ĐỊNH HƯỚNG BẢO TỒN, TÔN TẠO VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ
TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH CÁC ĐỀN THÁP CHĂMPA TẠI
DUYÊN HẢI MIỀN TRUNG VIỆT NAM
3.1 Giá trị kiến trúc đền, tháp Chămpa.
3.1.1 Giá trị lịch sử, văn hoá, khảo cổ học.
Kiến trúc đền tháp Chămpa đã đước các học giả người Pháp sắp xếp
trong một khung niên đại và các phong cách khác nhau. Dựa vào các di tích
hiện còn, có thể thấy lịch sử xây dựng các đền tháp Chămpa kéo dài trong
khoảng chín thế kỷ, từ đầu thế kỷ VIII đến thế kỷ XVII. Những đền tháp còn
lại cho đến đầu thế kỷ XX đều là những đại diện tiêu biểu cho các giai đoạn
phát triển nghệ thuật kiến trúc đền tháp Chămpa. Những công trình này đủ
để cho thấy một chuỗi phát triển liên tục về kiến trúc, văn hoá, phản ánh
chân thực về lịch sử và xã hội Chămpa trong suốt chiều dài lịch sử.
Thực chất, Chămpa là một phức thể các tiểu quốc, mỗi giai đoạn lịch
sử đều có dấu ấn riêng. Tuy nhiên, có một điểm chung là, mỗi vương triều
Chămpa khi lên ngôi và định đô thì đều chọn một vùng để xây dựng tập
trung các công trình kiến trúc nghệ thuật để biểu trưng cho thời đại của các
vua trị vì. Các đền tháp Chămpa hiện còn phản ánh đầy đủ diễn trình lịch sử
Chămpa, và hơn hết, các đền tháp còn lại đến ngày nay sau nhiều thế kỷ, có
ý nghĩa và giá trị lịch sử, nghệ thuâth nổi bật. Bên cạnh đó, các đền tháp còn
lại cũng mang đậm nét dấu ấn văn hoá. Ở đây, ngoài những sắc thái văn hoá
Ấn Độ, cón có những nét văn hoá của người Khmer, Đại Việt, Java…
Như vậy, các đền tháp Chămpa phản ánh đầy đủ và chân thực hoàn
cảnh văn hoá Chămpa từ những giai đoạn đầu tiếp thu những ảnh hưởng của
văn hoá Ấn Độ cho đến những giai đoạn thích nghi, tiếp biến và trỗi dậy
mạnh mẽ tính bản địa và giao lưu thường xuyên về mặt văn hoá bên cạnh
các mặt kinh tế- chính trị với các dân tộc liền kề. Tất cả tạo nên một sắc thái
văn hoá Chămpa phong phú và đa dạng trong sự thống nhất, góp phần không
nhỏ vào nền văn hoá chung của đất nước Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc.
Về mặt khảo cổ học, việc phát lộ các phần di tích còn nằm dưới mặt đất hay
cấu trúc mặt bằng của các công trình đã trở thành phế tích sẽ góp phần cho

thân tháp lại không hề tạo sự xa lạ. Có một điều gì đó thật gần gũi với tính
chất của văn háo dân gian chứ không phải là thần linh nữa. Các tỉ lệ kiến
trúc, hoa văn trang trí, kỹ thuật xây dựng… gắn kết với nhau chặt chẽ, bổ
sung cho nhau làm nên một thực thể hoàn chỉnh. Ở tháp ta còn thấy sự phát
triển hoàn mỹ hơn về tỉ lệ kiến trúc thông qua các thủ pháp chi tiết kết hợp
với kỹ thuật xây dựng. bên cạnh đó các yếu tố nghệ thuật trang trí cũng tôn
thêm vẻ đẹp của các đền tháp.
3.1.2.3 Về nghệ thuật
Một trong những yếu tố không thể không nhắc đến trong văn hoá và
kiến trúc tháp Chăm là các giá trị nghệ thuật điêu khắc. Các loại hình điêu
khắc như hoa văn chạm, tượng tròn… thường mang tính biểu tượng, nó thể
hiện ý nghĩa văn hoá của kiến trúc.
2

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


Trong kiến trúc tôn giáo thì hoa văn trang trí thường có vai trò thể
hiện giáo lý của tôn giáo và cả tâm tư tình cảm của người nghệ sĩ điêu khắc.
Những hình ảnh điêu khắc trên kiến trúc đền tháp Chămpa đều có nguồn gốc
văn hoá và thường thấy là các vị thần như: Brama, Siva, Visnu và một số
thần vật, hoa lá khác như: Kala, Makara, Apsara…
Hình ảnh các thần thường thấy ở nhiều dạng phù điêu, trên ô khám
hay lá nhĩ trên trán tường, trên các đài thờ trong lòng tháp.
Các loại hình hoa văn điêu khắc khác như hoa lá, cỏ cây, muông thú,…luôn
luôn được khắc tạc có chủ ý và tương đối thống nhất về kiểu dáng trên các
đền tháp Chămpa đã làm cho các đền tháp vốn có tỉ lệ kiến trúc hài hoà,
đăng đối lại tăng thêm được vẻ đẹp thẩm mỹ và tính biểu trưng của kiến
trúc.
Tóm lại, giá trị nghệ thuật của các đền tháp Chămpa mang tính nổi

3.1.4 Giá trị khoa học và kinh tế du lịch.
3.1.4.1 Về khoa học
Các đền tháp Chămpa là một loại hình được biểu hiện dưới dạng thức
của văn hoá vật chất nên nó là tài sản của nhân loại; nó biểu hiện điều kiện
sinh sống, trình độ phát triển của dân tộc Chăm, mặt121 khác nó còn biểu
hiện những mối quan hệ giao lưu văn hoá giữa các dân tộc. Cho nên, nghiên
cứu kiến trúc đền tháp Chămpa sẽ cho những nguồn tư liệu quý giá góp phần
vào việc nghiên cứu vấn đề lịch sử dân tộc cũng như ngồn gốc tộc người,
những đặc điểm văn hoá và mối quan hệ giao lưu văn hoá giữa các dân tộc.
Mặt khác, bản thân mỗi tháp cũng chứa đựng những giá trị về kỹ thuật xây
dựng, điêu khắc, thế nên mỗi tháp chứa đựng những thông tin khoa học về
kỹ thuật chế tác vật liệu, gia cố nền móng, thi công rất có giá trị.
3.1.4.2 Về kinh tế du lịch
Bản thân mỗi tháp khi xây dựng đều có một chức năng tôn giáo nhất
định. Và đến nay, các đền tháp là một trong những loại hình kiến trúc chứa
đựng các yếu tố văn hoá đặc sắc của dân tộc Chăm. Các giá trị văn hoá này
đã hấp dẫn những dân tộc khác, những cộng đồng khác… Vì thế mỗi một
đền tháp đều trở thành một địa điểm du lịch mang lại những nguồn lợi kinh
tế nhất định. Việc nghiên cứu, tuyên truyền phổ biến các giá trị của tháp,
nâng cao nhận thức của người dân về giá trị lịch sử, văn hoá, hợp tác giao
lưu văn hoá, khoa học quốc tế sẽ góp phần phát huy giá trị di sản, đồng thời
tạo thêm cơ hội cho sự phát triển của nghành kinh tế du lịch địa phương và
cả nước.
3.2 Định hướng bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các đền tháp
Chămpa
3.2.1 Nguyên tắc chung
Kiến trúc đền tháp Chămpa có những giá trị nổi bật mang tính toàn
cầu. Nó phản ánh đặc trưng văn hoá, xã hội, tôn giáo, tín ngưỡng của người
Chăm, và được nhiều nhà khoa học trong nước và ngoài nước đánh giá cao
như UNESCO đã công nhận quần thể tháp Mỹ Sơn là di sản văn hoá thế

trị di tích đến năm 2020, cụ thể như sau:
- Nâng cao nhận thức, phát huy các giá trị của di tích trong việc giáo
dục truyền thống lịch sử, văn hoá, và truyền thống văn hiến của dân tộc.
- Trong điều kiện cho phép, các di tích cần được tu bổ, tôn tao một
cách hoàn chỉnh với tư cách là một sản phẩm du lịch có giá trị phục vụ chiến
lược phát triển ngành du lịch.
- Tăng cường quản lí của nhà nước về di tích và danh lam thắng cảnh
theo hướng mở rộng quá trình xã hội hoá, thu hút rộng rãi sự tham gia của
5

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


nhân dân vào việc bảo vệ và phát huy di tích, gắn với quản lí nhà nước bằng
pháp luật.
3.2.2 Định hướng bảo tồn, tôn tạo
3.2.2.1 Định hướng chung
- Tôn trọng và giữ gìn bằng mọi bịên pháp các thành tố nguyên gốc
của di tích; hạn chế tối đa mọi sự thay thế bằng các chất liệu và vật liẹu mới.
Giải pháp ưu tiênlà bảo quản, gia cố và tu bổ di tích.
- Trong tu bổ, chống xuống cấp di tích phải ưu tiên vận dụng các quy
trình và kỹ thuật thi công truyền thống.
- Việc tu bổ, chống xuống cấp di tích phải tuân thủ quy trình sau:
nghiên cứu tư liệu và khảo sát hiện trạng- xây dựng dự án và thiết kế kỹ
thuật, dự toán,thẩm đinh, phê duyệt- thi công dưới sự giám sát của nhà
chuyên môn và duy trì nhật kí công trình- nhgiệm thu- hoàn chỉnh hồ sơ.
3.2.2.2 Định hướng cụ thể
- Khoanh vùng bao vệ di tích.
- Ưu tiên sử dụng vât liệu và kỹ thuật xây dựng truyền thống.
- Các giải pháp kỹ thuật cần dự trên kêt quả nghiên cứu về di tích như

Đinh)…
- Dạng thứ ba là: các phế tích đã được khai quật khảo cổ học, đã được
nghiên cứu và bảo vệ và còn nhiều khả năng bảo tồn như các phế tích An
Mỹ, An Thiện (Quảng Nam), Khánh Vân (Quảng ngãi), Mỹ Khánh (Huế)…
- Dạng thứ tư là: các khu vực được xác địnhlà phế tích kiến trúc đền tháp
Chămpa nhưng chưa được quan tâm nghiên cứu hay khai quật khảo cổ học
một cách đầy đủ như Đồng Dương (Quảng Nam)…
- Và dạng thứ năm là: trường hợi một quần thể rất nhiều tháp như khu
di tích Mỹ Sơn.
Đối với mỗi loại hình di tích còn tồn tại, đều cần có những giải pháp
phát huy giá trị khác nhau dựa trên nền tảng, như đã nêu, là khả năng bảo
tồn các thành phần nguyên gốc và chân xác.
Tuy nhiên, việc phát huy giá trị vật thể các di tích đền tháp Chămpa,
trước khi đi vào các giả pháp cụ thể, nhìn chung cần đề cập đến các góc độ
như: quy hoạch, kiến truc, nghệ thuật, điêu khắc…Trong đó, về kiến trúc và
nghệ thuật điêu khắc còn liên quan đền kỹ thuật xây dựng. Và ở góc độ này,
việc phát huy giá trị di tích cần đựơc hiểu là sự kết hợp giữa việc phát huy
các giá trị vật thể với các giá trị phi vật thể, các giá trị được phát huy có ảnh
hưởng đến nhau, cái này bổ trợ cho cái kia.
Phát huy giá trị về điêu khắc, nghệ thuật
Điêu khắc kiến trúc là một đặc trưng của kiến trúc Chămpa, và điêu
khác tượng tron là đỉnh cao của nghệ thuật Chămpa. Các hiện vật điêu khác
được tập trung tại bảo tàng điêu khác Chămpa ở Đà Nẵng, bảo tàng lịch sử
Việt Nam tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, bảo tàng cổ vật cung đình
7

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


Huế…các hiện vật náy vừa có giá trị nghẹ thuật cao vừa có giá trị khoa học

phù hợp như tổ chức các lễ hội trong đó có các nội dung văn hoá Chămpa
được tai hiện.
Sự tồn tại nhiều hình thức văn hoá trong bảo tồn tôn tạo thích nghi các
đền tháp Chămpa là do các điều kiện lịch sử cụ thể, không thể áp đặt, nó
mang tính khách quan của kịch sử. Nắm chắc tính quy luật, hiểu rõ các điều
8

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


kiện cụ thể là điều kiện quang trọng để bảo tồn và phát huy giá trị các di tích
đền tháp Chămpa một cách tốt nhất. Cần gắn công tác nghiên cứu, bảo tồn
với phát huy giá trị di tích thông qua du lịch lễ hội, du lịch văn hoá, nhất là
du lịch văn hoá chuyên biệt tìm hiểu các lễ hội, phong tục, tín ngưỡng, kiến
trúc văn hoá của đồng bào người Chăm.
3.3 Định hướng chiến lược phát triển du lịch tháp Chăm tại duyên hải
miền Trung Việt Nam
3.3.1 Định nghĩa chiến lược
Chiến lược là việc xác định các mục tiêu chung(lâu dài) và các mục
tiêu cụ thể của doanh nghiệp, cũng như việc lựa chọn những hoạt động và
các cách bố trí nguồn tài nguyên cần thiết nhằm đạt những mục tiêu chung
và cụ thể trên.
Chiến lược là một hệ thống những giải pháp mang tính chất lâu dài
nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp thắng lợi trong cạnh tranh thị trường.
3.3.2 Sử dụng công cụ phân tích SWOT trong hoạch định chiến lược phát
triển du lịch tháp Chăm tại các tỉnh duyên hải miền Trung
3.3.2.1 Giới thiệu cộng cụ SWOT
Phân tích SWOT là việc phân tích các thế mạnh, điểm yếu, những cơ
hội, thách thức đối với một tổ chức. Đây là một công cụ trong lập kế hoạch
chiến lược cho tổ chức.

tương lai thể hiện nguy cơ (Threat). Mô hình phân tích này lúc đó được gọi
là SOFT. Sau khi mô hình được giới thiệu cho Urick vàd Orr năm 1964 tại
Zurich Thuỵ Sĩ, họ đã đổi F thành W (Weak), SWOT ra đời từ đó. Phiên bản
đầu tiên được thử nghiệm và trình bày năm 1966 dựa trên công trình tại Erie
Technological Corp. Năm 1973, SWOT được sử dụng tại J W French Ltd.
và phát triển từ đó. Đầu năm 2004, SWOT đã được hoàn thiện và thể hiện
khả năng đưa ra và thống nhất các mục tiêu của tổ chức mà không cần phụ
thuộc vào tư vấn hay các nguồn lực tốn kém khác.
SWOT (có thể phát âm như suôt trong tiếng Việt) là từ ghép từ các
chữ cái đầu của các từ tiếng Anh gồm Strengths, Weaknesses, Opportunities
và Threats.
Sơ đồ SWOT để liệt kê các điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách
thức
Trong quá trình lập kế hoạch, chiến lược, tổ chức xác định mục tiêu
hàng đầu của kế hoạch là gì và sử dụng công cụ phân tích SWOT để đánh
giá khả năng đạt mục tiêu đó. Phân tích các thế mạnh và điểm yếu là phân
tích những yếu tố bên trong ảnh hưởng tới khả năng đạt mục tiêu. Còn phân
tích những cơ hội và thách thức là phân tích các yếu tố của môi trường xung
quanh. Việc áp dụng công cụ phân tích SWOT có thể tiến hành bằng cách
lập sơ đồ SWOT để liệt kê các yếu tố.
Sau khi đã liệt kê được các yếu tố ảnh hưởng, tổ chức có thể dùng
công cụ USED để định hướng các biện pháp nhằm khai thác (Use) các điểm
mạnh, khắc phục (Stop) các điểm yếu, khai thác (Exploit) các cơ hội và
đương đầu (Defend) với các thách thức.
10

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


3.3.2.2 Sử dụng công cụ phân tích SWOT trong hoạch định chiến lược phát

cạnh tranh thương mại chưa cao. Việc kết hợp các chương trình tham quan
tháp Chăm với các làng nghề truyền thống Chăm chưa thực sự có sự gắn kết.
Với các chương trình du lịch tại địa phương thì sự quảng cáo rộng khắp và
chủ yếu diễn ra trong mùa lễ hội hoặc ngay tại địa phương đó mà thôi.
W6: Cộng đồng dân cư ý thức quảng bá và phát triển du lịch chưa cao.
11

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


W7: Đại đa số các tháp Chăm tại miền Trung Việt Nam rất du khách biết
đến, chỉ những người quan tâm yêu thích mới biết. Các tháp Chăm đa số
nằm trên đồi cao hoặc trong thung lũng sâu, xa các trung tâm thành thị hiện
đại gây khó khăn cho việc vận chuyển khách du lịch đến tham quan
W8: Các chương trình du lịch chuyên về văn hóa Chăm tại miền Trung Việt
Nam chưa phát triển, nếu xét theo chiều dọc của miền thì chưa có sự gắn kết
giữa các địa phương có tháp; địa phương nào cũng chỉ biết lo cho di tích địa
phương đó mà thôi. Bằng chứng là chưa có một sự hợp tác chung nào về
trùng tu bảo vệ và khai thác du lịch tại các đại phương này
W9: Việc phát triển du lịch tại tháh địa Mỹ Sơn vẫn còn mang tính “thụ
hưởng”, chưa có chiến lược phát triển dài hơi, dịch vụ vẫn còn đơn điệu, nên
không có khả năng lưu khách và tạo cho khách hứng thú quay lại nhiều lần,
các điểm tham quan phụ kèm chưa định hình hoặc còn sơ sài
C. Cơ hội (Opportunities)
O1: Mỹ Sơn cũng như các di tích khác đã được quan tâm trùng tu bảo vệ
công nhận di tích văn hóa. Các khu tháp Chăm này đều có cơ sở vật chất hạ
tầng tương đối hoàn chỉnh, được mở cửa bán vé cho du khách tham quan
thường
xuyên
O2: Các điểm di tích là điểm đến thường xuyên trong những tour du lịch

các lễ hội truyền thống hầu như không còn, chỉ còn lại những lễ hội tại các
tháp có cộng đồng dân tộc Chăm sinh sống hoặc lồng ghép với các lễ hội,
hình thức thờ cúng của người Việt.
T3: Sự kỳ vọng của du khách vào sản phẩm du lịch quá cao, nên du khách
dễ thất vọng. Điều này do sự hiểu biết văn hóa Chăm chưa đầy đủ.
T4: Tính cạnh tranh của các điểm đến như Angko, Pangan, Borobudu,… với
Mỹ Sơn.
T5: Sự mất mát cổ vật cùng với tác động hoạt động kinh doanh du lịch làm
cho không gian thần linh bị phá vỡ.
T6: Các tháp Chăm có hoạt động du lịch chưa phát triển thì các cơ sở hạ
tầng hầu như chưa có hoặc đang trong quá trình hoàn chỉnh dở dang. Bên
cạnh đó tuy đã được công nhận nhưng công tác bảo vệ bằng nhân lực rất
mỏng, chỉ có những khu tháp có cơ sở tài chính tốt mới duy trì được đội bảo
vệ còn lại tại các khu tháp khác người bảo vệ rất ít hoặc không có.
T7: Việc kết hợp các chương trình du lịch chuyên về văn hóa Chăm hoặc các
tháp Chăm chưa phát triển, chỉ tập trung tại địa phương có tháp hoặc diễn ra
trong các dịp lễ như Katê…Các chương trình du lịch tham quan tháp Chăm
tập trung các điểm đến là thánh địa Mỹ Sơn, tháp Posanư, tháp Bà Po I
Nagar, tháp Poklongiarai
T8: Sự hiểu biết giới hạn về văn hóa Chăm nói chung và tháp Chăm nói
riêng của các thuyết minh viên, hướng dẫn viên du lịch làm giảm sự hấp dẫn
cũng như sự thu hút đối với du khách. Điều này có thể lí giải do trình độ
chuyên môn của hướng dẫn và chủ đề “Chăm” quả thật là một nội dung rất
“khó”! Với HDV mới tập tành ra nghề thì “choáng váng”, lẫn người đã “dày
dạn chinh chiến” cũng đôi lúc cảm thấy “ngọng”, nhất là khi không thường
13

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()



Nhà nước và chính quyền địa phương cần đẩy mạnh hơn nữa việc phát triển
kinh tế xã hội của đồng bào Chăm. Trong đó có du lịch, nhà nước không chỉ
kêu gọi mà cần có chính sách khuyến khích cũng như tạo điều kiện phát
triển du lịch trong cộng đồng.
14

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


Thứ hai: Xây dựng phát triển các chương trình du lịch chuyên biệt về văn
hóa Chăm hoặc có dấu ấn văn hóa Chăm đối với các chương trình du lịch tại
địa phương cũng như các chương trình liên tuyến.
Đây là một trong những giải pháp mà chúng tôi cho rằng là quan trọng
nhất với sự phát triển du lịch tại các tháp Chăm. Việc xây dựng các chương
trình du lịch chuyên biệt về văn hóa Chăm hoặc có dấu ấn văn hóa Chăm đối
với các chương trình du lịch tại địa phương cũng như các chương trình liên
tuyến sẽ đáp ứng được nhu cầu phát triển du lịch tại từng khu tháp cũng như
toàn hệ thống tháp.
Đây là một giải pháp không phải dễ thực hiện nhưng không phải
không thực hiện được. Đối với hệ thống tháp Chăm luôn thu hút sự quan tâm
tìm hiểu của du khách đặc biệt là du khách nước ngoài, như thánh địa Mỹ
Sơn là một bằng chứng hùng hồn nhất. Đối với các địa phương khác nhiều
tiềm năng về tháp như Bình Định, Quảng Nam việc xây dựng những sản
phẩm du lịch hấp dẫn và có tính thường niên sẽ tạo sức hút lâu dài và bền
vững đối với du khách. Ở đây cũng không thể bỏ qua vai trò của các công ty
du lịch không phải họ không nhận thức được giá trị của những chương trình
du lịch này mà họ không có đủ cơ sở để họ tin rằng họ sẽ được lợi nhuận lâu
dài khi thực hiện những chương trình này. Hay nói đúng hơn cần phải có
một sự đảm bảo giữa địa phương và công ty du lịch. Sự đảm bảo này có thể
là một quy chế quy định hợp tác phát triển du lịch hay tối thiểu là sự đảm

Trên đây là ba nhóm giải pháp mà chúng tôi cho rằng mang tính then chốt
đến sự phát triển du lịch của các tháp Chăm tại miền Trung Việt Nam. Bên
cạnh đó nhóm nghiên cứu cũng trên cơ sở tìm hiểu sưu tầm đã đề xuất một
chương trình du lịch chuyên về văn hóa Chăm có thể đưa vào khai thác du
lịch
3.3.2.4 Chương trình du lịch nhóm đề xuất
CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH CHĂMPA – VỀ MIỀN DI SẢN
(10 ngày 9 đêm)
Các điểm đến: Đà Nẵng, Mỹ Sơn, Hội An, Quảng Ngãi, Qui Nhơn, Nha
Trang, Phan Rang, Phan Thiết và Tp Hồ Chí Minh.
Lời giới thiệu
Chương trình du lịch này tập trung vào di tích Chàm cổ, chủ yếu là tháp
gạch dọc theo vùng đồng bằng ven biển miền Trung Việt Nam. Khách sẽ có
một cơ hội để tìm hiểu một trong số các cổ vật vượt trội nhất trong khu vực
Đông Nam Á, được xây dựng bởi các triều đại Chăm từ thế kỷ 7 đến thế kỷ
14.
Đây là những di sản văn hóa độc đáo có cấu trúc lớn, giá trị có thể được so
sánh với các di tích nổi tiếng ở Đông Nam Á như Angkor Wat ở Cam-puchia, Pangan ở Myanmar hay Borobudur ở Indonesia.
Khách sẽ tham quan làng nghề truyền thống Chăm Phan Rang, thủ công mỹ
nghệ đầy màu sắc của họ cũng như để tìm hiểu về sự đa dạng của các tôn
giáo. Các cuộc trao đổi với các nhà nghiên cứu văn hóa Chăm tại cuộc hội
thảo chắc hẳn làm phong phú thêm kinh nghiệm cho du khách.
Ngày 1: Đến Đà Nẵng
16

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


Buổi sáng đón đoàn tại Sân bay Đà Nẵng sau đó nhận phòng khách sạn. Ghé
thăm Bảo tàng điêu khắc Chàm, với hơn 300 cổ vật kể từ thứ 4 đến thế kỷ

tường, đường giao thông, tượng, đền, tháp (Thập Tháp & Cánh Tiên) có thể
được tìm thấy bên trong tàn tích đầy ấn tượng của Chà Bàn .
Trong ngày du khách có hai sự lựa chọn tham quan quần thể Tháp Chăm có
17

You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


giá trị kiến
Lựa chọn 1

trúc

cũng

như

điêu

khắc

của

tỉnh

Bình

Định.

Tham quan tháp Dương Long (xây dựng vào thế kỷ thứ 13), tháp Thủ


You created this PDF from an application that is not licensed to print to novaPDF printer ()


nhận phòng tại Phan Rang. Tự do khám phá Phan Rang về đêm.
Ngày 7: Phan Rang - Phan Thiết
Buổi sáng du khách sẽ được cung cấp một cơ hội để có trong tay kinh
nghiệm đầu tiên tiếp xúc với cộng đồng Chăm. Thông qua việc tham quan
làng nghề thủ công như dệt thổ cẩm tại làng Mỹ Nghiệp và làm đồ gốm tại
làng Bàu Trúc.
Tham quan tháp Porome (xây dựng vào thế kỷ 14), một trong những tháp
Chàm được xây dựng cuối cùng. Trên đường Phan Rang đến Phan Thiết
(150km), dừng chân tại xã Phan Thanh. Xem các bộ sưu tập của gia đình
hoàng gia Chăm và khám phá sự đa dạng tôn giáo của người Chăm Hindu tại
ấp Mai Lãnh đạo Hồi và ấp Châu Hạnh. Nhận phòng và tự do khám phá
Phan Thiết về đêm.
Ngày 8: Phan Thiết
Ẩn trong số cây dừa, một chuỗi khu nghỉ mát ven biển, thu hút mọi hương vị
và tất cả các lứa tuổi. hoạt động trong toàn bộ ngày thư giãn tại một khu nghỉ
mát, hoặc hoà mình trên đồi cát tại Hòn Rơm. Tại bờ biền du khách có thể tự
do tắm biển hoặc ngám hoàng hôn hay các hoạt động tự chọn..
Một lựa chọn khác là chơi golf 18 lỗ (tùy chọn). Tự do khám phá Phan Thiết
về đêm.
Ngày 9: Phan Thiết - Thành phố Hồ Chí Minh
Trước khi rời khỏi Phan Thiết về thành phố Hồ Chí Minh (200km), tham
quan tháp Po Sanu Towers (xây dựng vào thế kỷ thứ 8), được coi là tác
phẩm mới tháp Chàm trên trung tâm vùng đồng bằng ven biển. Về đến TP
HCM tiến hành nhận phòng và ăn trưa
Đầu giờ chiều tiến hành tour du lịch chung quanh thành phố Hồ Chí Minh,
với các điểm đến là Bảo tàng Lịch sử, chợ Bình Tây, khu phố Tàu, Đền