1

MỤC LỤC


2

Đề bài: Vẽ sơ đồ cơ cấu tổ chức; phân tích sơ đồ tổ chức theo 6 thuộc tính;
đánh giá tổ chức hiện tại theo 5 yêu cầu cơ cấu tổ chức; chỉ ra điểm mạnh
điểm yếu để hoàn thiện cơ cấu tổ chức.
Bài làm:
Cơ cấu tổ chức của một lớp học tại nhà văn hóa:

Giảng Viên

Lớp
trưởng lớp
Bất động

Lớp
trưởng
lớp Kế
toán

Lớp
trưởng lớp
Marketing

Lớp
trưởng lớp
Kinh tế

Kinh tế

Các sinh
viên lớp
Bất động
sản

Các sinh
viên lớp
Tài chính
ngân hàng

Các sinh
viên lớp Kế
toán kiểm
toán

Các sinh
viên lớp
Marketing

Các sinh
viên lớp
Kinh tế

kiểm


3



Mô hình tổ chức theo sản phẩm/khách hàng/địa dư.

•

Mô hình tổ chức theo ma trận.

•

Mô hình tổ chức theo nhóm.

•

Mô hình tổ chức theo mạng lưới.

•

Mô hình tổ chức không ranh giới.
Xét mô hình tổ chức của lớp quản lý học:
Dễ dàng nhận thấy, mô hình lớp quản lý học được tổ chức theo mô

hình chức năng, mô hình ma trận và mô hình nhóm.
a/ Xét trên phương diện mô hình chức năng.
Tổ chức theo chức năng là hình thức tạo nên bộ phân trong đó các cá
nhân hoạt động cùng một chức năng được hợp nhóm trong cùng môt đơn
vị cơ cấu. Đó là:
Nhóm các lớp trưởng: lớp trưởng lớp bất động sản, lớp trưởng lớp tài
chính-ngân hàng, lớp trưởng lớp kế toán- kiểm toán, lớp trưởng Marketing,
lớp trưởng lớp kinh tế. Các lớp trưởng các lớp có quyền và nghĩa vụ ngang
nhau, thực hiện chức năng giống nhau như : báo cáo sĩ số của lớp mình

Tổ chức ma trận là tổ chức trong đó mỗi người lao động sẽ báo cáo
cho nhà quản lý bộ phân mà họ là nhân lực hữu cơ và nhà quản lý chương
trình dự án.


6

Lớp quản lý học được cơ cấu có những bộ phận giống với mô hình
ma trận. Thể hiện: Ngoài việc ủy quyền cho lớp trưởng các lớp, thì giảng
viên bộ môn cũng ủy quyền cho trưởng nhóm các lớp về việc thuyết trình
trên lớp. Như vậy quyền hạn bây giờ không phải phân cấp từ cấp theo bậc
thang như đã phân tích như ở trên, mà quyền hạn của nhóm trưởng được
phân công thuyết trình trước lớp về một chủ đề được cô giáo giao phó
ngang với lớp trưởng các lớp.
Với mô hình tổ chức này, giảng viên hoàn toàn có thể tập trung vào
khâu xung yếu. Có thể lấy một nhóm cụ thể trong bộ phận của một lớp để
biết được kêt quả làm việc của nhóm đó, từ đó rút ra nhiều kinh nghiệm
cho các nhóm khác. Như vậy sinh viên sẽ chủ động khi gặp phải các bài
tập khó trong các kì kiểm tra khác nhau…Nhưng mô hình này có hạn chế,
thành viên nhóm sẽ vừa phải chịu sự điều phối từ nghĩa vụ thực hiện
chung mà thành viên nào cũng phải chấp hành, mặt khác phải tham gia vào
quá trình hoàn thành nhiệm vụ mà giảng viên giao phó cho cả nhóm ( làm
slide, thuyết trình…). Do đó hơi phức tạp để hoạt động trôi chảy. Nhưng
đối với một tổ chức nhỏ như một lớp học thì giảng viên, các nhóm hoàn
toàn có thể hoạt động kiểm soát dễ dàng, và hoàn thành nhiệm vụ trong
quyền hạn của mình một cách hợp lý và tốt nhất.
c/ Xét trên phương diện mô hình hoạt động theo nhóm:
Mô hình tổ chức theo nhóm là mô hình mà ở đó tổ chức được phân
thành các nhóm nhỏ với quyền hạn ngang nhau để thực hiện nhiệm vụ
được giao trong cả ngắn hạn và dài hạn. chẳng hạn như các nhóm ở các


8

cao nhất, cũng như kinh nghiệm nhất về lĩnh vực quản lí. Vì vậy, tầm quản
lí của giảng viên sẽ là rộng nhất.
Tiếp theo sau giảng viên, phạm vi quản lí sẽ giảm dần, đó là quản lí ở
cấp lớp. Các lớp trưởng có kinh nghiệm trong việc tổ chức lớp sẽ chịu
trách nhiệm chính, quản lí khu vực của lớp mình. Mỗi lớp trưởng quản lí
khoảng 50-60 sinh viên tùy theo danh sách của từng lớp. Và mỗi lớp
trưởng sẽ chịu sự quản lí trực tiếp của giảng viên.
Cuối cùng là quản lí ở cấp nhóm. Mỗi lớp sẽ chia thành nhiều nhóm
nhỏ, mỗi nhóm khoảng 5 thành viên, chịu sự quản lí chính của nhóm
trưởng. Và nhóm trưởng các nhóm nhỏ này sẽ chịu sự quản lí trực tiếp của
lớp trưởng.
Xét về cấp quản lí:
Giảng viên có tầm quản lí rộng nhất, bao quát nhất, nên chỉ cần một
người làm là đủ.
Lớp trưởng các lớp có tầm quản lí giảm dần, chịu trách nhiệm từng
lớp của mình, vậy nên số lượng cần nhiều hơn. Như vậy, có năm lớp
trưởng ở cấp quản lí này.
Tầm quản lí tiếp tục được thu hẹp, mỗi lớp chia thành các nhóm nhỏ,
đồng nghĩa với việc, cần rất nhiều nhóm trưởng, ở cấp quản lí này, số
lượng người quản lí là nhiều nhất.
Với số cấp quản lí là 3 cấp như cơ cấu tổ chức đang xét, khá đơn giản
và mang tính ổn định. Vậy nên, cơ cấu tổ chức mà nhóm đang xét, sẽ được
xếp vào cơ cấu tổ chức nằm ngang.


9


nhóm. Tất cả tạo thành một chuỗi chỉ huy từ cấp cao xuống cấp thấp.
Quyền hạn tham mưu: là quyền cung cấp lời khuyên và dịch vụ cho
các nhà quản lí khác.
Tham mưu trong cơ cấu kể trên được thể hiện rõ nhất trong cấp quản
lí của các nhóm trưởng với thành viên trong nhóm. Các nhóm viên được tự
do sáng tạo, trao đổi với nhau, bàn bạc và đưa ra những ý kiến công khai,


10

thoải mái với nhóm trưởng. Vì thành viên nhóm ít (5 thành viên) và sự linh
hoạt trong quản lí của nhóm trưởng được thể hiện rõ nhất. Nhóm trưởng
cần tạo một môi trường thật thân thiện để thúc đẩy gần như triệt để khả
năng của từng thành viên trong nhóm.
Tiếp theo là tham mưu trong mối quan hệ giữa các nhóm trưởng và
lớp trưởng, quyền hạn này kém linh hoạt hơn so với quy mô nhóm nhỏ, vì
công việc cũng như chức năng của nhóm độc lập với lớp trưởng, lớp
trưởng chỉ là người tập hợp và báo cáo lại cho giảng viên. Quyền tham
mưu của các lớp trưởng với giảng viên cũng không được thể hiện rõ nét
lắm.
Một số điều cần lưu ý để việc tham mưu có hiệu quả:
-

Mỗi cấp quản lí, đặc biệt là cấp nhóm nhỏ, cần hiểu rõ quyền hạn và
trách nhiệm của mình, vị trí của mình trong cơ cấu. Tham mưu chỉ là
những đề xuất, kiến nghị để cấp trên xem xét, tránh tình trạng đổ lỗi

-

cho nhau, lạm quyền…

trách nhiệm trong phạm vi nhất định. Phi tập trung còn có hai dạng nữa là:
+ Ủy quyền là hành vi của cấp trên trao cho cấp dưới một số quyền
hạn để họ nhân danh mình thực hiện những công việc nhất định.
+Trao quyền là hành vi của cấp trên cho phép cấp dưới thực hiện
công việc nhất định một cách độc lập.
Phân tích tổ chức của lớp quản lý học mà chúng ta đang quan tâm,
chúng ta thấy:
Quyền hạn tập trung thể hiện ở chỗ: Cấp quản lý cao nhất trong tổ
chức này chính là giảng viên. Cô có quyền quản lý mọi hoạt động của lớp.
Cô là người đưa ra quyết định lịch kiểm tra 20%, cách thức kiểm tra 20%,
Cách thức cho điểm 10%. Là người có quyền giao bài tập về nhà cho cấp


12

dưới của mình là sinh viên các bài tập nhóm và hạn nộp các bài tập đó.
Quyền hạn của cô còn thể hiện ở việc cô có quyền sa thải cấp dưới của
mình dưới hình thức không cho tham gia tiết học mà mình giảng dạy nếu
bạn đó vi phạm những quy định chung và quy tắc rẳng buộc giữa cô và các
bạn sinh viên. Với quyền hạn tập trung này, giảng viên có quyền quyết
định tất cả mọi hoạt động của lớp học. Quyền hạn tập trung ở giảng viên
giống như nút khởi động của cỗ máy, khi nút khởi động đã bật lên thì tất
cả cac bộ phận đều phải hoạt động theo thuật toán đã lập trình sẵn. Nhưng
đôi khi quyền lực tập trung này dẫn đến nhiều hạn chế trong công tác
giảng dạy của giảng viên. Sinh viên không thích việc áp đặt của giảng viên
lên mình. Sinh viên thích sự thoải mái một chút. Chẳng hạn giảng viên yêu
cầu đi học đầy đủ mới được 8 điểm 10%, và điểm 10 có được khi hăng hái
phát biểu bài. Quy định này một mặt khuyến khích các bạn tinh thần tự
giác tìm tòi, học hỏi từ môi trường bên ngoài. Nhưng mặt khác nó gây áp
lực đối với những bạn lười học, nhút nhát…Gây sự không thân thiện giữa

giảng viên.
6/ Phối hợp các bộ phận của tổ chức:
Sau khi các thành viên trong nhóm hoàn thành bài tập nhóm của mình,
nhóm trưởng có trách nhiệm tổng hợp lại và nộp lại cho lớp trưởng, đồng
thời điểm danh sĩ só nhóm mình và cũng báo cáo lại cho lớp trưởng của
lớp mình. Lớp trưởng tập hợp các bài làm của các nhóm, nhận kết quả sĩ
số, thống kê lại sĩ số rồi nộp lại cho giảng viên. Giảng viên là người cần
thông tin về sĩ số lớp mỗi khi lên lớp và bài tập nhóm phải nộp từ các
nhóm nhận từ các lớp trưởng.


14

Mục tiêu của sự phối hợp là đạt được sự đồng bộ trong cơ cấu tổ chức,
thông tin nhận được là đầy đủ và chính xác. Các hoạt động của lớp muốn
đồng bộ cần có sự giám sát trực tiếp và thưởng xuyên của các cấp quản lí,
phối hợp ăn ý, trung thực…
II/ Đánh giá cơ cấu tổ chức theo 5 yêu cầu:
a/ Tính thống nhất:
Tính thống nhất ở mục tiêu: Cơ cấu tổ chức đang phân tích là lớp học,
mọi thành viên trong tổ chức (lớp học) đều có chung mục tiêu là tiếp thu
được kiến thức về bộ môn Quản Lý Học. Do vậy, về mục tiêu chung, có
thể nói là tổ chức đã thống nhất. Các bộ phận của tổ chức, chi tiết đến từng
nhóm, thậm chí là từng cá nhân, đều chung mục đích như vậy. Cơ cấu tổ
chức này cho phép mọi thành viên trong lớp tập trung vào việc học tập và
có thể tiếp thu kiến thức một các tốt nhất.
Tính thống nhất của 1 tổ chức còn thể hiện ở sự gắn kết của các bộ
phận trong cơ cấu tổ chức: Cả lớp tín chỉ được chia thành 5 lớp theo lớp
sinh viên của mình, các thành viên trong từng lớp sinh viên có sự gắn kết
với nhau do đã cùng học trong 1,5 năm. Các bộ phận nhỏ (nhóm) đều có

trong bộ phận nhóm có thể có những sự không công bằng trong phân chia
công việc làm bài tập, do đây là sự quyết định chủ quan của 1 người không
qua chọn lựa. Do vậy, sự chính xác cũng như minh bạch không thể đảm
bảo hoàn toàn trong cơ cấu tổ chức này.
d/ Tính linh hoạt:
Tính linh hoạt trong cơ cấu tổ chức chưa được đảm bảo tốt, do có
nhiều nhóm nhỏ và thông tin phải đi qua nhiều cấp độ. Ví dụ: khi xảy ra


16

việc thay đổi địa điểm học hay phải nghỉ học bất ngờ, sẽ có khá nhiều
nhóm nhỏ hay các cá nhân sẽ không được thông báo 1 cách kịp thời về
việc nghỉ học.
e/ Tính hiệu quả:
Cơ cấu này là khá chi tiết nên đảm bảo tính hiệu quả: quản lý hiệu
quả, công việc thực hiện hiệu quả. Tuy nhiên, tính hiệu quả của quản lý
đôi khi phụ thuộc vào cá nhân người quản lý, nên cũng có trường hợp,
quản lý chỉ mang tính hình thức, không chính xác. Tuy nhiên, đối với một
lớp học quá đông như vậy, thật khó để tìm ra một cơ cấu quản lý hiệu quả
hơn.
Kết luận:
-

Điểm mạnh
Có tính thống nhất cao về
mục tiêu chung.
Cơ cấu tổ chức hiệu quả về
các bộ phận.
Cơ cấu tổ chức chi tiết nên đã

như, giảng viên không có sự tương tác nhiều với sinh viên và như vậy, môi
trường học tập sẽ trở lên khô khan và không thoai mái. Nhưng thực chất,
mô hình tổ chức này hết sức phù hợp. Vì trong giờ giảng dạy, giảng viên
đã có đủ một khoảng thời gian để tương tác với sinh viên của mình và như
vậy, hoạt động khác thông qua lớp trưởng các lớp là hoàn toàn hợp lý. Như
vậy có thể tiếp tục sử dụng cơ cấu tổ chức này.