MỤC LỤC


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

LỜI MỞ ĐẦU
Trong cuộc sống của chúng ta hiện nay không mấy ai còn lạ lẫm với
cụm từ hành chính Nhà nước nữa. Nhưng để thật sự hiểu và biết rõ vê lĩnh
vực này thì không hẳn là dễ dàng và ai cũng biết. Từ thực tiễn như vây luật
hành chính đã được đưa vào hệ thống các môn học nghiên cứu luật với tên
gọi Luật hành chính nhà nước.
Thật vậy, Luật hành chính nhà nước không thể tách rời những quan hệ
xã hội mà nó hướng tới nhằm ổn định hay thay đổi cho nên đối tượng điều
chỉnh của luật hành chính không phải là bản thân quản lí hành chính nhà
nước mà là những quan hệ xã hội hình thành trong quá trình hoạt động quản
lí hành chính nhà nước. Do đó luật hành chính gần như bao chùm toàn bộ
các lĩnh vực trong đời sống. Vì lẽ đó mà luật hành chính cần được xây dựng
một cách quy củ, hợp lí, tuân theo những nguyên tắc nhất định. Trong đó
phải kể đến nguyên tắc tập trung dân chủ thuộc các nguyên tắc về chính trị xã hội. Nguyên tắc này đã đem lại nhiều thuận lợi cho công tác quản lí hành
chính nhà nước. Phần nào thấy được điều đó em đã chọn đề tài: Phân tích
nguyên tắc tập trung – dân chủ và chỉ ra ý nghĩa của nguyên tắc này
trong quản lí hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay.

____Trang 2____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3


____Trang 3____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

3, Các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước:
Các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước với nội
dung rất đa dạng và phong phú, có tính thống nhất và liên hệ chặt chẽ với
nhau nên việc phân loại chúng là hết sức cần thiết.
Về bản chất, quản lí nhà nước biểu hiện cụ thể ở hoạt động tổ chức
nên các nguyên tắc trong quản lí hành chính nhà nước thường được chia
thành hai nhóm: Các nguyên tắc chính trị - xã hội và các nguyên tắc tổ chức
– kĩ thuật
- Các nguyên tắc chính trị - xã hội bao gồm:
+ Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong quản lí hành chính nhà nước
+ Nguyên tắc nhân dân lao động tham gia đồng đảo vào quản lí
hành chính nhà nước.
+ Nguyên tắc tập trung dân chủ
+ Nguyên tắc bình đẳng giữa các dân tộc
+ Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa
- Các nguyên tắc tổ chức – ki thuật gồm:
+ Nguyên tắc quản lí theo ngành, chức năng kết hợp với quản lí
theo địa phương.
+ Nguyên tắc quản lí theo ngành kết hợp với quản lí theo chức
năng và phối hợp quản lí liên ngành.
Một trong những nguyên tắc được xem là cơ bản trong tổ chức và
hoạt động của Nhà nước và của quản lí hành chính nhà nước là nguyên tắc

lực nhà nước cùng cấp:
Trong điều 6, Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
năm 1992 đã quy định: “Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước thông qua
Quốc hội và hội đồng nhân dân là những cơ quan đại diện cho ý chí và
nguyện vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và chịu trách nhiệm trước
nhân dân”. Để thực hiện chức năng quản lí hành chính nhà nước trên các
lĩnh vực của đời sống xã hội cần phải có một cơ quan hành chính nhà nước
từ trung ương đến địa phương. Trong việc tổ chức và hoạt động của các cơ
____Trang 5____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

quan hành chính nhà nước này luôn có sự phụ thuộc vào các cơ quan quyền
lực nhà nước cùng cấp
Các cơ quan quyền lực nhà nước có những quyền hạn nhất định trong
việc thành lập, thay đổi, bãi bỏ các cơ quan hành chính cùng cấp. Cụ thể
như: Ở trung ương, Quốc hội thành lập ra chính phủ và trao cho nó quyền
hành pháp. Ở địa phương, các ủy ban nhân dân do hội đồng nhân dân cùng
cấp bầu ra và thực hiện hoạt động quản lí hành chính nhà nước ở địa
phương. Các cơ quan khác trong hệ thống cơ quan cơ quan hành chính nhà
nước (bộ, cơ quan ngang bộ,,,,) đều do cơ quan quyền lực nhà nước trực tiếp
hay gián tiếp quyết định việc thành lập, thay đổi hay bãi bỏ.
Trong hoạt động của cơ quan hành chính nhà nước luôn chịu sự chỉ
đạo, giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước và chiu trách nhiệm báo cáo
hoạt động của mình với cơ quan quyền lực nhà nước cùng cấp.
Tất cả sự phụ thuộc này nhằm đảm bảo cho hoạt động của cơ quan
hành chính nhà nước, phù hợp với ý chí, nguyện vọng và lợi ích của nhân

Là sự phân định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn trong bộ máy quản
lí hành chính nhà nước, Mỗi cấp quản lí có những mục tiêu, nhiệm vụ, thảm
quyền và những phương thức cần thiết để thực hiện một cách tốt nhất những
mục tiêu, nhiệm vụ của của cấp mình.
Phân cấp quản lí là một biểu hiện của nguyên tắc tập trung dân chủ.
Tuy nhiên việc phân cấp phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Phải đảm bảo cho trung ương có quyền quyết định trong những lĩnh
vực then chốt, những vấn đề có ý nghĩa chiến lược nhằm đảm bảo sự phát
triển cân đối và hài hòa của toàn xã hội, bảo đảm sự quản lí tập trung và
thống nhất của Nhà nước trong phạm vi toàn quốc.
+ Mạnh dạn giao quyền cho các địa phương, các đơn vị cơ sở để phát
huy tính chủ động, tích cực và sáng tạo trong quản lí, tích cực phát huy sức
người, sức của, đẩy mạnh sản xuất và phục vụ đời sống. Mạnh dạn phân cấp
cho địa phương và cơ sở là biện pháp đảm bảo tập trung, tránh cho trung

____Trang 7____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

ương và cấp trên phải ôm đồm các công việc mang tính sự vụ thuộc về chức
trách của địa phương và cơ sở.
+ Việc phân cấp quản lí phải thật cụ thể, hợp lí trên cơ sở những quy
định của pháp luật.
Việc phân cấp quản lí giữa các cấp trong bộ máy quản lí hành chính
nhà nước là công việc hết sức phức tạp nên việc ban hành các quyết định về
phân cấp quản lí cần phải có sự cân nhắc, tính toán kĩ lưỡng, hợp lí, tránh
đưa ra những quyết định mang tính chung chung, tùy tiện.

Ở địa phương, ủy ban nhân dân các cấp trước hết phụ thuộc vào hội
đồng nhân dân cùng cấp. Đồng thời chúng còn phụ thuộc vào cơ quan hành
chính nhà nước có thẩm quyền chung ở cấp trên trực tiếp. Luật tổ chức hội
đồng nhân dân và ủy ban nhân dân quy định ủy dan nhân dân do hội đồng
nhân dân cùng cấp bầu ra; Kết quả bầu các thành viên của ủy ban nhân dân
phải được chủ tịch ủy ban nhân dân cấp trên phê chuẩn; Kết quả bầu các
thành viên của ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải được Thủ tướng Chính phủ
phê chuẩn và ủy ban nhân dân chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước
hội đồng nhân dân cùng cấp và ủy ban nhân dân cấp trên; Ủy ban nhân dân
cấp tỉnh chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước hội đồng nhân dân cung
cấp và Chính phủ.
Nguyên tắc phụ thuộc hai chiều của cơ quan hành chính nhà nước ở
địa phương nhằm đảm bảo sự thống nhất giữa lợi ích chung của cả nước với
lợi ích của địa phương, giữa lợi ích ngành với lợi ích vùng lãnh thổ.

III/Ý NGHĨA CỦA NGUYÊN TẮC TẬP TRUNG – DÂN CHỦ TRONG
QUẢN LÍ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY:
Điều 2 Hiến pháp năm 1992 khẳng định: “Nhà nước cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân.
Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng là liên linh giai
cấp nhân dân với giai cấp nông dân và tầng lớp tri thức”, Như vậy nhà nước
____Trang 9____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

ta là nhà nước chuyên chính vô sản, theo chế độ xã hội chủ nghĩa. Áp dụng
nguyên tắc tập trung dân chủ trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước là

Lý Thu Thảo – N10-TL3

Đồng thời việc áp dụng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lí
hành chính nhà nước cũng tạo nên một sự thống nhất về ý chí trong việc
quản lí hành chính nhà nước, tạo ra sự nhịp nhàng, ăn khớp giữa các cơ
quan, ngành khối trong toàn xã hội mà vẫn bảo đảm cho các địa phương có
quyền tự do tương đối trong việc định ra các hính thức phát triển khác nhau
phù hợp với địa phương của mình tạo nên một sức mạnh tổng thể cho đất
nước.

KẾT LUẬN
Nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lí hành chính nhà nước tuy
là một nguyên tắc cơ bản nhưng đang ngày càng khẳng định vai trò và tầm
quan trọng của nó trong hoạt động quản lí hành chính nhà nước ở Việt Nam
hiện nay.

____Trang 11____


Bài tập học kì môn Luật hành chính

Lý Thu Thảo – N10-TL3

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1, Trưởng Đại học luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt Nam, Nxb
công an nhân dân, Hà Nội năm 2008.
2,

/>
dan-chu-va-chi-ra-y-nghia-cua-nguyen-tac-nay-trong-quan-.406340.html