TIỂU LUẬN
MÔN: PHÂN TÍCH THIẾT KẾ TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH

ĐỀ TÀI:
NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THIẾT KẾ, PHÂN TÍCH
TỔ CHỨC CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC

1


MỞ ĐẦU
Thực hiện đường lối đổi mới, Đảng và nhà nước ta đã có nhiều chủ
trương và chính sách về cải cách hành chính, xác định cải cách hành chính là
khâu quan trọng trong sự nghiệp đổi mới để phát triển đất nước; đồng thời,
luôn nâng cao hiệu quả của việc thiết kế và tổ chức các cơ quan hành chính
nhà nước; theo đó, chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các cơ quan
trong hệ thống hành chính nhà nước được điều chỉnh, sắp xếp phù hợp, khoa
học và hiệu quả; chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ngày một nâng cao
nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.
Tuy nhiên, nền hành chính của nhà nước ta vẫn tồn tại nhiều hạn chế và
yếu kém, chưa theo kịp với tốc độ tăng trưởng và phát triển kinh tế, chưa theo
kịp tiến trình hội nhập kinh tế thế giới. Hệ thống thể chế, nhất là thủ tục hành
chính còn nhiều bất cập, vướng mắc; chức năng, nhiệm vụ của không ít cơ
quan hành chính chưa đủ rõ, còn trùng lặp, chưa bao quát hết các lĩnh vực
quản lý Nhà nước. Cơ cấu tổ chức bộ máy còn cồng kềnh, chưa phù hợp với
quản lý đa ngành đa lĩnh vực; chất lượng đội ngũ cán bộ công chức nhìn
chung chưa đáp ứng nhu cầu; tình trạng quan liêu tham nhũng lãng phí còn
nghiêm trọng; quản lý tài chính còn nhiều bất cập. Những hạn chế, yếu kém
trong bộ máy hành chính hiện nay, thực sự là nhân tố kìm hãm sự phát triển
nhanh và bền vững của nước ta.
Do đó, một trong những công tác quan trọng trong quá trình hoàn thiện

3


Tổ chức hành chính được thiết lập để thực hiện các chức năng quản lý
tổng hợp thông qua việc ban hành các chính sách và thủ tục nhằm duy trì sự
ổn định của hệ thống kiểm soát, hướng đến việc đạt được những mục tiêu đã
xác định của tổ chức.
Những đặc trưng cơ bản của việc tổ chức các cơ quan hành chính nhà
nước Việt Nam:
- Được thành lập nhằm thực hiện chức năng quản lý nhà nước, là hoạt
động chấp hành, điều hành, là những hoạt động dựa trên những văn bản nhà
nước quy định.
- Hoạt động thường xuyên, liên tục, hằng ngày, tương đối ổn định nhằm
mục tiêu đưa đường lối của Đảng, chính sách của nhà nước vào cuộc sống của
công dân và tổ chức.
- Tạo lập một hệ thống thống nhất từ Trung ương đến cơ sở, chịu sự chỉ
đạo, điều hành của cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
- Thẩm quyền các cơ quan hành chính được giới hạn trong phạm vi hoạt
động chấp hành và điều hành, được quy định trong các văn bản quy phạm
pháp luật.
- Số lượng các cơ quan hành chính nhà nước ở Trung ương và địa
phương biến động theo thời gian.
1.4. Khái niệm về tổ chức và thiết kế tổ chức các cơ quan hành
chính nhà nước
Tổ chức là một hệ thống tập hợp của hai hay nhiều người, có sự phối
hợp một cách có ý thức, có phạm vi tương đối rõ ràng; hoạt động nhằm đạt
được một hoặc nhiều mục tiêu chung.

4


nhịp nhàng, cân đối, có hiệu quả là phải phân tích bản chất và sắp xết tốt các
chức năng theo trình độ yêu cầu chất lượng công việc. Một số nội dung chức
năng sau dây cần phân tích:
+ Tư vấn về chính sách.
+ Hình thành đường lối, qua điểm, chính sách.
+ triển khai thực hiện chương trình, dự án, cụ thể hóa chính sách.
+ Điều phối chương trình, dự án.
+ Giám sát chương trình, dự án.
+ Nghiên cứu, phát triển chính sách.
+ Phát triển và duy trì hệ thống thông tin.
+ Thực hiện các dịch vụ công cộng.
+ Xây dựng quy chế hướng dẫn chuyên môn-nghiệp vụ.
+ Thúc đẩy và phát triển thị trường.
+ Phân phối dịch vụ và phát triển hàng hóa công.
Các chức năng nói trên gắn liền với các phạm vi hoạt động:
+ Diện hoạt động theo ngành.
+ Diện hoạt động theo địa lý.
Thực hiện chức năng của cơ quan hành chính. Phân tích các loại quyền
có ý nghĩa quan trọng trong phân tích thiết kế cơ cấu tổ chức. Một số nhóm
quyền hạn sau đây cần phân tích:
+ Loại quyền tương tự như quyền lập pháp.
+ Loại quyền tương tự như quyền tư pháp.
6


+ Loại quyền chỉ đạo, điều hành.
+ Loại quyền triển khai.
+ Loại quyền giám sát.
+ Loại quyền cố vấn.
+ Loại quyền trợ giúp.

nước để có các cách tiếp cận phù hợp để phân tích tổ chức các cơ quan hành
chính nhà nước. Sau đây là 04 cách tiếp cận cơ bản:
- Các tiếp cận thứ nhất:
+ Phân tích sứ mạng của tổ chức.
+ Phân tích chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm của tổ chức.
+ Phân tích cơ cấu tổ chức, mối quan hệ ngang-dọc.
+ Phân tích thủ tục hành chính, lề lối làm việc.
+ Phân tích định biên tổ chức, thu nhập.
+ Phân tích trình độ hợp tác, điều hòa, phối hợp.
- Cách tiếp cận thứ 2:
+ Phân tích tính hợp lý trong việc lựa chọn loại hình tổ chức.
+ Mức độ áp dụng các trường phái khoa học tổ chức.
+ Trình độ thiết kế tổ chức và thiết kế công việc.
+ Mức độ thực hiện các nguyên tắc vận hành tổ chức.

8


+ Sự hài hòa giữa mục tiêu tổ chức và mục tiêu các cá nhân trong tổ
chức.
- Cách tiếp cận thứ 3:
+ Phân tích thời cơ tổ chức.
+ Phân tích nguy cơ tổ chức.
+ Phân tích mặt mạnh tổ chức.
+ Phân tích mặt yếu tổ chức.
- Cách tiếp cận thứ 4:
+ Phân tích mức độ đáp ứng yêu cầu các cơ quan cấp trên.
+ Phân tích sự đòi hỏi của các cơ quan cấp dưới.
+ Phân tích sự đáp ứng yêu cầu và sự phối hợp có hiệu quả với các cơ
quan hữu quan.

Mặc dù đã qua một số lần điều chỉnh, nhưng nhìn chung, chức năng,
nhiệm vụ của Chính phủ, các bộ, của các cấp chính quyền vẫn chưa đủ rõ và
10


phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ và cơ chế quản lý mới. Tư tưởng bao cấp và
giành quyền làm mọi việc vẫn còn khá phổ biến trong các cơ quan hành chính
nhà nước. Trong khi đó vẫn còn một số lĩnh vực công việc không rõ trách
nhiệm quản lý nhà nước của cơ quan nào, dẫn đến những lúng túng, chậm trễ
trong quản lý, điều hành. Vẫn còn nhiều trùng lắp, chồng chéo về thẩm quyền,
trách nhiệm quản lý nhà nước giữa các bộ, ngành trong Chính phủ và giữa các
bộ, ngành với chính quyền địa phương trên một số lĩnh vực chậm được khắc
phục. Việc thực hiện phân cấp theo ngành và lĩnh vực giữa Trung ương và địa
phương, giữa các cấp chính quyền địa phương vẫn còn chậm, chưa đạt mục
tiêu và yêu cầu đề ra; mặt khác, việc phân cấp cũng chưa đi liền với việc tăng
cường quản lý thống nhất và nâng cao năng lực cho cơ quan được phân cấp và
kiểm tra, thanh tra việc thực hiện.
Số lượng các cơ quan của Chính phủ mặc dù đã giảm, nhưng nhìn
chung vẫn còn nhiều đầu mối, tạo ra sự trùng lắp và chia cắt trong quản lý,
gây khó khăn, chậm trễ trong phối hợp hành động, làm hạn chế hiệu lực, hiệu
quả trong chỉ đạo điều hành. Tổ chức bên trong của các Bộ, ngành Trung ương
có chiều hướng chia nhỏ các lĩnh vực công tác để lập thêm tổ chức và có xu
hướng tìm mọi lý do để nâng cấp tổ chức không hợp lý.
Chưa làm thật rõ chức năng, nhiệm vụ của chính quyền các cấp nên tổ
chức bộ máy của chính quyền địa phương vẫn chưa ổn định, thiếu sự phân biệt
rành mạch giữa tổ chức bộ máy của chính quyền đô thị và chính quyền nông
thôn, giữa các địa phương có quy mô và tính chất khác nhau. Tổ chức và hoạt
động của chính quyền cấp cơ sở vẫn chưa thật hợp lý, chưa thật gắn bó sâu sát
với cộng đồng dân cư.


12


Một là, xây dựng văn bản quy phạm pháp luật quy định chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của từng cơ quan hành chính nhà
nước; trong đó, cần xây dựng quy chế làm việc của từng bộ phận chức năng
trong cơ quan hành chính nhà nước một cách rõ ràng về quyền hạn và mối
quan hệ, tránh trùng lặp, chồng chéo giữa các cơ quan hành chính nhà nước,
giữa các bộ phận. Đây là một nhiệm vụ, một công việc chúng ta phải tiến hành
không chỉ trước mắt mà còn cả trong một thời gian dài trong những năm tới.
Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước vốn được thiết kế, xây dựng và
vận hành phù hợp với cơ chế kinh tế cũ sẽ phải có những thay đổi tương thích
với cơ chế kinh tế mới, trong đó thay đổi quan trọng nhất là về chức năng của
từng cơ quan.
Hai là, thực hiện mạnh việc phân cấp trung ương - địa phương, thông
qua đó giảm đáng kể những loại công việc không nhất thiết phải do Chính
phủ, các bộ trực tiếp quản lý, quyết định, đồng thời tăng cường được hơn nữa
tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương trên các nhiệm
vụ được phân cấp.
Ba là, tổ chức hợp lý chính quyền địa phương, phân biệt rõ những khác
biệt giữa chính quyền nông thôn và chính quyền đô thị.
Bốn là, xây dựng hệ thống chuẩn về quy chế làm việc của mỗi nhân
viên, cán bộ, công chức trong cơ quan hành chính nhà nước. Với mỗi chức
danh cần quy định rõ nghĩa vụ, quyền hạn và trách nhiệm. Trình độ chuyên
môn, trình độ chính trị, năng lực, phẩm chất đạo đức, sức khoẻ của cán bộ,
công chức đảm nhiệm từng công việc cụ thể phải được đảm bảo. Mọi việc đều
phải công khai, minh bạch. Bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt cho cán bộ,
công chức nhằm đáp ứng nhiệm vụ, yêu cầu ngày càng cao của sự vận động
và phát triển xã hội hiện đại.
13