MỤC LỤC
Trang
Lời cảm ơn ..................................................................................................
i
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt ......................................................
ii
Danh mục các bảng ....................................................................................
iii
Mục lục .......................................................................................................
iv
MỞ ĐẦU ............................................................................................................
1
Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN Ở CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG .
7
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu...............................................................
1.1.1. Ngoài nước ........................................................................................
1.1.2. Trong nước ........................................................................................
1.1.3. Trong quân đội...................................................................................
1.2. Một số quan điểm về phát triển đội ngũ giảng viên .............................
1.2.1. Khái niệm đội ngũ giảng viên ...........................................................
1.2.2. Một số quan điểm về phát triển đội ngũ giảng viên ở trường đại học.......
1.2.3. Phát triển chuyên môn cho đội ngũ giảng viên .................................
1.3. Các nhân tố tác động tới phát triển đội ngũ giảng viên ........................
1.4. Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học, cao đẳng ............
1.4.1. Biện pháp ...........................................................................................
1.4.2. Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường đại học, cao đẳng .............
1.5. Các yêu cầu phát triển đội ngũ giảng viên trong các Học viện, nhà
trường quân đội ............................................................................................
Kết luận chương 1........................................................................................
Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN Ở
38
38
giảng viên.....................................................................................................
2.2.2. Thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị.............
2.3. Nguyên nhân của thực trạng .................................................................
2.3.1. Nguyên nhân ưu điểm........................................................................
2.3.2. Nguyên nhân khuyết điểm .................................................................
2.3.3. Một số kinh nghiệm trong việc phát triển đội ngũ giảng viên ở Học
viện Chính trị ...............................................................................................
Kết luận chương 2........................................................................................
Chương 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN Ở
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY ....................................................................
3.1. Những yêu cầu xác định biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở
Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện
nay................................................................................................................
3.2. Những biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị
Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay .............................
3.2.1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể quản lý đối với
công tác phát triển đội ngũ giảng viên Học viện .........................................
3.2.2. Xây dựng chương trình, kế hoạch phát triển đội ngũ giảng viên ............
3.2.3. Tuyển chọn, sử dụng có hiệu quả đội ngũ giảng viên của Học viện
theo yêu cầu chuẩn hóa ................................................................................
3.2.4. Chú trọng xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn
cao, đầu đàn, kế cận .....................................................................................
3.2.5. Tạo điều kiện môi trường thuận lợi để đội ngũ giảng viên phát
triển trong nghề nghiệp ................................................................................
3.3. Mối quan hệ của các biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện
88
89
91
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................
PHỤ LỤC ...................................................................................................
6
92
95
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt
Chữ viết đầy đủ
1
CBQLGD
Cán bộ quản lý giáo dục
2
CNH, HĐH
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
8
GV
Giảng viên
9
LSĐCSVN
Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
10
NN&PL
Nhà nước và pháp luật
11
Nxb
Nhà xuất bản
12
SPQS
Sư phạm quân sự
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo là một lĩnh vực hết sức quan trọng của mỗi quốc
gia, là điều kiện và là biểu hiện trình độ phát triển của quốc gia ấy. Nghị
quyết Hội nghị lần thứ II Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã
khẳng định cùng với khoa học công nghệ giáo dục - đào tạo là quốc sách hàng
đầu, đồng thời khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, là điều kiện phát triển nguồn lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển
xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và phát triển bền vững....”. Nâng cao chất
lượng giáo dục nhằm cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ thời
kỳ đổi mới. Yếu tố góp phần nâng cao chất lượng giáo dục chính là đội ngũ
các nhà quản lý, các nhà sư phạm.
Những năm qua, nền giáo dục nước ta đã góp phần quan trọng trong
việc nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ đắc
lực cho công cuộc bảo vệ và xây dựng đất nước, nhưng so với yêu cầu công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xu thế hội nhập thế giới thì nền giáo dục
nước nhà còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của xã
hội phát triển.
Nghị quyết số 05-NQ/BCSĐ của Ban cán sự Đảng bộ Giáo dục và Đào
tạo ngày 06/01/2010 về đổi mới quản lý giáo dục Đại học giai đoạn 2010 - 2012
đã đánh giá: “... Chất lượng giảng viên đại học, cao đẳng chậm được nâng cao,
tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ thấp, chỉ xấp xỉ 10% so với tổng số giảng
viên đại học, cao đẳng trong 9 năm qua...” [6, tr.2].
Muốn tiếp tục thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới của đất nước
trong thời kỳ CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế trước hết cần phải đổi
mới, xây dựng nền giáo dục Việt Nam tiên tiến, hiện đại theo ba định hướng
lớn: “chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa” bằng nhiều giải pháp trong đó giải
7
8
gi¸o dôc - đào tạo của Học viện. Liên quan đến chất lượng đào tạo, đặc biệt
trong thời kỳ phát triển như hiện nay thì đội ngũ giảng viên phải được phát
triển cả về số lượng, chất lượng, đồng bộ về cơ cấu các chuyªn ngành đào tạo
và đáp ứng được nhu cầu thực tiễn đÆt ra của đất nước và quân đội.
Trong những năm qua, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và đầu tư
của Bộ Quốc phòng, Học viện Chính trị đã có nhiều cố gắng trong công tác
giáo dục - đào tạo, góp phần duy trì và nâng cao chất lượng giảng dạy. Học
viện đã đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên khoa học xã hội và nhân văn
theo các chuyên ngành; đào tạo đội ngũ chính ủy, chính trị viên cấp trung, sư
đoàn; đào tạo đội ngũ cán bộ Chính trị, giảng viên có trình độ thạc sỹ, tiến
sỹ... cho toàn quân và được đánh giá cao về chất lượng đào tạo. Tuy nhiên,
quy mô đào tạo của Học viện mỗi ngày một tăng, nhất là những năm gần đây
Học viện được Bộ Quốc phòng giao nhiệm vụ đào tạo đội ngũ chính ủy, chính
trị viên theo nghị quyết 51 của Bộ chính trị, đào tạo Quốc phòng an ninh đối
tượng 2, đào tạo trình độ thạc sỹ chuyên ngành Tư tưởng Hồ Chí Minh và
Quản lý giáo dục; đào tạo sau đại học hệ dân sự; đào tạo cho Quân đội Hoàng
gia Campuchia, Quân đội nh©n d©n C¸ch m¹ng Lào ở các bậc học từ đại học
đến sau đại học. Chính vì vậy, đối tượng đào tạo của Học viện càng đa dạng,
phức tạp hơn và từ đó đã phần nào bộc lộ những bất cập trong việc quản lý
hoạt động giảng dạy, thiếu đồng bộ trong đội ngũ giảng viên, chưa cân đối
cán bộ giảng dạy giữa các chuyên ngành đào tạo. Vì vậy, việc phát triển đội
ngũ giảng viên phù hợp với xu hướng phát triển của Học viện trong những
năm tới cần phải được quan tâm đặc biệt, nhằm từng bước nâng cao chất
lượng giáo dục - đào tạo, góp phần cho Học viện hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ
được giao; khẳng định được chức năng giáo dục - đào tạo, nghiên cứu khoa
học và phục vụ nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt
cán bộ quản lý 91 đồng chí, học viên 98 đồng chí.
5. Giả thuyết khoa học
Thời gian qua, đội ngũ giảng viên Học viện Chính trị đã đáp ứng được
các nhiệm vụ được giao. Song, đứng trước yêu cầu đổi mới của công tác đào
10
tạo sĩ quan quân đội thì đội ngũ giảng viên ở Học viện còn có nhiều hạn chế,
bất cập nhất định. Đề xuất và áp dụng các biện pháp phát triển đội ngũ giảng
viên phù hợp với tình hình mới (như xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ
giảng viên, nâng cao trình độ chuyên môn, có các chính sách sử dụng đội ngũ
phù hợp...) sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên. Từ đó, nâng cao chất
lượng giáo dục - đào tạo của Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt nam
trong giai đoạn hiện nay.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu các vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giảng viên các
trường đại học.
- Nghiên cứu các yêu cầu phát triển đội ngũ giảng viên ở các Học viện,
nhà trường quân đội
- Đánh giá đúng thực trạng, xác định nguyên nhân và những vấn đề
đang đặt ra cần giải quyết trong quá trình phát triển đội ngũ giảng viên ở Học
viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
- Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị
Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
7. Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu sau:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Tổng hợp, phân tích các vấn đề lý luận liên quan đến đề tài từ các bài
viết, sách, báo, tạp chí, các đề tài nghiên cứu khoa học...
CHƯƠNG 1
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊN Ở CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Ngoài nước
Do tầm quan trọng của giáo dục đại học đối với sự phát triển của mỗi
quốc gia và do tầm quan trọng của đội ngũ giảng dạy trong các trường đại học
đối với chất lượng và danh tiếng của một trường đại học nên việc phát triển
đội ngũ giảng viên, đặc biệt là phát triển chuyên môn được nhiều nhà chuyên
môn và các tổ chức nghiên cứu về phát triển giáo dục nghiên cứu.
Từ những năm 1990 UNESCO đã thực hiện các nghiên cứu về phát triển đội
ngũ giảng viên. Từ những năm 1998 Commonweath cũng đã đề cập đến các vấn
đề này. Nhiều tác giả và tác phẩm nghiên cứu sâu về sự cần thiết, những thách
thức, các kinh nghiệm và các giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên:
Day, C. (1994). Planning for the professional development of teachers
and schools: a principled approach. Teacher Educators' Annual Handbook,
Brisbane: QUT: 108-133;
Blackwell R, Blackmore P(2003), Towards Strategic Staff Development
in Higher Education ;
Barnes J, Berendt B và nhiều tác giả khác, 1994, Higher education staff
development: directions for the 21st century, UNESCO
Fielden J, 1998, Higher Education Staff Development: A Continuing
MissionHigher Education Staff Development: A Continuing Mission,
Commonwealth Secretariat.
Và nhiều các tác phẩm, tác giả khác.
Trong các công trình nghiên cứu này các tác giả đều nhấn mạnh tầm
quan trọng của đội ngũ giảng viên đối với chất lượng của trường đại học.
13
Thuê đúng người
- Biết mình cần gì
- Lựa chọn kĩ càng
Giữ chân họ
- Thưởng hậu hĩnh
- Bảo vệ công việc
- Thăng chức
- Chia sẻ sự sung túc
14
Đầu tư vào họ
- Đầu tư vào giáo dục đào tạo
- Cung cấp nhiều cơ hội phát triển
Trao quyền cho họ
- Cung cấp thông tin và các dịch vụ hỗ trợ
- Khuyến khích sự tự quản và sự tham gia
- Tái xây dựng kế hoạch cho công việc
- Thúc đẩy những nhóm tự quản
Thúc đẩy sự đa dạng
Tích hợp các môn học trong quá trình đào tạo;
Chia sẻ kinh nghiệm giữa các giảng viên;
Xây dựng các chính sách phát triển đội ngũ.
Nhìn chung các nghiên cứu đã đi sâu vào các vấn đề về phát triển đội ngũ
và đưa ra nhiều giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở các trường đại học.
1.1.2. Trong nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá cao vai trò của giảng viên và luôn dành cho
đội ngũ nhà giáo những tình cảm đặc biệt. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “Nếu
không có thầy giáo thì không có giáo dục, không có giáo dục, không có cán bộ thì
cũng không nói gì đến kinh tế, văn hóa”. “Dù là tên tuổi không đăng trên báo,
không được thưởng Huân chương, song những người thầy giáo tốt là những anh
hùng vô danh” [23, tr.331].
Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng
(khóa VIII) về định hướng chiến lược phát triển giáo dục - đào tạo trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa tiếp tục khẳng định: “Thực sự coi giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu. Nhận thức sâu sắc giáo dục - đào tạo cùng với
khoa học công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã
hội, đầu tư cho giáo dục - đào tạo là đầu tư phát triển”. Trong đó chất lượng
giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội và “Giáo
viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh”.
Ngày 15/4/2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 40CT/TƯ về việc nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo
dục, đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là
một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước, là điều kiện phát huy nguồn lực con người. Đây là
16
trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý
giáo dục là lực lượng nòng cốt có vai trò quan trọng” [9, tr.1].
Sự nghiệp giáo dục - đào tạo những thế hệ người Việt Nam có bản lĩnh
những vấn đề về chiến lược phát triển giáo dục, đổi mới chương trình, mục
tiêu, phương pháp giảng dạy, phát triển nguồn nhân lực trong đó có những nội
dung đề cập đến việc xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên dưới nhiều góc
độ của các cấp học, ngành học khác nhau. Một số đề tài luận văn thạc sĩ tập
trung nghiên cứu về đội ngũ giảng viên ở từng cấp học, bậc học như:
Nguyễn Đức Lương (2007), Một số biện pháp xây dựng đội ngũ giáo
viên THPT tỉnh Hoà Bình giai đoạn 2006 - 2010.
Vương Thị Thì (2007), Các biện pháp xây dựng và phát triển đội ngũ
giáo viên trường Trung cấp Nông nghiệp Hà Nội.
Hoàng Văn Thực (2007), Một số biện pháp xây dựng đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng sư phạm Hoà Bình đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
Lê Thanh Đạm (2008), Các biện pháp xây dựng phát triển đội ngũ cán
bộ quản lý trường Trung học phổ thông tỉnh Yên Bái giai đoạn 2006 - 2010.
Nguyễn Hùng (2008), Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường
Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Đăk Lăk.
Phan Văn Thạch (2008), Quy hoạch và phát triển đội ngũ giảng viên
trường Cao đẳng Công nghiệp Cẩm Phả đến năm 2015.
Dương Hồng Minh (2010), Phát triển đội ngũ giáo viên Tiểu học tỉnh
Lạng Sơn trong giai đoạn hiện nay.
Nông Thanh Hải (2010), Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các
trường trung học cơ sở huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay.
1.1.3. Trong quân đội
Đã có nhiều tài liệu, công trình nghiên cứu đến vấn đề giáo dục và công
tác quản lý giáo dục như cuốn sách “Những vấn đề cơ bản của quá trình đổi
mới và nâng cao chất lượng công tác huấn luyện giáo dục” do Học viện
Chính trị Quân sự xuất bản (1982). Trong công trình nghiên cứu này, đã nêu
18
viên cả trong và ngoài quân đội đã tạo ra những điều kiện, nền tảng lý luận
giúp cho việc kế thừa, phát triển và nghiên cứu thành công vấn đề biện pháp
phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị Quân đội nhân dân Việt
Nam trong giai đoạn hiện nay.
1.2. Một số quan điểm về phát triển đội ngũ giảng viên
1.2.1. Khái niệm đội ngũ giảng viên
Theo từ điển tiếng Việt, đội ngũ là “Tập hợp gồm một số đông người cùng
chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng” [41, tr.45]. Chẳng hạn: “đội
ngũ trí thức”, “đội ngũ cán bộ”, “đội ngũ giảng viên”...
Đội ngũ giảng viên là tập thể những người đảm nhiệm công tác giáo
dục và dạy học có đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên môn và nghiệp vụ quy định.
Từ những nghiên cứu trên, có thể quan niệm: Đội ngũ giảng viên là tập
hợp các nhà giáo làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục và nghiên cứu khoa học ở
các trường đại học và Cao đẳng; họ được tổ chức thành một lực lượng, cùng
chung nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra cho các cơ sở giáo
dục đó. Đội ngũ giảng viên là lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trình giáo
dục đại học nhằm đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao, bồi dưỡng, phát
triển nhân tài cho đất nước. Họ gắn bó với nhau thông qua lợi ích vật chất và
tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật và thể chế xã hội.
Từ khái niệm trên có thể hiểu: Đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị là
lực lượng lao động sư phạm; số lượng đội ngũ này tùy theo yêu cầu nhiệm vụ
dạy học và quy định của cấp trên cũng như việc tổ chức lao động sư phạm của
Học viện.
Bên cạnh số lượng, chất lượng đội ngũ giảng viên được thể hiện trước
hết là ở chất lượng của từng người. Đó là, phẩm chất chính trị, thế giới quan
khoa học, niềm tin, lý tưởng và phẩm chất đạo đức cách mạng. Phẩm chất
nghề nghiệp của người giảng viên thể hiện ở xu hướng sư phạm, lòng mong
muốn, thái độ tích cực đối với hoạt động dạy học, hiến dâng đời mình cho sự
của nhà trường; các khoa, bộ môn đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, vững
mạnh về chuyên môn.
21
Tùy theo cách tiếp cận khác nhau, dẫn đến có các quan niệm khác nhau
về phát triển đội ngũ giảng viên.
Quan niệm phát triển đội ngũ giảng viên lấy cá nhân người giảng viên
làm trọng tâm.
Đây là quan niệm được nhiều tác giả đề cập đến. Chẳng hạn như J.Ggar
coi giảng viên là nguồn lực quan trọng nhất trong việc duy trì và nâng cao
chất lượng đào tạo của nhà trường, còn một số tác giả khác lại cho rằng: “phát
triển nghề nghiệp phải phục vụ nhu cầu của các cá nhân giảng viên, còn nhu cầu
nhà trường là thứ cấp”.
Cả hai quan điểm nêu trên đều đề cao vai trò của giảng viên trong quá trình
phát triển đội ngũ. Giảng viên là trung tâm, là đối tượng cần đặc biệt chú ý. Đó là
lực lượng duy nhất. Tất cả mọi hoạt động khác đều tập trung vào mục đích tăng
cường năng lực của các cá nhân giảng viên trên cơ sở đáp ứng các yêu cầu và
khuyến khích sự phát triển của họ như những chuyên gia. Điều đó có nghĩa là
trọng tâm công tác phát triển đội ngũ giảng viên là tạo ra sự chuyển biến tích cực
của các cá nhân giảng viên dựa trên những nhu cầu của họ.
Như vậy, mục đích của việc phát triển đội ngũ giảng viên nhằm “khuyến
khích tài năng, mở rộng hiểu biết, nâng cao trình độ và như vậy thúc đẩy sự phát
triển nghề nghiệp của giảng viên, đặc biệt trong hoạt động giảng dạy”.
Theo J.Schiffer thì: “Các chương trình phát triển đội ngũ giảng viên cần tạo
ra sự biến đổi của cá nhân giảng viên, tuy nhiên bản thân điều này chưa bảo đảm
được sự hoàn thiện của nhà trường bởi điều đó đòi hỏi phải có sự phối hợp giữa sự
thay đổi của nhà trường với sự thay đổi của cá nhân giảng viên”.
Chính vì vậy, muốn đạt được hiệu quả trong việc phát triển đội ngũ giảng
hiệu quả. Phát triển đội ngũ giảng viên là một nỗ lực mang tính chất thường xuyên
nhằm hòa hợp các lợi ích, mong muốn và sự phấn đấu của đội ngũ giảng viên trên
cơ sở có tính đến các yêu cầu của nhà trường nơi họ công tác. Tuy nhiên, không
phải lúc nào nhu cầu của đôi bên cũng thống nhất, vì thế trong công tác quản lý
phát triển đội ngũ giảng viên chúng ta cần phân tích khoa học nhu cầu của giảng
23
viên, yêu cầu của tổ chức để xây dựng kế hoạch chiến lược cho sự phát triển đội
ngũ giảng viên ở các trường đại học.
Từ những hướng tiếp cận trên có thể hiểu phát triển đội ngũ giảng viên là:
Phát triển đội ngũ giảng viên là quá trình qui hoạch, xây dựng, bồi dưỡng
đội ngũ giảng viên của cấp ủy, chỉ huy các cấp, các cơ quan chức năng, các khoa
giáo viên trong nhà trường làm cho đội ngũ này tăng tiến cả số lượng lẫn chất
lượng và có cơ cấu hợp lý, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ phát triển của nhà trường.
Khái niệm này chỉ ra rằng:
Mục tiêu phát triển đội ngũ giảng viên ở trường đại học là phát triển nguồn
nhân lực dạy học, là tạo ra sự tăng trưởng bền vững, liên tục của mỗi thành viên
và của cả đội ngũ, gắn liền với việc không ngừng tăng lên về chất lượng và số
lượng của đội ngũ. Để có sự phát triển của đội ngũ, đòi hỏi phải giải quyết đồng
bộ, thường xuyên nhiều vấn đề có mối quan hệ khăng khít với nhau như: Công tác
qui hoạch, tạo nguồn, sử dụng, bồi dưỡng, các chính sách hỗ trợ…
Trong giai đoạn hiện nay, phát triển đội ngũ giảng viên là mang tính
đón đầu chứ không phải chỉ là nhiệm vụ trước mắt. Đó là về số lượng phải đủ
so với biên chế; về cơ cấu phải hợp lý bao gồm độ tuổi, thâm niên giảng dạy,
giới…; có tỷ lệ phù hợp với sự phát triển của đội ngũ theo thời gian; đặc biệt
về chất lượng đội ngũ là phải chăm lo đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng thường
xuyên để không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ (đạt chuẩn
và trên chuẩn); tạo điều kiện để giảng viên phát triển toàn diện nội lực của bản
bởi các cơ quan, tổ chức ngoài trường học. Trong nhiều chu kỳ 1 tới 2 ngày,
các giảng viên thường tới trường, tham gia vào các seminar hoặc workshop ở
một số địa điểm cụ thể. Trong các buổi seminar, các chuyên gia trao đổi kinh
nghiệp và kỹ năng với các giảng viên. Trong những năm gần đây, phát triển
chuyên môn đã phổ biến tới từng trường học.
Trong nhiều trường hợp, các giảng viên làm nhiệm vụ giúp đỡ những
giảng viên khác nhận ra rằng nhu cầu trở thành chuyên gia. Các nhóm với các
25
hoạt động học tập từ các thành viên ngày một tăng và trở thành công cụ cho
phát triển chuyên môn.
Ở nhiều tổ chức, phát triển chuyên môn cho từng cá nhân liên quan trực
tiếp tới những kế hoạch làm việc của tổ chức (ví dụ như hệ thống những ưu
tiên và liên kết hợp tác) hoặc những kế hoạch cá nhân (như kế hoạch hoạt
động). Thông thường, những quá trình xác định mục đích phát triển cho cá
nhân trong những chu kỳ nhất định cần có một khung hướng dẫn để mang
tính chuyên môn.
1.3. Các nhân tố tác động tới phát triển đội ngũ giảng viên
Phát triển đội ngũ giảng viên hiện nay chịu tác động tổng hợp, đa chiều
của nhiều nhân tố khách quan và chủ quan, trực tiếp và gián tiếp. Sự tác động
đó biểu hiện cụ thể ở những nhân tố sau đây:
Thứ nhất, những tác động của điều kiện kinh tế - xã hội nước ta trong bối
cảnh toàn cầu hóa và hội nhập hiện nay đến tâm lý, tình cảm và xu hướng của đội
ngũ giảng viên và công tác phát triển đội ngũ giảng viên ở Học viện Chính trị.
Đất nước ta đang đổi mới đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
và đã thu được những thành tựu quan trọng, đời sống nhân dân được nâng cao
rõ rệt… Nhà nước đã có những chủ trương, chính sách ưu đãi đội ngũ giảng
viên. Tuy nhiên, cơ chế, chính sách đối với đội ngũ nhà giáo quân đội còn