Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO GIAO THỦY
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIAO TIẾN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
MỘT SỐ KINH NGHIỆM SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP
GÂY HỨNG THÚ TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ
Ở TRƯỜNG THCS

Tác giả

: CAO THỊ THU HƯƠNG

Trình độ chuyên môn : Đại học Sư phạm
Chức vụ

: Giáo viên

Đơn vị công tác

: Trường THCS Giao Tiến
Huyện Giao Thuỷ, tỉnh Nam Định

Giao Thủy, ngày 20 tháng 5 năm 2015
1. Tên sáng kiến:
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

1

Trường THCS Giao TiÕn

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

I. Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến:
Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học nói chung và phương pháp dạy
học đối với môn học lịch sử ở trường THCS nói riêng đều có ý nghĩa quan
trọng vừa là cơ sở lý luận, vừa là cơ sở phương pháp luận cho định hướng đổi
mới phương pháp dạy học, tiếp cận hoạt động nhân cách và là sự vận dụng lí
luận hoạt động giữa thầy và trò, thầy tác động vào nhân cách học sinh, hoạt
động của học sinh là hoạt động chủ đạo. Người giáo viên không còn là người
truyền đạt tri thức một chiều mà là người tổ chức điều khiển hướng dẫn, cố vấn
cho học sinh học tập. Học sinh không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin thụ
động mà chủ động tiếp nhận chiếm lĩnh tri thức một cách tích cực chủ động, học
sinh không chỉ làm việc tích cực riêng lẻ mà phải biết hợp tác tích cực với nhau
trong quá trình học tập.
Cùng với sự phát triển của xã hội loài người, cuộc cách mạng khoa học công
nghệ như một luồng gió mới thổi vào và làm lay động nhiều lĩnh vực trong cuộc
sống. Hơn bao giờ hết con người đang đứng trước những diễn biến thay đổi to
lớn, phức tạp về lịch sử xã hội và khoa học- kỹ thuật. Nhiều mối quan hệ mâu
thuẫn của thời đại cần được giải quyết trong đó có mâu thuẫn yêu cầu ngành
GD- ĐT nói chung và người thầy chúng ta nói riêng phải giải quyết ngay, đó là
khối lượng tri thức ngày càng tăng và sự tiếp nhận của con người có giới hạn,
bởi vì sự nhận thức của con người nói chung là tuyệt đối và không có giới hạn
song sự thu nhận, hiểu biết kiến thức của mỗi con người đều hữu hạn và tương
đối. Hiện nay đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH vì mục tiêu dân
giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Từng bước hội nhập
quốc tế để đưa nước ta trở thành nước công nghiệp, sánh vai cùng với các nước
trong khu vực và trên thế giới, thực hiện mục tiêu “xây dựng thành công chủ

và khắc sâu vào tâm trí học sinh lâu nhất. Bên cạnh đó việc vận dụng thơ ca
trong dạy học lịch sử cũng góp phần quan trọng nhằm phát huy tích tích cực chủ
động nắm bắt tri thức lịch sử như địa danh, tinh thần ý thức độc lập dân tộc, tinh
thần lao động, chiến đấu bất khuất của cha ông, góp phần bồi dưỡng học sinh
lòng tự hào về dân tộc.
Nhiệm vụ trên đây đã đặt ra cho người giáo viên bên cạnh việc bồi dưỡng kiến
thức chuyên môn thì phải cải tiến phương pháp dạy học nâng cao chất lượng
giáo dục để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Đây là cơ sở để học sinh vận
dụng vào thực tiễn. Từ căn cứ đó, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “phương pháp
gây hứng thú trong dạy và học lịch sử ở trường THCS”, nhằm nâng cao hiệu
quả dạy học bộ môn Lịch sử trong nhà trường.
II. Mô tả giải pháp:
1. Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

4

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

Qua nắm bắt tình hình và trao đổi với đồng nghiệp về việc giảng dạy bộ
môn Lịch sử ở trường THCS trong huyện, bản thân tôi nhận thấy:
a. Thuận lợi.
*Về đội ngũ giáo viên: Trường Trung học cơ sở Giao Tiến có đủ giáo viên
dạy lịch sử, được đào tạo chính quy. Giáo viên có ý thức tự học, tự rèn, nhiệt
tình trong công tác giảng dạy. Được trang bị đầy đủ, đặc biệt có lắp đặt máy vi
tính và máy chiếu...
*Về học sinh: Học sinh được trang bị đầy đủ sách giáo khoa, đồ dùng học



Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

- Nếu giáo viên không biết chọn lọc những thông tin cần thiết mà tham lam,
ôm đồm, đưa quá nhiều hình ảnh; sử dụng quá nhiều tài liệu tham khảo; miêu tả,
tường thuật dài dòng ...dễ dẫn đến tình trạng không đảm bảo thời gian cho giờ dạy.
- Trong những năm gần đây, do có nhiều hoạt động vui chơi giải trí ngoài
trường học, ngoài giờ học như: phim ảnh, trò chơi điện tử nên các em bị chi phối
mất nhiều thời gian và sức lực. Ngoài ra còn do cha mẹ lo làm ăn không quan
tâm đến việc học của con em mình và còn do nhận thức chưa đúng về ý nghĩa,
tầm quan trọng của môn Lịch sử.
2. Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến: (trọng tâm)
1. Mục tiêu của các giải pháp.
Mục tiêu của các giải pháp, mà tôi đưa ra nhằm cải thiện thái độ học tập
của học sinh đối với môn Lịch sử, giúp các em yêu thích môn Lịch sử và có
hứng thú học tập, từ đó nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử.
2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.
* Phương pháp ứng dụng công nghệ thông tin:
Theo số liệu khoa học mà tổ chức UNESCO đã công bố: Học sinh chỉ nhớ
15% thông tin khi nghe, 25% thông tin khi nhìn nhưng nếu được kết hợp giữa nghe
và nhìn thì thông tin thu nhận được đạt tới 65%. Như vậy khi ứng dụng công nghệ
thông tin với kênh hình, kênh chữ và các ứng dụng khác sẽ giúp học sinh học tập
chú ý hơn, tạo được cảm xúc, tìm tòi, nhận thức và khái quát hóa sự kiện, hiện
tượng.
Qua thực tế và kinh nghiệm giảng dạy của tôi, có thể khẳng định rằng: việc
ứng dụng công nghệ thông tin vào hỗ trợ dạy học là phương pháp đem lại hiệu
quả cao.Ứng dụng công nghệ thông tin vào hình thành kiến thức cho học sinh
trong dạy học lịch sử sẽ làm cho giờ học trở nên sinh động không bị khô khan,
tẻ nhạt, lôi cuốn được học sinh tham gia học tập tích cực, chủ động, tạo cho các

ngược sông Hồng, sông Lô và sông Gâm lên thị xã Tuyên Quang, Chiêm Hóa,
Đài Thị (Tuyên Quang) bao vây phía tây Căn cứ địa Việt Bắc.

Tại Bắc Cạn, ngay từ đầu, quân ta đã chủ động, kịp thời phản công và tiến công
địch, tiến hành bao vây, chia cắt, cô lập chúng, tổ chức tập kích vào những nơi
địch chiếm đóng, phục kích trên đường từ Bắc cạn đi Chợ Mới, Chợ Đồn. Vừa
chặn đánh địch, ta vừa bí mật, khẩn trương di chuyển các cơ quan Trung ương,
Chính phủ, công xưởng, kho tàng đến nơi an toàn. Ở hướng Đông, quân ta phục
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

7

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

kích chặn đánh địch trên đường số 4, cản bước tiến của chúng, tiêu biểu là trận
đánh Bản Sao- đèo Bông Lau ngày 30/10/ 1947. Ở hướng Tây, quân ta phục
kích chặn đánh nhiều trận trên sông Lô. Cuối tháng 10 - 1947, 5 tàu chiến địch
có máy bay hộ tống từ Tuyên Quang đi Đoan Hùng lọt vào trận địa phục kích
của ta tại Đoan Hùng. Đầu tháng 11 - 1947, 2 tàu chiến và 1 ca nô địch đã lọt
vào trận địa phục kích của ta tại Khe Lau.
Dạy bài 27: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc
(Lịch sử 9), khi tường thật diễn biến chiến dịch Điện Biên Phủ, tôi thực hiện như
sau: Chiếu lược đồ Chiến dịch Điện Biên Phủ (1954).

Trước khi tường thuật diễn biến đợt 1, tôi yêu cầu các em nhìn lên lược đồ
trên màn hình xem chú thích. Sau đó tôi bắt đầu tường thuật, kết hợp nêu câu
hỏi.

trng xõy dng mt h thng hm ho, mi tin cụng c. Cỏc n v b i
sụi ni thi ua xõy dng trn a. Ho trc, ho nhỏnh an nhau ngang dc di
ti hng trm km, dớnh lin vi hng vn chic hm. Vi h thng chin ho
ngang dc ó giỳp ta thng vong, ct lỡa phõn khu Nam vi phõn khu trung
tõm, ct ụi sõn bay Mng Thanh. Cui thỏng 4, ta ó bao võy ộp cht trn a
ch, mi chiu ch cũn hn 1km. Giỏo viờn chiu tip cỏc a im tin cụng
t 3 ca ta v nờu cõu hi: Da vo lc em cho bit t 3, ta tin cụng ch
õu ? - Hc sinh tr li ngn gn, sau ú giỏo viờn tng thut: t 3, t 1 5, quõn ta ng lot tin cụng cỏc c im cũn li Phõn khu trung tõm v phõn
khu Nam. Ti 6 - 5, ng ngm ca ta ó o vo tn nh i A1, ta dựng mt
tn thuc n mi phỏ tan c cao im cui cựng ny. Sau ú quõn ta tng
cụng kớch trờn ton mt trn. Chiu 7-5, quõn ta ỏnh vo s ch huy ch phõn
khu Trung tõm. 17 gi 30 phỳt cựng ngy, tng Ca-xt-ri cựng ton b ban
tham mu ca ch ra u hng.- Giỏo viờn chiu hỡnh nh tng Ca-xt-ri
Tác giả: Cao Thị Thu Hơng

9

Trng THCS Giao Tiến


Mt s kinh nghim s dng phng phỏp gõy hng thỳ trong dy v hc mụn Lch s trng THCS.

cựng ton b ban tham mu ca ch ra u hng, lỏ c "quyt chin quyt
thng" tung bay trờn núc hm Ca-xt-ri.
Ư

Lỏ c chin thng bay trờn np hm tng Ca-xt-ri
Lu ý: L mt cõu chuyn, cho nờn khi tng thut, li núi ca giỏo viờn
khụng ch lu loỏt rừ rng, m cũn phi th hin tỡnh cm ca mỡnh theo kch
tớnh ca cõu chuyn. M u bi tng thut, giỏo viờn cú th trỡnh by vi nhp


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

điệu của giáo viên phải chậm hơn lúc tường thuật, có những chỗ ngắt giọng
ngắn, thỉnh thoảng giáo viên đặt câu hỏi: "tại sao ? ..." để học sinh suy nghĩ
(song không nhất thiết yêu cầu các em phải trả lời). Ví dụ, khi trình bày xong
vấn đề "Pháp - Mĩ coi Điện Biên Phủ là một pháo đài bất khả xâm phạm" giáo
viên nên ngắt giọng, nêu câu hỏi "Chúng đã bố trí công sự và lực lượng như thế
nào mà dám nói là pháo đài bất khả xâm phạm ?". Học sinh suy nghĩ vấn đề đặt
ra song không trả lời câu hỏi, mà giáo viên tiếp tục trình bày về cách bố trí các
công sự, lực lượng của địch ở Điện Biên Phủ để cuối cùng rút ra kết luận và giải
đáp câu hỏi đã đặt ra. Khi kết luận, giáo viên nên nói chậm, nhấn mạnh, hơi
xuống giọng những từ cuối để khắc sâu trí nhớ của học sinh.
Cách giảng như vậy không đơn điệu, buồn tẻ mà khơi gợi sự tò mò, hiểu
biết của học sinh. Các em theo dõi một cách hứng thú, phát huy tính tích cực
trong tư duy và tiếp thu sự kiện một cách dễ dàng.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu tài liệu tham khảo.
Trong dạy học, ngoài sách giáo khoa và sách giáo viên còn phải sử dụng
các tài liệu tham khảo. Tài liệu tham khảo có tác dụng bổ sung cho bài học, làm
phong phú thêm vốn kiến thức cho học sinh. Có nhiều cách sử dụng tài liệu
tham khảo, trong phạm vi đề tài này, tôi chỉ đề cập đến việc ứng dụng công nghệ
thông tin để tìm hiểu tài liệu tham khảo.
- Ứng dụng công nghệ thông tin để tìm hiểu một văn bản.
Ví dụ 1. Khi dạy bài 23 - Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự
thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Lịch sử 9), mục I - Lệnh Tổng
khởi nghĩa được ban bố, tôi thực hiện như sau:
Chiếu văn bản Hiệu triệu của Tổng bộ Việt Minh:
Hỡi quốc dân đồng bào.
Hỡi các đoàn thể cứu quốc.
Phát xít Nhật đã gục đầu hàng phục Anh - Mĩ - Nga - Tàu. Quân Đồng

hình, cố gắng đọc diễn cảm, chứng tỏ các em đang bị lôi cuốn vào bài học.
Ví dụ: Khi dạy bài 23 - Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 và sự thành
lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (Lịch sử 9), dạy đến sự kiện Chủ tịch Hồ
Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập (2 - 9 - 1945), tôi cho học sinh xem một
đoạn video về sự kiện này và yêu cầu các em chú ý nghe để nêu nội dung của
Tuyên ngôn.
Sau khi đoạn phim kết thúc, tôi nêu câu hỏi: Hãy nêu nội dung của Tuyên
ngôn ? Học sinh trả lời, giáo viên bổ sung như sau:
- Tuyên ngôn khẳng định quyền bình đẳng tự do và sống sung sướng của
mọi dân tộc.
- Lên án thực dân Pháp chà đạp lên quyền sống của nhân dân ta và hai lần
bán nước ta cho Nhật.
- Nêu bật tinh thần dũng cảm chiến đấu của nhân dân ta chống Nhật - Pháp
và vì vậy khi Pháp bỏ chạy, nhân dân ta dân ta đã giành được độc lập từ tay
Nhật.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

13

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

- Khẳng định quyết tâm bảo vệ độc lập với chủ quyền dân tộc vừa giành lại
được.
Như vậy các em vừa được nhìn thấy hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trên
lễ đài trong giờ phút thiêng liêng, vừa được nghe được giọng của Người đọc
Tuyên ngôn Độc lập. Hình ảnh ấy, giọng nói ấy tác động mạnh mẽ đến tình cảm
của các em và lưu giữ lại trong trí nhớ của các em lâu hơn.

Trc ht, tụi nờu cõu hi, sau ú a ra th l cuc thi:
" xin tr li, mt i din nhúm phi gi tay, nhúm no cú tớn hiu sm
nht s ginh c quyn tr li. Nu ngi i din tr li ỳng cõu hi, c
nhúm s c ghi im vo kim tra ming, nhng s im khụng u nhau m
gim hoc tng dn theo mc úng gúp ca tng thnh viờn, trong ú ngi
lm nhim v tr li s c im cao nht. Nu nhúm trc tr li khụng ỳng,
c hi s ginh cho nhúm tip theo. Tuy vy, dự nhúm ny cú tr li ỳng vn b
tr u mi thnh viờn mt im, vỡ cha cú cõu tr li nhanh nht". Tụi ó ỏp
dng mt s cõu hi tho lun thi gia cỏc nhúm, vớ d nh:
? Mc ớch cỏc chớnh sỏch chớnh tr, vn hoỏ giỏo dc ca thc dõn Phỏp
Vit Nam (phc v cụng cuc khai thỏc, búc lt v cng c b mỏy cai tr
thuc a), (Tit 16 - Bi 14 - Vit Nam sau Chin tranh th gii th nht)
? Con ng cu nc ca Nguyn i Quc cú gỡ mi v khỏc lp ngi
i trc (cỏc nh yờu nc nh: Phan Bi Chõu tỡm sang cỏc nc phng
ụng nh Nht Bn, Trung Quc gp g cỏc chớnh khỏch ca nc ú, xin h
giỳp Vit Nam ỏnh Phỏp v chn phng phỏp u tranh bo ng. Phan Chu
Trinh ch trng ụn hũa. Nguyn i Quc ch trng sang phng Tõy, ni cú
t tng t do, bỡnh ng, bỏc ỏi, cú khoa hc k thut phỏt trin. Trong quỏ
trỡnh ú, Ngi bt gp chõn lớ cu nc ca ch ngha Mỏc Lờ-nin v xỏc
nh con ng cu nc theo Cỏch mng thỏng Mi Nga, con ng duy
nht ỳng n, phự hp vi xu th phỏt trin ca thi i), (Tit 19 - Bi 16 Hot ng ca Nguyn i Quc nc ngoi trong nhng nm 1919 - 1925)
? Thnh qu ca Cỏch mng thỏng Tỏm 1945 l gỡ (ginh c chớnh
quyn), (Tit 28 - Bi 23 - Tng khi ngha thỏng Tỏm nm 1945 v s thnh
lp nc Vit Nam Dõn ch Cng hũa)
? Thnh qu ca chin dch H Chớ Minh l gỡ (gii phúng min Nam,
thng nht t nc), (Tit 46 - Bi 30 - Hon thnh gii phúng min Nam,
thng nht t nc (1973 - 1975)) ...
Lu ý:

Tác giả: Cao Thị Thu Hơng

Băng mình qua núi thép gai, ào ào vũ bão
Những đồng chí chèn lưng cứu pháo
Nát thân, nhắm mắt còn ôm
Những bàn tay xẻ núi, lăn bom
Nhất định mở đường cho xe ta ra chiến trường tiếp viện
Và những chị, những anh, ngày đêm ra tiền tuyến
Mấy tầng mây, gió lớn, mưa to
Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ
Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát
Dù bom đạn xương tan thịt nát
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

16

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh...
(Hoan hô chiến sĩ Điện Biên - Tố Hữu)
Tôi vừa đọc, vừa dừng lại nêu câu hỏi hoặc phân tích một số ý quan trọng.
Ví dụ, khi đọc xong câu: "Những đồng chí thân chôn làm giá súng", tôi nêu câu
hỏi: " Em có biết, trong chiến dịch Điện Biên Phủ ai là người đã lấy thân mình
làm giá súng ?". Khi đọc xong câu "Đầu bịt lỗ châu mai", tôi lại hỏi:" Ai là
người đã xông lên bịt lỗ châu mai để chặn đứng hỏa lực địch?" Khi đọc xong
câu "Những đồng chí chèn lưng cứu pháo. Nát thân, nhắm mắt còn ôm", tôi lại
hỏi:" Ai là người chèn lưng cứu pháo ?" ... Các em sẽ khắc sâu được hình ảnh hi
sinh dũng cảm của các chiến sĩ và xúc động, tự hào về truyền thống dân tộc.
Dạy bài 29 - Cả nước trực tiếp chiến đấu chống Mĩ cứu nước (1965 - 1968)


hc, va lm cho cỏc em cm thy nhm chỏn. Giỏo viờn khụng nờn tham lam,
s dng quỏ Giỏo viờn cn chỳ ý c din cm, th hin ng iu phự hp vi
tng cõu th. nhiu th vo dy hc lch s v cng trỏnh phõn tớch quỏ sõu lm
sai mc ớch ca vic s dng kin thc liờn mụn. Giỏo viờn phi rốn luyn cỏch
c th, nu c khụng hay cng khụng th to hng thỳ cho hc sinh.
* S dng yu t õm nhc trong dy hc lch s.
T xa xa, nhõn dõn ta ó bit s dng th ca truyn t thụng tin, vỡ
thụng tin qua hỡnh thc ú lm cho ngi nghe, ngi c d thuc, d nh, d
i vo lũng ngi.
Trong thc t, õm nhc ó tng lm nờn nhng iu kỡ diu, õm nhc cú th
lm thay i cm xỳc ca con ngi. Con ngi thng dựng õm nhc ca
ngi cỏi p v hng ti cỏi p, vỡ vy ó cú rt nhiu ca khỳc, ca ngi cỏc
anh hựng dõn tc, ca ngi nhng chin cụng, ca ngi tinh thn vt qua khú
khn gian kh, s hi sinh anh dng ca quõn v dõn ta trong lch s chng ngoi
xõm. Mt bi hỏt vi li ca rn rng, hựng trỏng phự hp vi ni dung bi hc,
c do lờn trc mt gi hc mi s lm vi i s mt mi, to s sng khoỏi
bc vo mt gi hc hiu qu hn, ng thi cũn cú tỏc dng giỏo dc lũng
yờu nc, nim t ho dõn tc. Vỡ vy, tụi ó s dng yu t õm nhc vo dy
hc lch s.
Vớ d, khi dy bi khi dy bi 27 - Cuc khỏng chin ton quc chng thc
dõn Phỏp xõm lc kt thỳc ( Lch s 9), sau khi kim tra bi c, tụi cho cỏc em
nghe mt on ngn bi hỏt "Gii phúng in Biờn" ( Nhun) ri gii thiu
bi mi. Bi hỏt mang õm hng ln iu dõn ca Tõy Bc dt dỡu v ln iu
chốo mt m ca ng bng Bc B, vi ting kốn thng trn hựng trỏng. Nhp
iu õm nhc tropng bi hỏt l nhp chõn iu mỳa xũe hoa ca cỏc cụ gỏi Thỏi,
xen ln nhp bc hnh quõn ca cỏc chin s in Biờn. Bi hỏt s to mt tõm
trng sụi ni hỏo hc, cỏc em i vo bi hc mt cỏch hng thỳ hn.
Khi dy bi 30 - Hon thnh gii phúng min Nam, thng nht t nc
(1973 - 1975) ( Lch s lp 9) sau khi kim tra bi c, tụi cho cỏc em nghe mt

dài, nói dai, lặp đi lặp lại những điều đã trình bày. Trình bày ngắn gọn nhưng
câu nói phải đủ ý và dễ hiểu, nếu cô đọng quá, vắn tắt quá sẽ làm học sinh khó
hiểu.
Diễn đạt tốt là phải thu hút người nghe vào bài giảng của mình, khắc sâu
vào trí nhớ của họ những vấn đề cần thiết. Cho nên điều quan trọng trong diễn
đạt là lời nói phải sinh động, có hình ảnh. Muốn đạt được điều này, giáo viên
phải biết sử dụng ngôn ngữ.
Để cuốn hút học sinh vào bài giảng, giáo viên còn phải chú ý đến ngữ điệu.
Ngữ điệu có tác dụng rất lớn tới chất lượng bài giảng. Lời nói đều đều khi giảng
một bài lịch sử sẽ làm cho học sinh dễ buồn ngủ. Đây là một nguyên nhân làm
cho bài học trở nên nhạt nhẽo, khô khan, không hấp dẫn. Lời nói của giáo viên
trong mỗi bài lịch sử cần thể hiện tình cảm của mình thông qua ngữ điệu diễn
đạt thích hợp với nội dung bài. Ngữ điệu phong phú của giáo viên để truyền đạt
hết các sắc thái tình cảm thông qua từng nội dung kiến thức có sức hấp dẫn lôi
cuốn, khiến cho học sinh say sưa quên thời gian, hết tiết học các em còn cảm
thấy luyến tiếc, chứng tỏ các em đang hứng thú học tập.
T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

19

Trường THCS Giao TiÕn


Mt s kinh nghim s dng phng phỏp gõy hng thỳ trong dy v hc mụn Lch s trng THCS.

Nhp núi ca giỏo viờn cng cú ý ngha quan trng trong bi ging. Nhp
núi ca thy phi n khp vi nhp t duy ca hc sinh. Thy phi thng
xuyờn theo dừi biu hin trờn nột mt ca hc sinh bit c cỏc em cú theo
kp bi ging hay khụng. Khi trỡnh by nhng phn khú, giỏo viờn cn núi vi
nhp chm. c bit khi trỡnh by mt kt lun, nh ngha, nguyờn lớ...nht

Tác giả: Cao Thị Thu Hơng

20

Trng THCS Giao Tiến


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

có sự chú ý, hứng thú học tập thì kết quả học tập sẽ được cải thiện. Hơn nữa, sự
hiểu biết của các em về lịch sử, về các lĩnh vực khác sẽ đầy đủ hơn và sự phát
triển nhân cách của các em vì thế cũng đầy đủ hơn.
Qua khảo nghiệm, tôi thấy có thêm nhiều học sinh yêu thích môn Lịch sử,
có hiểu biết nhiều hơn về lịch sử dân tộc cũng như lịch sử thế giới. Từ sự yêu
thích môn Lịch sử, các em biết trân trọng những thành quả mà ông cha đã đạt
được và tự hào về truyền thống của dân tộc ta.Từ đó các em ý thức được trách
nhiệm của mình đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước hiện nay. Kết
quả học tập cũng được nâng cao. Kết quả kiểm tra 15 phút và kết quả kiểm tra
45 phút học kì II năm học 2014-2015 thu được như sau:
Giỏi
Khá
TB
Yếu
Kém
TT Lớp Sĩ Số
SL
%
SL
%
SL

5 8B 39 12 30,8 16 41,0 10 25,6
1
2,6
0
0
6 8C 42 18 42,9 10 23,8 12 28,5
2
4,8
0
0
Qua kết quả đạt được cho thấy các em đã yêu thích bộ môn lịch sử, nhận
thức đúng đắn về tầm quan trọng của lịch sử . Học sinh có hứng thú học tập hơn,
tích cực chủ động sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh
hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụ lĩnh hội kiến thức và phát triển kĩ năng.
Không khí học tập sôi nổi, nhẹ nhàng và học sinh yêu thích môn học hơn.
* Bài học kinh nghiệm.
Từ kết quả thu được trong quá trình vận dụng thực hiện các giải pháp gây
hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS, bản thân đã đúc rút cho
mình một số kinh nghiệm sau:
- Bản thân mỗi giáo viên không ngừng nâng cao trí thức, thực hiện linh
hoạt các phương pháp dạy học.
- Giáo viên phải có hứng thú trong dạy học bộ môn, vì có hứng thú, giáo
viên mới say mê công việc, đi sâu vào cải tiến soạn, giảng có chiều sâu, linh
hoạt, tích cực, tiến bộ có tác dụng kích thích lòng ham học hỏi bộ môn lịch sử.
- Các bài dạy có liên quan giáo viên phải phát động cho học sinh sưu tầm
tranh ảnh, tư liệu lịch sử .

T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

21

trong dy v hc mụn Lch s trng THCS, ũi hi ngi giỏo viờn ngoi
nng lc chuyờn mụn, nghip v s phm thỡ phi cú ý thc trỏch nhim cao,
phi cú cỏi tõm mang c thự ca ngh dy hc bi vỡ phng phỏp dự hay n
my nhng ngi thy khụng cú trỏch nhim cao, khụng yờu ngh v thng
yờu hc sinh ht mc thỡ cng khụng em li kt qu nh mong mun. Cú nh
vy chỳng ta mi gúp phn o to th h tr thnh nhng ngi lao ng lm
ch nc nh. Cú trỡnh vn hoỏ c bn, phm cht o c tt, cú sc kho,
thụng minh sỏng to ỏp ng c nhng yờu cu phỏt trin kinh t xó hi
ca t nc trong thi i cụng nghip hoỏ - hin i hoỏ .
Tuy nhiờn trong quỏ trỡnh thc hin vi t cỏch cỏ nhõn v ch cú s tham
kho úng gúp ý kin ca bn bố ng nghip trong trng, nờn cũn nhiu
Tác giả: Cao Thị Thu Hơng

22

Trng THCS Giao Tiến


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

khiếm khuyết. Tôi rất mong có sự giúp đỡ, xây dựng của các đồng nghiệp và
các cấp lãnh đạo để đề tài thêm hoàn thiện, có hiệu quả, nâng cao chất lượng bộ
môn lịch sử và góp phần thúc đẩy công cuộc đổi mới PPDH và thực hiện đẩy
mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý và dạy học; hưởng
ứng phong trào “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và cuộc vận
động “ Hai không” với 4 nội dung của Bộ giáo dục và Đào tạo đang phát động.
IV. Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền.
Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự
giúp đỡ của đồng nghiệp. Các số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài là hoàn
toàn trung thực và không sao chép hoặc vi phạm bản quyền. Các thông tin, tài

TRƯỞNG PHÒNG

Mai Tiến Dũng

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách Phương pháp học tập và nghiên cứu lịch sử. Phan Ngọc Liên - Nguyễn
Thị Côi - Đặng Văn Hồ. NXB Giáo dục

T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

24

Trường THCS Giao TiÕn


Một số kinh nghiệm sử dụng phương pháp gây hứng thú trong dạy và học môn Lịch sử ở trường THCS.

2.Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên THCS chu kì III. Đỗ Thanh
Bình - Đào Thị Hồng - Phan Ngọc Liên - Nguyễn Xuân Trường. NXB Giáo dục
3. Sách giáo khoa lịch sử 8, 9 – NXB Giáo dục.

T¸c gi¶: Cao ThÞ Thu H¬ng

25

Trường THCS Giao TiÕn