ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC NGƯỜI BỆNH
CỦA ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI CÁC KHOA LÂM SÀNG NGOÀI LAO
BỆNH VIỆN 74 TRUNG ƯƠNG NĂM 2013
ĐẶT VẤN ĐỀ
Chăm sóc người bệnh là nhiệm vụ chính và là thiên chức của người điều dưỡng. Tại các
bệnh viện, điều dưỡng là lực lượng không thể thiếu trong công tác chăm sóc người bệnh. Người
điều dưỡng đóng vai trò chủ đạo trong các hoạt động hỗ trợ, đáp ứng các nhu cầu cơ bản của mỗi
người bệnh nhằm duy trì hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt, ăn uống, bài tiết, tư thế, vận động, vệ sinh
cá nhân, ngủ, nghỉ; chăm sóc tâm lý; hỗ trợ điều trị và tránh các nguy cơ không an toàn từ môi
trường bệnh viện. Người điều dưỡng có thể chăm sóc từ một đến nhiều người bệnh, điều dưỡng
viên phải theo dõi thường xuyên người bệnh nặng, cấp cứu; CSNB trước, trong và sau phẫu thuật
và chăm sóc cho mọi đối tượng người lớn, trẻ em, trẻ sơ sinh. v.v… Điều này cho thấy vai trò
quan trọng của người điều dưỡng khi thực hành chăm sóc, nếu điều dưỡng không có kiến thức, kỹ
năng CSNB tốt hoặc không có đủ thời gian và phương tiện để thực hiện những công việc trên sẽ
ảnh hưởng rất nhiều đến chất lượng chăm sóc và sự an toàn của người bệnh. Ngược lại nếu hoạt
động chăm sóc của điều dưỡng có chất lượng tốt sẽ giảm được thời gian nằm viện của người bệnh,
giảm chi phí điều trị, chất lượng điều trị được nâng cao góp phần không nhỏ tới uy tín của bệnh
viện.
Tại các bệnh viện, điều dưỡng viên (ĐDV) là lực lượng cán bộ chuyên môn cung cấp các
dịch vụ chăm sóc trong suốt quá trình người bệnh đến khám và điều trị; là những người trực tiếp
nhất với người bệnh, cung cấp dịch vụ chăm sóc liên tục 24 giờ/ngày nên có vai trò rất lớn trong
việc bảo đảm và nâng cao chất lượng các dịch vụ khám chữa bệnh của mọi bệnh viện và mọi cơ sở
khám chữa bệnh. Tổ chức Y tế thế giới đã nhận định dịch vụ chăm sóc sức khỏe do điều dưỡng
viên và hộ sinh viên cung cấp là một trong các trụ cột của hệ thống dịch vụ y tế. Vì vậy, muốn
nâng cao chất lượng dịch vụ y tế phải quan tâm nâng cao chất lượng và hiệu quả các dịch vụ chăm
sóc của điều dưỡng.
Ở nước ta, theo đánh giá của Hội Điều dưỡng Việt Nam thì nhân lực phục vụ công tác
chăm sóc người bệnh hiện nay còn thiếu về số lượng và yếu về trình độ chuyên môn. Một số
điều dưỡng còn thiếu tự tin, an phận, chưa tự khẳng định được mình trong thực hành chăm sóc,
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1. Đánh giá nhu cầu chăm sóc của người bệnh và đáp ứng của điều dưỡng
đối với các nhu cầu chăm sóc đó tại các khoa lâm sàng ngoài lao Bệnh viện 74
Trung ương.
2. Đánh giá nhận thức và khả năng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc người
bệnh của điều dưỡng tại các khoa lâm sàng ngoài lao Bệnh viện 74 Trung ương.
3. Xác định một số yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động chăm sóc người bệnh của
điều dưỡng và đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường hoạt động chăm sóc và chất
lượng chăm sóc người bệnh tại Bệnh viện 74 Trung ương.
Chương 1.
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. Học thuyết cơ bản về thực hành điều dưỡng và công tác điều dưỡng chăm sóc
người bệnh
1.1.1. Học thuyết cơ bản về thực hành điều dưỡng
1.1.1.1. Học thuyết liên quan đến nhu cầu cơ bản của con người
Học thuyết Maslows (1943) đề cập đến nhu cầu cơ bản của con người bao gồm 5
mức độ:
Mức độ 1: nhu cầu sinh lý.
Mức độ 2: nhu cầu an ninh và an toàn.
Mức độ 3: nhu cầu tình cảm và sự thuộc về nhau.
Mức độ 4: nhu cầu tôn trọng.
Mức độ 5: nhu cầu tự thể hiện và hoàn thiện bản thân (độc lập, tự giải quyết vấn
đề, thể hiện giá trị cá nhân).
Học thuyết nhu cầu cơ bản của con người là kim chỉ nam hữu ích để điều dưỡng
xác định nhu cầu của cá nhân và lập kế hoạch chăm sóc cho người bệnh. Người điều
người bệnh, giúp người bệnh các tư thế mà họ yêu cầu.
- Đáp ứng nhu cầu ngủ và nghỉ.
- Giúp người bệnh mặc và thay quần áo.
- Giúp người bệnh duy trì thân nhiệt: nếu thân nhiệt người bệnh bất thường, cần
phải tìm rõ nguyên nhân để giải quyết hoặc báo ngay bác sĩ để cùng can thiệp.
- Giúp người bệnh vệ sinh cá nhân hàng ngày: tùy theo tình trạng bệnh nặng hay
nhẹ, nếu bệnh nặng (hôn mê, gãy xương, sau mổ,…) điều dưỡng cần thực hiện tắm gội,
thay quần áo, thay ga trải giường cho người bệnh hàng ngày tại giường.
- Giúp người bệnh tránh được các nguy hiểm trong khi nằm viện: tránh để người
bệnh ngã, bị các tai biến trong điều trị, chăm sóc như nhầm lẫn người bệnh, nhầm thuốc,
sót dụng cụ khi mổ, nhiễm khuẩn khi thực hiện kỹ thuật, lây chéo, gây ra các tai biến khi
làm thủ thuật.
- Giúp người bệnh trong sự giao tiếp: điều dưỡng thường xuyên gần gũi tiếp xúc
với người bệnh, niềm nở thân mật.
- Giúp người bệnh thoải mái về tinh thần, tự do tín ngưỡng.
- Giúp người bệnh lao động, làm một việc gì đó để tránh mặc cảm là người vô
dụng.
- Giúp người bệnh trong những hoạt động vui chơi giải trí, khi tình trạng bệnh cho
phép, điều dưỡng giúp đỡ họ thực hiện để đáp ứng nhu cầu.
- Giúp người bệnh có kiến thức về y học: cung cấp thông tin có liên quan đến
bệnh, hướng dẫn chế độ ăn, theo dõi thuốc điều trị và tai biến của thuốc, giáo dục sức
khỏe cho người bệnh có những kiến thức về y tế, cách tự theo dõi, chăm sóc bản thân sau
khi ra viện.
1.1.2. Công tác điều dưỡng chăm sóc người bệnh
1.1.2.1. Khái niệm về chăm sóc điều dưỡng
Chăm sóc điều dưỡng là sự hỗ trợ, đáp ứng các nhu cầu cơ bản của mỗi người
bệnh nhằm duy trì hô hấp, tuần hoàn, thân nhiệt, ăn uống, bài tiết, tư thế, vận động, vệ
sinh cá nhân, ngủ, nghỉ, những chăm sóc về tâm lý cho người bệnh, hỗ trợ điều trị và
chăm sóc nhưng đối với người thầy thuốc thì vai trò điều trị là chính còn vai trò chăm sóc
là phụ, ngược lại đối với người điều dưỡng thì vai trò chính là vai trò chăm sóc còn vai
trò điều trị là vai trò phụ. Điều trị và điều dưỡng là hai nghề có định hướng khác nhau,
bác sĩ làm nhiệm vụ chẩn đoán và điều trị, điều dưỡng chăm sóc và đáp ứng các nhu cầu cơ
bản cho người bệnh về thể chất và tinh thần. Để đảm bảo và nâng cao chất lượng điều trị và
chăm sóc người bệnh, giúp người bệnh sớm bình phục sức khỏe thì đối tượng nào cũng
phải hoàn thành tốt vai trò nghề nghiệp của mình đồng thời cần phải có sự hợp tác chặt chẽ
giữa thầy thuốc và điều dưỡng. Vai trò chức năng của người điều dưỡng chủ yếu là:
- Người chăm sóc;
- Người truyền đạt thông tin;
- Người giáo viên;
- Người tư vấn;
- Người biện hộ (bào chữa) cho người bệnh.
1.3. Nghĩa vụ nghề nghiệp của người điều dưỡng
Người điều dưỡng có bốn trách nhiệm cơ bản: nâng cao sức khỏe, phòng bệnh
và tật, phục hồi sức khỏe và làm giảm bớt đau đớn cho người bệnh. Trách nhiệm về
đạo đức nghề nghiệp của người điều dưỡng bao gồm: Người điều dưỡng với người
bệnh; người điều dưỡng với nghề nghiệp; người điều dưỡng với phát triển nghề
nghiệp và điều dưỡng với đồng nghiệp.
Đối với người bệnh, người điều dưỡng có trách nhiệm: chăm sóc cơ bản cho
những người cần tới sự chăm sóc; tạo ra một môi trường trong đó quyền của con
người, các giá trị, tập quán và tín ngưỡng của mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng đều
được tôn trọng; cần đảm bảo cho mọi cá thể nhận được thông tin cần thiết làm cơ sở
để họ đồng ý chấp nhận các phương pháp điều trị và chăm sóc; giữ kín các thông tin
về đời tư của người mình chăm sóc, đồng thời phải xem xét một cách thận trọng khi
chia sẻ các thông tin này với người khác. Ngoài ra người điều dưỡng phải chia sẻ
trách nhiệm cùng xã hội trong việc duy trì và bảo vệ môi trường bị ô nhiễm, suy thoái
và tàn phá.
Điều dưỡng viên và hộ sinh viên là lực lượng cán bộ chuyên môn cung cấp các
dịch vụ chăm sóc trong suốt quá trình người bệnh đến khám và điều trị, là những người
trực tiếp nhất với người bệnh, cung cấp dịch vụ chăm sóc liên tục 24 giờ/ngày nên có
vai trò rất lớn trong việc bảo đảm và nâng cao chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh của
mọi bệnh viện và mọi cơ sở khám chữa bệnh. Trong báo cáo chuyên môn của Tổ chức
Y tế thế giới đã nhận định dịch vụ chăm sóc sức khỏe do điều dưỡng và hộ sinh viên
cung cấp là một trong các trụ cột của hệ thống dịch vụ y tế. Vì vậy, muốn nâng cao chất
lượng dịch vụ y tế phải quan tâm nâng cao chất lượng và hiệu quả các dịch vụ chăm sóc
điều dưỡng.
Dựa trên nguyên tắc chất lượng lấy người bệnh làm trung tâm, lấy sự mong
muốn và hài lòng của người bệnh làm tiêu chí để xác định và đánh giá chất lượng
CSNB, sau khi tập hợp các bằng chứng nghiên cứu của các nước và đối chiếu với thực
tiễn Việt Nam các đặc tính chất lượng chăm sóc người bệnh bao gồm các thành phần
dưới đây:
Được trao quyền, được
Được đáp ứng các nhu cầu thể
hỗ trợ và biện hộ
chất, tinh thần và tình cảm
Được chăm sóc trong
Được chăm sóc bảo đảm
môi trường thân thiện
an toàn, hiệu quả, liên
Người bệnh được điều trị, chăm sóc bảo đảm an toàn, hiệu quả, liên tục và kịp
thời. Không một ai chấp nhận chăm sóc y tế trong một môi trường không an toàn và kém
hiệu quả. An toàn là chỉ số thiết yếu trong y tế và là nền tảng của chất lượng. Chăm sóc y
tế không bảo đảm an toàn có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe, tính mạng
của người bệnh và gây tổn hại đến danh tiếng của cơ sở y tế trong cộng đồng. Mặt khác
chăm sóc y tế phải được cung cấp liên tục và kịp thời mới có hiệu quả, nói một cách khác
chăm sóc là quá trình có sự bắt đầu, sự thực hiện, sự đánh giá và liên tục theo dõi kể cả
khi bệnh nhân đã được điều trị khỏi bệnh. Sự chăm sóc ngắt quãng và một hệ thống
chuyển tuyến thiếu sự gắn kết không phải là hệ thống chất lượng, chất lượng khám chữa
bệnh sẽ không bao giờ có thể có được trong một hệ thống như vậy.
Người bệnh được chăm sóc bởi những điều dưỡng, hộ sinh có năng lực chuyên
môn, kiến thức cập nhật và thực hành dựa vào bằng chứng khoa học. Việc cung cấp dịch
vụ chăm sóc đòi hỏi kỹ năng chuyên môn cao của người hành nghề biết áp dụng nguyên
tắc: “Làm đúng ngay từ lần đầu và làm tốt hơn trong những lần tiếp theo”. Trong chất
lượng y tế, cơ sở y tế và người hành nghề cần phải được đào tạo và tập huấn tốt để có
năng lực đáp ứng đòi hỏi và kỳ vọng của người bệnh và xã hội. Y tế là một lĩnh vực
chuyên môn phức tạp và nếu không có nền tảng kỹ thuật tốt sẽ tác động tới sự sống còn
của người bệnh. Vì vậy, chất lượng CSNB gắn liền với trình độ và năng lực kỹ thuật của
người hành nghề.
Người bệnh được chăm sóc, điều trị trong sự hợp tác của nhóm chăm sóc: việc
chăm sóc, điều trị cho người bệnh do các cá nhân có năng lực thực hiện, tuy nhiên những
cá nhân này không thể đem đến cho bệnh nhân một sự chăm sóc tổng thể nếu họ không
hợp tác theo nhóm. Quan hệ giữa các thành viên trong nhóm chăm sóc vì thế đóng một
vai trò rất lớn trong việc hình thành các qui trình chăm sóc và đảm bảo chất lượng cho
người bệnh.
Người bệnh được chăm sóc trong môi trường thân thiện và có y đức: người bệnh
sẽ luôn luôn hài lòng hơn nếu dịch vụ chăm sóc được cung ứng trong một môi trường
chấp nhận được về đạo đức.
người bệnh còn rất ít. Nhưng từ năm 2002 cho đến nay, cùng với sự phát triển không
ngừng của điều dưỡng, công tác nghiên cứu khoa học về điều dưỡng của Hội Điều dưỡng
Việt Nam đã được quan tâm đẩy mạnh, nhiều cơ sở y tế và Hội Điều dưỡng các cấp đã
triển khai một số đề tài nghiên cứu cơ bản góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng
và phát triển ngành điều dưỡng. Qua 4 kỳ tổ chức hội nghị khoa học toàn quốc của điều
dưỡng, đã có hàng trăm đề tài khoa học về công tác điều dưỡng được báo cáo, nhiều đề
tài mang tính giá trị khoa học cao và được nhiều bệnh viện áp dụng vào thực tế. Trong
lĩnh vực chăm sóc người bệnh, từ năm 2002 đến nay, có khá nhiều đề tài của điều dưỡng
nghiên cứu về lĩnh vực này, tuy nhiên các đề tài về đánh giá công tác điều dưỡng chăm
sóc người bệnh còn rất ít, một số đề tài liên quan đến việc đánh giá công tác điều dưỡng
chăm sóc người bệnh:
Nghiên cứu của Nguyễn Hồng Minh (2010) về nhận định công việc của điều
dưỡng các khoa Ngoại và Nội tổng quát tại 2 bệnh viện Việt Nam cho thấy hiện nay tần
số công việc được điều dưỡng thực hiện nhiều lần trong ngày là đo huyết áp, đếm mạch,
thực hiện y lệnh thuốc và công việc ít được thực hiện là tư vấn, giáo dục sức khỏe cho
người bệnh và cho người bệnh ăn qua ống thông dạ dày.
Nghiên cứu của Nguyễn Tuấn Hưng (2011) về đánh giá hoạt động chăm sóc người
bệnh của điều dưỡng viên qua người bệnh, người nhà người bệnh tại Bệnh viện Việt Nam
- Thụy Điển Uông Bí năm 2011 cho thấy hiện nay người bệnh được ĐDV hỗ trợ thay đồ
vải là 43,9%, hỗ trợ thay đổi tư thế là 13,6%, người bệnh ít nhận được sự hỗ trợ chăm sóc
khác như vệ sinh răng miệng chỉ 1,5%, vệ sinh thân thể là 3% và không nhận được sự hỗ
trợ đại, tiểu tiện. Người nhà người bệnh hỗ trợ tất cả các hoạt động chăm sóc vệ sinh cá
nhân cho người bệnh nhưng chủ yếu là cho ăn uống 65,2% và thay đồ vải 33,4%.
Nghiên cứu của Dương Thị Bình Minh (2012) về thực trạng công tác chăm sóc
điều dưỡng tại các khoa lâm sàng Bệnh viện Hữu Nghị cho thấy các ĐDV của bệnh viện
đã hoàn thành tương đối tốt các nhiệm vụ như công tác tiếp đón NB đạt kết quả cao nhất
(95,8%), tiếp theo là hoạt động CS hỗ trợ về tâm lý, tinh thần; theo dõi đánh giá NB lần
lượt đạt 94.9% và 94,0%, và công tác phối hợp thực hiện y lệnh của bác sỹ đạt 90,3%.
sóc nên phải được chăm sóc toàn diện, liên tục, bảo đảm hài lòng, chất lượng và an
toàn, trong đó người bệnh phải được tư vấn hướng dẫn giáo dục sức khỏe, được
chăm sóc về tinh thần, vệ sinh cá nhân và dinh dưỡng... Tuy nhiên trong thực tế hiện
nay, ở một số bệnh viện việc chăm sóc người bệnh của điều dưỡng vẫn còn những
hạn chế nhất định, một số nội dung chăm sóc của điều dưỡng vẫn được giao khoán
cho người nhà người bệnh, kể cả những phần việc chuyên môn như cho người bệnh
ăn qua ống thông, vận chuyển người bệnh nặng... Chính vì vậy nghiên cứu đánh giá
hoạt động chăm sóc người bệnh của điều dưỡng tại Bệnh viện 74 Trung ương nhằm
tìm hiểu nhu cầu chăm sóc của người bệnh và các hoạt động chăm sóc người bệnh
của điều dưỡng tại bệnh viện là rất cần thiết và chúng tôi mong muốn sẽ đánh giá
đúng thực chất hoạt động chăm sóc người bệnh của điều dưỡng và đề xuất được
những giải pháp toàn diện, đầy đủ và đồng bộ hơn góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc tại bệnh viện.
1.6. Một số thông tin về điều dưỡng tại các khoa lâm sàng ngoài lao – Bệnh viện 74
Trung ương
1.6.1. Trình độ chuyên môn của điều dưỡng
Bảng 1: Thông tin về trình độ chuyên môn của điều dưỡng
Tổng
TT
1
2
3
4
5
6
Khoa lâm sàng
Khoa Cấp cứu hồi sức
Đã được
Tỷ lệ
đào tạo
Tỷ lệ
(%)
chuyên
(%)
0.72
0.56
0.25
0.4
0.20
0.22
0.42
khoa
02
05
04
02
00
00
13
ĐD/GB
ĐD/BS
1
2
3
4
5
6
Khoa Cấp cứu hồi sức
26
04
11
0,42
2.75
Khoa Điều trị tích cực
21
05
16
0,76
3.2
Khoa Ngoại
36
03
08
0,22
điều dưỡng ở các khoa này cũng còn gặp nhiều khó khăn như số lượng điều dưỡng
được đào tạo chuyên khoa còn rất thấp, trình độ chuyên môn của điều dưỡng chủ yếu
là trung học.
1.7. Khung lý thuyết về hoạt động chăm sóc người bệnh của điều dưỡng
Điều dưỡng
Người bệnh
Cung cấp dịch
Nhu cầu cần được chăm sóc
vụ chăm sóc
- Nhân lực phù
Chăm sóc về thể chất
hợp.
- Chăm sóc dinh dưỡng, hỗ
- Nhóm chăm
trợ ăn uống.
sóc hợp tác làm
- Chăm sóc, hỗ trợ vệ sinh
GDSK.
chăm
chăm
sóc
- Hỗ trợ chăm sóc về tinh thần
người
bệnh
- Có kiến thức,
Chăm sóc về y tế
năng lực chuyên
- Theo dõi, đánh giá phát hiện,
môn giỏi.
diễn biến bất thường.
-
Thực
hành
2.2.2. Địa điểm nghiên cứu
Các khoa lâm sàng ngoài lao của Bệnh viện 74 Trung ương bao gồm: Khoa Cấp
cứu hồi sức, Khoa Điều trị tích cực, Khoa Ngoại, Khoa Ung bướu và Khoa Nội chung
– Nhi và Khoa Bệnh phổi ngoài lao.
2.3. Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu được tiến hành theo phương pháp mô tả cắt ngang có phân tích.
2.4. Mẫu và phương pháp chọn mẫu
2.4.1. Đối tượng người bệnh: chọn tất cả người bệnh đang nằm điều trị nội trú tại 6
khoa lâm sàng ngoài lao đáp ứng đủ các tiêu chuẩn vào nghiên cứu cho đến khi
đủ số lượng. Áp dụng công thức tính cỡ mẫu:
α
Z 2 (1 − ) * p *(1 − p )
2
n=
d2
+ n: số NB sẽ được điều tra.
+ Z21-α/2 = 1,96 với độ tin cậy 95%.
+ p: ước tính tỷ lệ 50% NB có nhu cầu chăm sóc và được đáp ứng các nhu cầu
chăm sóc.
+ d: sai số dự kiến 8%, d = 0,08.
Như vậy số người bệnh cần nghiên cứu là:
n = 1,962 * 0.5 (0.5)/0,08 2 = 150 người bệnh.
Để tránh sai sót trong quá trình phỏng vấn người bệnh và đảm bảo đủ số phiếu
chúng tôi lấy tăng thêm 5% số phiếu. Như vậy tổng số mẫu điều tra là 158
NB/NNNB.
2.4.2. Đối tượng điều dưỡng viên: Chọn toàn bộ số ĐDV trực tiếp thực hiện công tác
chăm sóc người bệnh tại 6 khoa nghiên cứu đủ tiêu chuẩn và tình nguyên tham gia vào
trợ NB ăn uống, chăm sóc PHCN và sử dụng thuốc cho người bệnh.
- Các đối tượng nghiên cứu sẽ được điều tra viên thông báo mục đích của
nghiên cứu và trả lời những câu hỏi nếu đối tượng nghiên cứu cần làm rõ.
- Điều tra viên tiến hành phát vấn người bệnh vào buổi chiều khi người bệnh
không còn các y lệnh và thủ thuật chăm sóc.Mời người bệnh vào phòng yên tĩnh,
giải thích kỹ từng câu, mục đích, bảo mật nghiên cứu, tạo không khí thoải mái, cởi
mở trong quá trình thực hiện để NB yên tâm trả lời câu hỏi.
- Sau khi phát vấn xong, ĐTV kiểm tra lại và đảm bảo các nội dung phỏng
vấn đã đầy đủ theo yêu cầu nghiên cứu.
- ĐTV là các thành viên của nhóm nghiên cứu đã tập huấn thống nhất cách
điều tra.
2.6. Xử lý và phân tích số liệu
- Số liệu được làm sạch trước khi đưa vào phân tích.
- Nhập số liệu bằng phần mềm Epi Data 3.1.
- Phân tích số liệu: Các số liệu thu thập được chúng tôi tiến hành xử lý bằng
phần mềm SPSS 16.0
+ Phần mô tả: Thể hiện tần số của các biến trong nghiên cứu.
+ Phần phân tích: Nhóm nghiên cứu tiến hành đánh giá tỷ suất chênh (OR) và
khoảng tin cậy 95% (95% CI) để tìm mối liên quan giữa đánh giá chung của người
bệnh về hoạt động chăm sóc của điều dưỡng với sự đáp ứng các nhu cầu chăm sóc;
mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân của người bệnh với việc đánh giá hoạt động
chăm sóc của điều dưỡng; mối liên quan giữa các yếu tố cá nhân của điều dưỡng với
nhận thức về vai trò, chức năng của điều dưỡng và sự đáp ứng các nhu cầu chăm sóc
người bệnh.
2.7. Các chỉ số, biến số nghiên cứu
2.7.1. Phương pháp xác định các biến số nghiên cứu
- Biến số về hoạt động CSNB của điều dưỡng được xây dựng dựa trên thông tư
07/2011/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong
3
Trình độ văn hóa
Là cấp học cao nhất mà đối Thứ bậc
4
tượng đã trải qua
Trình độ chuyên Là bằng cấp chuyên môn cao Phân loại
môn
nhất được căn cứ để xếp ngạch
lương
Nhị phân
Phát vấn
Phát vấn
Phát vấn
5
Nghề nghiệp
Là công việc mà đối tượng Định danh
6
Phỏng vấn
ngoại khoa
Là phân cấp của bác sỹ đối với Phân loại
Phỏng vấn
9
10 Phân cấp chăm sóc
Định danh
Phát vấn
nhu cầu cần hỗ trợ chăm sóc và
11 Số
theo dõi người bệnh
điều Là tổng số điều dưỡng trong Rời rạc
lượng
dưỡng
biên chế và hợp đồng của bệnh
độ đại học trong biên chế, hợp
thứ
liệu
thứ
liệu
thứ
liệu
thứ
liệu
thứ
cấp
đồng của bệnh viện.
13 Số điều dưỡng cao Là tổng số điều dưỡng có trình Rời rạc
đẳng
liệu
cấp
viện.
1
Nhu cầu cần được - Là nhu cầu của NB muốn Nhị phân
Phát vấn
tư vấn, hướng dẫn được nhân viên y tế tư vấn,
giáo dục sức khỏe
GDSK về các bệnh; được
hướng dẫn cách tự chăm sóc,
theo dõi, phòng bệnh trong thời
gian nằm viện và sau khi ra
2
viện
Nhu cầu cần được - Là nhu cầu cần được CBYT Nhị phân
Phát vấn
hỗ trợ chăm sóc về giao tiếp với thái độ ân cần và
tinh thần
thông cảm; được động viên;
được giải đáp kịp thời những
băn khoăn, thắc mắc trong quá
đề phòng các biến chứng và
phục hồi các chức năng của cơ
6
thể
Nhu cầu sử dụng Là nhu cầu được hướng dẫn, Nhị phân
thuốc
và
Phát vấn
được giải thích về tác dụng, liều dùng
hướng dẫn khi sử và những biến chứng có thể xảy
dụng thuốc
ra khi sử dụng thuốc; được sử
dụng thuốc theo đúng chỉ định
7
của BS.
Chăm sóc, hỗ trợ Là việc động viên, an ủi của Nhị phân
Phát vấn
về tâm lý, tinh thần điều dưỡng đối với người bệnh,
uống, kể cả ăn qua sonde
giải Là sự tư vấn, giải thích cho NB Nhị phân
thích chế độ ăn về ăn uống phù hợp với tình
11
uống
Hướng
dẫn,
trạng SK và bệnh tật
tập Là sự hướng dẫn NB các Nhị phân
luyện, PHCN
Phát vấn
phương pháp luyện tập PHCN
và thực hành các phương pháp
12
Giáo dục sức khỏe
PHCN cho NB
Là sự tư vấn, giải thích cho Phân loại
Phát vấn
giá được tại thời điểm nghiên cứu.
2.9.2. Sai số và biện pháp khắc phục sai số
2.9.2.1. Sai số
Việc thu thập thông tin ở người bệnh chủ yếu qua bộ câu hỏi được thiết kế sẵn, lại
được thực hiện khi người bệnh đang nằm viện nên có thể gặp sai số do người bệnh không
nêu hết những nhu cầu cũng như các sai sót của điều dưỡng do e ngại vì còn đang điều trị
tại bệnh viện.
Thông tin trả lời của điều dưỡng thực hiện công tác chăm sóc đôi khi mang tính
chủ quan, cảm tính của người tham gia nghiên cứu.
Sai số do nhớ lại: Nghiên cứu có một số câu hỏi đòi hỏi đối tượng nghiên cứu phải
nhớ lại các nhu cầu đã có và các hoạt động chăm sóc đã được thực hiện.
Sai số khi nhập liệu
2.9.2.2. Biện pháp khắc phục
Bộ câu hỏi được nhóm nghiên cứu xây dựng, thử nghiệm và chỉnh sửa để bảo đảm
câu hỏi ngắn gọn, từ ngữ đơn giản, rõ ràng và dễ hiểu.
Tập huấn kỹ cho các điều tra viên, thống nhất các tiêu chuẩn đánh giá rút kinh
nghiệm từ nghiên cứu thử trước khi tiến hành điều tra chính thức.
Thông báo trước lịch phỏng vấn với các đối tượng nghiên cứu để các đối tượng
sắp xếp thời gian, giải thích rõ mục đích của nghiên cứu, tính bảo mật của nghiên cứu,
tạo không khí thoải mái, cởi mở trong quá trình thực hiện.
Nhập số liệu bằng phần mềm Epi Data 3.1 để kiểm soát chất lượng trong quá trình
nhập liệu, số liệu được nhập 2 lần. Sau đó số liệu giữa 2 lần nhập sẽ được so sánh với
nhau, những sai khác giữa 2 lần nhập sẽ được kiểm tra lại trên bản câu hỏi gốc và được
sửa trên một bộ số liệu cuối cùng.