MỤC LỤC

MỤC LỤC

1

ĐỀ BÀI

2

BÀI LÀM

3

1. Nhận xét về một số nguyên nhân và yếu tố làm phát sinh tội phạm 3
rửa tiền?
1.1 Khái niệm “rửa tiền”

3

1.2 Một số nguyên nhân và yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền

4

1.3 Nhận xét về nguyên nhân và yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền

5

2. Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức 7
quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người?


quốc gia, tác động nghiêm trọng đến sự trong sạch và hoàn chỉnh của hệ
thống tài chính toàn thế giới. Điểm đặc trưng của hành vi phạm tội này là:
- Có thể xảy ra từ khi bắt đầu đến kết thúc liên quan đến nhiều quốc
gia.
- Muốn chống lại hành vi rửa tiền hiệu quả, phải có sự hợp tác quốc tế
chặt chẽ giữa các quốc gia.
Hoạt động rửa tiền có thể dựa vào nhiều phương cách khác nhau.
Cách thức thông thường nhất mà bọn rửa tiền quốc tế hay làm là tiến hành
chuyển một lượng lớn tiền ra nước ngoài bằng con đường hợp pháp hoặc phi
pháp, hợp pháp hóa khoản tiền đó bằng nhiều cách. Sau đó chuyển ngược lại
quốc gia ban đầu hoặc khắp thế giới nhằm đạt được mục đích của bọn tội
phạm. Ba bước của hoạt động rửa tiền như sau:
- Thâu nhận các khoản tiền từ các hành vi tội phạm.
- Hợp pháp hóa tiền bằng nhiều cách thức khác nhau.
- Sử dụng công khai các khoản tiền đã được làm sạch.
Thậm chí sau bước thứ ba, từ việc sử dụng các khoản tiền đã được
làm sạch đó, các tổ chức tội phạm quốc tế lại tiếp tục cung cấp tài chính cho
thế giới tội phạm như buôn bán ma túy, khủng bố, hối lộ… hoặc lũng đoạn
3


cả nền kinh tế, chính trị của quốc gia với bàn tay và bộ mặt sạch sẽ. Vì thế
toàn bộ quá trình rửa tiền (dù có lúc bí mật, có lúc công khai) luôn khép kín
trong một vòng tròn lợi nhuận phi pháp.
1.2 Một số nguyên nhân và yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền
Thứ nhất, về các tội phạm nguồn của hành vi rửa tiền
Hành vi rửa tiền có nguồn gốc từ các hoạt động phạm tội khác, được
gọi là tội phạm nguồn. Tội phạm nguồn của tội rửa tiền là hành vi phạm tội
chính, từ đó tạo ra những khoản thu nhập, lợi nhuận mà khi được rửa sẽ dẫn
đến tội rửa tiền. Theo khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính về

nhiên, sự hợp tác quốc tế giữa các quốc gia đôi khi gặp những trở ngại rất
lớn liên quan đến an ninh và chủ quyền quốc gia. Trong thực tế đã từng xảy
ra những căng thẳng giữa Mỹ và Mexico liên quan đến việc Mexico cho
rằng chủ quyền và luật pháp của nước họ bị vi phạm nghiêm trọng bởi hành
vi của các nhân viên điều tra chống rửa tiền Mỹ tiến hành điều tra các ngân
hàng tại Mexico.
Thậm chí, khi các quy định về pháp luật và tài chính không tương
xứng tại các quốc gia khác nhau cũng là nguyên nhân khiến những khoản
tiền bẩn rời những quốc gia này để đi “tẩy, rửa” tại các quốc gia khác. Lúc
đó, việc chống rửa tiền quốc tế sẽ gặp nhiều khó khăn và sẽ không hiệu quả
khi mà việc tẩy trắng tiền bẩn rất khó thực hiện ở quốc gia này nhưng lại
được thực hiện dễ dàng ở quốc gia khác.
1.3 Nhận xét về nguyên nhân và yếu tố làm phát sinh tội phạm rửa tiền
Qua những trình bày nêu trên, có thể thấy tội phạm rửa tiền rất nguy
hiểm cho đời sống kinh tế, xã hội của các quốc gia. Cụ thể:
Thứ nhất, rửa tiền thành công, đồng nghĩa với việc tội phạm đã che
mắt được xã hội những hành vi tội lỗi trước đó của mình và tiếp tục thực
hiện hành vi phạm tội mang lại những khoản thu bất hợp pháp. Đây là vấn
5


đề cần hết sức quan tâm, vì tội phạm rửa tiền có khuynh hướng sử dụng
những khoản thu bất hợp pháp để đầu tư vào những phi vụ làm ăn ngầm lớn
hơn hay để cung cấp tài chính cho các hoạt động tội phạm khác.
Từ những tội phạm nguồn, hành vi rửa tiền có thể kéo theo hàng loạt
các hành vi phạm tội khác, đó là các hành vi tiếp tay cho những kịch bản rửa
tiền tinh vi như hối lộ người thi hành công vụ, giết người bịt đầu mối, thủ
tiêu những người cản đường…
Thứ hai, rửa tiền ảnh hướng lớn đến nền kinh tế của các quốc gia, đặc
biệt là những quốc gia đang phát triển. Một quốc gia bị nạn rửa tiền hoành

nhập của tội phạm rửa tiền. Trong thời gian qua, lực lượng cảnh sát Việt
Nam đã phối hợp với INTERPOL điều tra khám phá nhiều vụ án kinh tế có
quy mô quốc tế, trong đó có liên quan đến hành vi rửa tiền.
Hiện nay tại Điều 251 Bộ luật Hình sự 1999 đã có quy định về “Tội
hợp pháp hóa tiền, tài sản do phạm tội mà có”. Có thể xem các quy định
trên là những cơ sở pháp lý cơ bản để xây dựng nên khái niệm pháp lý về
“Rửa tiền” và “Tội rửa tiền” ở nước ta. Tuy nhiên đó là những quy định còn
quá sơ sài, chung chung. Thực tiễn đấu tranh chống rửa tiền trên thế giới cho
thấy hệ thống các tổ chức tín dụng của quốc gia là nơi tiềm ẩn những nguy
hiểm, mang tính nhạy cảm dễ bị các tổ chức tội phạm tấn công nhất, nhưng
cũng chính là nơi có thể dễ dàng cho sự khám phá, điều tra, truy tố, đồng
thời các khoản tiền cũng dễ dàng được thu hồi và tịch thu. Do vậy, trong luật
này cần có thêm những quy định cụ thể để các tổ chức tín dụng trở thành các
phòng tuyến vững chắc đầu tiên chống lại sự xâm nhập của các khoản tiền
bất hợp pháp.
2. Sự cần thiết phải hợp tác giữa Việt Nam với các nước và các tổ chức
quốc tế trong việc đấu tranh chống tội phạm mua bán người?
2.1 Tình hình tội phạm buôn bán người ở Việt Nam
7


Việt Nam trong những năm qua, bên cạnh các thành tựu về chính trị,
kinh tế, văn hóa - xã hội thì cũng xuất hiện sự gia tăng của tội phạm và tệ
nạn xã hội, trong đó có tệ nạn mua bán người đã và đang gây ảnh hưởng xấu
đến đời sống gia đình, trật tự an toàn xã hội trong cả nước về trước mắt lẫn
lâu dài. Theo báo cáo của Ban chỉ đạo Chương trình 130 (Chương trình của
Chính phủ về phòng, chống tội phạm mua bán người), từ đầu năm 2009 đến
hết năm 2010, cả nước xảy ra 563 vụ mua bán người với 1.031 đối tượng, có
1.075 nạn nhân; phát hiện 296/510 vụ xuất cảnh trái phép liên quan đến mua
bán người; trong đó, tập trung vào các tuyến và địa bàn trọng điểm sau đây:

Do tác động nhiều mặt của tình hình chính trị, kinh tế, xã hội và tình
hình tội phạm thế giới, trong khu vực và trong nước, nên tội phạm buôn bán
người có xu hướng gia tăng cả về số lượng vụ việc, hậu quả tác hại và quy
mô phạm tội. Xu thế “quốc tế hóa” tội phạm, đặc biệt là tội mua bán người
đang ảnh hưởng lớn đến trật tự an ninh xã hội không chỉ của Việt Nam mà
cả các quốc gia khác trên thế giới. Mặt khác, do điều kiện tự nhiên của nước
ta, đương biên giới trên đất liền dài, địa hình hiểm trở khó kiểm soát nên tội
phạm nước ngoài vẫn lọt vào Việt Nam và tội phạm là người Việt Nam đi ra
nước ngoài lẩn trốn.
Để phòng, chống tội phạm mua bán người có hiệu quả, các quốc gia
đã áp dụng các biện pháp riêng của mình và đã đem lại những hiệu quả nhất
định. Song, với nỗ lực của từng quốc gia mới chỉ giải quyết được một phần
tình trạng tội phạm trong quốc gia đó và có tính cục bộ, trong khi hoạt động
mua bán người lại linh hoạt, cơ động và xảo quyệt hơn, lợi dụng được nhiều
lợi thế của tiến bộ khoa học công nghệ, lợi dụng việc di chuyển nhanh bằng
các phương tiện giao thông hiện đại để hoạt động phạm tội.

9


Vì thế, trong xu thế hiện nay, hợp tác quốc tế trên tất cả các lĩnh vực
của đời sống xã hội, đặc biệt là hợp tác đấu tranh phòng, chống tội phạm là
xu thế khách quan.
Về mặt chủ quan
Trên thực tế, quá trình tổ chức hợp tác quốc tế giữa Việt Nam với các
nước và các tổ chức trong khu vực còn nhiều tồn tại và thiếu sót. Điều này
ảnh hưởng không nhỏ đến công tác phòng, chống tội phạm buôn bán người.
Cụ thể:
Quá trình phối hợp trao đổi thông tin, cung cấp thông tin về tình hình
tội phạm, về những thủ đoạn hoạt động của tội phạm buôn bán người còn

yếu tố này là vô cùng quan trọng trong việc đẩy mạnh hợp tác quốc tế về
phòng, chống tội phạm mua bán người.

11


TÀI LIỆU THAM KHẢO
 Bùi Thị Hằng, Một số đánh giá về pháp luật phòng, chống rửa tiền
trong hoạt động ngân hàng ở Việt Nam, Khóa luật tốt nghiệp, Đại học
Luật Hà Nội, Hà Nội, 2012.
 Nguyễn Thanh Hà, Tội rửa tiền trong bộ luật hình sự Việt Nam những
vấn đề lý luận và thực tiễn, Khóa luận tốt nghiệp, Đại học Luật Hà
Nội, Hà Nội, 2011.
 PGS.TS Nguyễn Ngọc Anh (chủ biên(, Hợp tác quốc tế đấu tranh
phòng chống tội phạm của lực lượng cảnh sát nhân dân Việt Nam,
Nxb Tư pháp, Hà Nội, 2007
 Vũ Duy Cương, “Rửa tiền - Một tội phạm quốc tế điển hình”, Tạp chí
khoa học pháp lí, Trường đại học luật TP. Hồ Chí Minh, tháng 5/2002

12