Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

LỜI NÓI ĐẦU
Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới mạnh mẽ về tất cả các mặt của cuộc
sống. Sự phát triển quá nhanh này gắn với sự cũ kỹ của hệ thống hánh chính nhà
nước cồng kềnh, vận hành kém hiệu quả, đội ngũ cán bộ còn nhiều hạn chế về
trình độ và việc đề ra những biện pháp để cải cách hành chính của Đảng và Nhà
nước là rất cần thiết. Từ nhiều năm nay, tình hình khiếu nại, tố cáo luôn là vấn đề
bức bách được Đảng, Nhà nước và toàn xã hội quan tâm. Đảng và Nhà nước đã có
nhiều Chỉ thị, Nghị quyết về vấn đề này, đã có tác động đến tình hình khiếu nại, tố
cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhiều “điểm nóng”, nhiều vụ việc phực tạp đã
được giải quyết, góp phần làm ổn định tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã
hội của đất nước. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, thời gian gần đây tình hình
khiếu nại, tố cáo của công dân diễn ra không bình thường, số lượng gia tăng, tính
chất phức tạp, trong đó khiếu nại, tố cáo, tranh chấp về đất đai chiếm số lượng lớn,
ở một số tỉnh, thành phố như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải
Phòng, Thái Bình, Hải Dương…
Tình hình khiều nại, tố cáo, tranh chấp của công dân trong lĩnh vực đất đai
diễn ra gay gắt, phức tạp ở hầu hết các địa phương trong cả nước, nhiều nơi đã trở
thành điểm nóng. Số lượng đơn vượt cấp gửi đến các cơ quan ở Trung ương nhiều,
nội dung thể hiện tính bức xúc gay gắt, không chấp nhận với cách giả quyết của
chính quyền địa phương. Số lượng công dân đến khiếu nại trực tiếp tại trụ sở tiếp
công dân của các địa phương, các cơ quan ở Trung ương hàng năm cao, nhiều vụ
việc công dân tụ tập thành đoàn, đi xe, căng cờ, biểu ngữ kéo đến các cơ quan
chính quyền, Đảng, nhằm gây áp lực đòi được giải quyết quyền lợi theo yêu cầu.
Mặt khác, trong quá trình đô thị hoá do nhu cầu phát triển kinh tế, việc giải phóng
mặt bằng (GPMB) thu hồi đất để xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội diễn ra ở
khắp nơi, cả thành thị và nông thôn ảnh hởng không ít tới đời sống, việc làm của
ngời dân.

quyền, các cơ quan chức năng trong việc giải quyết khiếu nại hiện nay trên địa bàn
quận Tây Hồ. Về bố cục, trình tự kết cấu của tiểu luận gồm:
Lời nói đầu
Nội dung:
I. Mô tả tình huống
II. Mục tiêu xử lý tình huống
III. Nguyên nhân và hậu quả của tình huống
IV. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
V. Tổ chức thưc hiện phương án đã chọn
Kết luận và kiến nghị
Kính mong sự trao đổi, góp ý của thầy cô giáo và các bạn đọc để bản thân trao
dồi kinh nghiệm, kiến thức vận dụng vào thực tiễn công tác của mình, nhằm làm
tốt chức năng tham mưu cho Thủ trưởng đơn vị trong công tác giải quyết các vụ
khiếu nại khi có các trường hợp tương tự xảy ra.
Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

2


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

NỘI DUNG
I. Mô tả tình huống
1. Bối cảnh, không gian của tình huống
Ông Lê Hồng C được HTX Nông nghiệp Xuân La giao đất nông nghiệp thuộc
diện 5 % với diện tích 1032m2 đất tại địa chỉ Tổ 21, cụm 3, Xuân La, Tây Hồ, và
được thể hiện tại Sổ bộ thuế Nông nghiệp năm 1994 của UBND phường Xuân La
(vợ ông C đã chết năm 1990). Ngoài diện tích đất trên, ông còn sử dụng một số

Tiểu luận tình huống

nghị giải quyết tranh chấp về đất đai đối với diện tích đất 1032m 2 đất tại địa chỉ Tổ
21, cụm 3, Xuân La, Tây Hồ. Trong đơn, Lê Quang H, Lê Quang M và Lê Hồng L
trình bày: “Tại Quyết định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/11/2014 của UBND quận
Tây Hồ về việc Phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
(BTHT&TĐC) để thực hiện dự án: Xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận
Tây Hồ và Phương án kèm theo có tên ông Lê Hồng C là người được giao đất đối
với diện tích đất 1032m2 đất tại địa chỉ Tổ 21, cụm 3, Xuân La, Tây Hồ nên đây là
tài sản thừa kế mà ông C để lại. Do vậy ông U không được hưởng toàn bộ mà phải
chia theo quy định của pháp luật về thừa kế”. UBND phường Xuân La và các đoàn
thể chính trị địa phương đã tiến hành hòa giải nhiều lần nhưng không thành. Quá
bức xúc, ngày 12/10/2015 ông Lê Quang U có đơn khiếu nại gửi Ban tiếp công dân
quận Tây Hồ, khiếu nại Quyết định số 3766/QĐ-UBND quận Tây Hồ đề ngày
18/9/2015 và Phương án đền bù kèm theo.
Theo nội dung đơn khiếu nại và tại buổi làm việc với Thanh tra quận, ông U
trình bày thì: Tại Quyết định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 về việc Phê duyệt
phương án BTHT&TĐC để thực hiện dự án: Xây dựng đường Vành đai 2 trên địa
bàn quận Tây Hồ và Phương án BTHT&TĐC kèm theo, tên người được giao đất
của thửa đất bị thu hồi để GPMB là không đúng, dẫn đến tranh chấp phát sinh trong
gia nội bộ gia đình ông, ông không được nhận tiền đền bù GPMB để ổn định cuộc
sống.
Cụ thể: Tại Điều 1 Quyết định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 của
UBND quận Tây Hồ và tại Phương án ĐBHT&TĐC kèm theo thể hiện:
“I. Họ và tên người được giao đất: Lê Hồng C
II. Họ và tên người sử dụng đất và sở hữu tài sản trên đất bị thu hồi: Lê Văn
U….”.
Theo ông Lê Quang U, dù diện tích đất bị thu hồi để GPMB do ông Lê Hồng
C đứng tên trong Sổ bộ thuế nông nghiệp năm 1994 của UBND phường Xuân La,
nhưng năm 2000 ông C viết giấy chuyển nhượng lại toàn bộ phần diện tích đó cho

U không được quyền hưởng hết.
Từ đó đã phát sinh tranh chấp gay gắt giữa nội bộ anh em ông U, UBND
phường, các đoàn thể địa phương đã tiến hành hòa giải nhưng không thành. Dẫn
đến việc ông U không được nhận tiền đền bù để ổn định cuộc sống, bức xúc làm
đơn khiếu nại và không bàn giao phần diện tích đất còn lại cho chủ đầu tư để thực
hiện dự án.
II. Mục tiêu xử lý tình huống
Từ sự việc trên đặt ra một số mục tiêu cơ bản cho việc giải quyết ở góc độ
quản lý hành chính Nhà nước như sau:
Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

5


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

- Mục tiêu hàng đầu cho việc xử lý tình huống này là: Giải quyết dứt điểm ,
đơn khiếu nại của công dân một cách nhanh chóng, chính xác, đúng pháp luật,
chấm dứt tranh chấp đất đai, không gây bức xúc cho công đồng dân cư, đảm bảo
tiến độ bàn giao mặt bằng thực hiện Dự án của Thành phố.
- Thứ hai: Phải đảm bảo quyền lợi hợp pháp chính đáng cho công dân, mà trực
tiếp là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của ông U khi áp dụng chính sách đến bù
GPMB của Nhà nước; củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền các cấp.
- Thứ ba: Phải khắc phục được những sai sót trong quá trình xác nhận nguồn
gốc đất, kiểm kê lập hồ sơ GPMB để hạn chế tối đa việc phát sinh tranh chấp quyền
sử dụng đất đối với những trường hợp chưa được cấp GCNQSD đất như hiện nay.
- Thứ tư: Giải quyết hài hòa giữa tính pháp lý với tinh thần truyền thống đạo
đức của dân tộc, xây dựng nếp sống văn hóa mới, nêu cao tinh thần đoàn kết đùm

không thể tự giải quyết được; công tác hòa giải tại địa phương chưa có hiệu quả.
2. Hậu quả
- Nếu không giải quyết đơn khiếu nại của ông Lê Quang U một cách kịp thời,
đúng pháp luật thì sẽ không tạo tiền đề pháp lý cho việc giải quyết dứt điểm tranh
chấp quyền sử dụng đất giữa các anh em ông U.
- Nếu vẫn còn có tranh chấp thì theo quy định của pháp luật, chủ đầu tư dự án
không thể tiến hành chi trả tiền đền bù GPMB cho ông U. Đều này tạo sự bức xúc
và mất niền tin của công dân vào chính sách pháp luật và các cấp chính quyền.
- Một khi việc giải quyết khiếu nại không được giải quyết dứt điểm theo
hướng “thấu tình – đạt lý” thì sẽ dẫn tới việc khiếu kiện kéo dài, ảnh hưởng đến
cuộc sống của gia đình ông Lê Quang U, làm ảnh hưởng tiến độ GPMB thực hiện
dự án và gây mất ổn định tình hình an ninh – trật tự xã hội trên địa bàn khu dân cư.
IV. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
1. Xây dựng, phân tích phương án
Từ tình huống trên, cần áp dụng các căn cứ pháp luật như sau:
- Thứ nhất: các quy định chuyên ngành để xem xét tính hợp pháp của việc lập
và phê duyệt Phương án BTHT&TĐC: Luật Đất đai 2013, Nghị định số
43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số
điều của Luật Đất đai, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính
phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, Quyết
định số 22/2014/QĐ-UBND, số 23/2014/QĐ/UBND, số 24/2014/QĐ-UBND ngày
20/6/2014 của UBND thành phố Hà Nội.
- Thứ hai: các quy định của pháp luật về giải quyết khiếu nại: Luật khiếu nại
2011, Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi
tiết một số điều của Luật Khiếu nại, Thông tư số 07/2013/TT-TTCP ngày
31/10/2013 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình giải quyết khiếu nại; Quyết
Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

7


UBND quận Tây Hồ về việc Phê duyệt phương án BTHT&TĐC để thực hiện dự
án: Xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ và Phương án
BTHT&TĐC kèm theo.
- Về khuyết điểm:

Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

8


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

Không phản ánh được đúng hiện trạng việc sử dụng đất tại thời điểm thu hồi
đất GPMB để thực hiện dự án.
Không giải quyết được dứt điểm tranh chấp đất đai giữa ông Lê Quang U và
các anh em. Vẫn tồn tại cơ sở để cho rằng diện tích đất trên là tài sản thừa kế mà
ông Lê Hồng C để lại nên vẫn có cơ sở để tiếp tục phát sinh tranh chấp. Điều đó
dẫn đến việc không thể chi trả tiền đền bù theo quy định của pháp luật. Ông U
không được nhận tiền đền bù để ổn định cuộc sống sau khi bị Nhà nước thu hồi đất
để GPMB thực hiện dự án, gây sự mất lòng tin của nhân dân vào chính quyền.
1.2. Phương án hai: Ban hành quyết định giải quyết khiếu nại theo hướng sửa
bổ sung cụm từ “đã chết” vào sau cụm từ “Lê Hồng C” tại Điều 1, Quyết định số
3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 của UBND quận Tây Hồ về việc Phê duyệt
phương án BTHT&TĐC để thực hiện dự án: Xây dựng đường Vành đai 2 trên địa
bàn quận Tây Hồ và Phương án BTHT&TĐC kèm theo. Cụ thể sửa đổi như sau:
“I. Họ và tên người được giao đất: Lê Hồng C (đã chết)
II. Họ và tên người sử dụng đất và sở hữu tài sản trên đất bị thu hồi: Lê Văn
U...”.

trạng việc sử dụng đất tại thời điểm thu hồi GPMB nhưng vẫn không giải quyết dứt
điểm được tranh chấp đất đai giữa ông Lê Quang U và các anh em. Việc tên ông Lê
Hồng C còn được thể hiện tại Quyết định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 của
UBND quận Tây Hồ về việc Phê duyệt phương án BTHT&TĐC để thực hiện dự
án: Xây dựng đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ và Phương án
BTHT&TĐC kèm theo vẫn tạo cơ sở làm căn cứ để các ông bà Lê Quang H, Lê
Quang M và Lê Hồng L tiếp tục khiếu kiện tranh chấp đòi chia thừa kế. Điều đó
dẫn đến việc chủ đầu tư không thể chi trả tiền đền bù theo quy định của pháp luật.
Ông U không được nhận tiền đền bù để ổn định cuộc sống sau khi bị Nhà nước thu
hồi đất để GPMB thực hiện dự án, gây sự mất lòng tin của nhân dân vào chính
quyền.
1.3. Phương án ba: Ban hành quyết định giải quyết khiếu nại theo hướng sửa
đổi Điều 1, Quyết định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 của UBND quận Tây
Hồ về việc Phê duyệt phương án BTHT&TĐC để thực hiện dự án: Xây dựng
đường Vành đai 2 trên địa bàn quận Tây Hồ và Phương án BTHT&TĐC kèm theo.
Cụ thể sửa đổi như sau:
“I. Họ và tên người sử dụng đất và sở hữu tài sản trên đất bị thu hồi: Lê Văn
U….”.
Việc giải quyết tình huống theo phương án này có những ưu và khuyết điểm
sau đây:
- Về ưu điểm:
Việc ban hành quyết định giải quyết khiếu nại theo hướng sửa đổi: bỏ nội
dung “Họ và tên người được giao đất: Lê Hồng Chứ” tại Điều 1 Quyết định số
Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

10


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội


quyền giải quyết của UBND phường và UBND quận. Như vậy càng phát sinh đơn

Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

11


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

thư khiếu kiện kéo dài, phức tạp và hậu quả là tiền bồi thường GPMB cho ông U
khi bị thu hồi đất vẫn bị “treo” tại Kho bạc Nhà nước quận.
- Phương án ba là có tính khả thi hơn cả. Nếu lựa chọn phương án này vừa
đảm bảo được đúng quy định của pháp luật về việc lập phương án BTHT&TĐC khi
Nhà nước thu hồi đất để GPMB ( trên cơ sở căn cứ vào xác nhận, báo cáo của
UBND phường, thực tế hiện trạng sử dụng đất và các tài liệu chứng cứ kèm theo tại
thời điểm GPMB) vừa tạo cơ sở pháp lý để cơ quan có thểm quyền trả lời, giải
quyết dứt điểm tranh chấp về đất đai của anh em nhà ông Lê Quang U và trên cơ sở
đó chủ đầu tư dự án tiến hành việc chi trả tiền đền bù GPMB cho ông Lê Quang U
theo quy định của pháp luật; chấm dứt việc khiếu kiện kéo dài phức tạp và tạo niềm
tin của nhân dân đối với chính sách, pháp luật của Nhà nước và với các cấp chính
quyền.
Do vậy, phương án được lựa chọn áp dụng để giải quyết tình huống này là
phương án ba.
V. Tổ chức thực hiện phương án đã chọn
Căn cứ Luật Khiếu nại năm 2011 và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc tổ
chức thực hiện phương án đã chon được thực hiện như sau:
1. Các bước tiến hành
- Chủ tịch UBND quận Tây Hồ ban hành Thông báo về việc thụ lý giải quyết

định số 3766/QĐ-UBND ngày 18/9/2015 của UBND quận Tây Hồ và Phương án
BTHT&TĐC kèm theo.
- UBND phường Xuân La căn cứ vào các hồ sơ, tài liệu, chứng cứ có liên
quan trả lời giải quyết dứt điểm việc tranh chấp đất đai giữa các anh em nhà ông Lê
Quang U và phối hợp với cơ quan chuyên môn chỉnh lý tài liệu hồ sơ quản lý đất
đai trên địa bàn phường.
- Trên cơ sở kết quả của việc giải quyết khiếu nại, chủ đầu tư dự án tiến hành
chi trả tiền bồi thường GPMB cho ông Lê Quang U theo quy định.
- Giao Chánh Thanh tra quận theo dõi, kiểm tra, đôn đốc và báo cáo việc thực
hiện Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND quận.
2. Lịch thời gian giải quyết phương án đã chọn
Thời gian

Nội dung công việc

Tổ chức, cá nhân
Thực hiện

Địa điểm

Ghi chú

19/10/2015 Thông báo số về việc thụ Chủ tịch UBND UBND quận Bằng văn
lý giải quyết khiếu nại lần quận;
đầu đối với đơn khiếu nại Ban Tiếp công dân
của ông Lê Quang U; quận.
Quyết định về việc giao

Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015



bản

Xuân

La,

Ban
BTGPMB
quận và các
đơn vị, cá
nhân có liên
quan.
16/11/2015 Báo cáo kết quả xác minh Chánh Thanh tra – UBND quận Bằng văn
nội dung khiếu nại cho Tổ trưởng Tổ xác
Chủ tịch UBND quận

minh

nội

bản

dung

khiếu nại
23/11/2015 Ban hành Quyết định giải Chủ tịch UBND UBND quận Bằng văn
quyết khiếu nại lần đầu

quận

Tiểu luận tình huống

phường Xuâ La,
Chánh Thanh tra
quận, Chánh VP
HĐND&UBND
quận,

ông

Lê

Quang U và các
đơn vị, cá nhân có
liên quan
30/11/2105 Văn bản trả lời giải quyết Chủ tịch UBND UBND
dứt điểm đơn tranh chấp phường Xuân La

Bằng văn

phường

bản

UBND

Tiền đền

phường


quản lý đất đai, lập hồ sơ và UBND phường
GPMB.

Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

Xuân La.

15

UBND Bằng văn
bản


Trường ĐTCB Lê Hồng Phong Phong TP Hà Nội

Tiểu luận tình huống

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Giải quyết các khiếu nại quyết định hành chính liên quan đến chế độ, chính
sách BTHT&TĐC khi Nhà nước thu hồi đất để GPMB là một trong những nhiệm
vụ quan trọng của UBND quận Tây Hồ. Từ tình huống thực tế đã nêu cho thấy nếu
giải quyết tốt mọi tình huống phát sinh thấu tình, đạt lý, đảm bảo công bằng, dân
chủ thì sẽ tạo được sự đồng tình ủng hộ và tin tưởng của nhân dân, hạn chế việc
khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện vượt cấp, đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án đầu
tư, góp phần ổn định tình hình chung trên địa bàn quận.
Trong quá trình phân tích nguyên nhân, hậu quả và các phương án xử lý tình
huồng cụ thể trên, bản thân có thể đưa ra một số kiến nghị sau đây:
- Trong công tác quản lý đất đai cần nêu cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ,
công chức địa phương, định kỳ có sự bổ sung, chỉnh lý sự biến động về đất đai trên
địa bàn quản lý để kịp thời cập nhật một cách chính xác và đúng pháp luật.


Đinh Thị Duyên – Lớp: CVK4A-2015

17