Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài
Để đánh giá trình độ quản lý, điều hành hoạt động của mỗi doanh nghiệp,
người ta thường sử dụng thước đo là hiệu quả kinh tế hoạt động sản xuất kinh
doanh của doanh nghiệp đó. Đây là một phạm trù phản ánh trình độ sử dụng các
nguồn lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả cao nhất với chi phí hợp lý
nhất. Do vậy, các nguồn lực kinh tế đặc biệt là nguồn vốn kinh doanh của doanh
nghiệp có tác động rất lớn tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là u câu mang tính thường xun và bắt
buộc đối với bất cứ doanh nghiệp nào trong nền kinh tế thị trường. Đánh giá hiệu
quả sử dụng vốn sẽ giúp ta thấy được hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh
doanh nói chung và trình độ quản lý sử dụng vốn nói riêng Thật vậy, sử dụng
vốn trong kinh doanh thương mại là một khâu có tầm quan trọng, quyết định đến
hiệu quả của kinh doanh. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, một doanh
nghiệp quản lý tài chính yếu kém, khơng bảo tồn được vốn, để mất vốn, sử
dụng vốn khơng tiết kiệm, sai mục đích, doanh thu khơng đủ bù đắp chi phí, tình
trạng thua lỗ kéo dài thì ta có thể nói doanh nghiệp đó sử dụng vốn kém hiệu
quả. Để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp phải ln ln tìm cách bảo tồn,
sử dụng vốn có hiệu quả và phải có biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn. Đây là một vấn đề khơng đơn giản và khơng phải doanh nghiệp nào cũng
làm được, nhất là trong điều kiện nền kinh tế còn chưa ổn định.
Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp là một phạm trù kinh tế phản ánh trình
độ khai thác, sử dụng và quản lý nguồn vốn, làm cho đồng vốn sinh lời tối đa,
nhằn mục tiêu cuối cùng là tối đa hố giá trị tài sản của chủ sở hữu. Hiệu quả sử
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
1
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
dụng vốn được lượng hố thơng qua các chỉ tiêu về hiệu suất, hiệu quả sử dụng
vốn cố định, vốn lưu động, mức sinh lời và tốc độ chu chuyển của vốn lưu
động... Nó phản ánh mối quan hệ giữa đầu ra và đầu vào của q trình sản xuất

nghiệp sản xuất và dịch vụ Sơng Lam ta thấy việc sử vốn kinh doanh và nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là vấn đề cấp bách có tầm quan trọng đối
với Xí nghiệp sx và dịch vụ Sơng Lam, ta thấy được một tất yếu khách qua đặt ra
lúc này là cần phải có một cơng trình nghiên cứu về nâng cao hiệu quả sự dụng
vốn kinh doanh tại XN sản xuất và dịch vụ Sơng Lam.
1.2. Xác lập và tun bố vấn đề trong đề tài
Sau một thời gian thực tập tại Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ Sơng Lam,
được nghiên cứu và tìm hiểu tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như
tình hình sử dụng vốn kinh doanh trong những năm gần đây, thấy được tầm quan
trọng của cơng tác nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại xí nghiệp và
thấy được khó khăn đang gặp phải trong cơng tác này tại Xí nghiệp, trước tình
hình đó em quyết định chọn đề tài “giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
kinh doanh tại Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ Sơng Lam” làm đề tài cho chun
đề tốt nghiệp.
1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là nhằm hệ thống hố về mặt lý luận hiệu
quả sử dụng vốn kinh doanh trong các doanh nghiệp. Thơng qua các lý luận này
để phân tích, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Xí nghiệp sản xuất
và dịch vụ Sơng Lam. Từ đó, trên cơ sở những thành cơng Xí nghiệp đã đạt được
và những hạn chế còn tồn tại đề xuất các giải pháp và đưa ra những kiến nghị cụ
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
3
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
thể, hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh tại Xí nghiệp sản
xuất và dịch vụ Sơng Lam.
1.4. Phạm vi nghiên cứu
• Nội dụng nghiên cứu của đề tài: giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn
kinh doanh tại Xí nghiệp sản xuất và dịch vụ Sơng Lam.
• Về khơng gian nghiên cứu: Chỉ nghiên cứu trong Xí nghiệp sản xuất và dịch
vụ Sơng Lam.

dư cho nền kinh tế. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các nhà khoa học đại
diện cho các trường phái khác nhau đã bổ sung các yếu tố mới cũng được coi là
vốn. Nổi bật nhất là Paul.A.Samuelson - Nhà kinh tế học theo trường phái “tân
cổ điển” đã kế thừa các quan niệm của trường phái “cổ điển” về yếu tố sản xuất
để phân chia các yếu tố đầu vào của q trình sản xuất thành 3 bộ phận là đất
đai, lao động và vốn . Theo ơng, vốn là hàng hố được sản xuất ra để phục vụ
cho q trình sản xuất mới.
Sau đó, David Begg đã bổ sung thêm cho định nghĩa vốn của Samuelson,
theo ơng vốn bao gồm có vốn hiện vật (các hàng hố dự trữ, để sản xuất ra hàng
hố khác) và vốn tài chính (tiền, các giấy tờ có giá trị của doanh nghiệp). Nhìn
chung, cả Samuelson và Begg đều có một quan điểm chung thống nhất cơ bản là
các vốn là một đầu vào của q trình sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, quan điểm
này cho thấy vốn vẫn bị đồng nhất với tài sản của doanh nghiệp.
Thực chất, vốn kinh doanh là biểu hiện bằng tiền của tồn bộ tài sản của
doanh nghiệp huy động vào q trình sản xuất kinh doanh nhằm mục đích sinh
lời.
Như vậy, muốn tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh doanh nghiệp nào
cũng cần phải có một lượng vốn nhất định. Trong nền kinh tế thị trường, vốn là
điều kiện tiên quyết, có ý nghĩa quyết định tới mọi khâu trong q trình sản xuất
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
5
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
kinh doanh.Vốn kinh doanh là điều kiện để duy trì sản xuất, đổi mới thiết bị
cơng nghệ, mở rộng quy mơ sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng việc
làm và thu nhập cho người lao động. Từ đó, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tăng
cường khả năng cạnh tranh trên thị trường, mở rộng xuất khẩu, nâng cao hiệu
quả sản xuất kinh doanh.
b) Một số khái niệm liên quan đến vốn kinh doanh
Hai bộ phận quan trọng cấu thành vốn kinh doanh là vốn cố định và vốn lưu
động.

1.5.2.1. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
* Các chỉ tiêu tổng hợp:
- Hệ số phục vụ của vốn kinh doanh(H
M
) :
H
M
= Mức doanh thu thực hiện trong kỳ/ Vốn kinh doanh bình qn trong kỳ
Vốn kinh doanh bình qn trong kỳ có thể tính bằng 2 cơng thức sau:
V = (Vốn cố định + Vốn lưu động)/2
V
1/2
+ V
2
+ V
3
... + V
n/2
Hoặc =
n-1
Trong đó: V
1,
V
2
.....V
n
: số vốn kinh doanh tại các thời điểm lập báo cao tài chính
trong kỳ phân tích.
n: số thời điểm lập báo cáo trong kỳ phân tích.
Hệ số phục vụ của vốn kinh doanh: biểu hiện mối quan hệ giữa kết quả đạt được

Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của vốn cố định, cứ 1 đồng vốn cố
định đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ thì sẻ thu được bao
nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng cao thì hiệu quả sử dụng vốn cố định
càng lớn và ngược lại.
- Hàm lượng vốn cố định:
Hàm lượng vốn
cố định
=
Vốn lưu động bình qn
Tổng doanh thu thuần
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
8
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
Chỉ tiêu này phản ánh để tạo ra được một đồng doanh thu thuần trong kỳ thì
doanh nghiệp cần sử dụng bao nhiêu đồng vốn cố định. Chỉ tiêu này ngược lại
với chỉ tiêu hiệu suất sử dụng vốn cố định. Vì vậy, chỉ tiêu này càng nhỏ càng
thể hiện trình độ quản lý và sử dụng tài sản cố định càng cao.
* Hệ thống chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn lưu động:
- Hệ số phục vụ của vốn lưu động:
H = Doanh thu thực hiện trong kỳ/ vốn lưu động bình qn trong kỳ.
Chỉ tiêu này phản ánh cứ 1 đồng vốn lưu động DN bỏ ra thực hiện hoạt động
sản xuất kinh doanh thì có thể tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận. Hệ số sinh lời
của vốn lưu động càng cao thể hiện hiệu quả sử dụng vốn lưu động của DN càng
cao và ngược lại.
- Hệ số sinh lời của vốn lưu động:
H = Tổng lợi nhuận thực hiện trong kỳ/ vốn lưu động bình qn trong kỳ.
Chỉ tiêu này phản ánh chất lượng sử dụng của vốn lưu động trong kỳ của DN
theo kết quả lợi nhuận và là chỉ tiêu phản ánh hiệu quả kinh tế cuối cùng trong
một kỳ của DN. Cứ mỗi đồng vốn lưu động đầu tư cho hoạt động sản xuất kinh
doanh trong kỳ thì sẻ thu được bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng cao

các doanh nghiệp cần thực hiện một số định hướng cơ bản như sau:
- Một là: Lựa chọn đúng phương án sản xuất kinh doanh. Hiệu quả sử dụng vốn
kinh doanh chỉ đạt được khi doanh nghiệp có khả năng sản xuất và tiêu thụ sản
phẩm. Trong nền kinh tế thị trường, quy mơ và tính chất kinh doanh khơng phải
do chủ quan doanh nghiệp quyết định mà khả năng nhận biết, dự đốn thời cơ là
một trong các yếu tố quyết định sự thành bại trong sản xuầt kinh doanh.Vì vậy
vấn đề đầu tiên có tính chất quyết định hiệu quả kinh doanh, hiệu quả sử dụng
vốn kinh doanh là phải lựa chọn đúng phương án sản xuất kinh doanh. Các
phương án này phải dựa trên cơ sở tiếp cận thị trường, xuất phát từ nhu cầu thị
trường. Có như vậy sản phẩm làm ra mới có thể tiêu thụ được, doanh nghiệp mới
nâng cao được hiệu quả kinh doanh, hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh.
- Hai là: Xác định chính xác nhu cầu vốn tối thiểu cần thiết cho hoạt động sản
xuất kinh doanh . Việc xác định nhu cầu vốn cần thiết cho hoạt động sản xuất
kinh doanh là một vấn đề khơng kém phần quan trọng. Nó giúp cho doanh
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
10
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
nghiệp tránh được tình trạng thiếu vốn gây gián đoạn, ảnh hưởng đến q trình
sản xuất kinh doanh hoặc phải đi vay ngồi với lãi suất vao, đồng thời cũng tránh
được tình trạng ứ đọng vốn, khơng phát huy được hiệu quả kinh tế cho doanh
nghiệp.
- Ba là: Huy động và đầu tư vốn đúng đắn. Lựa chọn các hình thức thu hút vốn
tích cực, triệt để khai thác nguồn vốn trong nội bộ doanh nghiệp, đáp ứng kịp
thời vốn cho sản xuất kinh doanh và giảm được chi phí sử dụng vốn cho doanh
nghiệp. Cần tránh tình trạng vốn tồn tại dưới hình thái tài sản khơng cần sử dụng,
vật tư hàng hố kém phẩm chất trong khi doanh nghiệp phải đi vay với lãi suất
cao. Trước khi quyết định đầu tư, doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ từ nguồn
tài trợ vốn đầu tư, thị trường cung cấp ngun vật liệu và thị trường tiêu thụ sản
phẩm để đảm bảo chi phí sử dụng vốn là thấp nhất. Đầu tư đúng đắn vào thiết bị
máy móc tiên tiến, hiện đại, kết cấu tài sản đầu tư hợp lý cũng hạn chế được ảnh

12
Chuyên đề tốt nghiệp Khoa kế toán - kiểm toán
CHƯƠNG II: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC KẾT QUẢ PHÂN
TÍCH THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH TẠI XÍ NGHIỆP SẢN XUẤT VÀ DỊCH VỤ SƠNG LAM
2.1. Phương pháp hệ nghiên cứu các vấn đề
Chun đề sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: Thu thập, xử lý và
phân tích số liệu.
Phương pháp thu thập dữ liệu là q trình tiến hành thu thập dữ liệu cả thứ
cấp và sơ cấp. Thu thập dữ liệu thứ cấp chính là đi thu thập các dữ liệu từ phòng
tài chính của Xí nghiệp như báo cáo tài chính, các sổ sách ghi chép kế tốn.... và
từ trang web của Xí nghiệp. Ngồi các dữ liệu thứ cấp đó ra, q trình làm
chun đề còn phải thu thập các dữ liệu sơ cấp chính là q trình thu thập lại các
phiếu điều tra, phỏng vấn đã chuẩn bị và gửi cho một số cơng nhân viên trong Xí
nghiệp để tìm hiểu một số thơng tin phục vụ cho đề tài chun đề.
Sau khi thu thập được các dữ liệu cần thiết bắt đầu tiến hành xử lý, phân tích
dữ liệu. Từ các dũ liệu thu thập được tiến hành xử lý theo hướng nghiên cứu,
thiết lập các bảng biểu, sơ đồ theo u cầu nghiên cứu. Ngồi ra từ các dữ liệu
thu thập được tiến hành phân tích nắm bắt được quy luật vốn kinh doanh.
2.2. Đánh giá tổng quan tình hình và ảnh hưởng nhân tố mơi trường đến hiệu
quả sử dụng vốn kinh doanh tại xí nghiệp sản xuất và dịch vụ Sơng Lam
2.2.1. Giới thiệu về Xí nghiệp
Xí nghiệp Sơng Lam được thành lập ngày 23/02/1991, là đơn vị kinh tế tập
thể(Hoạt động theo luật HTX) đóng trên địa bàn P. Nghi Hải - T.X Của Lò -
Nghệ An. Trong q trình xây dựng và trưởng thành, năm 2003 được đảng và
nhà nước Hn chương lao động Hạng 3, năm 2009 được tặng thưởng Hân
chương lao động Hạng nhì.
Lê Thò Thanh Ngọc - 12N Gvhd: TS.Lê Thò Kim Nhung
13