như vẫn còn có sự e dè trong giao tiếp giữa các thành viên trong
nhóm.
Giai đoạn thứ 3: Bình thường hoá: Sau khi cùng nhau thực hiện một số đề tài,
bài tập nhóm các thành viên trong nhóm dần dần đã nhận ra sức mạnh của tập
thể và đã bắt đầu biết lắng nghe và ghi nhận, cùng nhau tìm ra phương pháp làm
việc hiệu quả hơn.
Giai đoạn cuối cùng là hoạt động trôi chảy: Từ khi học môn Maketing Căn
Bản, theo yêu cầu của giảng viên chúng tôi đã ngồi chung một chỗ, và khoảng
cách trước đây giữa hai nhóm nhỏ dường như không còn nữa. Và phải giải bài
tập tình huống với cả nhóm liên tục, cường độ làm việc cao nên nhóm hoạt động
tiến bộ hẳn.

SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

9

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

CHƯƠNG 2: NHỮNG KHÓ KHĂN KHI LÀM VIỆC
NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1. Ưu và nhược điểm của làm việc nhóm
2.1.1. Ưu điểm
 Gia tăng sự sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề.


MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

Đúc kết được nhiều kinh nghiệm khi làm việc chung với người khác. Khi các
thành viên cùng góp sức giải quyết một vấn đề chung, họ học hỏi được các xử lý
mọi nhiệm vụ đơn giản hay khó khăn; họ học hỏi từ những thành viên khác và
cả người lãnh đạo. Thúc đẩy quản lý theo nhóm là cách tốt nhất để phát huy
năng lực của các nhân viên (một hình thức đào tạo tại chức). Thông qua việc
quản lý theo nhóm, các thành viên có thể học hỏi và vận dụng phong cách lãnh
đạo từ cấp trên của mình. Điều đó tạo sự thống nhất về cách quản lý trong tổ
chức.
Khơi dậy khả năng tiềm tàng, tính sáng tạo của các thành viên. Tham gia
thảo luận, mỗi người sẽ có khả năng giải quyết những vấn đề liên quan đến công
việc. Từ đó mỗi người có thể phát huy được khả năng tiềm tàng của mình. Vì
nhóm có thể tạo môi trường làm việc tập thể - nơi mỗi cá nhân đều được giao
trách nhiệm và có quyền hạn, nơi mà sự tin tưởng và sẻ chia được đặt lên hàng
đầu - nên có thể khuyến khích mọi người làm việc nhiệt tình hơn.
Mặt khác, nhóm có thể thu thập được nhiều thông tin và học hỏi nhiều kinh
nghiệm, bí quyết hơn nhờ có nhiều thành viên. Mỗi người học hỏi từ những
thành viên khác và cả người lãnh đạo và bổ sung những kỹ năng riêng biệt để
tháo gỡ các vấn đề nan giải. Điều này giải thích cho thực tế khác biệt giữa các
công ty quốc tế vốn quen với mô hình làm việc nhóm hiện đại và các công ty
Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi lối làm việc theo tổ sản xuất truyền thống. Tại các
Công ty quốc tế, thành viên trong nhóm thường rất năng động, có cá tính mạnh
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

chia các vị trí, để thấy trách nhiệm của mỗi người. Nhưng trong quá trình thi
đấu, mỗi người đều phải chịu trách nhiệm đối với kết quả của trận đấu. Khi vắng
một ai trong vị trí nào đó, một mặt đòi hỏi người được bổ sung vào hiểu rõ vai
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

12

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

trò của mình, mặt khác các thành viên còn lại cần phối hợp với nhau và với
thành viên mới một cách nhịp nhàng. Cầu thủ không những phải trở thành
chuyên gia trong lĩnh vực của mình, có trách nhiệm đối với lĩnh vực của mình,
mà còn phải có ý thức toàn cục, chính là ý thức đồng đội.
Đánh giá cao phần thưởng tinh thần khi hoàn thành công việc nhóm. Có
nhiều động lực hơn để hoàn thành công việc. Khi làm việc nhóm, tinh thần làm
việc sẽ được nâng cao. Mọi người hăng hái làm việc hơn.
Năng suất công việc hiệu quả hơn so với làm việc nhóm. Đây là hệ quả tất
yếu, khi người lao động có thể phát huy khả năng của mình, giúp đỡ cùng nhau
làm việc, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ.
2.1.2. Thuận lợi đối với nhà quản trị
Ít căng thẳng và áp lực để hoàn thành mục tiêu vì làm việc theo nhóm
giúp tăng năng suất, lãi suất, sự trung thành và xoa bỏ căng thẳng nội bộ.
Công tác quản lí nhóm dễ dàng hơn quản lí từng cá nhân vì nhóm thường
hoạt đông theo kiểu bán phân quyền (semi-autonomy).
2.1.3. Thuận lợi đối với doanh nghiệp

riêng tư.
- Biểu hiện của sự thiếu tin cậy là
 Làm một mình, miễn cưỡng yêu cầu hỗ trợ, giúp đỡ
 Thiếu sự khai thác, học hỏi, chia sẻ
 Sợ chê khi thất bại
 Lãng phí thời gian để gây dựng ấn tượng cá nhân
 Ngại những công việc và hoạt động tập thể
 Thiếu xung đột, ngại tranh cãi, tâm lý đề phòng
- Nguyên nhân
 Từ phía cá nhân:
+ Mục đích cá nhân chưa gắn với mục đích tập thể
+ Sợ bộc lộ yếu điểm, sợ mất hình ảnh và các mối quan hệ
 Môi trường Tập Thể:
+ Thiếu lắng nghe, chia sẻ
+ Biến cố trước đó: Thất bại hoặc scandal gây tâm lý hoang mang, lo lắng
+ Sự phá hoại: cố tình gây chia rẽ, nói xấu…
2.2.2.2. Không quan tâm đến kết quả công việc
- Biểu hiện
 Làm việc không có kết quả
 Trì trệ, thường xuyên thất bại
 Hướng đến mục tiêu cá nhân
 Những người hướng đến mục đích chung lần lượt ra đi
- Nguyên nhân
 Mục đích tầm nhìn không rõ ràng
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

14

MSSV: 14CQ001193


 Hay đàm tiếu
 Đánh giá cao phân tích nghiên cứu hơn là thực hiện
 Đưa ra khó khăn mà không có giải pháp
 Hay bàn lùi
 Thường không chú ý và làm người khác mất tập trung
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

15

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

- Nguyên nhân
 Thiếu tự tin, sợ thất bại, không dám làm, tìm cách trốn tránh ngay khi
có thể.
 Sợ ảnh hưởng đến quyền lợi cá nhân, không thấy quyền lợi cá nhân
trong
công việc tập thể
 Thiếu tích cực trong phân tích thông tin
 Nghi ngờ và thiếu tin tưởng vào tập thể
 Mong muốn đồng thuận
2.2.2.5. Sợ xung đột
- Biểu hiện
 Thiếu tranh cãi
 Xuất hiện thông tin ngoài luồng và công kích cá nhân
 Bỏ qua những vấn đề cần được tranh luận

khác nhau. Nếu không có sự hiểu biết về bản thân, về hoàn cảnh mới và những
con người mới xung quanh họ, sẽ có rất nhiều khả năng xảy ra những hiểu lầm,
thậm chí là những xung đột.

SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

17

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM LÀM VIỆC
HIỆU QUẢ CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY
3.1. Các giải pháp xây dựng nhóm làm việc hiệu quả
3.1.1. Đặc điểm của nhóm làm việc hiệu quả:
Trong bất kỳ lĩnh vực nào của thực tế cuộc sống, thì một nhóm làm việc hiệu
quả luôn có thể sản sinh ra kết quả đặc biệt hơn. Tuy nhiên, để có được sự hiệu
quả của nhóm, cần có các nhân tố đóng vai trò quan trọng cho việc xây dựng
nhóm hoạt động th nh công:
- Một nhóm hiệu quả là nhóm có sự lãnh đạo tốt: Một trong những mặt
quan trọng nhất để có nhóm hoạt động hiệu quả là phải có sự lãnh đạo hiệu
quả.
- Một nhóm hiệu quả phải có thông tin hiệu quả: Thông tin là yếu tố sống
còn của kỹ năng tương tác giữa các cá nhân, và thuật ngữ “làm việc nhóm”
phần nào nói lên được mối tương tác này.
- Một nhóm hiệu quả phải xây dựng được hình mẫu tốt: Để giữ cho nhóm

trong quá trình làm việc, các thành viên ít quan tâm đến vấn đề này, mà chỉ làm
theo cảm tính cá nhân. Điều này dẫn đến kết quả của từng thành viên có thể
giẫm chân nhau trong khi mục tiêu chung lại không hoàn thành.
- Giải pháp
+ Mục tiêu chung và mục tiêu riêng phải được hiểu và được cam kết
thực hiện bởi các thành viên
+ Cả nhóm phải thường xuyên xem xét và so sánh quá trình thực hiện
với mục tiêu đề ra
+ Mục tiêu phải mang các tính chất: rõ ràng, có thể đo lường, có thể
đạtđược, thực tiễn, và giới hạn thời gian
Nên đặt ra các câu hỏi và trả lời:
Mục tiêu của nhóm là gì? Công việc thực hiện có phục vụ mục tiêu đề ra?
Chúng có bị lỗi thời không? Chúng có thịnh hành không?
3.1.2.2. Ra quyết định
- Giải pháp:
+ Tất cả các thành viên cần được tham khảo ý kiến và tham gia quá trình
ra quyết định
+ Sự đồng thuận phải đạt được trên mọi vấn đề
+ Sự khác biệt về suy nghĩ được dùng để cải tiến/phát triển chất lượng
của quyết định

- Câu hỏi:
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

19

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

cách nào? Tôi đóng góp như thế nào cho việc nhận thức tầm nhìn của nhóm?
3.1.2.5. Thông tin
- Giải pháp
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

20

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

+ Giao lưu mọi chiều
+ Cùng chia sẻ với tất cả mọi người
+ Công khai và trung thực
3.1.2.6. Sự liên quan
- Thực tế có nhiều thành viên tham gia nhóm rất bị động, mang tính đối phó
hoặc khi bị bắt buộc. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến tính chất kết quả của
toàn nhóm.
- Giải pháp: Mọi thành viên đều phải nhận thức rằng có liên quan đến kết
quả, lợi ích của cá nhân và cả nhóm. Do đó, sự tham gia mang tính chủ động,
từng cá nhân phải quan tâm và liên quan đến mọi vấn đề của nhóm.
- Câu hỏi: Chúng ta làm việc gì để được xem là một nhóm? Nhóm biểu hiện
tính hiệp lực như thế nào và ở đâu?
3.1.2.7. Tính sáng tạo
- Sự tham gia thụ động của các thành viên sẽ làm tính sáng tạo của nhóm bị
giảm đi. Nguyên nhân sâu xa là do tâm lý bầy đàn, e ngại va chạm khi ý kiến
của mình trái ngược với những người khác.

+ Xây dựng môi trường làm việc cởi mở, cộng tác. Cá nhân cần xây dựng
ý thức quan tâm và tận tụy với công việc của nhóm.
+ Tạo môi trường thân thiện khiến người làm việc trong nhóm cảm thấy
tự tin, tin tưởng lẫn nhau.
- Câu hỏi
Điều gì đang đóng góp vào môi trường làm việc tốt đẹp trong nhóm chúng
ta? Điều thích nhất khi làm việc trong nhóm ta là gì? Điều ít hấp dẫn nhất khi
làm việc trong nhóm ta là gì? Điều gì nên được thực hiện?
3.1.2.9. Cảm xúc
- Khi cảm giác làm việc mang tính gò bó, bắt buộc sẽ làm giảm tính sáng tạo
đồng thời góp phần làm môi trường thêm căng thằng ảnh hưởng không nhỏ đến
việc đạt được mục tiêu chung.
- Giải pháp
+ Các thành viên nên biểu lộ cảm xúc, ý tưởng một cách thoải mái
+ Cá nhân cần có sự thông cảm với các nhu cầu và công việc của người
khác.
+ Đồng cảm và thông cảm là quan trọng
+ Những góp ý mang tính xây dựng, không chỉ trích.
- Câu hỏi
Sự phản hồi trong nhóm được thực hiện qua kênh nào? Cần làm gì để
khuyến khích tính “cởi mở” nhiều hơn?

SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

22

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

bác sự nhiệt tình của họ khi mà chúng ta chưa xác định được rõ ràng bằng thực
tế rằng, ý tưởng đó là sai. Dù ý kiến không phù hợp đi chăng nữa, sự chê bai
không bao giờ là phương pháp thích hợp để nhận xét một ý kiến.
SVTH: Nguyễn Thị Hương Anh

23

MSSV: 14CQ001193


Tiểu luận

GVHD: Trương Văn Bính

3.1.3.4. Xây dựng lòng tin giữa các thành viên
Hãy khẳng định rằng các thành viên là như nhau khi tham gia vào nhóm, chỉ
trừ người trưởng nhóm. Mọi người đều có trình độ, sự hiểu biết và tay nghề khi
tham gia vào nhóm. Mỗi người có thế mạnh riêng, tích cách riêng. Do đó, ý
kiến, ý tưởng của mỗi người đều có giá trị trong quá trình làm việc. Tuyệt đối
không có sự "vạch lá tìm sâu" hay "con sâu làm rầu nồi canh". Hãy nhớ rằng,
thành quả chỉ đến từ sự cống hiến và tin tưởng lẫn nhau của các thành viên
trong nhóm.
3.1.3.5. Mục tiêu rõ ràng
Tất cả các thành viên trong nhóm đều hiểu mục tiêu chung mà tập thể của
họ phải đạt đến là gì? Thông tin đến với mọi người chính xác như nhau.
3.1.3.6. Trưởng nhóm
Đây là người có nhiệm vụ dẫn dắt tập thể trong quá trình thực hiện dự án.
Do đó, người này phải có khả năng kêu gọi và điều khiển mọi người. Những
thành viên trong nhóm, dù chức vụ có lớn hơn, cũng phải tuân thủ theo những
yêu cầu của người trưởng nhóm. Nếu bạn muốn đào tạo hay tìm kiếm những