Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

LỜI NÓI ĐẦU
Trong phần Tiểu luận cuối khóa này, tôi chọn đề tài “Xung quanh
một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội” làm Tiểu luận cuối
khóa học tập tại Lớp Bồi dưỡng kiến thức quản lý nhà nước chương trình
Chuyên viên năm 2015 do Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong tổ
chức, mà tôi được tham gia học tập.
Lý do tôi chọn đề tài này là: Theo Luật định, Hội đồng nhân dân là
cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện
vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra,
chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp
trên. Hội đồng nhân dân (HĐND) có 2 chức năng quan trọng đó là quyết
định và giám sát. Hai chức năng này có quan hệ hết sức mật thiết với
nhau, việc thực hiện tốt chức năng này sẽ tạo điều kiện để thực hiện tốt
chức năng kia và ngược lại.
Trong thời gian qua, hoạt động của HĐND Thành phố Hà Nội
(trong đó có hoạt động giám sát) đã có những tiến bộ, đổi mới, được
nhân dân đồng tình, đánh giá cao. Thông qua các hoạt động giám sát,
nhiều chủ trương, giải pháp, cơ chế, chính sách được đề xuất, góp phần
quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát
triển kinh tế - xã hội Thành phố; một số vấn đề dân sinh bức xúc kéo dài
nhiều năm đã được chỉ đạo giải quyết, đặc biệt là đố i với vấn đề đất đai
– một trong những nội dung „nóng‟, đang trở thành vấn đề bức xúc trong
dân sinh.
Mặt khác chúng ta cũng thấy, quản lý đất đai là một chế định hết
sức quan trọng trong Luật đất đai được Quốc hội khóa XI thông qua tại





Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

chủ đầu tư không đầu tư gì hoặc đầu tư một ít rồi bỏ đó gây lãng phí,
tình trạng này làm chậm trễ tiến độ thực hiện dự án đầu tư hay còn gọi là
“Dự án treo”.
Tiểu luận nghiên cứu dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp logic,
thống kê so sánh, phân tích tổng hợp, đồng thời kế thừa những kết quả nghiên
cứu của các bài viết, báo cáo có liên quan nhằm làm sáng tỏ vấn đề mà tiểu
luận đặt ra.
Để hoàn thành tiểu luận này, tôi nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình
của các giảng viên trực tiếp giảng dạy khóa học Chuyên viên và phòng
Đào tạo trường Lê Hồng Phong. Tuy nhiên, ở mỗi lĩnh vực cần phải có
sự am hiểu sâu, kinh nghiệm thực tiễn, mới có khả năng đóng góp vào
việc nâng cao hiệu lực công tác quản lý hành chính của Thành phố nói
chung, vì vậy, tiểu luận của tôi chắc chắn còn nhiều thiếu sót, tôi rất
mong nhận được sự góp ý của các thầy, cô.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

3


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

PHẦN NỘI DUNG

Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

Trên cơ sở ý kiến, kiến nghị của cử tri Thành phố và qua thực tế
giám sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND Thành phố, tại Kỳ họp thứ
11 tổ chức vào tháng 12 năm 2014, trong nội dung chất vấn tại kỳ họp,
Hội đồng nhân dân Thành phố đã yêu cầu Uỷ ban nhân dân Thành phố
báo cáo trước Hội đồng nhân dân về kết quả xử lý các dự án được giao đất
chậm triển khai, thường gọi là “Dự án treo” vi phạm pháp luật đất đai.
2. Diễn biến tình huống
2.1.Thực hiện yêu cầu của Hội đồng nhân dân Thành phố, Uỷ ban
nhân dân Thành phố có văn bản Thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành
Thành phố do Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì cùng các Sở: Tài
chính, Kế hoạch và Đầu tư, Qui hoạch Kiến trúc, Xây dựng, Cục thuế và
các quận, huyện, thị xã tổ chức kiểm tra việc sử dụng đất của các cơ
quan, đơn vị được giao đất, cho thuê đất trên địa bàn Thành phố đồng
thời chỉ đạo tổng hợp, báo cáo tình hình xử lý các “Dự án treo” trên địa
bàn và phân loại cụ thể theo hướng:
- Các dự án đã có Quyết định thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư
theo qui hoạch nhưng chưa tổ chức thực hiện việc giải phóng mặt bằng
hoặc để kéo dài chưa hoàn thành dứt điểm; xác định nguyên nhân và đề
xuất các giải pháp khắc phục.
- Các dự án được giao hoặc cho thuê nhưng không sử dụng đất
trong 12 tháng liền kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa; xác định
nguyên nhân và đề ra các giải pháp khắc phục.
- Các dự án sử dụng đất chậm quá 24 tháng so với tiến độ ghi
trong dự án; xác định nguyên nhân và đề ra các giải pháp xử lý,
khắc phục.

5



6


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

thuộc dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước; 32 dự án với diện tích
389,2 ha thuộc dự án sử dụng vốn ngoài ngân sách Nhà nước
d) các dự án sử dụng đất chuyển nhượng trái pháp luật, chủ đầu tư
để đất bị lấn chiếm, tranh chấp, sử dụng sai mục đích gồm 26 dự án với
tổng diện tích 7,32 ha. chiếm 0,02% diện tích đã giao, cho thuê đất;
trong đó có 11 dự án với diện tích 0,61 ha thuộc dự án sử dụng vốn ngân
sách Nhà nước; 15dự án với diện tích 6,71 ha thuộc dự án sử dụng vốn
ngoài ngân sách Nhà nước.
e) Các dự án chậm hoặc chưa thực hiện về nghĩa vụ tài chính gồm
98 dự án với tổng diện tích được giao 3.186 ha, Trong đó: tổng số tiền sử
dụng đất phải nộp ngân sách Nhà nước là: 15.099.830 triệu đồng; tổng
số tiền sử dụng đất đã nộp ngân sách nhà nước là: 5.406.199 triệu đồng;
tổng số tiền sử dụng đất còn phải nộp ngân sách nhà nước là: 9.693.631
triệu đồng.
II. PHÂN TÍCH XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
1. Mục tiêu
- Đánh giá đúng thực trạng và kết quả đạt được; tồn tại, nguyên
nhân và trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong quá trình thu hồi đất để
thực hiện các dự án phát triển công nghiệp, dịch vụ, xây dựng hạ tâng kỹ
thuật.., để phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.
- Qua phân tích tình huống, tìm ra những nguyên nhân và hậu quả,
từ đó kiến nghị các giải pháp hiệu quả trong quá trình giao, cho thuê đất

Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện sở hữu”
Nhà nước giữ quyền định đoạn cao nhất đối với đất đai bằng việc
thực hiện quyền năng cụ thể: quyết định mục đích sử dụng đất, qui định
thời hạn sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đát, định giá đất…
Trên cơ sở đó, Luật đất đai đã qui định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn và
trách nhiệm của từng cơ quan nhà nước và của từng cấp chính quyền
trong việc thực hiện nhiệm vụ của người đại diện.
8


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua
hình thức giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với
người đang sử dụng đất đai, qui định quyền và nghĩa vụ của người sử
dụng đất.
Ngày 29/11/2013, Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai năm 2013.
So với Luật Đất đai năm 2003, Luật Đất đai năm 2013 có 14 chương với
212 điều, tăng 7 chương và 66 điều, đã khắc phục, giải quyết được
những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật đất đai
năm 2003. Đây là đạo luật quan trọng, có tác động sâu rộng đến chính
trị, kinh tế, xã hội của đất nước, thu hút được sự quan tâm rộng rãi của
nhân dân.
Nhìn lại toàn bộ Luật Đất đai 2013, có thể thấy một số đổi mới
quan trọng bao gồm:
Thứ nhất, Luật Đất đai sửa đổi đã quy định cụ thể hóa các quyền
nghĩa vụ của Nhà nước đối với người sử dụng đất như: Quy định về
những bảo đảm của Nhà nước đối với người sử dụng đất; trách nhiệm

được nhà đầu tư có năng lực thực hiện dự án. Đặc biệt, Luật đã bổ sung
quy định về điều kiện được giao đất, cho thuê đất để thực hiện các dự án
có sử dụng đất trồng lúa, đất có rừng, dự án đầu tư tại khu vực biên giới,
ven biển và hải đảo.
Thứ năm, một trong những điểm mới quan trọng của Luật Đất đai
2013 là quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở
hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Luật bổ sung quy định về các
trường hợp đăng ký lần đầu, đăng ký biến động, đăng ký đất đai trên
mạng; bổ sung quy định trường hợp quyền sử dụng đất, quyền sở hữu
nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là tài sản chung của nhiều người
thì cấp mỗi người một giấy chứng nhận, hoặc cấp chung một sổ đỏ và
trao cho người đại diện. Luật cũng quy định những trường hợp có thể
cấp giấy chứng nhận ngay cả khi không có giấy tờ về quyền sử dụng đất.
Thứ sáu, Luật quy định cụ thể và đầy đủ từ việc thu hồi đất, bồi
thường, hỗ trợ tái định cư đảm bảo một cách công khai, minh bạch và
quyền lợi của người có đất thu hồi đồng thời khắc phục một cách có hiệu

10


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

quả những trường hợp thu hồi đất mà không đưa vào sử dụ ng, gây lãng
phí, tạo nên các dư luận xấu trong xã hội. Đặc biệt, Luật Đất đai năm
2013 cũng quy định chế tài mạnh để xử lý đối với trường hợp không đưa
đất đã được giao, cho thuê vào sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng;
quy định đầy đủ, rõ ràng về những trường hợp thật cần thiết mà Nhà
nước phải thu hồi; quy định giá đất bồi thường không áp dụng theo bảng

hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhằm khắc phục khó khăn khi lập quy
hoạch, kế hoạch sử dụng đất; bổ sung và quy định rõ quyền và nghĩa vụ
sử dụng đất của người dân trong vùng quy hoạch đã được cơ quan Nhà
nước có thẩm quyền phê duyệt, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp
của người sử dụng đất.
Luật đất đai cũng qui định rất rõ về xử lý vi pháp pháp luật về đất
đai. Mọi hành vi vi phạm pháp luật về đất đai sẽ được xử lý tuỳ theo tính
chất, mức độ vi phạm ( điều 140, 141 Luật đất đai)
Trong khuôn khổ của tiểu luận này tôi chỉ đi sâu vào nội dung qui
định trường hợp tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật đất đai phải thu hồi
đất được qui định tại điểm 11, Điều 38 của Luật đất đai: “Nhà nước thu
hồi đất trong trường hợp sau: “ Đất được nhà nước giao, cho thuê để
thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn mười hai
tháng liền hoặc tiến độ sử dụng đất chậm hơn hai mươi bốn tháng so với
tiến độ ghi trong dự án đầu tư, kề từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa
mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định giao đất đ ó
cho phép”
3. Phân tích tình hình
Qua số liệu nêu tại phân diễn biến tình huống và thực tế ở địa
phương cho ta thấy tình hình vi phạm của các nhà đầu tư về chậm triển
khai xây dựng dự án là khá nhiều. Số lượng các dự án sử dụng nguồn
ngân sách chậm triển khai hiện còn chiếm tỷ lệ lớn; qua đó ta thấy công
tác quản lý, sử dụng đất đai của các cơ quan nhà nước chưa được quan
tâm đúng mức, việc chấp hành pháp luật về đất đai của một số tổ chức,
cá nhân chưa nghiêm, tình trạng vi phạm pháp, lấn chiếm, mua bán t rái

12


Tiểu luận tình huống



Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

thường bằng đất dịch vụ, đất ở khi thu hồi lớn hơn 30% diện tích đất
nông nghiệp; trong khi đó công tác qui hoạch, công tác chuẩn bị quỹ đất
tái định cư có đủ cơ sở hạ tầng kỹ thuật chưa được chuẩn bị kịp thời.
- Một số dự án chậm giải phóng mặt bằng do dân đòi hỏi giá đất
bồi thường theo thị trường, trong khi thị trường đất ở, đất nông nghiệp
chưa hình thành đầy đủ, Nhà nước chưa có phương án định giá phù hợp
dẫn đến các hộ dân khiếu kiện kéo dài.
b) Nguyên nhân chủ quan
Ý thức của một số chủ đầu tư chưa nỗ lực để đưa dự án vào sử
dụng, một số dự án còn chờ đợi thị trường bất động sản phát triển trở lại
mới thực hiện; Một số chủ đầu tư chưa nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ về
tài chính với nhà nước, còn tình trạng nợ đọng và chậm thực hiện ngh ĩa
vụ tài chính.
Một số dự án do Chủ đầu tư không đủ điều kiện để triển khai như:
thiếu vốn chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư; có trường hợp doanh
nghiệp nhỏ, năng lực thấp nhưng được giao với qui mô lớn; Một số dự
án, các chủ đầu tư đã đủ điều kiện khởi công nhưng lại xin điều chỉnh để
nâng cao hiệu quả đầu tư, nên phải có thời gian xem xét, giải quyết theo
qui định dẫn đến chậm triển khai theo tiến độ; một số chủ đầu tư chậm
triển khai dự án, để khoang hoá dẫn đến lấn chiếm, tranh chấp, hoặc
không thực hiện dự án, tự ý chuyển mục đích sử dụng, chuyển nhượng
trái phép.
Một số dự án do năng lực thực hiện dự án của chủ đầu tư yếu,
chưa có kinh nghiệm, lúng túng trong việc phối hợp với chính quyền địa

không có việc làm, tạo ra cơ hội cho việc lấn chiếm đất đai trái phép, sử
dụng không đúng mục đích, gây nên tâm lý không tốt trong quần chúng
nhân dân
Một số dự án treo chủ yếu là thu hồi từ đất nông nghiệp, giá bồi
thường thấp, không mang lại lợi ích cho người nông dân, trong khi
15


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

chúng ta lại chưa chuẩn bị đầy đủ các điều kiện học nghề, đào tạo nghề
cho người nông dân, dẫn đến người nông dân bị mất đất không có việc
làm, đời sống gặp rất nhiều khó khăn.
III. PHƢƠNG ÁN, BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1. Mục đích
Khắc phục các tồn tại, hạn chế trong quá trình giao, cho thuê
quyền sử dụng đất của các dự án, nhằm sử dụng nguồn tài nguyên đất đai
một cách có hiệu quả, tạo công bằng xã hội trong sản xuất kinh doanh và
chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật về quản lý đất đai.
2. Phƣơng án, giải quyết tình huống
a) Giải pháp chung
Bổ sung, hoàn thiện khung chính sách, đảm bảo cải cách thủ tục
hành chính, tạo điều kiện cho các chủ đầu tư thực hiện dự án, đồng thời
có chế tài nghiêm khắc hơn đối với các vi phạm. Tập trung chỉ đạo thực
hiện một số giải pháp hỗ trợ ổn định đời sống, học tập, đào tao nghề và
việc làm cho các hộ dân vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông
nghiệp.
Tiếp tục đẩy mạnh phát triển quỹ nhà, đất tái định cư, đáp ứng

vướng mắc, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để
đưa dự án vào triển khai thực hiện.
Đối với các dự án chưa đưa đất vào sử dụng sau 12 tháng kể từ
ngày được bàn giao đất ngoài thực địa theo qui định của luật và các dự
án tiến độ sử dụng đất chậm hơn 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án
mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép, thì giao cho
các cơ quan chức năng khẩn trương lập hồ sơ, kiên quyết xử lý thu hồi
theo qui định của Pháp luật.
Đối với các cơ quan, đơn vị, tổ chức chưa thực hiện hoặc chậm
thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và người bị thu hồi đất, cần
có những biện pháp tích cực như xử phạt chậm nộp và tổ chức thu nộp
17


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

đối với từng dự án cụ thể theo qui định của pháp luật. Trường hợp cố
tình vi phạm thì cần phải quyết định xử lý ở mức cao hơn theo qui định
để đảm bảo công bằng đối với các chủ đầu tư thực hiện tốt về nghĩa vụ
tài chính.
IV. KIẾN NGHỊ
- Đề nghị Chính phủ cần làm rõ hơn và quan điểm về “xác định giá
đất theo thị trường, trong điều kiện bình thường” trong điều kiện thị
trường bất động sản ở nước ta chưa hình thành rõ nét, nhằm tạo điều
kiện cho chính quyền các địa phương thực hiện, hạn chế việc kh iếu nại,
thắc mắc của nhân dân.
- Đề nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường cần nghiên cứu, phối hợp
với các cơ quan chức năng, có hướng dẫn cụ thể về trình tự, mức độ thiệt

nông dân có tay nghề phù hợp vào làm việc lâu dài tại nhà máy, xí
nghiệp nơi doanh nghiệp có cơ sở sản xuất tại địa phương.
- Tăng cường nguồn lực cho các dự án hỗ trợ dạy nghề cho lao
động nông thôn, tập trung đào tạo nghề, dạy, nhân cấy nghề cho lao động
khu vực chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp, đồng thời giành
nguồn lực thoả đáng cho dự án vay vốn tạo việc làm từ quỹ giải quyết
việc làm cho các huyện, xã có tỷ lệ đất nông nghiệp bị thu hồi lớn

19


Tiểu luận tình huống
“Xung quanh một số dự án treo trên địa bàn thành phố Hà Nội”
Phạm Thị Thanh Hương - Lớp Chuyên viên K6A - 2015

KẾT LUẬN
Lỏng lẻo trong quản lý đất đai và tài sản công gắn liền với đất
không những gây thất thoát lãng phí nguồn lực to lớn của xã hội mà còn
là mảnh đất màu mỡ nuôi dưỡng tham nhũng, lãng phí, là môi trường tha
hóa cán bộ công chức, là nguyên nhân làm hỏng, làm mất cán bộ và là
thách thức lớn trong việc thực thi pháp luật về phòng chống nham
nhũng, thực hành tiết kiệm chống lãng phí, luật quản lý, sử dụng tài sản
nhà nước mà Quốc hội mới ban hành.
Hơn lúc nào hết, chúng tôi đề nghị Chính phủ, các cơ quan chức
năng vào cuộc, tổng rà soát lại toàn bộ quỹ đất, quỹ nhà, tài sản công
trên cả nước, có các giải pháp trước mắt và lâu dài, chấn chỉnh sai phạm,
lập lại trật tự trên mặt trận này.
Đặc biệt là cần xác định rõ “địa chỉ” của trách nhiệm thuộc về cá
nhân, cơ quan nào thay cho cụm từ “chúng ta” lâu nay vẫn thường dùn g
trong các báo cáo.