Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, ta có thể thấy tai nạn
thương tích ở trẻ em đã mang lại những hậu quả rất lớn. Ngoài những thiệt hại
về kinh tế, các em có thể bị thương tật vĩnh viễn, thậm chí mất khả năng lao
động, làm chủ bản thân. Đây chính là những hệ lụy nặng nề và dai dẳng mà xã
hội, gia đình cũng như bản thân các trẻ phải gánh chịu. Việc phòng chống tai
nạn thương tích cho trẻ em không chỉ là nhiệm vụ của một ngành nào mà là
trách nhiệm của cả cộng đồng, xã hội và quan trọng hơn cả là cha mẹ của các
trẻ. Từ thực tế nêu trên, chúng em xin tìm hiểu rõ hơn về nghĩa vụ của cha mẹ
với tai nạn thương tích của trẻ với đề tài “Xác định nghĩa vụ của cha mẹ
trước những tai nạn thương tích đối với trẻ em”.
Bài làm của chúng em khó tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, do đó
chúng em luôn mong muốn được lắng nghe những góp ý quý báu từ phía các
thày, cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Một số khái niệm cần nắm.
1. Khái niệm trẻ em.
Điều 1 Luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em qui định “Trẻ em quy
định trong Luật này là công dân Việt Nam dưới mưới sáu tuổi.”
Như vậy, trẻ em được hiểu là công dân Việt Nam dưới 16 tuổi. Theo quy
định trên thì trẻ em phải có hai đặc trưng: một là công dân Việt Nam và hai là
độ tuổi được xác định là dưới 16, quy định này kế thừa Luật Bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục trẻ em năm 1991.
1
Nhóm 06 _ Lớp N07


Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ


trước được và phần lớn có thể phòng tránh được; thương tích gây ra thiệt hại
về thể chất và tinh thần cho một người nào đó.
Tai nạn thường gây ra thương tích ở các mức độ nặng, nhẹ khác nhau.
Như vậy có thể hiểu rằng tai nạn, thương tích đối với trẻ em là những tổn
thương về thể chất hoặc tinh thần đối với người dưới 16 tuổi.
II. Nghĩa vụ của cha mẹ trước những tai nạn, thương tích đối với trẻ em .
1. Căn cứ hình thành nghĩa vụ của cha mẹ trước những tai nạn thương
tích của trẻ em.
Trong đời sống xã hội, việc người phụ nữ sinh con sẽ là cơ sở làm phát
sinh mối quan hệ giữa mẹ - con, cha – con. Đó là mối liên hệ huyết thống đầu
tiên theo qui luật sinh học. Ngoài ra, quan hệ giữa cha mẹ với con còn được
xác lập trên sự kiện nuôi con nuôi.
Đứng trên góc nhìn của xã hội, cha mẹ có nghĩa vụ và quyền chăm sóc,
giáo dục con thành người có ích, điều này không những có lợi cho chính bản
thân người con mà còn là nghĩa vụ với cả gia đình, cả xã hội. Đó còn là một
nghĩa vụ thiêng liêng mà không phải ai cũng có được, vì thế trong xã hội có
những quy phạm đạo đức cho những người cha, người mẹ không hoàn thành
nghĩa vụ cơ bản này.
Trên góc nhìn của pháp luật, quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con thể
hiện trên hai phương diện: về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản. Một số văn

3
Nhóm 06 _ Lớp N07


Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ

bản pháp luật cũng đã qui định về vấn đề liên quan đến quyền và nghĩa vụ của
cha mẹ đối với con ví dụ như:
- Theo Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì “ Gia đình

đạo đức quan trọng. Với mong muốn yêu cầu đảm bảo quyền lợi, nghĩa vụ chính
đáng cho trẻ em thì đây trở thành vấn đề ngày càng được dư luận quan tâm nhiều
hơn.
2. Phân tích nghĩa vụ của cha mẹ trước những tai nạn, thương tích đối với
trẻ em theo theo một số qui định của pháp luật hiện hành.
Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến thế hệ trẻ, đặc biệt là lứa tuổi thiếu
niên, nhi đồng . Trong di chúc của người có viết: Thiếu niên, nhi đồng là người
chủ tương lai của đất nước. Vì vậy " bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau
là điều rất quan trọng và cần thiết”. Trong Chỉ thị số 197-CT/TW ngày
19/3/1960 của Ban Bí thư Trung ương về công tác thiếu niên, nhi đồng cũng
đã xác định: “Các em thiếu niên, nhi đồng ngày nay sẽ là người xây dựng
CNXH và CNCS sau này . Quan tâm đến thiếu niên, nhi đồng là quan tâm đến
việc đào tạo, bồi dưỡng một lớp người mới, không những phục vụ cho sự
nghiệp xây dựng CNCS sau này”.
Xác định được vai trò rất to lớn của trẻ em đối với tương lai và vận mệnh
của đất nước, nhà nước ta luôn quan tâm đến việc giáo dục, chăm sóc và bảo
vệ trẻ em. Đặc biệt nhà nước ta luôn quan tâm đến việc phòng chống tai nạn
thương tích của trẻ em, nhất là việc xác định nghĩa vụ của cha mẹ trước tai nạn
thương tích của trẻ em.
Ở Việt nam, tai nạn thương tích đang là một trong những nguyên nhân
hàng đầu gây tử vong ở trẻ dưới 18 tuổi. Với thực trạng về tai nạn thương tích
ở trẻ em hiện nay thì trách nhiệm của bậc làm cha làm mẹ là rất lớn, theo đó
5
Nhóm 06 _ Lớp N07


Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ

nhà nước ta đã ban hành ra các quy định pháp luật về việc xác định nghĩa vụ
của cha mẹ đối với con em mình nói chung, trong đó bao gồm cả trách nhiệm

ra bị bệnh tật bẩm sinh hoặc do tai nạn dẫn đến thương tích, tàn tật, khi đã thành
niên vẫn không có khả năng lao động, không thể tự mình chăm lo và nuôi sống bản
thân mình thì cha mẹ có nghĩa vụ tiếp tục chăm sóc, nuôi dưỡng bảo vệ con mình.
Khoản 1 Điều 36 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 quy định: “ Cha mẹ có
nghĩa vụ và quyền cùng nhau chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên hoặc con
đã thành niên bị tàn tật, mất năng lực hành vi dân sự, không có khả năng lao động
và không có tài sản để tự nuôi mình”. Như vậy, khi con bị, tàn tật, thương tích,
không có khả năng lao động và bảo vệ bản thân thì cha mẹ có nghĩa vụ chăm sóc,
nuôi dưỡng ,bảo đảm việc điều trị bệnh cho con, quản lí tài sản của con cái, bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của con cũng như trông nom, tránh để xảy ra những tai
nạn gây ra thương tích cho đứa trẻ. Trường hợp nếu con trẻ em bị tai nạn thương
tích dẫn đến tàn tật mà bố mẹ ly dị thì hai người đều phải có nghĩa vụ cấp dưỡng
đối với con. Khi cha mẹ ly hôn mà con bị tàn tật không có khả năng lao động và
không có tài sản để tự nuôi mình thì một trong hai người không sống chung với con
phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Để đảm bảo cuộc sống cho con bởi lẽ con bị
tàn tật thường khó có khả năng lao động. Nếu con không có tài sản riêng để tự nuôi
mình thì cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn, rất cần sự giúp đỡ của cha mẹ. Chính vì
vậy mà một trong hai người phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con.
Pháp luật nước ta cũng nghiêm cấm cha mẹ có hành vi phân biệt đối xử giữa
các con, nhất là những người bị tàn tật do tai nạn thương tích. Điều 34 Luật Hôn
nhân và gia đình năm 2000 có nêu: “ Cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa
các con, ngược đãi, hành hạ, xúc phạm con…”. Theo đó cha mẹ phải có nghĩa vụ
chăm sóc các con là như nhau, không phân biệt con đẻ với con nuôi; con lớn với
con bé, đặc biệt là không những không phân biệt mà còn phải quan tâm chăm sóc
7
Nhóm 06 _ Lớp N07


Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ




Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ

mạng oan uổng. Ở các thành phố, số trẻ em bị đuối nước có vẻ ít hơn ở vùng
nông thôn. Thế nhưng, trẻ em ở thành phố thường chạy nhảy nô đùa, đá bóng trên
vỉa hè, dưới lòng đường, lạng lách, đua xe đánh võng, tiềm ẩn xảy ra tai nạn.
Các nghiên cứu chỉ rõ rằng gia đình, đặc biệt là gia đình nông thôn là nơi tỷ lệ
tai nạn thương tích trẻ em xảy ra nhiều nhất và cũng là nơi tiềm ẩn nhiều nguy
cơ tai nạn thương tích ở trẻ em. Nghiên cứu trong các cộng đồng nông thôn cho
thấy, tai nạn thương tích trẻ em hầu hết xảy ra ở các gia đình có mức sống thấp.
Một trong những lý do quan trọng của hiện tượng này là trẻ phải ở nhà một
mình, không có người lớn giám sát. Nhiều gia đình nghèo chạy từng bữa ăn nên
phải để con ở nhà, thậm chí đứa lớn 6 tuổi giữ đứa nhỏ 1 tuổi, trong khi lẽ ra
đứa lớn cũng cần phải được người lớn trông nom.
Việc trẻ em tham gia giúp việc gia đình hiện rất phổ biến ở các vùng nông
thôn. Tuy nhiên, vấn đề là có nhiều trẻ phải làm những công việc vượt quá tuổi,
quá sức. 6, 7 tuổi đã phải nấu cơm, đun nước; mới 12, 13 tuổi đã đi cày, đi gặt.
Điều nguy hiểm là, điều kiện lao động ở nông thôn rất thiếu an toàn đối với trẻ.
Trên thực tế, nhiều trẻ bị ngã, bị bỏng, bị súc vật cắn, bị các vật sắc nhọn cắt,
đuối nước... do tham gia lao động giúp đỡ gia đình.
Phương pháp giáo dục và ứng xử của một bộ phận cha mẹ ở nông thôn về
phòng, chống tai nạn thương tích cho con cái hiện có "vấn đề". Trẻ hiếu động,
rất thích leo trèo, tắm sông hồ, chơi các trò chơi nguy hiểm nhưng để ngăn cấm,
bố mẹ thường chửi mắng và dùng vũ lực. Phương pháp này phản tác dụng vì trẻ
không biết gì thêm về những tai nạn mà chúng có thể mắc phải, vừa rời xa bố
vừa rời xa bố mẹ là chúng lại tiếp tục chơi dại

11
Nhóm 06 _ Lớp N07

mới; thúc đẩy toàn dân tham gia bảo vệ chăm sóc trẻ em. Nhà nước cần
12
Nhóm 06 _ Lớp N07


Bài tập nhóm môn Luật HN&GĐ

sớm nghiên cứu, xây dựng và ban hành văn bản có giá trị pháp lý cao về
phòng chống tai nạn thương tích trẻ em để thống nhất chỉ đạo và thực hiện
tốt công tác này từ Trung ương đến cơ sở. Trong xây dựng, chú ý đến các
thiết kế phù hợp cho đối tượng là trẻ em, nhất là những công trình công
cộng như: trường học, nhà trẻ, công viên...
- Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, vận động xã hội nâng cao nhận thức,
thay đổi hành vi trong việc bảo vệ chăm sóc trẻ em; tăng cường công tác
kiểm tra, giám sát, đánh giá; thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu khoa học.
Mục tiêu của truyền thông gồm 3 trụ cột truyền thông cơ bản: vận động
chính sách là thúc đẩy sự quan tâm của các cấp, các ngành trong việc hoàn
thiện khung khổ luật pháp, chính sách và đầu tư kinh phí và nguồn lực con
người cho bảo vệ chăm sóc trẻ em; vận động công chúng là tạo phong trào
toàn dân tham gia bảo vệ chăm sóc trẻ em, tăng cường năng lực bảo vệ chăm
sóc trẻ em; thay đổi hành vi là thay đổi cách nghĩ, cách hành động, thay đổi
cách tiếp cận bảo vệ chăm sóc trẻ em.
C. KẾT LUẬN
Phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ em không chỉ là trách nhiệm, mà
còn thể hiện tình cảm của người lớn, đặc biệt còn là nghĩa vụ của các bậc cha
mẹ đối với con em mình. Mong rằng vấn đề này sẽ nhận được nhiều hơn sự
quyết tâm của cả hệ thống từ các tổ chức quốc tế, của các cơ quan chức năng
đến mỗi gia đình, sự quan tâm hơn nữa của các bậc cha mẹ để từ đó sẽ giúp
giảm đi những nỗi đau thể xác và tinh thần của trẻ vì tai nạn thương tích.