Quyền và nghĩa vụ của cha, mẹ sau ly hôn
theo pháp luật Việt Nam Bùi Minh Giang

Khoa Luật
Luận văn ThS Chuyên ngành: Luật dân sự; Mã số 60 38 30
Người hướng dẫn: PGS.TS. Hà Thị Mai Hiên
Năm bảo vệ: 2013 Abstract. Phân tích và làm rõ cơ sở lý luận của pháp luật Việt Nam về quyền và nghĩa
vụ của cha mẹ sau ly hôn. Đánh giá thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hành về vấn
đề quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn và thực tiễn áp dụng. Đề xuất một số
phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và tăng cường hiệu quả điều chỉnh của
pháp luật trong quy định quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn.
Keywords. Luật dân sự; Pháp luật Việt Nam; Luật hôn nhân và gia đình; Ly hôn.

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Gia đình và khoa học về gia đình luôn là vấn đề xã hội được tiếp cận và nghiên cứu
từ nhiều góc độ khác nhau. Trên góc độ nghiên cứu luật học, pháp luật hôn nhân gia đình là
một đề tài lớn có ý nghĩa xã hội nhân văn sâu sắc. Ly hôn là một chế định pháp luật; ly hôn
cũng là một vấn đề xã hội. Hậu quả ly hôn sẽ đem lại ảnh hưởng xấu cho gia đình và xã hội
nếu không được giải quyết thấu tình đạt lý. Khoa học pháp lý và những quy phạm pháp luật
cụ thể có giá trị đặc biệt trong việc loại trừ hoặc giảm bớt những hậu quả xấu do vấn đề ly hôn
đặt ra.
Xét về phương diện lịch sử nhà nước và pháp luật, dưới bất kỳ chế độ xã hội nào,

cứu, đề cập dưới nhiều góc độ khác nhau. Trong những năm gần đây, đã có một số công trình
nghiên cứu, một số bài viết xung quanh vấn đề ly hôn như: vấn đề chia tài sản, vấn đề nuôi
con sau ly hôn, vấn đề giải quyết tranh chấp giữa vợ và chồng, biện pháp hạn chế ly
hôn…Đáng chú ý có một số công trình sau:
1. "Lịch sử phát triển chế độ tài sản của vợ chồng theo pháp Luật Hôn nhân và gia
đình" của tác giả Nguyễn Trọng Quân.
2. "Những bất cập xung quanh vấn đề "hỏi ý kiến trẻ em" khi giải quyết việc nuôi
con sau ly hôn" của tác giả Nguyễn Hồng Tuyến.
3. "Nguyên tắc bình đẳng giữa vợ và chồng trong quan hệ hôn nhân, gia đình" của
tác giả Trần Mạnh Hùng.
4. "Quan hệ tài sản giữa vợ và chồng theo Luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam năm
2000" của tác giả Thái Trung Kiên
5. "Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 vấn đề điều chỉnh pháp luật các quan hệ
hôn nhân và gia đình trong giai đoạn hiện nay, nhu cầu xu hướng hoàn thiện" của tác giả Đỗ
Như Cường
6. "Một số vấn đề về ly hôn và biện pháp hạn chế ly hôn ở Việt Nam hiện nay" của
tác giả Hoàng Thương Giang
7. "Vấn đề chia tài sản chung giữa vợ và chồng trong thời kỳ hôn nhân theo pháp luật
Việt Nam" của tác giả Bùi Thị Lan.
Hầu hết, các công trình này đã đi nghiên cứu chuyên sâu về ly hôn dưới một số khía
cạnh nhất định. Nhìn chung các tác giả đã có cái nhìn cụ thể về một số vấn đề phát sinh trong
giải quyết ly hôn theo luật.
Mặc dù các vấn đề về ly hôn không còn mới nhưng trong thời gian gần đây, đặc biệt
là từ khi Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và Luật Bình đẳng giới 2006 có hiệu lực thì
những nghiên cứu mang tính tổng quát về vấn đề quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn và
những vấn đề pháp lý có liên quan còn dừng ở mức hạn chế. Vì vậy việc nghiên cứu vấn đề
này và thực trạng của nó là vô cùng cần thiết.
3. Mục tiêu và nhiệm vụ của luận văn
Mục tiêu
Trên cơ sở lý luận chung của pháp luật về vấn đề ly hôn, luận văn muốn phân tích và

chứng, phương pháp duy vật lịch sử, phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh, logic học và
xã hội học … để làm rõ nội dung các vấn đề cần nghiên cứu của đề tài nhằm đảm bảo tính
khoa học.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Ở mức độ nhất định, luận văn góp phần giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn
về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau khi ly hôn được đặt ra trong giai đoạn hiện nay
- Tiếp cận những vấn đề lý luận và thực tiễn của quyền và nghĩa vụ cha, mẹ sau khi
ly hôn trong điều kiện mới, giai đoạn mới trên cơ sở tiếp cận dưới góc độ nhìn nhận mới về
pháp luật nói chung cũng như pháp luật về bảo vệ trẻ em, bảo vệ phụ nữ trong điều kiện xây
dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và hội nhập quốc tế với mục đích đề
cao giá trị con người, đặc biệt là quyền trẻ em và bình đẳng giới.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết thúc và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn
gồm 3 chương:
Chương 1: Những vấn đề lý luận về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ sau ly hôn.
Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng các quy định hiện hành về
quyền và nghĩa vụ của cha mẹ khi ly hôn.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và tăng cường hiệu quả áp dụng
pháp luật về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ khi ly hôn ở Việt Nam hiện nay.

Reference
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Chính phủ (1950), Sắc lệnh số 97-SL ngày 22/5 về sửa đổi một số quy lệ và chế định
trong dân luật.
2. Chính phủ (1950), Sắc lệnh số 159-SL ngày 17/11/1950 quy định về vấn đề ly hôn.
3. Chính phủ (2001), Nghị định số 70/2001/NĐ-CP ngày 3/10 quy định chi tiết thi hành
Luật Hôn nhân và gia đình 2000, Hà Nội.
4. Chính phủ (2001), Nghị định số 87/2001/NĐ-CP ngày 21/11 về xử phạt vi phạm hành
chính trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, Hà Nội.

26. Tũa ỏn nhõn dõn ti cao (2004), Ngh quyt s 02/2004/NQ-HTP ngy 10/8 hng dn
ỏp dng phỏp lut trong vic gii quyt cỏc v ỏn dõn s, hụn nhõn v gia ỡnh, H Ni.
27. Trung tõm Quyn con ngi - Hc vin Chớnh tr Quc gia H Chớ Minh (2002), Cỏc vn
kin quc t v quyn con ngi, Nxb Chớnh tr quc gia, H Ni.
28. Nguyn Hựng Trng (1972), B lut dõn s v thng s t tng nm 1972, Nh sỏch
Khai Trớ, Si Gũn.
29. Trng i hc Lut H Ni (2008), Giỏo trỡnh Lut Hụn nhõn v gia ỡnh, Nxb Cụng
an nhõn dõn, H Ni.
30. y ban Thng v Quc hi (1998), Phỏp lnh Ngi tn tt, H Ni.
31. Vin Khoa hc pháp lý (2004), Bình luận khoa học Luật Hôn nhân và gia đình năm
2000, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
32. Viện Khoa học pháp lý (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển Bách Khoa và Nxb Tư
pháp, Hà Nội.
33. Viện Khoa học pháp lý (2012), Luật Gia đình Nga, (Tài liệu dịch tham khảo), Hà Nội.
34. Viện Khoa học xã hội Việt Nam (2006), Điều tra bình đẳng giới năm 2005-2006, Hà
Nội.