MỤC LỤC

1


ĐẶT VẤN ĐỀ
Luật pháp với tư cách là công cụ, phương tiện để quản lí nhà nước và điều
chỉnh các mối quan hệ phát sinh trong xã hội một cách thống nhất. Với tư cách là
một ngành luật – Luật hành chính cũng là một trong các công cụ quản lý tạo ra
một hệ thống pháp luật sắc bén có hiệu lực để điều chỉnh các mối quan hệ xã hội
phù hợp với lợi ích của Nhà nước và mọi công dân. Do vậy Luật hành chính là bộ
phận quan trọng cấu thành hệ thống hành chính Nhà nước. Khi đề cập đến Luật
hành chính ta không thể bỏ qua quyết định hành chính bởi nó đóng một vai trò
quan trọng trong quản lí Nhà nước. Quyết định hành chính rất quan trọng bởi lẽ
nó không chỉ điều chỉnh một số các quan hệ xã hội nhất định mà nó điều chỉnh
các quan hệ xã hội liên quan đến hầu hết các mặt của đời sống xã hội, hơn nữa nó
còn đóng vai trò rất quan trọng trong hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà
nước. Với tính chất là các mệnh lệnh điều hành, quyết định hành chính (quyết
định quản lí Nhà nước) trực tiếp phản ánh ý chí của Nhà nước. Thông qua các
quyết định ban hành theo luật định, các cơ quan Nhà nước thực hiện thẩm quyền
của mình trong việc điều hành quản lí xã hội.

GIẢI QUYẾT VÁN ĐỀ
1. Khái niệm chung về quyết định hành chính.
Quyết định hành chính là một thuật ngữ xuất hiện khá lâu trong đời sống
chính trị - pháp lý. Là một bộ phận của quyết định pháp luật nói chung, quyết
định hành chính chiếm vị trí trung tâm trong hoạt động quản lý của Nhà nước, đó
là phương tiện không thể thiếu của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước
nhằm thực hiện chức năng quản lý.
Quyết định hành chính là mệnh lệnh diều hành của các chủ thể quản lý
hành chính Nhà nước, được thông qua theo một thể thức nhất định nhằm thực

hành chính nhà nước tiến hành theo một trình tự dưới những hình thức nhất định
3


theo quy định của pháp luật, nhằm đưa ra những chủ trương, biện pháp đặt ra các
qui tắc xử sự hoặc áp dụng những quy tắc đó giải quyết một công việc cụ thể
trong đời sống xã hội nhằm thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước.
2. Đặc điểm của quyết định hành chính.
Như đã nói ở trên quyết định hành chính là một dạng của quyết định pháp
luật, do vậy quyết định hành chính cũng mang những đặc điểm của quyết định
pháp luật nói chung. Những đặc điểm chung mà ta phải kể đến là tính quyền lực
và tính pháp lí.
Tính quyền lực của quyết định hành chính trước hết thể hiện ở hình thức
của các quyết định. Như chúng ta đã biết, theo qui định của pháp luật thig chỉ có
cơ quan Nhà nước được mới được đơn phương ra các quyết định pháp luật xuất
phát từ các lợi ích chung. Trên thực tế, thì các tổ chức xã hội cũng được phép đề
ra một số các quyết định song việc ra quyết định này phải có sự kết hợp với cơ
quan Nhà nước và việc này chỉ được thực hiện khi thực sự cần thiết. Tính quyền
lực của quyết định hành chính không chỉ thể hiện ở hình thức mà nó còn thể hiện
rất rõ ở nội dung và mục đích của các quyết định. Về mặt nội dung thì tùy theo
các quyết định mà nội dung của quyết định sẽ điều chỉnh các vấn đề phát sinh
trong xã hội song nội dung của các quyết định này đều mang ý chí của nhà nước.
Về mục đích của quyết định thì các quyết định này hướng đến lợi ích chung của
xã hội đồng thời cũng củng cố lợi ích của Nhà nước. Ngoài ra, để thực thi quyền
hành pháp trên cơ sở luật và để thi hành luật, quyết định hành chính luôn thể hiện
tính mệnh lệnh rất cao. Chính vì vậy, tính quyền lực của Nhà nước còn thể hiện ở
tính đảm bảo được thi hành của quyết định, đây được coi là nguyên tắc trong ban
hành, áp dụng quyết định hành chính. Do vậy, kể cả khi có sự phản kháng từ phía
đối tượng quản lí thì quyết định hành chính vẫn được bảo đảm thì hành. Sở dĩ
việc quyết định hành chính đưa ra bị đối tượng quản lí phản kháng mà vẫn được


5


ra, các quyết định hành chính về mặt hình thức còn có những tên gọi khác nhau
theo quy định của pháp luật như nghị quyết, nghị định, chỉ thị, thông tư.
3. Sự khác nhau giữa Quyết định hành chính và các loại quyết định của các
cơ quan Nhà nước khác.
Quyết định hành chính là một loại quyết định pháp luật những đặc điểm
riêng đã làm nên sự khác biệt của quyết định hành chính khác. Để làm rõ về
quyết định hành chính, ta cần xem xét, phân tích sự khác nhau giữa quyết định
hành chính và các loại quyết định của các cơ quan Nhà nước khác.
Sự khác nhau cơ bản ta có thể thấy là quyết định hành chính khác với các
luật (đạo luật, bộ luật) ở chỗ nó thuộc quyền hành pháp và có tính dưới luật. Mọi
quyết định hành chính không phù hợp với Hiến pháp, Luật đều bị đình chỉ và bãi
bỏ. Mặt khác, quan hệ xã hội mà quyết định hành chính điều chỉnh nhìn chung có
phạm vi hẹp hơn luật. Trình tự ban hành nó cũng khác với ban hành luật.
Quyết định hành chính cũng khác với quyết định của Tòa án và Viện kiểm
sát. Đối với các quyết định của Tòa án thường chỉ mang tính cá biệt do tòa án ban
hành dưới hình thức bản án, và là kết quả của hoạt động xét xử hình sự, dân sự,
kinh tế, hành chính. Các quyết định này thuộc quyền tư pháp.
Đối với các văn bản hành chính thông thường và các giấy tờ có tính pháp lý
khác, quyết định hành chính cũng có sự khác biệt đáng kẻ. Công văn hành chính
dùng để chứng nhận một loại quyền, một sự kiện hoặc tình trạng pháp lý trên cơ
sở quyết định hành chính hoặc làm căn cứ để ra các quyết định hành chính. Hoạt
động có giá trị pháp lý được thực hiện trên cơ sở quyết định hành chính hoặc
nhằm tạo điều kiện để ra quyết định hành chính Nhà nước. Văn bản hành chính
thông thường có giá trị pháp lý nhưng không làm phát sinh, thay đổi, hay chấm
dứt quan hệ pháp luật hành chính mà nhằm thực hiện các quan hệ pháp luật cụ
thể do các quyết định hành chính cá biệt đưa ra.


7


Các quyết định hành chính phải được ban hành trong phạm vi thẩm quyền
của chủ thể ra quyết định. Yêu cầu này đòi hỏi mỗi chủ thể hành chính chỉ có
quyền ban hành quyết định giải quyết các vấn đề nhất định do pháp luật quy định,
giao cho không được lạm quyền và lẩn tránh trách nhiệm.
Từ việc phân định rõ quyền hạn thẩm quyền của mỗi cơ quan nhà nước đảm
bảo cho cơ quan thực hiện trách nhiệm một cách chủ động, chống sự can thiệp
trái thẩm quyền vào quyền hạn của cơ quan khác tránh tình trạng lạm quyền lẩn
tránh trách nhiệm, tránh tình trạng lạm quyền lẩn tránh trách nhiệm làm mất trật
tự quản lý xã hội, quản lý hành chính nhà nước.
Quyết định hành chính phải được xuất phát từ những lý do xác thực. Yêu
cầu này có nghĩa là chỉ khi nào trong đời sống quản lý nhà nước và đời sống dân
cư xuất hiện các nhu cầu các sự kiện được pháp luật quy định cần ban hành quyết
định thì cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền mới ban hành quyết định
hành chính nhằm quy định chung hoặc áp dụng pháp luật cho các trường hợp cụ
thể.
Quyết định hành chính phải được ban hành đúng hình thức và thủ tục do
pháp luật quy định.
Về hình thức các quyết định hành chính phải đúng tên gọi, thể thức như tiêu
đề, số, ký hiệu văn bản, ngày tháng ban hành văn bản, chữ ký, con dấu…Những
sai sót hình thức cũng có thể là cho quyết định hành chính trở thành bất hợp
pháp.
Về mặt thủ tục ban hành các quyết định hành chính phải bảo đảm tuân thủ
các yêu cầu bắt buộc và các yêu cầu bảo đảm dân chủ, khách quan, khoa học.
Nếu vi phạm các yêu cầu bắt buộc phải tuân theo sẽ làm cho quyết định hành
chính trở thành bất hợp pháp.
4.2. Các yêu cầu của tính hợp lý:

định hành chính phải tính hết các yếu tố như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội;
9


phải căn cứ vào mục tiêu trước mắt và lâu dài; phải kết hợp giữa tác dụng trực
tiếp và gián tiếp đến kết quả, mục tiêu, nhiệm vụ cần đạt được với điều kiện,
phương tiện thực hiện. Các biện pháp đề ra trong quyết định phải phù hợp với
biện pháp trong các quyết định liên quan. Quyết định về kế hoạch phát triển kinh
tế - xã hội phải gắn liền với quyết định cải cách, hoàn thiện bộ máy nhà nước và
xây dựng pháp luật.
Về ngôn ngữ văn phong, cách trình bày một quyết định phải rõ ràng, dễ
hiểu, ngắn gọn chính xác, không đa nghĩa, nghĩa là phải đảm bảo kỹ thuật lập
quy.

KẾT LUẬN
Như vậy, với các phân tích trên ta nhận thấy tầm quan trọng của quyết định
hành chính trong việc cụ thể hóa các văn bản luật, điều chỉnh các mối quan hệ xã
hội phát sinh rất đa dạng và phức tạp cho nên quyết định hành chính nói riêng và
Luật hành chính nói chung không nằm trong một văn bản cụ thể nhất định mà
nằm trong nhiều văn bản khác nhau. Mặt khác, quyết định hành chính luôn luôn
gắn liền với việc xử lý các tình huống mà tình huống thì biến động, chuyển biến
theo thực tế của tình hình cho nên Luật hành chính không thể đóng khung trong
một văn bản nhất đinh. Qua đó, ta thấy quyết định hành chính là một quyết định
pháp luật, do đó nó mang đầy đủ tính chất của một quyết định pháp luật mà đặc
điểm quan trọng nhất là thể hiện tính ý chí, tính quyền lực của Nhà nước. Quyết
định hành chính ở đây ta phải hiểu là những văn bản dưới luật bởi loại văn bản
này do cơ quan hành chính mà đứng đầu là hành pháp (Chính phủ) có thẩm
quyền ban hành. Quyết định hành chính thể hiện tính pháp lý rất cao, thể hiện ý
chí quyền lực nhà nước, thể hiện vai trò trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền
khi ban hành để quản lý về mọi mặt đời sống xã hội.