Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội
MỤC LỤC

Trang
I Lý thuyết…………………………………………………………………….. 3
3
1 Khái niệm an sinh xã hội…………………………………………………….
2. Các bộ phận cấu thành cơ bản của pháp luật an sinh xã hội………………..
II Giải quyết tình huống………………………………………………………. 5
1 Xác định các chế độ an sinh xã hội mà anh H được hưởng………………… 7
2 Giải quyết quyền lợi về bảo hiểm hưu trí cho anh H theo quy định của pháp 7
luật hiện hành………………………………………………………………….
Tài liệu tham khảo……………………………………………………………..
14
17

Page 1


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội
CÂU HỎI SỐ 1

1.
2.

Hãy phân tích các bộ phận cấu thành cơ bản của pháp luật an sinh xã hội.
Anh H tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học sinh con bị dị tật, dị

truyền thống đã tỏ ra không đủ độ an toàn để giúp cho mỗi người có thể khắc phục
hoặc vượt qua khó khăn trong cuộc sống. Bổ sung vào đó là các biện pháp phi truyền
thống chỉ có trong xã hội hiện đại như bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế
(BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), cứu trợ xã hội, trợ giúp xã hội .v.v. Đây là
những trụ cột cơ bản của hệ thống an sinh xã hội (ASXH) nhằm bảo vệ con người
trước những rủi ro về kinh tế - xã hội.
Vậy an sinh xã hội là gì?
Trong thực tiễn, do sự đa dạng về nội dung, phương thức và góc độ tiếp cận nên hiện
nay còn có nhiều quan điểm khác nhau về ASXH.
- Theo Ngân hàng Thế giới (WB): ASXH là những biện pháp công cộng nhằm
giúp cho các cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng đương đầu và kiềm chế được nguy cơ
tác động đến thu nhập nhằm giảm tính dễ bị tổn thương và những bấp bênh thu nhập.
- Theo quan niệm của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO): ASXH là hình thức bảo
vệ mà xã hội cung cấp cho các thành viên của mình thông qua một số biện pháp được
áp dụng rộng rãi để đương đầu với những khó khăn, các cú sốc về kinh tế và xã hội
làm mất hoặc suy giảm nghiêm trọng thu nhập do ốm đau, thai sản, thương tật do lao
động, mất sức lao động hoặc tử vong, cung cấp chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia
đình nạn nhân có trẻ em.
Page 3


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

- Hiệp hội An sinh quốc tế (ISSA) coi ASXH là thành tố của hệ thống chính
sách công liên quan đến sự bảo đảm an toàn cho tất cả các thành viên xã hội chứ
không chỉ có công nhân. Những vấn đề mà ISSA quan tâm nhiều trong hệ thống
ASXH là chăm sóc sức khoẻ thông qua bảo hiểm y tế; hệ thống BHXH, chăm sóc tuổi
già; phòng chống tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; trợ giúp xã hội.

hội khác. Chính sách ASXH là một chính sách xã hội cơ bản của Nhà nước nhằm thực
hiện chức năng phòng ngừa, hạn chế và khắc phục rủi ro, bảo đảm an toàn thu nhập
và cuộc sống cho các thành viên trong xã hội do đó nó vừa có tính kinh tế, vừa có tính
xã hội và nhân đạo sâu sắc.
2. Các bộ phận cấu thành cơ bản của pháp luật an sinh xã hội .
Bảo hiểm xã hội là sự bảo đảm bù đắp một phần hoặc thay thế thu nhập của
người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp, thất nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết. Trên cơ sở đóng
góp vào quỹ BHXH do Nhà nước tổ chức thực hiện, BHYT là hình thức bảo hiểm
mang tính cộng đồng chia sẻ sâu sắc được áp dụng trong lĩnh vực khám, chữa bệnh và
chăm sóc sức khỏe cho mọi người, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức
thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật BHYT.
Trong hệ thống an sinh xã hội thì hệ thống BHXH giữ vai trò trụ cột, bền vững nhất.
Phát triển BHXH sẽ là tiền đề và điều kiện để thực hiện tốt các chính sách an sinh xã
hội, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. bao gồm các khoản trợ cấp dài
hạn, trợ cấp ngắn hạn, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm y tế. Hiện nay bảo hiểm xã
hội Việt Nam đã được cải cách và ngày càng phát huy vai trò của mình đối với đời
sống người lao động. Đối tượng bảo hiểm xã hội đã được mở rộng tới mọi người lao
động với hai hình thức tham gia bắt buộc và tự nguyện. Tính đến hết năm 2009, tổng
số người đang thụ hưởng chính sách BHXH là: 2.041.538 người, số đối tượng tham
gia BHXH bắt buộc là: 9.101.039 người, số đối tượng tham gia BHXH tự nguyện là:
34.669 người; tổng số đối tượng tham gia BHYT: 53,3 triệu người; tổng số đối tượng
được hưởng trợ cấp xã hôị thường xuyên hàng tháng là: 1.253.000 người và hàng năm
Chính phủ cứu trợ đột xuất cho hàng triệu lượt người, góp phần bảo đảm an sinh xã
hội cho toàn dân.
Page 5


Bài tập học kỳ


Page 6


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

Thứ nhất: Do anh H tham gia kháng chiến và nhiễm chất độc hóa học sinh con bị dị
tật, dị dạng nên theo Khoản 1 Điều 26 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng
quy định: Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học là người được cơ
quan có thẩm quyền công nhận đã tham gia công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu tại
các vùng mà quân đội Mỹ đã sử dụng chất độc hoá học, bị mắc bệnh làm suy giảm
khả năng lao động, sinh con dị dạng, dị tật hoặc vô sinh do hậu quả của chất độc hoá
học. Tại Điều 23 Nghị định số 54/2006/NĐ-CP ngày 26/5/2006 của Chính phủ. Chế
độ ưu đãi đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học gồm:
1. Trợ cấp hàng tháng theo mức độ suy giảm khả năng lao động kể từ ngày Giám đốc
Sở Lao động - Thương binh và Xã hội ký quyết định.
2. Người đang hưởng chế độ thương binh, bệnh binh, mất sức lao động có đủ điều
kiện quy định tại khoản 2 Điều 22 Nghị định này còn được hưởng khoản trợ cấp hàng
tháng.
3. Khi người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học chết, người tổ chức
mai táng được nhận mai táng phí; thân nhân được hưởng trợ cấp một lần bằng ba
tháng trợ cấp mà người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được
hưởng trước khi chết.
Ngoài ra còn được hưởng một số ưu đãi khác như:
. Bảo hiểm y tế; điều dưỡng phục hồi sức khoẻ, phục hồi chức năng lao động; cấp
phương tiện trợ giúp, dụng cụ chỉnh hình căn cứ vào tình trạng bệnh tật của từng
người và khả năng của Nhà nước;
. Ưu tiên giao hoặc thuê đất, mặt nước, mặt nước biển, vay vốn ưu đãi để sản xuất,
miễn hoặc giảm thuế, miễn hoặc giảm nghĩa vụ lao động công ích theo quy định của

lực từ ngày 1/9/2012 và sẽ được thực hiện từ ngày 1/1/2013 theo đó: Tại điều 26
của pháp lệnh có quy định:
1. Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học là người được cơ quan có
thẩm quyền công nhận đã tham gia công tác, chiến đấu, phục vụ chiến đấu từ tháng 8
năm 1961 đến ngày 30 tháng 4 năm 1975 tại các vùng mà quân đội Mỹ sử dụng chất
độc hóa học và do nhiễm chất độc hóa học dẫn đến một trong các trường hợp sau
đây:
a) Mắc bệnh làm suy giảm khả năng lao động từ 21% trở lên;
b) Vô sinh;
c) Sinh con dị dạng, dị tật.
2. Chế độ trợ cấp hàng tháng đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc
hóa học như sau:
Page 8


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

a) Người thuộc trường hợp quy định tại điểm a khoản 1 Điều này được hưởng trợ cấp
hàng tháng căn cứ vào mức độ suy giảm khả năng lao động theo các mức từ 21% đến
40%, từ 41% đến 60%, từ 61% đến 80% và từ 81% trở lên;
b) Người thuộc trường hợp quy định tại điểm b hoặc điểm c khoản 1 Điều này mà
không mắc bệnh quy định tại điểm a khoản 1 Điều này hoặc mắc bệnh với mức độ suy
giảm khả năng lao động dưới 61% thì được hưởng trợ cấp hàng tháng như người suy
giảm khả năng lao động từ 41% đến 60%; trường hợp mắc bệnh với mức độ suy giảm
khả năng lao động từ 61% trở lên được hưởng trợ cấp hàng tháng tương ứng với mức
độ suy giảm khả năng lao động từ 61% đến 80%, từ 81% trở lên quy định tại điểm a
khoản này.
3. Các chế độ ưu đãi khác đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc

ngày 01 tháng 01 năm 2013.
Trường hợp người đã được chuyển sang hưởng trợ cấp của người suy giảm khả năng
lao động từ 41% đến 60% mà có yêu cầu thì có thể được giám định lại và được hưởng
trợ cấp tương ứng với mức độ suy giảm khả năng lao động theo kết quả giám định;
b) Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được công nhận từ ngày
01 tháng 9 năm 2012 được hưởng chế độ trợ cấp theo quy định của Pháp lệnh này;
Thứ hai:
-

Anh H vào làm công việc tại công ty X, năm 2009 anh bị tai nạn lao động do sơ
suất trong quá trình vận hành máy bị suy giảm 28% khả năng lao động.

Đối chiếu với điều kiện được quy định tại khoản 2 Điều 39 Luật BHXH trích ở trên
thì anh H đủ điều kiện hưởng chế độ TNLĐ.
Theo các quy định tại Điều 42 Luật bảo hiểm xã hội và điều 21 nghị định 152/2006
NĐ/CP hướng dẫn một số điều của luật bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc
thì:
1. Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 5% đến 30% do tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp thì được hưởng trợ cấp một lần.
2. Mức hưởng trợ cấp một lần được tính theo công thức sau:
Page 10


Bài tập học kỳ
Mức trợ cấp một
lần

Môn luật An sinh xã hội
Mức trợ cấp tính theo
=

quy định như sau:
1. Người lao động bị suy giảm khả năng lao động từ 31% trở lên do tai nạn lao động,
bệnh nghề nghiệp thì được hưởng trợ cấp hằng tháng.
Page 11


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

2. Mức hưởng trợ cấp hằng tháng được tính theo công thức như khoản 2 Điều 21
Nghị định này, trong đó:
a) Mức trợ cấp tính theo mức suy giảm khả năng lao động như sau: suy giảm 31%
khả năng lao động thì được hưởng bằng 30% mức lương tối thiểu chung, sau đó cứ
suy giảm thêm 1% thì được hưởng thêm 2% mức lương tối thiểu chung;
Xét theo mức độ suy giảm khả năng lao động của anh H là 61% nên H được hưởng
mức trợ cấp hàng tháng. Mức trợ cấp của anh A là: 30% + 30% x 2= 90% mức lương
tối thiểu chung.
Ngoài mức trợ cấp này, anh H còn được hưởng thêm khoản trợ cấp tính theo số năm
đóng BHXH theo công thức từ 1 năm trở xuống được tính bằng 0,5%, sau đó cứ thêm
mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội được tính thêm 0,3% mức tiền lương, tiền công đóng
bảo hiểm xã hội của tháng liền kề trước khi nghỉ việc để điều trị ( điểm b khoản 2
Điều 22 Nghị định 152).
Ngoài ra, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của H sau khi điều trị ổn định thương tật
mà H cũng có thể được hưởng chế độ dưỡng sức phục hồi sức khỏe sau khi điều trị ổn
định thương tật, bệnh tật theo Điều 48 luật BHXH. Điều 24 NĐ 152/2006/NĐ-CP
hướng dẫn một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc quy định như sau:
“Điều 24. Dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ sau khi điều trị ổn định thương tật, bệnh tật
theo Điều 48 Luật Bảo hiểm xã hội được quy định như sau:
1. Người lao động sau khi điều trị ổn định thương tật do tai nạn lao động hoặc bệnh

theo niên hạn căn cứ vào tình trạng thương tật nếu như TNLĐ này làm cho anh H bị
tổn thương các chức năng hoạt động của cơ thể ( Điều 45 Luật BHXH).
Để được hưởng các chế độ, quyền lợi trên, anh H cần phải làm hồ sơ để được hưởng
chế độ. Hồ sơ này theo quy định tại Điều 114 Luật BHXH.
Thời điểm hưởng trợ cấp được quy định tại điều 44 luật bảo hiểm xã hội theo đó:
1. Thời điểm hưởng trợ cấp 1 lần, hàng tháng, trợ cấp phục vụ được tính từ tháng
người lao động điều trị xong, ra viện.
2. Trường hợp thương tật hoặc bệnh tật tái phát, người lao động được đi giám định
lại mức suy giảm khả năng lao động thì thời điểm hưởng trợ cấp mới được tính từ
tháng có kết luận của Hội đồng Giám định y khoa.
Page 13


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

Thứ ba, Anh H được hưởng chế độ hưu trí.
Hãy giải quyết quyền lợi về bảo hiểm hưu trí cho anh H theo quy định

2.

của pháp luật hiện hành.
Có 2 trường hợp xảy ra:
+ Trường hợp 1, anh H đã có thời gian đóng bảo hiểm là 20 năm.
Theo quy định của pháp luật hiện hành, người lao động nếu thuộc một trong các
trường hợp sau đây thì sẽ được hưởng trợ cấp hàng tháng với mức lương thấp hơn:
Điều 51. Điều kiện hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động
“Người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 2 của Luật này đã
đóng bảo hiểm xã hội đủ hai mươi năm trở lên, bị suy giảm khả năng lao động từ

tương ứng với mười lăm năm đóng bảo hiểm xã hội, sau đó cứ thêm mỗi năm đóng
bảo hiểm xã hội thì tính thêm 2% đối với nam và 3% đối với nữ; mức tối đa bằng
75%.
2. Mức lương hưu hằng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại
Điều 51 của Luật này được tính như quy định tại khoản 1 Điều này, sau đó cứ mỗi
năm nghỉ hưu trước tuổi quy định thì giảm 1%.
3. Mức lương hưu hằng tháng thấp nhất bằng mức lương tối thiểu chung.”
+ Trường hợp2: anh H chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội.
Đối với những người lao động không đủ điều kiện về tuổi đời, thời gian đóng bảo
hiểm hoặc cả hai để hưởng chế độ hưu trí hàng tháng thì sẽ thuộc diên hưởng chế độ
trợ cấp hưu trí 1 lần. Pháp luật quy định: Đối với người lao động nghỉ việc đã đủ tuổi
nghỉ hưu hoặc suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên do ốm đau, tai nạn lao
động, bệnh nghề nghiệp nhưng chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm xã hội để hưởng chế
độ hưu trí hàng tháng thì sẽ được mức trợ cấp hưu trí một lần. Mức trợ cấp bảo hiểm
được tính theo thời gian đóng bảo hiểm xã hội. Cứ mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội
Page 15


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

tính bằng 1 tháng mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm. Người
lao động nghỉ việc nhưng chưa đủ tuổi nghỉ hưu và chưa đủ thời gian đóng bảo hiểm
xã hội theo quy định thì được cấp sổ bảo hiểm xã hội và bảo lưu thời gian đóng bảo
hiểm xã hội để đến khi có điều kiện thì đóng bảo hiểm xã hội. Trong trường hợp
người lao động gặp rủi ro bị chết thì gia đình được hưởng chế độ tử tuất, nếu ốm đau
hoặc sau một thời gian không tiếp tục làm việc thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm bắt
buộc mà người lao động có đơn tự nguyện thì cũng giải quyết trợ cấp bảo hiểm xã hội
1 lần.

đãi người có công với cách mạng

7.

Nghị định số 47/2012/NĐ-CP ngày 28 tháng 5 năm 2012 của Chính phủ

8.

Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Kỷ yếu hội thảo quốc gia về Bảo hiểm xã
hội, 1992.

9.

/>Page 16


Bài tập học kỳ

Môn luật An sinh xã hội

Page 17