Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
I. PHẦN MỞ ĐẦU
- Nhắc đến công nghệ thông tin(CNTT) – Người ta sẽ biết đây là thời đại của
công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước nhằm hướng đến một nền giáo dục điện tử.
CNTT là nhân tố tác động trực tiếp đến nền kinh tế của đất nước. Xác định rõ ý
nghĩa và tầm quan trọng của CNTT nên nhà nước ta đã đưa môn Tin học vào trong
nhà trường. Năm học 2011 – 2012 thì trường TH Nguyễn Thị Minh Khai – Xã
EaBông – Huyện Krông Ana – Tỉnh Đăk Lăk đã được đầu tư phòng máy tính để đưa
môn tự chọn Tin học vào bậc tiểu học nhằm tạo điều kiện cho học sinh được tiếp
xúc, làm quen với máy tính có những hiểu biết ban đầu về máy tính, biết được lợi
ích của máy tính trong đời sống và học tập, giúp học sinh có khả năng sử dụng máy
tính điện tử trong việc học những môn khác, tạo nền tảng cơ sở ban đầu để tiếp tục
nâng cao trong các cấp học tiếp sau và định hướng ban đầu cho các em có sở thích
và năng khiếu để nghiên cứu khoa học theo ngành khoa học công nghệ cao.
I.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
- Trong chương trình Tin học tiểu học hiện nay, việc nắm vững lý thuyết và
thực hành là một điều không dễ vì lý thuyết và thực hành, cả hai được kết hợp song
song với nhau trong quá trình dạy học. Qua thực tế trường TH Nguyễn Thị Minh
Khai là ngôi trường mà học sinh, phần lớn gia đình các em chủ yếu nền kinh tế chính
là làm nông, đời sống kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, rất ít các em có máy tính ở
nhà. Chính vì thế khi thực hành trên máy các em rất bỡ ngỡ, không biết thao tác đó
thực hiện ra sao, vào đâu để thực hiện lệnh đó hay lấy ra nút lệnh nào đó, không biết
giáo viên nói đến phần nào, đến đâu,…còn có những học sinh không thực hiện theo
yêu cầu của giáo viên mà ngồi chơi game hoặc làm việc riêng trên máy tính. Cũng
chính vì vậy mà các em không học tốt được môn tin học và nó cũng gây cho tôi rất
nhiều khó khăn trong công tác dạy và học.

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 1

II.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 2


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
Ngay từ đầu năm học, đặc biệt đối với học sinh khối 3, là năm các em bước
đầu làm quen với máy tính, rất là bỡ ngỡ. Đa số các em chưa có một kiến thức căn
bản nào về tin học cả. Vì vậy trên cơ sở nghiên cứu và tìm hiểu các cơ sở tâm lý của
học sinh tiểu học tôi nhận thấy vận dụng các phương pháp dạy học mới trong giảng
dạy sẽ đem lại hiệu quả cao hơn, nâng cao chất lượng dạy và học. Bên cạnh đó, với
vai trò của giáo viên đứng lớp, trực tiếp giảng dạy các em, tôi thấy mình cần phải
đầu tư nghiên cứu tìm ra phương pháp phù hợp nhất để giảng dạy phù hợp nhất cho
học sinh thân yêu của mình. Đối với nghề dạy học thì tiêu chí của bài học không
giống như những bài thuyết trình hay các đối tượng dạy học không giống như các
đối tượng hội nghị, hội thảo đặc biệt là đối với các em ở bậc tiểu học. Cho nên việc
chuẩn bị một bài giảng có ứng dụng CNTT cần phải đảm bảo về tính sư phạm. Sử
dụng máy tính để dạy học là một trong những phương hướng thay đổi phương pháp
dạy học trong nhà trường hiện nay, trong đó – việc giảng bài cho các em bằng cách
trình chiếu PowerPoint đang được nhiều giáo viên thực hiện.
II.2. THỰC TRẠNG
a. Thuận lợi – khó khăn
+ Thuận lợi
* Nhà trường:
+ Được sự lãnh đạo chặt chẽ của PGD Huyện Krông Ana, sự giúp đỡ của
ban giám hiệu nhà trường luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất đặc biệt là hệ thống phòng
máy tính được trang bị đầy đủ mọi thiết bị cần thiết phục vụ cho việc dạy và học
môn Tin học.

luôn luôn thay đổi cùng với sự thay đổi của công nghệ thông tin cho nên đây cũng là
một khó khăn cho giáo viên.
+ Để chuẩn bị một bài soạn bằng PowerPoint thì một người giáo viên phải mất
nhiều thời gian hơn so với bài soạn bằng giấy cho nên một số giáo viên còn ngại khi
thiết kế một bài soạn bằng PowerPoint.
* Học sinh:

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 4


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
+ Đây là môn học khá mới mẻ về kiến thức, phương pháp học cũng khác so
với các môn học khác cho nên đòi hỏi các em phải có điều kiện để rèn luyện tư duy,
tránh tình trạng học xong rồi quên song đa số các em học sinh hầu như chỉ được tiếp
xúc với máy tính ở trường. Do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn
hạn chế dẫn đến việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp.
+ Hầu hết gia đình các em chủ yếu làm nghề nông nên việc tiếp cận công nghệ
thông tin không rộng rải, gia đình không có điều kiện để mua máy tính và nối mạng
Internet cho các em học tập.
b. Thành công – hạn chế
*Thành công
Sau khi sử dụng phương pháp giảng bài cho học sinh bằng cách trình chiếu
PowerPoint trong phần học lý thuyết sẽ có các tính năng ưu việt như:
+ Học sinh học lý thuyết trực quan nên tiếp thu bài nhanh hơn
+ Cho phép giáo viên và học sinh trao đổi, thảo luận giống như trong giờ thực
hành.
+ Một hoạt động nào đó học sinh không hiểu giáo viên có thể cho em lên máy

tổ chức bài lên lớp mà ở đó toàn bộ kết hoạch dạy học đều được chương trình hóa do
giáo viên điều khiển thông qua máy tính.
+ Bài giảng PowerPoint không phải đơn thuần là các kiến thức mà học sinh
ghi vào vở mà đó là toàn bộ hoạt động dạy và học mà học sinh sẽ tiếp thu. Bài giảng
bằng PowerPoint càng không phải là công cụ để thay thế “Phấn trắng bảng đen” mà
nó đóng vai trò định hướng cho tất cả các hoạt động trên lớp.
+ Tạo cho học sinh có cơ hội được trao đổi thắc mắc trực tiếp với giáo viên.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
+ Sử dụng phần mềm ứng dụng PowerPoint để giảng bài là rất hiệu quả.
Không chỉ vì nó dễ sử dụng và dễ học mà vì nó còn là công cụ trợ giúp để tạo và
trình diễn các bài giảng giúp học sinh dễ tiếp thu hơn.
+ Khi học lý thuyết, hầu hết các giáo viên đều thấy khó khăn trong khi giảng
dạy những kiến thức trừu tượng. Những hoạt động mà học sinh không thể hoặc
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 6


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
không có điều kiện quan sát trực tiếp. Đây cũng chính là yếu tố tác động chính đến
đề tài này.
+ Việc cài đặt phần mềm ứng dụng PowerPoint rất đơn giản vì nó đã có sẳn
trong bộ Office.
e. Phân tích, đánh giá các vấn đề mà thực trạng đã đề ra
+ Không một giáo viên nào mong muốn một tiết học lý thuyết mà cứ phải
giảng đi giảng lại một hoạt động kiến thức trừu tượng, đặc biệt là kiến thức đó học
sinh chưa có điều kiện tiếp xúc hoặc chưa bao giờ thấy trên thực tế....Cho nên người
giáo viên phải tìm cách nào ít tốn công sức và thời gian nhất mà việc truyền đạt kiến
thức cho các em đạt hiệu quả tốt.

em có thể thực hành ngay sau giờ học lý thuyết. Đó là một công việc vất vả và gian
nan, đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết với nghề thì mới hoàn thành tốt
được. Học tập, nghiên cứu khám phá ra những giải pháp mới, những công nghệ mới
là trách nhiệm của tất cả mọi người đặc biệt là giáo viên tin học.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
+ Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học hay nói cách khác đó là sử dụng
phần mềm ứng dụng PowerPoint để soạn bài giảng.
1. Giới thiệu về phần mềm ứng dụng PowerPoint
+ Hiện nay có rất nhiều phần mềm hỗ trợ soạn giáo án, bài giảng điện tử
nhưng phần mềm ứng dụng mà người ta hay sử dụng và tiện lợi nhất trong quá trình
soạn bài đó là phần mềm ứng dụng PowerPoint. Ngoài ra PowerPoint còn rất dễ học
và rất dễ dùng, không tốn kém nhiều thời gian như các phần mềm như Violet,
Presenter, Lecture Marker. Khi làm việc với PowerPoint bạn sẽ được tự do sáng tạo
gần như tuyệt đối.
+ PowerPoint là thành viên trong bộ Office nên PowerPoint hợp nhất dễ dàng
với Word, Excel ... và nhiều phần mềm ứng dụng khác, tạo sự thuận lợi tối đa cho
người sử dụng. Không cần cài đặt cầu kì, có thể tạo ra các trò chơi ô chữ, các trò
chơi mô phỏng theo các chương trình như: Rung chuông vàng, chiếc nón kì diệu,
đường lên đỉnh Olympia, …Mà các phần mềm khác ít có được sự đa dạng như nó.
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 8


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
+ Cung cấp nhiều chức năng để thiết kế, trình diễn.
+ Chèn được các hình ảnh, hoạt hình, video và âm thanh để tạo hiệu ứng sinh
động, dễ hiểu.
2. Khởi động PowerPoint

Hộp ghi chú
thích cho
slide

* Vì trong PowerPoint có một số thuật ngữ nếu chúng ta không biết thì sẽ
khó sử dụng. Vì vậy tôi nêu ra một số thuật ngữ có trong PowerPoint.
- Presentation: Một file PowerPoint
- Slide: Một trang trình chiếu
- Blank Presentation: Một bài trình diễn trắng không chứa định dạng
- Blank Slide: Slide trắng
- Slide Show: Lệnh trình chiếu
- Layout: Cách bố trí các văn bản, hình ảnh và các thành phần khác trên
slide
- Design Template: Các mẫu thiết kế sẵn của chương trình
- Animation: Tạo hiệu ứng
- Slide Transition: Cách thức chuyển từ slide này sang slide khác
3. Soạn thảo nội dung cho Slide
3.1. Các thao tác cơ bản trong PowerPoint
a. Tạo 1 Slide mới (tệp)
Nháy chuột vào ô File/New, Xuất hiện của sổ
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 10


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin

Chọn Blank
Presentation

bố cục
cho slide
mới

b. Di chuyển đến các slide
* Có 2 cách:
C2:
Dùng
thanh
cuốn di
chuyển
đến
slide
cần đến

C1:
Bấm
chuột
lên 1
slide
cần đến

c. Xóa một slide
- Nhấn chuột phải lên slide ở phần danh sách slide, chọn Delete slide

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 12



viện

Kiểu
đường
vẽ

Màu
viền

Màu nền

Màu
chữ

+ Khi tạo một đối tượng mới (Có thể viết chữ bên trong) Muốn viết chữ, ta
nháy chuột phải vào đối tượng đó và dùng lệnh Add text. Nhưng chúng ta nhớ bật bộ
gõ tiếng việt trước khi gõ.
e. Chèn hình ảnh, âm thanh, video

Chọn ảnh
Chèn ảnh
Vừa chọn

* Để chèn âm thanh, video

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 14



Màu chữ

g. Vẽ đồ thị
- Từ thanh công cụ Drawing chọn Auto Shapes – Lines - Lines. Vẽ một ảnh
bất kì
- Nháy chuột phải vào hình chữ nhật vừa tạo và chọn Format - AutoShaper,
click vào Colors- Lines Tab. Đặt Line Color là No Line, đặt Fill giống màu nền của
Slide, Click Ok và quay lại Slide.
+ Để chèn các biểu đồ, đồ thị vào các Slide
- Nháy chuột vào Format – Chọn Slide Layout

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 16


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
Xuất hiện Slide Layout như hình vẽ. Sau đó chọn Insert Chart

+ Tại mục này bạn thay đổi thông tin nếu cần

h. Tạo hiệu ứng cho bài giảng
* Để tạo hiệu ứng cho bài giảng, ta chọn: Menu Slide Show/Custom
Animation
- Xuất hiện khung tính năng, ta làm như sau: (Chọn Slide)
+ B1: Chọn đối tượng cần trình diễn
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 17


Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 18


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin

Hướng di
chuyển
(Nếu có)

Chọn hướng
di chuyển

Tốc độ
di chuyển

- Rất chậm
- Chậm
- Trung bình
- Nhanh
- Rất nhanh

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 19



thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
- Các template là những Slide định sẵn được Power Point cung cấp
- Để sử dụng, lên Menu File – Chọn New

Chọn On my
Computer

Chọn thẻ
Design
Template

Lựa chọn
template
thích hợp

b. Cách sử dụng
- Nếu chúng ta đã làm Slide rồi, cũng có thể thay đổi nền và các dạng cơ bản
theo các Template
- Trên thanh Task pane, chọn mục Design Template

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 21


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin

- Xuất hiện các Design Template. Nháy chuột chọn kiểu Template mong
muốn.

+ Giáo viên sử dụng thành thạo môi trường Windows (Windows
95/98/2000/XP).
+ Hiểu biết và xử lý được tiếng Việt trên máy tính. Có hiểu biết nhất định về
bảng mã tiếng Việt, nắm vững một số phần mềm gõ tiếng Việt chính hay dùng tại
Việt Nam (ABC, Vietkey, Unikey,....).
+ Sử dụng tương đối thành thạo một số phần mềm văn phòng Word, Excel.
+ Có một số hiểu biết về phần cứng máy tính, về cấu trúc điều khiển thì càng
tốt.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
+ Việc sử dụng phần mềm phần mềm ứng dụng PowerPoint đã tạo nên hiệu
quả tích cực khi học sinh học lý thuyết lẫn thực hành vì nó giúp cho người giáo viên
thực hiện được nhiều thứ mà “bảng phấn ” không thể làm được như: Các hình ảnh
Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 23


Sáng kiến kinh nghiệm: Nâng cao hiệu quả dạy và học Tin học ở trường Tiểu học
thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin
động, tài liệu minh họa đa dạng và phổ biến đến từng học sinh. Ngoài ra nó còn cho
phép người giáo viên có thể liên kết đến các phần mềm hỗ trợ khác.
+ PowerPoint là công cụ hỗ trợ tốt nhất cho các giáo viên đặc biệt là các giáo
viên tin học tiểu học.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
- Với những kết quả đạt được như trên, cách trình bày dễ hiểu, phần mềm ứng
dụng thân thiện và phương tiện phòng máy đáp ứng tốt như hiện nay thì việc áp
dụng đề tài vào thực tiễn là điều hết sức dễ dàng và mang tính khả thi cao. Phần nào
bớt cho giáo viên gánh nặng trong việc truyền đạt kiến thức cho học sinh tiểu học.
Trong quá trình nghiên cứu kết quả đã chỉ ra: Học sinh nắm bài dễ dàng hơn, trực
quan hơn; học sinh có hứng thú với môn học hơn; giáo viên giảng dạy dễ dàng hơn;

+ Qua quá trình nghiên cứu và ứng dụng cho thấy đây là phần mềm ứng dụng
trong giảng dạy đem lại kết quả rất cao, đáp ứng rất tốt các nhu cầu của giáo viên
trong giảng dạy đặc biệt là đối với môn Tin học trong trường tiểu học. Đây là hoạt
động ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy có ý nghĩa hết sức to. Đối với
những phòng máy đã có máy chiếu thì giáo viên có thể sử dụng kết hợp với phần
mềm Netop School sẽ nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học.
+ Nhìn chung nhờ áp dụng các biện pháp trên mà số lượng học sinh thực hành
đạt kết quả khá cao so với các trường trên địa bàn xã.
+ Qua thực tế mà bản thân tôi đã áp dụng vào năm học 2011-2012 và các năm
tiếp theo cho thấy kết quả rất khả quan như đã nêu ở trên. Vì thế tôi nghĩ rằng các
bạn đồng nghiệp có thể tham khảo và vận dụng. Tuy nhiên, chúng ta không chỉ thỏa
mãn với những gì đã đạt được mà mỗi chúng ta cần phải luôn luôn tìm tòi, học hỏi
và không ngừng sáng tạo.
- Để đạt được kết quả như trên trước hết:
+ Giáo viên phải có trình độ về tin học
+ Luôn luôn có sự nhiệt tình, tâm huyết với nghề
+ Thường xuyên học hỏi, cập nhật, tìm kiếm các phần mềm khác có kết quả
cao hơn nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh.

Người thực hiện: Trần Thị Diệu Hiền

Trang 25