TRƢỜNG ĐẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN K6A-2015
BÀI TẬP TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
TÊN ĐỀ TÀI
XỬ LÝ GIẢI QUYẾT TÌNH TRẠNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
SIÊU MỎNG, SIÊU MÉO TRONG CÔNG TÁC TỔ CHỨC LẬP
QUY HOẠCH, LIÊN QUAN ĐẾN CÁC HỘ DÂN HAI BÊN TUYẾN
ĐƢỜNG SAU KHI MỞ ĐƢỜNG TRẦN PHÚ - KIM MÃ
Họ tên: Lƣơng Đỗ Quân
Chức vụ: Giám đốc – Ban QLDA Quy hoạch xây dựng
Đơn vị công tác: Sở Quy hoạch – Kiến trúc Hà Nội
Hµ Néi, 2015
0
LỜI CẢM ƠN
Qua thời gian học tập, bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước lớp K6A2015 tại Trường đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong, Thành phố Hà Nội, khoá học
đã truyền đạt cho học viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về quản lý nhà
nước để từ đó có thế áp dụng thự tiễn trong công tác quản lý ngành quy hoạch
kiến trúc và xây dựng. Ðây là những nội dung hết sức bổ ích và cần thiết cho
cán bộ, công chức trong việc thực thi nhiệm vụ trong các công việc liên quan
đến lĩnh vực Quy hoạch kiến trúc và xây dựng.
Là một công chức hiện đang công tác trong ngành Quy hoạch kiến trúc
và xây dựng, qua khóa học tôi đã có những nhận thức rõ hơn về vấn đề quản lý
nhà nước nói chung cũng như quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch kiến
trúc và xây dựng nói riêng. Thông qua bài tiểu luận này tôi xin chân thành gửi
định hướng phát triển kinh tế - xã hội. Từ khi Quy hoạch chung xây dựng Thủ
đô được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Hà Nội đang từng bước triển khai
thực hiện theo quy hoạch, đẩy nhanh xây dựng hoàn thiện hệ thống giao thông
chính, quan tâm đầ u tư cải tạo nâng cấp các tuyến đường để đáp ứng nhu cầu về
giao thông ngày càng tăng cao và giải quyết tình trạng tắc đường trong khu vực
nội đô.
Tuy nhiên, trong quá trình triển khai các dự án mở đường đã phát sinh
nhiều vấn đề tồn tại cần phải giải quyết. Một trong những tồn tại đó là hiện
tượng xuất hiện các công trình siêu mỏng, siêu méo làm mất mỹ quan kiế n trúc
hai bên tuyế n đường, ảnh hưởng không tốt đến hình ảnh Thủ đô 1000 năm tuổi.
Các công trình này hình thành trong quá trình triển khai mở đường theo chỉ giới
quy hoạch qua các khu vực dân cư đã cắt xén các nhà dân để lại một số công
trình, thửa đất nằm ngoài chỉ giới không đủ điều kiện xây dựng và có hình thù
không hợp lý để xây dựng. Nhưng thực tế sau khi mở đường với các thửa đất
này vẫn được các hộ dân xây dựng dẫn đến xuất hiện những ngôi nhà có hình
dáng không đẹp, kết cấu không an toàn, làm xấu mỹ quan đô thị và ảnh hưởng
xấ u hình ảnh Thủ đô.
Qua quá trình tiếp thu kiến thức về quản lý nhà nước tại Trường đào tạo
cán bộ Lê Hồng Phong, Từ kinh nghiệm thự tế công tác tôi xin được đề cập đến
vấn đề này và chọn tiểu luận cuối khóa: “Xử lý giải quyết tình trạng xây dựng
công trình siêu mỏng, siêu méo trong công tác tổ chức lập quy hoạch, liên quan
đến các hộ dân hai bên tuyến đường sau khi mở đường Trầ n Phú - Kim Mã ”.
Dự án này do Ban Quản lý dự án Quy hoạch xây dựng thuộc Sở Quy hoạch
Kiến trúc nơi tôi đang công tác là dự án Thiết kế đô thị đầu tiên tại Hà nội kể từ
sau khi Hà nội mở rộng đến nay.
3
Tiểu luận này nghiên cứu vào tình huống thực tế trong công tác tổ chức
lâ ̣p quy hoa ̣ch hai bên tuyến đường mà cu ̣ thể là “Tổ chức triể n khai lâ ̣p Thiế t
trường trong khu vực. Ngày 07/10/2011, UBND Thành phố Hà Nội đã có Quyế t
đinh
̣ số 4672/QĐ-UBND về viê ̣c phê duyệt dự án đầu tư xây dựng mở đường
Trần Phú - Kim Mã, điểm đầu là nút giao Lê Trực - Trần Phú, điểm cuối là Kim
Mã - Nguyễn Thái Học - Sơn Tây.
Tuyế n đường Trầ n phú – Kim Mã dài 450m, chiề u rô ̣ng 22m. Tổ ng diê ̣n
tích thu hồi của dự án là 11.750 m2 liên quan đế n 187 hô ̣ dân phường Kim Mã
và 32 hô ̣ dân phường Điê ̣n Biên (quâ ̣n Ba Đình). Số hô ̣ phải bố trí tái đinh
̣ cư
lên đế n 170 hô ̣ (đã đươ ̣c Thành phố chấ p thuâ ̣n về mă ̣t nguyên tắ c bố trí ta ̣i khu
Trung hòa – Nhân Chính và khu 5,3 ha phường Dich
̣ Vo ̣ng – Cầ u Giấ y). Số hô ̣
có thửa đất còn lại không đủ điề u kiê ̣n xây dựng là 66 hô ̣ có thể phải thu hồ i để
sử du ̣ng vào mu ̣c đić h công cô ̣ng.
Sau khi kế hoa ̣ch triể n khai dự án đươ ̣c công bố trên các phương tiê ̣n
thông tin đa ̣i chúng . Hơn 50 hô ̣ dân có thửa đất còn lại nằ m ngoài chỉ giới
nhưng không đủ điề u kiê ̣n về mă ̣t bằ ng để xây dựng nằ m trong kế hoa ̣ch dự
kiế n bị thu hồi đã gửi đơn khiế u na ̣i về phương án GPMB và đề nghị đươ ̣c thực
5
hiê ̣n theo phương án GPMB như đã từng thực hiê ̣n đố i với các dự án mở đường
trước đây có nghĩa là nếu đồng ý để các hộ dân có diện tích hẹp này được xây
dựng thì Quận Ba Đình sẽ mọc lên nhiều công trình “ siêu mỏng siêu méo” sau
khi tuyến đường được hình thành.
Ngày 09/5/2012, UBND Thành phố Hà Nội giao Sở Quy hoa ̣c h – Kiế n
trúc chỉ đạo Ban QLDA quy hoạch xây dựng tổ chức lâ ̣p đồ án thiết kế đô thị
và tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Trần Phú - Kim Mã, tỷ
lệ 1/500; Phố i hơ ̣p với UBND Quâ ̣n Ba Đình lên phương án và giải pháp cụ thể
đố i với các thửa đấ t không đủ điề u kiê ̣n xây dựng
trong quá trin
̀ h mở các tuyến đƣờng trƣớc đây.
- Nguyên nhân khách quan:
+ Quyền lợi kinh doanh trực tiếp của nhà mặt phố sau khi mở đường
+ Do ý thức chấ p hành pháp luâ ̣t của mô ̣t số hô ̣ dân chưa cao
, nhiề u
trường hơ ̣p đố i phó, cố tiǹ h vi pha ̣m.
+ Mô ̣t số công trình siêu mỏng, siêu méo tồn tại khó giải quyết vì phần
lớn đã có từ nhiều năm trước, khi chưa có quy định cụ thể về thu hồi những
thửa đất không đủ điều kiện xây dựng.
+ Viê ̣c vâ ̣n đô ̣ng người dân tự thỏa thuâ ̣n hơ ̣p thửa , hơ ̣p phố i thực tế gă ̣p
khó khăn do giá trị đất tăng cao , các hộ dân khô ng thố ng nhấ t đươ ̣c với nhau ,
nhiều trường hợp đẩy giá ép giá lẫn nhau giữa các hộ dân.
- Nguyên nhân chủ quan do công tác quản lý, quy trình thực hiện:
+ Do viê ̣c tuyên truyề n chủ trương của UBND Thành phố đến nhân dân
chưa đươ ̣c thực hiê ̣n hiê ̣u quả ; Thông tin, kế hoa ̣ch và biê ̣n pháp triể n khai thực
hiê ̣n dự án chưa đươ ̣c công khai cu ̣ thể , viê ̣c giải thích cho nhân dân chưa đươ ̣c
căn kỹ dẫn đến hiểu nhầm , hiể u sai gây nên m ẫu thuẫn giữa chính quyền địa
phương và các hô ̣ dân.
+ Công tác quản lý xây dựng của chính quyền địa phương nơi có công
trình các thửa đất đất không đủ điều kiện xây dựng còn lỏng lẻo . Trên mô ̣t số
điạ bàn vẫn để tiǹ h tra ̣ng xây dựng không phép, sai phép, lấ n chiế m không gian.
+ Các quận, huyện thiếu kế hoạch, biện pháp, thời gian cụ thể trong việc
thực hiện xử lý công trình “siêu mỏng, siêu méo;” chưa chủ động đề xuất hướng
giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thực hiện.
7
phải hợp thửa đất về một chủ sử dụng. Trường hợp này phải làm thủ tục công
chứng hợp đồng mua bán, nhưng thực tế nhiều trường hợp chỉ có giấy tờ mua
bán viết tay nên không thực hiện được.
8
- Thiế u cơ chế chính sách khuyế n khić h và các chế tài áp dụng nên viê ̣c
thỏa thuận hơ ̣p thửa giữa hai bên còn chưa đa ̣t hiê ̣u qua.̉
- Quy triǹ h thủ tu ̣c thu hồ i , hơ ̣p thửa, cấ p giấ y chứng nhâ ̣n , công chứng
hơ ̣p đồ ng mua bán diê ̣n tích nhà , đấ t không đủ điề u kiê ̣n về mă ̣t bằ ng xây dựng
chưa đươ ̣c các bô ̣ ngành trung ương hướng dẫn cu ̣ thể.
- Chưa bố trí đươ ̣c nguồ n vố n để thực hiê ̣n công tác t hu hồ i các thửa đấ t
sử du ̣ng vào mu ̣c đić h công cô ̣ng.
4. Phân tích và lựa chọn phƣơng án giải quyết.
4.1. Phƣơng án 1. Thực hiê ̣n phương án GPMB và đền bù theo kiế n
nghị của các hộ dân , như đã thực hiê ̣n với các dự án mở đường trước đây:
Các thửa đất nằ m ngoài chỉ giới đường đỏ không đủ điều kiê ̣n về mă ̣t bằ ng
để xây dựng không thực hiê ̣n thu hồ i , đền bù mà vẫn thuôc̣ sở hữu của các
hô ̣ dân.
- Triể n khai dự án mở đường theo chỉ giới đường đỏ tuyến
đường Trần
Phú - Kim Mã, tỷ lệ 1/500 do Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội lập, hoàn thành
ngày 15/6/2011 được Sở QHKT thẩm định và UBND Thành phố phê duyệt.
- Giải phóng mặt bằng và đền bù theo phương án cũ (như đã thực hiê ̣n
đố i với các dự án mở đường trước đây):
+ GPMB và đề n bù phầ n diê ̣n tić h nằ m trong chỉ giới đường đo;̉
+ Phầ n diê ̣n tích còn la ̣i của các thửa đấ t (nằ m ngoài chỉ giới đường đỏ )
không đủ điề u kiê ̣n xây dựng không thực hiê ̣n đề n bù , vẫn thuô ̣c sở hữu của
kiê ̣n xây dựng.
- Xây dựng quy định quản lý để chính quyền địa phương quản lý công tác
xây dựng, cải tạo hai bên tuyến phố theo quy hoạch.
- Không phát sinh thêm tiǹ h tra ̣ng xây dựng công triǹ h siêu mỏng , siêu
méo.
Nhược điểm phương án 1:
- Thực hiê ̣n không đúng với quy đinh
̣ của UBND Thành phố về xử lý giải
quyế t công trình siêu mỏng , siêu méo tại Quyết định số 15/2011/QĐ-UBND
ngày 06/5/2011.
- Cảnh quan kiến trúc hai bên tuyến đường không đồng bộ
, xuấ t hiê ̣n
nhiề u công triǹ h xây dựng cải ta ̣o , xây dựng 1 tầ ng, xây dựng ta ̣m của các hô ̣
dân. Cảnh quan chung của tuyến phố chưa được cải thiện.
- Không chủ động giải quyết được các thửa đất không đủ điều kiện xây
dựng, chủ yếu giải quyết bằng các giải pháp kiến trúc trên mă ̣t đứng.
4.2. Phƣơng án 2. Thực hiê ̣n phương án GPMB và đền bù: Các thửa
đấ t nằ m ngoài chỉ giới đường đỏ
không đủ điều kiê ̣n về măṭ bằ ng để xây
10
dựng tiế n hành thu hồ i , đền bù và sử dụng vào mục đích công cộng . (Thực
hiê ̣n theo quy đi ̣nh của UBND Thành phố Hà Nội tại Quyết định số
15/2011/QĐ-UBND ngày 06/05/2011 về việc ban hành Quy định xử lý các
trường hợp đất không đủ điều kiện về mặt bằ ng xây dựng).
- Triể n khai dự án mở đường theo chỉ giới đường đỏ tuyến đường Trần
đường. Tuy nhiên xuấ t hiê ̣n nhiề u ô đấ t sử du ̣ng cho mục đích công cộng rải rác
trên tuyế n.
- Công trình tiê ̣n ích công cô ̣ng hai bên tuyế n đường đươ ̣c cải thiê ̣n , đáp
ứng nhu cầ u dân cư.
- Không làm phát sinh thêm công triǹ h siêu mỏng, siêu méo.
Nhược điể m phương án 2:
- Tố n kém chi phí đề n bù cho phầ n diê ̣n tić h các thửa đấ t thu hồ i.
- Các ô đất sử dụng vào mục đích c ông cô ̣ng nhiề u, vị trí các công trình
phục vụ mục đích công cộng trên tuyế n chưa phù hơ ̣p với nhu cầ u trên tuyế n.
4.3. Phƣơng án 3. Thực hiê ̣n Phương án GPMB và đền bù: Các thửa
đấ t nằ m ngoài chỉ giới đường đỏ
không đủ điều kiê ̣n về măṭ bằ ng để xây
dựng thực hiê ̣n thỏa thuâṇ hợp thửa, hợp khố i; Trường hợp không thực hiê ̣n
hợp thửa, hợp khố i được thì tiế n hành thu hồ i sử dụng vào mục đich công
côṇ g. (Thực hiê ̣n theo quy đi ̣nh của UBND Thành phố Hà Nội tại Quyết định số
15/2011/QĐ-UBND ngày 06/05/2011 về việc ban hành Quy định xử lý các
trường hợp đất không đủ điều kiện về mặt bằ ng xây dựn)g.
- Triể n khai dự án mở đường theo chỉ giới đường đỏ tuyến đường Trần
Phú - Kim Mã, tỷ lệ 1/500 do Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội lập, hoàn thành
ngày 15/6/2011 được Sở QHKT thẩm định và UBND Thành phố phê duyệt
- Giải phóng mặt bằng và đền bù theo phương án mới:
+ GPMB và đề n bù phầ n diê ̣n tić h nằ m trong chỉ giới đường đo;̉
+ Phầ n diê ̣n tích còn lại của các thửa đất (nằ m ngoài chỉ giới đường đỏ )
không đủ điề u kiê ̣n mă ̣t bằ ng xây dựng thực hiê ̣n vâ ̣n đô ̣ng người dân hơ ̣p thửa,
hợp khối; đố i với các ô đấ t không thể hơ ̣p thửa hơ ̣p khố i thu hồ i
dụng vào mu ̣c đić h công cô ̣ng.
12
triể n khai thực hiện theo quy hoa ̣ch.
- Nâng cao trách nhiê ̣m và đẩ y ma ̣nh công tác phố i hơ ̣p , kế t hơ ̣p giữa các
cơ quan, ban, ngành, chính quyền các cấp liên quan.
13
Nhược điểm phương án 3:
- Vẫn còn mô ̣t số thửa đấ t không đủ điề u kiê ̣n xây dựng phải thu hồ i do
không thể hơ ̣p thửa hơ ̣p khố i, sử du ̣ng vào mu ̣c đić h công cô ̣ng.
- Phát sinh chi phí đền bù đối với các trư ờng hợp không thể hợp thửa ,
hơ ̣p khố i phải thu hồ i sử du ̣ng vào mu ̣c đić h công cô ̣ng.
4.4. Lựa chọn phƣơng án áp dụng:
Căn cứ vào các ưu điểm và nhược điểm của từng phương án đã nêu ở
trên, tôi đã tham mưu cho Lãnh đạo Sở Quy hoạch Kiến trúc và UBND Thành
phố Hà Nội lựa chọn phương án 3 là phương án tối ưu để giải quyết tình huống
“Xử lý giải quyết tình trạng xây dựng công trình siêu mỏng
, siêu méo trong
công tác tổ chức lập quy hoạch , liên quan đến các hộ dân hai bên tuyến đường
sau khi mở đường Trầ n Phú - Kim Mã ” bởi phương án giải quyết được tình
trạng xây dựng công trì nh siêu mỏng, siêu méo ; Phương án mang tiń h khả thi
cao do đươ ̣c xây dựng trên cơ sở đã lấ y ý kiế n và đươ ̣c sự thố ng nhấ t, đồ ng tiǹ h
của các hộ dân; đảm bảo quyề n lơ ̣i của các hô ̣ dân ; Chủ động hạn chế các thửa
đấ t không đủ điề u kiê ̣n xây dựng, diê ̣n tić h thu hồ i và chi phí đề n bù giảm.
5. Kế hoạch tổ chức thực hiện.
Sau khi xác định phương án tối ưu – phương án 3, tôi đã lên kế hoạch
thực hiện như sau:
a, Tổ chƣ́c lƣ ̣a cho ̣n đơn vi tƣ
Tổ ng hơ ̣p ý kiế n các bên liên quan làm cơ sở hoàn chỉnh đồ án ; Yêu cầ u
đơn vi ̣tư vấ n đẩ y nhanh t iế n hô ̣ hoàn thành đồ án ; trình UBND Thành phố phê
duyê ̣t làm cơ sở để quản lý xây dựng hai bên tuyế n đường.
d, Thẩ m đinh,
̣ phê duyêṭ đồ án:
Sở Quy hoa ̣ch - Kiế n trúc đẩ y nhanh công tác thẩ m đinh
̣ đồ án ; trình
UBND Thành phố phê duyê ̣t ; đáp ứng nhu cầ u quản lý xây dựng và tiế n đô ̣ thi
công tuyế n đường.
15
e, Công bố , công khai và bàn giao đồ án.
- Công bố công khai tại UBND Quận , UBND các Phường Kim mã và
Điện biên và đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng về toàn bộ đồ án
quy hoa ̣ch để các hô ̣ dân và các chủ đầ u tư triể n khai thực hiê ̣n theo quy hoa ̣ch.
- Bàn giao hồ sơ cho Chiń h quyề n điạ phương là m cơ sở để quản lý công
tác xây dựng hai bên tuyế n đường.
III. Kết luận và kiến nghị
1. Kế t luâ ̣n:
Phương án chọn giải quyết được các vấn đề chính sau:
- Thực hiê ̣n đúng với chủ trương của UBND Thành phố về xử lý giải
quyế t công triǹ h siêu mỏng, siêu méo.
- Giải quyết được tình trạng các hộ dân công trình siêu mỏng, siêu méo
phát sinh trong quá trình triển khai mở đường.
- Quy triǹ h triể n khai thực hiê ̣n đảm bảo đúng triǹ h tự , từ công tác thiế t
kế quy hoa ̣ch đế n triể n khai thực hiê ̣n dự án mở đường.
- Nâng cao trách nhiê ̣m và đẩ y ma ̣nh công tác phố i hơ ̣p, kế t hơ ̣p giữa các
cơ quan, ban, ngành, chính quyền các cấp liên quan
, hơ ̣p
khố i. Cũng như phải có các chế tài xử lý các trường hợp cố tiǹ h vi phạm, chố ng
đố i.
- Hướng dẫn cụ thể về trình tự, thủ tục thu hồi đất, hợp thửa hợp khối,
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các chủ sử dụng trên cơ sở có tính
đến yếu tố đặc thù của Thủ đô, thuận cho cả người dân và chính quyền.
- Xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý trật
tự xây dựng. Tiếp tục xử lý các cán bộ cơ sở lơ là, thiếu trách nhiệm, để xảy ra
vi phạm; tăng cường công tác tuyên truyền đến cán bộ và người dân về chủ
trương, chính sách của Thành phố.
- Trong công tác lập dự án đầ u tư xây dựng các tuyến đường, thành phố
cần quy định rõ về công tác GPMB, trong đó nêu rõ trách nhiệm của các đơn vị
được giao là chủ đầu tư phải thực hiện điều tra, bố trí nguồn kinh phí để thu hồi
các thửa đất không đủ điều kiện xây dựng, nhằm tránh phát sinh các công trình
"siêu mỏng, siêu méo" sau GPMB.
- Tiếp tục phát huy thường xuyên công tác lấy ý kiến người dân qua công
tác xin ý kiến cộng đồng nơi có dự án đi qua từ bước chuẩn bị lập đề cương
nhiệm vụ cho đến bước thực thi công tác cũng như công bố công khai minh
17
bạch các nội dung thiết kế Quy hoạch đến các địa phương, tổ chức công dân
trong toàn bộ quá trình Lập thẩm định phê duyệt và Quản lý Quy hoạch Kiến
trúc Xây dựng./.
Trên đây là toàn bộ nội dung tiểu luận cuối khóa: “Xử lý giải quyết tình
trạng xây dựng công trình siêu mỏng, siêu méo trong công tác tổ chức lập quy
hoạch, liên quan đến các hộ dân hai bên tuyến đường sau khi mở đường Trầ n
Phú - Kim Mã”.