Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

A.

MỞ ĐẦU
Chứng khoán và thị trường chứng khoán là một bộ phận gắn liền với nền

kinh tế thị trường. Thị trường chứng khoán Việt Nam ra đời vào hoạt động
từ tháng 7 năm 2000 là sự kiện đánh dấu bước phát triển trong quá trình đổi mới
nền kinh tế và hội nhập quốc tế của kinh tế Việt Nam nhưng nhìn chung thị
trường chứng khoán vẫn được xem là lĩnh vực mới mẻ ở nước ta.
Trong thời gian qua, Nhà Nước đã tiến hành nhiều biện pháp tích cực
nhằm phát triển thị trường chứng khoán trong đó có việc hoàn thiện hệ thống
pháp luật về chứng khoán, đặc biệt là xây dựng và hoàn thiện pháp luật về chào
bán chứng khoán. Tiểu luận với đề tài “pháp luật về chào bán chứng khoán
của doanh nghiệp có vỗn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, thực trạng và đề
xuất pháp lí của người nghiên cứu” mong muốn xem xét thực trạng pháp luật,
đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định điều chỉnh hoạt động
chào bán chứng khoán ở Việt Nam hiện nay.
B.

NỘI DUNG

I, Khái quát chung về chào bán chứng khoán.
1, Khái niệm
Theo khoản 3 Điều 1 Luật chứng khoán 2006 “chứng khoán là bằng
chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản
hoặc phần vốn của tổ chức phát hành. Chứng khoán được thể hiện dưới hình
thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử”.
=> Chào bán chứng khoán là hoạt động phát hành chứng khoán để thu hút vốn
nhằm thỏa mãn nhu cầu về vốn của chủ thể chào bán.

Pháp luật Việt Nam phân biệt giữa hai hình thức doanh nghiệp có
đầu tư nước ngoài đó là doanh nghiệp có vỗn đầu tư nước ngoài chuyển đổi
thành công ty cổ phần kết hợp chào bán cổ phiếu ra công chúng và doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã chuyển đổi thành công ty cổ phần được quy
định tại Khoản 2, Khoản 3 Điều 4 Nghị định 14/2007/NĐ-CP Quy định chi tiết
thi hành một số điều của Luật Chứng khoán:
“…2. Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chuyển đổi thành công ty
cổ phần kết hợp chào bán cổ phiếu ra công chúng:

Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

a) Đáp ứng điều kiện quy định tại điểm a và b khoản 1 Điều 12 Luật Chứng
khoán;
b) Có phương án phát hành và phương án sử dụng vốn thu được từ đợt chào
bán được chủ doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài hoặc Hội đồng quản trị
doanh nghiệp liên doanh thông qua;
c) Có công ty chứng khoán tư vấn trong việc lập hồ sơ chào bán cổ phiếu.
3. Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã chuyển đổi thành công ty
cổ phần:
a) Đáp ứng các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Chứng khoán;
b) Đáp ứng điều kiện quy định tại điểm c khoản 2 Điều này.”
Về cơ bản điều kiện chào bán cổ phiếu ra công chúng của doanh nghiệp
có vốn đầu tư nước ngoài cũng phải đáp ứng các điều kiện cơ bản như đối với
các loại hình doanh nghiệp khác như điều kiện về vốn, kết quả kinh doanh và kế
hoạch sử dụng vốn huy động của doanh nghiệp.
+ Điều kiện về vốn: Tương tự như đối với các doanh nghiệp muốn thực
hiện chào bán chứng khoán ra công chúng thì điều kiện đầu tiên đó là doanh

công ti cổ phần vì thế việc thông qua phương án phát hành và phương án sử
dụng vốn thu được do Đại hội đồng cổ đông thông qua theo quy định chung
Luật Doanh nghiệp và Luật Chứng khoán.
Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không phân biệt doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chuyển đổi thành công ty cổ phần kết hợp
chào bán cổ phiếu ra công chúng hay doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài đã chuyển đổi thành công ty cổ phần so với các chủ thể chào bán cổ
phiếu ra công chúng khác phải “có công ty chứng khoán tư vấn trong việc lập
hồ sơ chào bán cổ phiếu”. Quy định trên không mang tính chất “phân biệt” đối
với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài nói chung và nhất là với doanh nghiệp 100% vối đầu tư nước ngoài
sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi đầu tư vào thị trường Việt Nam bởi những khác
biệt không chỉ về ngôn ngữ mà còn về truyền thống, pháp luật, phong tục, tập
quán. Chính vì thế nhằm đảm bảo quyền lợi cũng như tạo điều kiện cho doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng
cho thị trường chứng khoán pháp luật về chào bán chứng khoán của Việt Nam
yêu cầu các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài muốn chào bán cổ phiếu ra
Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

công chúng phải có công ty chứng khoán tư vấn trong việc lập hồ sơ chào bán
cổ phiếu
b, Phát hành trái phiếu ra công chúng
Theo luật Chứng khoán 2006 (sửa đổi bổ sung năm 2007, 2010) thì các
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài muốn phát hành trái phiếu ra công
chúng cũng phải đáp ứng các điều kiện cơ bản như đối với việc chào bán cổ
phiếu ra công chúng như: có mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng kí phát
hành là 10 tỷ Việt Nam đồng trở nên; hoạt động kinh doanh của năm liền trước

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là một chủ thể khá đặc biệt vì thế
bên cạnh việc đáp ứng các điều kiện chung về chào bán chứng chỉ quỹ đầu tư
các doanh nghiệp này còn phải tuân thủ một số quy định khác áp dụng cho chủ
thể này. Cụ thể là theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Quy chế thành lập và quản
lý quỹ đầu tư chứng khoán ban hành kèm theo Quyết định số 45/2007/QĐ-BTC,
Công ty quản lý quỹ A muốn lập quỹ tại Việt Nam và chào bán toàn bộ chứng
chỉ quỹ cho nhà đầu tư nước ngoài thì phải đáp ứng các điều kiện sau đây:
- Có quyết định thông qua việc huy động vốn ở nước ngoài và phương án
sử dụng vốn thu được của Đại hội đồng cổ đông hoặc Hội đồng thành viên hoặc
chủ sở hữu Công ty;
- Có phương án phát hành nêu rõ quốc gia và loại hình nhà đầu tư mà
công ty dự kiến thực hiện việc chào bán chứng chỉ quỹ đã được Đại hội đồng cổ
đông hoặc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu công ty phê duyệt, chấp thuận.
Phương án phát hành và phương án đầu tư phần vốn huy động phải phù hợp với
các quy định của pháp Luật.
2, Chào bán chứng khoán riêng lẻ.
a, Chào bán cổ phiếu riêng lẻ
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài việc chào bán cổ phiếu riêng lẻ
phải thỏa mãn một số điều kiện nhất định:
Thứ nhất, doanh nghiệp phải có ba điều kiện cần thiết để được chuyển đổi
thành công ti cổ phần. Một là doanh nghiệp muốn chuyển đổi hình thức phải
huy động đủ vốn pháp định theo quy định tại giấy phép đầu tư trước khi tiến
Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

hành chuyền đổi. Hai là doanh nghiệp muốn chuyển đổi phải có thời gian hoạt
động chính thức tối thiểu là ba năm; và trong năm thứ ba liền kề năm chuyển
đổi hình thức hoạt động, doanh nghiệp phải kinh doanh có lãi. Ba là doanh


phương án phát hành trái phiếu đã được tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền
của doanh nghiệp thông qua.
Trường hợp doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài cổ phần hóa, các
doanh nghiệp này chỉ được chuyển đổi sang hình thức công ti cổ phần sau khi
phương án chuyển đổi của doanh nghiệp đã được Bộ kế hoạch và đầu tư chủ trì
lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan và trình Thủ tướng Chính phủ xem xét và phê
duyệt.
Trình tự, thủ tục chào bán chứng khoán của doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài tuân thủ theo quy định của pháp luật về chào bán chứng khoán ra
công chúng và chào bán chứng khoán riêng lẻ.
Ngoài ra, một vấn đề quan trọng khác là xác định giá trị doanh nghiệp.
Giá trị doanh nghiệp là toàn bộ giá trị ghi trên sổ sách của doanh nghiệp đã
được kiểm toán trong vòng 6 tháng trước thời điểm nộp hồ sơ đề nghị chuyển
đổi. Đây là cơ sở quyết định giá tối thiểu để chào bán chứng khoán và phát hành
cổ phiếu của công ty.
III. Thực trạng về và đề xuất pháp lý về chào bán chứng khoán của doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam
1. Thực trạng áp dụng pháp luật về chào bán chứng khoán của doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
a, Mặt tích cực
Trong những năm qua, có nhiều hơn các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài chào bán chứng khoán để chuyển đổi thành công ty cổ phần. Việc này
giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ, việc chuyển nhượng vốn góp không bị hạn
chế đồng thời giúp công ty mở rộng quy mô sản xuất, hoạt động hiệu quả hơn.
Nó còn tạo thêm nguồn hàng cho thị trường chứng khoán Việt Nam, huy động
được nguồn vốn của nhà đầu nước ngoài để đầu tư đổi mới công nghệ, tạo thêm
việc làm, phát triển doanh nghiệp. Đồng thời đa dạng hóa hình thức đầu tư, cải
thiện môi trường đầu tư, lành mạnh hóa thị trường tài chính. Nhiều doanh
nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam

chuyển đổi doanh nghiệp kết hợp chào bán cổ phần thì thường chọn phương
thức chào bán cổ phần riêng lẻ. Trong số 6 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước
ngoài đầu tiên được cổ phần hóa năm 2005, chủ yếu thực hiện bán cổ phần lần
đầu bằng phương thức chào bán cổ phiếu riêng lẻ. Chỉ có 2 doanh nghiệp chào
Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

bán cổ phiếu ra công chúng (Công ty trách nhiệm hữu hạn dây và cáp điện
Taya, Công ty trách nhiệm hữu hạn gạch men Chang Yih). Đây cũng là điều dễ
hiểu, vì chào bán cổ phần riêng lẻ tốn ít chi phí hơn và hạn chế cổ đông mới
tham gia vào doanh nghiệp.
Đồng thời, các nhà đầu tư cũng không mặn mà với việc chào bán cổ phần
của hai loại hình doanh nghiệp này. Bởi những doanh nghiệp này chào bán cổ
phần lần đầu để chuyển đổi hình thức doanh nghiệp, thông tin và độ tin cậy
chưa được đảm bảo.
Thứ ba, đối với hoạt động chào bán chứng khoán của các doanh nghiệp có
vốn đầu tư nước ngoài, cả Nghị định 38/2003/NĐ-CP và Thông tư hướng dẫn
hầu như chưa đề cập đến nghĩa vụ công bố thông tin của doanh nghiệp, nội
dung các báo cáo tài chính… mà chỉ quy định đăng báo địa phương hoặc trung
ương trong 3 số liên tiếp công bố hoạt động của doanh nghiệp. Điều này làm
hạn chế nguyên tắc công khai, minh bạch của thị trường chứng khoán nếu như
doanh nghiệp đó lựa chọn phương thức chuyển đổi loại hình doanh nghiệp bằng
cách chào bán chứng khoán. Điều này có thể dẫn tới tính rủi ro rất cao cho các
nhà đầu tư.
2. Đề xuất pháp lí của người nghiên cứu qua quá trình tìm hiểu đề tài.
Thứ nhất, đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiến hành chào
bán chứng khoán để chuyển đổi loại hình doanh nghiệp sang công ty cổ phần,
pháp luật cần có những quy định cụ thể, chi tiết để khuyển khích các loại hình

Thứ năm, quy định cụ thể hơn về điều kiện chuyển đổi tại Điều 7 Nghị định
38/2003/NĐ-CP. Việc chỉ quy định doanh nghiệp có thời gian hoạt động ít nhất
là 3 năm trong đó năm cuối cùng phải có lãi thuận lợi cho doanh nghiệp thực
hiện chuyển đổi. Tuy nhiên, cần bổ sung tỷ suất lợi nhuận là bao nhiêu hay đưa
ra một mức lợi nhuận cụ thể để xác định doanh nghiệp kinh doanh thực sự có
lãi. Chúng ta sẽ chọn được những doanh nghiệp kinh odanh hiệu quả thay vì
quy định rất nhiều loại hình và những lĩnh vực Việt Nam tạm thời chưa đáp ứng
được, sử dụng nhiều laod dọng địa phương, đã tham gia TTVK quốc tế hoặc
trong nước, chuyển đổi để đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh, hoặc các cổ
đông ngoài cam kết sẽ giữ một tỷ lệ cổ phần nhất định trong suốt thời gian hoạt
động của dự án… Những ưu tiên này sẽ là động lực thúc đẩy doanh nghiệp lập
hồ sơ chuyển đổi.
Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

Thứ sáu, cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lựa chọn hình
thức chuyển đổi. Doanh nghiệp với đặc điểm và nhu cầu huy động vốn khác
nhau không buộc phải chuyển đổi theo những hình thức tại Điều 2 Thông tư liên
tịch 08/2003/TTLT-BKH-BTC. Do đó, chỉ nên có quy định các quy định mở để
doanh nghiệp lựa chọn, tăng tính tự chủ cho các doanh nghiệp có vốn đầu tư
nước ngoài khi chuyển đổi thành công ty cổ phần.
Thứ bảy, thời gian thẩm định hồ sơ cần được rút ngắn. Quy định hiện nay
khá rườm rà, mang nặng tính chất hành chính. Doanh nghiệp phải chờ Bộ Kết
hoạch và Đầu tư gửi hồ sơ xin chuyển đổi của doanh nghiệp tới Bộ Tài chính,
Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho ý kiến. Bộ kế hoạch
và đầu tư tổng hợp ý kiến sau đó trình lên Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết
định. Quy trình này phải qua nhiều cơ quan và mất nhiều thời gian. Do vậy, có
thể ủy quyền cho Bộ Kế hoạch và Đầu tư xem xét, quyết định và báo cáo định

có vốn đầu tư nước ngoài sang hoạt động theo hình thức công ty cổ
phần.

6. Thông tư liên tịch của Bộ kế hoạch và đầu tư – Bộ Tài chính số
08/2003/TTLT – BKH – BTC ngày 29 tháng 12 năm 2003 về việc
hướng dẫn thực hiện một số quy định tại Nghị định 38/2003/NĐ – CP
ngày 15 tháng 4 năm 2003 của Chính Phủ về việc chuyển đổi một số
doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sang hoạt động theo hình
thức công ty cổ phần.
7. />%81-cho-bn-ch%E1%BB%A9ng-khon-c-lin-quan-d%E1%BA%BFn-chuy
%E1%BB%83n-d%E1%BB%95i-hnh-th%E1%BB%A9c-php-l-c/

Lớp N01 – nhóm 06


Bài tập học kì chứng khoán – Nguyễn Thị Lan Anh 341318

Lớp N01 – nhóm 06