Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
A.ĐẶT VẤN ĐỀ
Đất nước ta đã trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ ác liệt với
tinh thần dũng cảm và ý chí quyết tâm của cả dân tộc. Sau khi hoà bình
lập lại nhân dân ta hăng hái vào công cuộc đổi mới đất nước. Trong đó,
vấn đề đổi mới kinh tế được đặt lên hàng đầu. Quá trình đổi mới kinh tế ở
Việt Nam từ năm 1979 đến nay đã thu sự chú ý của đông đảo các nhà
nghiên cứu, các nhà báo và các doanh nghiệp trên thế giới. Đổi mới kinh
tế Việt Nam là một quá trình chuyển đổi từ một nền kinh tế kế hoạch hoá
tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước. Trong
quá trình đổi mới, nền kinh tế ở nước ta chịu sự tác động của các quy luật
kinh tế – Các quy luật kinh tế của thị trường có mối quan hệ mật thiết với
nhau, trong đó quy luật giá trị có vai trò quan trọng nhất.
Chúng ta đã biết được quy luật giá trị là quy luật kinh tế quan trọng
nhất của sản xuất và trao đổi hàng hoá .Do đó mà ở đâu có sản xuất và
trao đổi hàng hoá thì ở đó có sự xuất hiện cuả quy luật giá trị.Mọi hoạt
động cuả các chủ thể kinh tế trong sản xuất và lưu thông hàng hoá đều
chịu sự tác động cuả quy luật này.Quy luật giá trị là nguyên nhân chính
dẫn đến khủng hoảng kinh tế chu kì,phân hoá giàu nghèo,những cuộc
cạnh tranh không lành mạnh….Cho đến ngày nay, điều đó vẫn hoạt động
như một chân lí kinh tế trên toàn thế giới.Nền kinh ế việt nam cũng
không nằm ngoài quy luật ấy. Đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay nước
ta gia nhập WTO và đứng trước rất nhiều cơ hội cũng như những thử
thách để phát triển đất nước.Chiến lược 10 năm 2001-2010 của Việt Nam
ta là: đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển,nâng cao rõ rệt đời
sống vật chất văn hóa tinh thần của nhân dân.
Nền kinh tế mà Việt nam xây dựng là nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa, do tính chất đặc biệt này mà Việt Nam phải khéo
léo và thận trọng hết mức khi vận dụng quy luật giá trị.Vậy quy luật giá
trị có nội dung và tầm quan trọng ra sao dối với nền sản xuất hàng hóa và
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
doanh hải phù hợp với mức hao phí lao động xã hội chấp nhận được. Mức
hao hí càng thấ thì họ càng có khả năng phát triển kinh doanh, thu được
nhiều lợi nhuận, ngược lại sẽ bị thua lỗ phá sản...
+Trong trao đổi hàng hóa cũng cần phải dựa vào hao hí lao động
xã hội cần thiết tức là tuan theo nghuyên tắc trao đổi ngang giá, hai hàng
hóa có giá trị sử dụng khác nhau nhưng có lượng giá trị bằng nhau thì
phải trao đổi ngang giá nhau.
Đòi hỏi trên của quy luật là khách quan, đảm bảo sự công bằng, hợp
lí, bình đẳng giữa những người sản xuất hàng hóa
Quy luật giá trị bắt buộc người sản xuất và trao đổi hàng hóa hải
tuân theo yêu cầu hay đòi hỏi của nó thông qua mệnh lệnh của giá cả thị
trường.
Tuy nhiên trong thực tế do tác động của nhiều quy luật kinh tế , nhất
à quy luật cung cấu làm cho giá cả hàng hóa thường xuyên tách rời giá
trị. Nhưng sự tách rời đó chỉ xoay quanh giá trị, C-mác gọi đó là vẻ đẹp
của quy luật giá trị.Trong đây giá trị hàng hóa là trục, giá cả thị trường
lên xuống quanh trục đó. Đối vớ mỗi hàng hóa, giá cả của nó có thể cao
thấp khac nhau nhưng khi xét trong một khoảng thời gian nhất định, tổng
giá cả phù hợp với tổng giá trị
Giá cả thị trường tự phát lên xuống xoay quanh giá trị là biểu hiện
sự hoaatj động của quy luật giá trị
2.Tác động của quy luật giá trị
a. Điều tiết sản xuất và lưu thông hàng hóa
Thực chất điều tiết sản xuất của quy luật giá trị là điều chỉnh tự phát
các yếu tố sản xuất như: tư liệu sản xuất, sức lao động và tiền vốn từ
ngành này sang ngành khác, từ nơi này sang nơi khác. Nó làm cho sản
c. Thực hiện sự lựa chọn tự nhiên và hân hóa những người sản xuất
thành người giàu nghèo
Quá trình cạnh tranh theo đuổi giá trị tất yếu dẫn đến kết quả là:
những người có điều kiện sản xuất thuận lợi, có trình độ, kiến thức cao...
nên có hao hí lao động cá biệt thấp hơn tháp hơn hao phí lao động xã họi
cần thiết, nhờ đoa phát tài giàu lên nhanh chóng. Ngược lại những người
không có điều kiện thuận lợi, làm ăn kém hoặc gặp rủi ro trong kinh
doanh nên thua lỗ dẫn dến phá sản trở thành người nghèo
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
4
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
Những tác động của quy luật giá trị trong nền kinh tế hang hóa có ý
nghĩa lí luận và thực tiễn hết sức to lớn: một mặt quy luật giá trị chi phối
sự lựa chọn tự nhiên,đào thải các yếu kém, kích thích các nhân tố tích cực
hát triển,mặt khác hân hóa xã hôi thành kẻ giàu người nghèo tạo ra sự bất
bình bẳng trong xã hội.
PHẦN II.TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
Chúng ta đã biết được quy luật giá trị được quy luật kinh tế quan trọng
nhất của sản xuất và trao đổi hàng hóa.Do đó mà ở đâu có có sản xuất và
trao đổi hàng hóa thì ở đó có sự xuất hiện của quy luật giá trị.Mọi hoạt
động của các chủ thế kinh tế trong sản xuất và lưu thông hàng hóa đều
chịu sự tác động của quy luật này
Sau đây là một ví dụ cụ thể đẻ thấy rõ sự tác động của quy luật giá
trị trong nền kinh tế:
phương pháp không hợp lí, điều kiện sản xuất không thuận lợi... dẫn đến
hao phí lao động cá biệt lớn hơn nhiều so với hao phí lao động xã hội cần
thiết nên bị thua lỗ và buộc phải chuyển sang ngành sản xuất khác
*Đối với việc điều tiết lưu thông
Với chất lượng nấm đảm bảo và giá cả hợp lí, trại nấm của ông A và
nhiều người khác không chỉ đáp ứng nhu cầu của người dân địa phương
mà còn cung cấp nấm cho nhiều nơi khác giúp lưu thông hàng hóa thông
suốt.Dựa vào sự biến động giá cả thị trường, ông A biết được nơi nào
đang thiếu lấm, bán chạy, có giá cao và nhiều lãi; nơi nào ế thừa giá
thấp… để từ đó điều chỉnh lượng nấm ,góp phần làm mặt hàng nấm ổn
định giữa các vùng khác nhau
2, Thứ hai: Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợ lí hóa sản xuất, tăng năng suất
lao động, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển
Để khắc hục tình trạng thua lỗ, các cơ sở sản xuất nấm khác như anh
B phải cải tiến kĩ thuật mới: trồng trong nhà kính ít tốn công chăm sóc,
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
6
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
cộng với việc thử nghiệm sang loại giống mới hù hợ điều kiện khí hậu địa
phương giúp chất lượng thương phẩm cao, năng suất tăng 2,3 lần. Chỉ sau
1 thời gian hoạt động,các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ như ông A và anh B trở
thành doanh nghiệp với vốn đầu tư lớn. Mô hình làm giàu từ nấm đã lan
tỏa khắp các địa hương, tạo công ănviệc làm cho người dân
Với sự cải tiến kĩ thuật, hợp lí hóa sản xuất dẫn đến chất lượng nấm
ngày càng được nâng cao và có mặt tại một số nước trên thế giới.Theo
cục trồng trọt, năm 2011 kim ngạch xuất khẩu các loại nấm như nấm
Sự tác động của quy luật giá trị với sản xuất sữa thể hiện qua việc
sản xuất và trao đổi hàng hóa phải dựa trên cơ sở hao hí lao động xã hội
cần thiết.Tức là cơ sở sản xuất sứa này phải làm thế nào để thời gian lao
động cá biệt bé hơn thời gian lao động xã hội cần thiết
Giả sử thời gian lao động xã hội cần thiết để sản xuất ra 1 đơn vi sản
phẩm sữa bột là 3 phút. Nhưng do những điều kiện như quy mô sản xuất
nhỏ lẻ, nguyên liệu không ổn định, cơ sở hạ tầng thấp...nên thời gian để
sản xuất ra 1 đơn vị sữa là 3 phút 2s> thời gian lao động xã hội cần
thiết.điều này tất yếu dẫn đến tình trạng là ăn thua lỗ
2.Để khắc phục tình trạng trên và tiến tới làm ăn có lãi công ty phải tìm
cách đổi mới.Cụ thể:
Thứ nhất, thay đổi nguồn cung cấp nguyên liệu.
nguyên liệu của công ty đc thu mua qua hai con đường: từ sữa bò
tươi của chủ chăn nuôi trong nước-nguồn cung ổn định, giá thành thấp;
nhaapjkhaaur nguyên liệu- nguồn cung không ổn định, giá thanh cao. Ta
hãy cùng xem sự thay đổi nguồn cung cấp nguyên liệu của công ty
Trước đổi mới
Mua trong nước:
Cơ cấu nguồn
nguyên liệu
20%
nước:50=>70%
Nhập khẩu
:
80%
Như vậy có thr thấy rằng nguồn nguyên liệu ổn định và giá nhập
thành thấ sẽ giúp giảm giá thành sản phẩm trong thị trường, tạo cơ hội
cạnh tranh và tiêu thụ sản phẩm do giá nguên liệu quyết định 60-70% giá
thành của sản phẩm
Thứ 2 xây dựng cơ sở vật chất để sơ chế,vận chuyển nguyên liệu
+Xây dựng con đường vận chuyển thuận lợi từ nơi thu mua đến nơi
sản xuất, từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ
+Xây dựng các xưởng sơ chế và các thiết bị bảo quản nguồn sữa
tươi nguyên liệu
+Phát triển đàn bò ở các nông trại, thỏa thuận và đảm bảo lợi ích cho
người chăn nuôi, cử cán bộ, kĩ thuật viên ,kĩ sư đến các nông trại kiểm tra
tư vấn, hướng dẫn để năng cao năng suất, chất lượng nguồn nguyên liệu
Cơ sở cung cấp, sơ chế vận chuyển nguồn nguyên liệu được nâng
cao giú nhà mày hoạt động ổn định, chi hí cho nguyên liệu giảm, góp
phấn làm giảm giá thành phẩm
Thứ 3 Cải biến dây chuyền sản xuất
-Đổi mới thiết bị, công nghệ ở các khâu sơ chế, chế biến thành hẩm ,
bảo quản vận chuyển
-Xây dựng lắ đặt thêm các day chuyền hiện đại. Nếu trước đây nhà
mayschir có 2 dây chuyền đóng gói nay đã thành 5 dây chuyền hiện đại
thay thế
-Tiếp nhận, chuyển giao công nghệ với các quốc gia có trình độ sản
xuất, chế biến sữa lâu năm, nhiều kinh nghiệm như Hà Lan, Thụy Sĩ...
Thứ 4 Nâng cao chất lượng người lao động
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
9
cấu các ngành sản xuất thực phẩm của nền kinh tế
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
10
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
Việc sản xuất mở rộng của ngành này sẽ thu hút lực lượng lao động,
thúc đẩy lực lượng lao động sản xuất và nâng cao chất lượng tư liệu sản
xuất.Điều này góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền kinh tế hàng
hóa toàn diện của nước ta
III.TÌNH HUỐNG 3: SẢN XUẤT LỤA GẠO
Trong nền sản xuất hàng hóa ở việt nam hiện nay, quy luật giá trị có
vai trò đặc biệt quan trọng, tác động đến mọi mặt của hoạt động sản xuất
1.Ví dụ
Để sản xuất ra một tấn gạo thơm, ông nguyễn văn A đã chuẩn bị đầy đủ
về tư liệu sản xuất và công cụ lao động, bao gồm:
*Tư liệu sản xuất
+ thầu đất= 1000000đ
+ mua giống: 20kg thóc=2000000đ
+ phân bón: 100kg lân NPK= 1500000đ
+ thuốc trừ sâu + thuốc tăng trưởng =500000đ
Ngoài ra còn có công cụ lao động : đầu tư vào thuế các loại máy
móc như : máy làm đất, máy cấy, mày gặt =1000000đ.Thời gian lao động
cá biệt của ông A để sản xuất ra 1 tấn gạo trong vụ thu động la 3 tháng
Như vậy, chi phí để ông A làm ra 1 tấn gạo thơm là 6000000đ. Trong
khi đó, trên thị trường 1 tấn gạo thơm bán với giá 10000000 đ. Mức lợi
nhuận mà ông A thu về được là 4000000đ/ 1 tấn
Nếu ở địa phương của ông A ,giá cả 1 tấn gạo là 12tr đồng nhưng ở
nơi khác, đặc biệt ở các thành phổ lớn , giá cả của nó cao hơn thì hàng
hóa sẽ tự lưu thông từ nơi có giá trị thấp đến nơi có giá trị cao hơn
b. Kích thích cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất, tăng năng suất lao
động, hạ giá thành sản phẩm
Vì hành hóa trao đổi trên thị trường phải theo mức hao phí lao động
xã hội cần thiết. Nên ông A phải làm sao để hao phí lao động cá biệt của
mình thấp hơn hao phí lao động xã hội cần thiết, sự chênh lệch càng cao
bao nhiêu thì lãi cao bấy nhiêu
Để giảm hao phí lao động cá biệt trong sản xuất lúa gạo của mình
,ông A cần phải :
+ áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến về giống, công nghệ sinh học, hệ
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
12
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
thống máy móc trong sản xuất chế biến và bảo quản
+ nâng cao trình độ bản thân về tổ chức và quản lí
+ tiết kiệm chi phí
+ hiện đại hóa máy móc trang thiết bị
+ cần mở rộng nguồn tiêu thụ hàng hóa
Điều này giúp tăng suất lao động, hạ thấp giá trị của sản phẩm. Sự
cạch tranh ngày càng gay gắt giữa những người sản xuất lúa gạo làm cho
quá trình diễn ra mạnh mẽ
c.Phân hóa những người sản xuất hàng hóa thành giàu nghèo:
Ông A có hao phí lao động cá biệt thấp hơn hao phí xã hội cần thiết,
nên gạo bán ra thu được lãi cao, giàu lên, có thể trở thành ông chủ
nhiên bên cạnh nững thành tựu to lớn đã đạt được còn có một số hạn chế
cần khắc phục.Chíh vì vậy chúng ta cần vận dụng một cách đúng đắn quy
luật giá trị cho chính sách phát triển kinh tế của nước ta, hát triển cho phù
hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong quá trình hòa nhập kinh tế thê giới
Quá trình phát triển kinh tế là một quá trình lâu dài, đòi hỏi phải áp
dụng các quy luật kinh tế một cách có hệ thống, phải thường xuyên đổi
mới các chính sách cho phù hợp vớ nhu cầu phát triển của thị trường,
không nên dập khuôn các quy luật mà hải biết tư duy tìm tòi những cái
mới phục vụ cho sự phát triển của đất nước
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
14
Môn:Những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác-lênin
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Những nguyên lí cơ bản của Chủ Nghĩa Mác-lenin. Nxb,Chính trị
Quốc Gia,2009
2. Báo” phát triển kinh tế”
3.Bộ giáo dục và đào tạo.Giáo trình kinh tế chính trị.Nxb.Chính trị
quốc gia
4.Giáo trình kinh tế chính trị học Mác-lenin,Bộ Giáo dục và Đào
tạo,Nxb.CTQG.Hà Nội 2004
5. />6. />7. />
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
15
Contents........................................................................................................................16
Nhóm B2-Lớp K3711-Trường Đại học Luật Hà Nội
16