LỜI MỞ ĐẦU
Tội phạm nói chung đều mang tính chất, mức độ nguy hiểm và hậu quả, diễn
biến ngày một phức tạp mang tính công khai, ảnh hưởng tới tính mạng, tài sản của con
người và xã hội. Mặc dù công tác đấu tranh phòng chống tội phạm đã và đang được
các ngành chức năng chú trọng đặc biệt quan tâm, đạt được những hiệu quả nhất định,
tuy nhiên không vì thế tội phạm thuyên giảm mà ngày càng diễn biến phức tạp. Để
hiểu rõ hơn về tội phạm và lí giải nguyên nhân một cách khoa học thì trước tiên cần
nghiên cứu về tình hình tội phạm để có thể tổng kết thực tế trong một địa bàn, cụ thể ở
đây là tỉnh Khánh Hòa thông qua quá trình nghiên cứu thực tiễn, từ đó có thể đưa ra
những nhận xét khách quan nhất về kết quả nghiên cứu đó.
NỘI DUNG
I – KHÁI LƯỢC VỀ LUẬN VĂN

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thúy Phượng được viết năm 2009 về đề tài “đấu
tranh phòng chống tội giết người trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa” nghiên cứu dựa trên
các số liệu thực tiễn trong vòng 7 năm từ năm 2001 đến 2007 đã trình bày về tính cấp
thiết của tình hình tội phạm nói chung và tội giết người nói riêng trên địa bàn tỉnh
Khánh Hòa.
Luận văn bao gồm 3 phần:
Chương 1: Tình hình tội phạm giết người trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.
Chương 2: Nguyên nhân của tội phạm trên địa bàn.
Chương 3: Dự báo tình hình tội phạm giết người và các giải pháp nhằm năng cao
hiệu quả đấu tranh phòng chống tội phạm giết người trên địa bàn.
. Mục đích của công trình nghiên cứu là đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao
hiệu quả đấu tranh phòng chống tội giết người trên địa bàn.


Đóng góp của luận văn đó đã đánh giá tình hình giết người trong vòng 7 năm, tìm
và lí giải một cách khoa học những nguyên nhân của tình hình đó. Đồng thời dự báo
tình hình tội phạm giết người trên đại bàn trong thời gian tới và đề xuất các biện pháp
nhằm nâng cao hiệu qả đấu tranh phòng, chống tội phạm trên đại bàn.

Số vụ

Số bị cáo

Số vụ

Số bị cáo

2001

11

18

553

815

1,99

2.12

2002

15

17

695


2.45

2.71

2005

21

30

721

1.249

2.77

2.64

2006

20

28

978

1.785

2.59


Năm

tội phạm nói chung (%)
Số bị cáo
Số vụ (%)
(%)

Nếu so với tổng số các vụ tội phạm nói chung xảy ra trên địa bàn Khánh Hòa
thì tội phạm giết người chiếm tỉ lệ không cao nhưng nếu so với tổng số các vụ phạm
tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe thì tội phạm giết người chiếm tỉ lệ khá cao. Diện
mạo thực trạng của tội phạm giết người trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa còn được bộc lộ
khi so sánh trong mối tương quan với tội phạm giết người trên toàn quốc và tội phạm
trong 7 năm từ năm 2001 – 2007. Số liệu cho thấy tội giết người trên toàn quốc nói
chung và ở Khánh Hòa nói riêng luôn chiếm tỉ lệ đáng kể trong cơ cấu của tình hình
tội phạm nói chung.
Bên cạnh đó để thấy rõ hơn thực trạng của tội phạm giết người trên địa bàn tỉnh
Khánh Hòa, tác giả còn so sánh với thực trạng tội phạm giết người ở một số tỉnh miền
trung. Nhằm đưa ra những con số thống kê qua công tác xét xử, đề cập đến phần tội
phạm rõ của tội phạm giết người trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa với tỉnh Nghệ An và
Ninh Thuận so với toàn quốc ( số vụ án và số bị cáo phạm tội giết người đã được phát


hiện và đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự). Nhưng nếu chỉ nhìn vào số liệu của cơ
quan xét xử thì chưa phản ánh hết thực trạng của tình hình tội phạm giết người vì vẫn
còn có những vụ án và người phạm tội giết người chưa bị phát hiện, chưa bị xử lí và
số liệu này thuộc về tội phạm ẩn.

Bảng 1.4. So sánh số vụ, số bị cáo phạm tội giết ng ở Khánh Hòa với số vụ,
số bị cáo phạm tội giết người ở Nghệ An và Ninh Thuận
Năm


13

47

8

1.183

2004

19

42

7

1.351

2005

21

39

10

1.271

2006

tổng thể tình hình tội phạm nói chung mới thấy được bức tranh tình hình tội phạm ở
từng địa bàn trong thời gian qua để từ đó xây dựng được các biện pháp đấy tranh
phòng ngừa tội phạm nhằm tập trung ngăn chăn, hạn chế tội phạm ẩn.
Nghiên cứu thống kê của phòng cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự an xã hội –
công an tỉnh Khánh Hòa cho thấy: trong 7 năm qua có128 vụ giết người nhưng chỉ
khởi tố điều tra xử lí được 122 vụ, còn 6 trường hợp xảy ra ko xác định được đối
tượng phạm tội, đây là tội phạm ẩn, thể hiện sự chênh lệch về số vụ án và số người
phạm tội giết người xảy ra trên thực tế so với số vụ án đã bị đưa ra xét xử. Nếu ko có
biện pháp đấu tranh ngăn ngừa tội phạm ẩn cũng như ko phát hiện kịp thời xử lí tội


phạm ẩn sẽ gây hoang mang trong nhân dân, trật tự trị an ko đảm bảo, tội phạm vẫn
lẩn tránh pháp luật, gây nguy hiểm cho xã hội.
• Diễn biến
Tình hình tội phạm trong khoảng thời gian 7 năm tác giả nghiên cứu có dấu hiệu
tăng vào những năm về sau, càng phức tạp, tăng số lượng và người tham gia. Tác giả
đưa ra những số liệu về mức độ thay đổi (tăng giảm) của số vụ, số bị cáo phạm tội giết
người của từng năm so với năm đầu, từ đó cho thấy số vụ số bị cáo phạm tội giết
người của các năm sau so với đầu năm 2001 tăng hơn hẳn, như vậy tình hình tôi phạm
giết người trên đại bàn tỉnh Khánh Hòa trong những về sau đây diễn biến càng phức
tạp, cả về số lượng và người tham gia phạm tội. Xét mức độ tăng giảm của số vụ, số
bị cáo phạm tội giết người của năm sau với năm trước cho thấy: so với năm 2001 tội
phạm giết người trong năm 2002 tăng 36,36% so với bị cáo giảm 5,56% so với 2002
thì năm 2003 giảm 13,33%, bị cáo giảm 23,53%...
Số liệu trình bày về mối tương quan với tình hình tội phạm nói chung với tội giết
người trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa và đồ thị được cụ thể trong luận văn của tác cho
thấy, trong lúc diễn biến tình hình tội phạm nói chung tăng giảm bất thường vào
những năm sau thì diễn biến của tội phạm giết người trên đại bàn trong những năm về
trước ít biến động hơn diễn biến tội phạm chung. Tuy mức độ tăng giảm của tội giết
người không ổn định qua các năm nhưng nhìn chung tội giết người ít phức tạp và

thấy tính chất nghiêm trọng, hơn hẳn của tội giết người so với các tội phạm khác.
Trong 7 năm qua trên địa bàn tội phạm giết người đã gây hậu quả hết sức nghiêm
trọng làm 122 người chết và 10 người bị thương ( với 132 nạn nhân), do xuất phát từ
nguyên nhân thù tức cá nhân.
•

Theo hình thức (tội phạm giết người riêng lẻ và tội phạm dưới hình
thức đồng phạm)


Theo số liệu thống kê, trong tổng số122 vụ phạm tội giết người bị đưa ra xét xử
có 28 vụ phạm tội giết người dưới hình thức đồng phạm chiếm 23% còn lại 77% dưới
hình thức đơn lẻ, số bị cáo phạm tội giết người có nhiều người tham gia ngày càng
tăng, cụ thể năm 2001 có 3 vụ, năm 2002 có 2 vụ, năm 2003 có 1 vụ, năm 2004 có 4
vụ, năm 2005 có 6 vụ, năm 2006 có 7 vụ, năm 2007 có 5 vụ.
Nhận thấy, so với các trường hợp phạm tội thông thường thì các trường hợp
phạm tội dưới hình thức đồng phạm có tính chất nghiêm trọng, nguy hiểm hơn từ
phương thức, thủ đoạn phạm tội cho đến công cụ, phương tiện phạm tội cũng như hậu
quả hay ra để lại tác hại xấu cho đời sống xã hội và cộng đồng.
•

Động cơ, mục đích phạm tội giết người

Qua nghiên cứu, tác giả nhận thấy rằng:
• Do mâu thuẫn, thù tức, chiếm tỉ lệ cao nhất 51,64% (với 63/122 vụ). Thường
xảy ra trong đời sống gia đình, cộng đồng dân cư, phát sinh từ những va chạm,
xung đột,… Để giải quyết mâu thuẫn và giải tỏa bức xúc, tức giận, người phạm
tội đã lựa chọn hành vi giết người (chiếm 25,41% với 31/122 vụ) trong đó
7,38%( với 9/122 vụ) là giữa kẻ phạm tội và nạn nhân có quan hệ họ hàng,
thân thích với nhau.

hóa thấp, nhận thức và hiểu biết pháp luật còn kém chỉ vì tiếc công sức lao
động đã bỏ ra hoặc sợ mất nên đã dùng dây điện để bẫy chuột hoặc phòng trộm
nhưng thực tế lại gây hậu quả chết người.
•

Công cụ, phương tiện, phương pháp, thủ đoạn giết người


Chiếm tỉ lệ 95%, trong đó có ½ số vụ án giết người chuẩn bị trước công cụ,
phương tiện phạm tội, những trường hợp không sử dụng chiếm 5% chủ yếu giết người
bằng thủ công: đấm đá, bóp cổ… dựa vào tính năng tác dụng của chúng có thể phân
thành 2 loại là vũ khí nóng và vũ khí lạnh.
Nghiên cứu cho thấy, tội phạm giết người sử dụng vũ khí nóng( lựu đạn, súng…)
chiếm tỉ lệ thấp nhưng mang tính nguy hiểm cao, công cụ chiếm tỉ lệ thấp do là loại
vũ khí đặc biệt bị nhà nước quản lí chặt chẽ và nghiêm cấm sử dụng (không thuộc đối
tượng được phép sử dụng). Vũ khí lạnh(dao, kiếm…) chiếm tỉ lệ rất cao 74,59%, việc
sử dụng dao, kiếm, lê để giết người chiếm 63%, nguy hiểm nhưng dễ kiếm, dễ sử
dụng và cất giấu, thường sử dụng loại này.
Gạch đá chai chiếm 6,56%, có sẵn, dễ tìm nhưng ít sử dụng bởi khả năng gây hậu
quả chết người thấp hơn, thường thấy trong thường hợp bột phát, nhất thời không
chuẩn bị trước công cụ, phương tiện.
Giết người bằng phương pháp sức mạnh cơ thể (đấm đá, bóp cổ..) thể hiện tính
nguy hiểm cao, bởi tin tưởng vào sức mạnh bản thân, có sức khỏe hơn nạn nhân và lì
lợm, hung bạo, gây đau đớn kéo dài về thể xác nạn nhân trước khi làm nạn nhân chết,
điều này càng thể hiện ý chí quyết tâm thực hiện tội phạm đến cùng của kẻ phạm tội.
Sử dụng nguồn điện chiếm tỉ lệ thấpvới 3,28% cho thấy trình độ hiểu biết của
người dân còn thấp nên vẫn tồn tại tình trạng xem thường tình mạng người khác, coi
tài sản lớn hơn sinh mạng con người.
•


xung đột, từ đó tình hình an ninh khu vực này phức tạp, tội phạm cũng vì thế mà gia
tăng.
+ Địa điểm: chủ yếu là các khu dân cư nhà dân và trên các đường phố, công
cộng chiếm 46,72%, nhà nạn nhân chiếm 23,13%, quán bia café chiếm 16,39%.


•

•

Đặc điểm về nhân thân

Đặc điểm về giới tính và độ tuổi

Hầu hết là nam giới ( với 121 bị cáo) chiếm tỉ lệ gần như tuyệt đối, bởi giết người
là tội có sử dụng bạo lực nên phụ nữ ít phạm phải tội này, tỉ trọng nam giới phạm tội
giết người nhiều hơn nữ vì đặc điểm tâm sinh lí của nam giới dễ bị ảnh hưởng từ môi
trường và điều kiện sống, dễ phát sinh tâm lí tiêu cực. muốn thể hiện bản thân, thích
dùng vũ lực hơn nữ, nóng nảy, thiếu kiềm chế, đễ bị kích động khi có hơi men.
Nghiên cứu Bảng 1.10 về độ tuổi người phạm tội giết người trên địa bàn tỉnh
Khánh Hòa cho thấy:
Mỗi lứa tuổi đềi có ảnh hưởng nhất định đến cơ cấu tội phạm được thực hiện do sự
phát triển về thể chất, tinh thần và tâm sinh lí từng nhóm tuổi, trong đó lứa tuổi từ 18
đến 30 tuổi chiếm tỉ lệ cao nhất với 55,11% do liên quan đến gia đình, tự lập, ko chịu
sự quản lí của nhà trường, thiếu việc làm, thất nghiệp, dễ sa đà, tâm lí tiêu cực, nóng
nảy, bốc đồng khi có va chạm hoặc xung đột dễ gây ra án mạng. Chưa thành niên
chiếm tỉ lệ 23,86% do sự hình thành nhân cách chưa ổn định dễ bắt chước phim ảnh,
game, một số suy nghĩ lệch chuẩn, chưa tự lập, dễ nảy sinh tiêu cực, đặc biệt khi tổn
thương đến ý thức cá nhân càng dễ xảy ra xung đột mâu thuẫn và phạm tội.
• Trình độ văn hóa.

Chịu ảnh hưởng nặng nề của việc dùng bạo lực để giải quyết vướng mắc và va
chạm trong cuộc sống, muốn sử dụng bạo lực để khẳng định mình và thị uy trước mọi
người, lối sống ích kỉ, thích hưởng thụ, lười lao động, khí chất nóng nảy, bản tính cục
cằn, lì lợm. Một số khác chịu ảnh hưởng từ ma túy, rượu và chất kích thích để gây sự
và gây án, có 21% sử dụng rượu và ma týt và chất kích thích khác, 35% giết người vì
coi thường pháp luật và vì tư lợi là 17%.
• Nạn nhân của tội phạm giết người.


Trong 122 vụ giết người có 132 nạn nhân, trong đó có 35 vụ là lỗi của người bị
hại chiếm 19,89% do nạn nhân lựa chọn và thực hiện hành vi trái pháp luật (trộm cắp,
cướp giật) hoặc có lỗi trong ứng xử, thiếu tế nhị trong lời nói và hành vì từ đó gây
kích động , thúc đẩy việc hình thành ý định thực hiện tội phạm của người phạm tội.
Theo thống kê trong tổng số 132 nạn nhân có 122 bị giết, 10 bị thương, 20 nữ, 112
nam, 7 trẻ em, 18 chưa thành niên,6 cao tuổi, 101 trung niên. Dễ dàng nhận thấy số
lượng nam chiếm cao hơn nữ và chủ yếu ở tuổi thanh niên do chưa chín chắn, thiếu
kinh nghiệm và kĩ năng sống, khi va chạm dễ gây gổ, chọc ghẹo khích bác dẫn đến xô
xát và trở thành nạn nhân của những vụ án giết người. Hầu hết các vụ án là quen biết
với nhau, anh em họ hàng, bạn bề láng giềng (chiếm 7%), không quen chiếm 23% do
bột phát mâu thuẫn.
III – NHẬN XÉT
• Ưu điểm:
*Về hình thức trình bày:
Nhìn tổng quát, toàn luận văn trình bày một cách khoa học, có căn cứ. Đặc biệt
trong phần tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa luận văn đã trích dẫn
nguồn đa dạng, thực tế và rành mạch, các tiêu đề được bố trí hài hòa thuận lợi cho
người đọc và nghiên cứu.
*Về nội dung trình bày:
Thứ nhất, luận văn được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, trong phần tình hình tội phạm
trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa tác giả viết và phân tích rất chi tiết. Điều này cho thấy

tế, với sự giúp đỡ của các cơ quan chức năng tỉnh Khánh Hòa, bởi vậy có tính thực thi
rất cao, có thể áp dụng vào thực tiễn.


• Hạn chế.
Thứ nhất, tác giả nên có phần khái quát lại sau mỗi chương.Ví dụ, đối với phần
tình hình tội phạm giết người, tác giả nên dành một trang, có thể trình bày: kết luận
chương 1, nhằm nêu những nhận xét và đánh giá của tác giả về phần này.
Thứ hai, cách trình bày của tác giả trong mục thực trạng của tình hình tội phạm
tại chương I gây rối mắt do sự sắp xếp chưa logic, “bức tranh tổng thể về tội phạm”
cũng vì thế mà không rõ ràng. Cụ thể, tác giả lồng những nội dung cơ bản của tình
hình tội phạm đó là: tội phạm rõ, tội phạm ẩn, chỉ số về tội phạm, thông số về nạn
nhân trong một mục chung, tạo sự khó khăn cho việc tìm kiếm. Tuy cụ thể, nhưng nếu
có thể sắp xếp lại và tách các nội dung cơ bản này thành những tiểu mục riêng sẽ
thuận lợi hơn cho việc xem xét tra cứu.
Thứ ba, trong mục cơ cấu và tính chất của tội phạm giết người trình bày nguyên
nhân của người phạm tội là những lý do tạo nên cơ cấu đó rất cụ thể và đầy đủ. Tuy
nhiên, theo em như vậy là chưa hợp lý, bởi lẽ điều đó tạo sự rườm rà cho phần này.
Bởi phần II của luận văn đã có một chương về nguyên nhân của tội phạm giết người.
Do đó, việc đưa những nguyên nhân của cơ cấu và tính chất của tội phạm vào mục
này sẽ bị lặp lại tại phần II của luận văn. Việc lặp đi lặp lại từ ngữ trong cùng một
luận văn sẽ giảm sức thuyết phục đối với người đọc.
• Nhận xét chung
*Về thực trạng: Tác giả đã đưa ra những số liệu, bảng biểu và có những đánh giá
dựa trên thực tiễn để thấy sự cố gắng và nghiên cứu cho công trình luận văn. Tuy
nhiên, nếu phần này được trình bày logic theo các thứ tự về thực trạng tình hình tội
phạm thì chắc chắn luận văn sẽ hoàn chỉnh và logic hơn.


*Về diễn biến của tình hình tội phạm: Tác giả đưa ra những số liệu về đánh giá về