DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
1 Trường Chính trị
1 Trung cấp lý luận
3 Bồi dưỡng chuyên môn
4 Trung cấp lý luận chính trị - hành chính
5 Giáo viên
6 Đào tạo
7 Quản lý, quản lý nhà nước
8 Quản lý nhà trường
9 Quản lý giáo dục
10 Giáo dục
11 Công nghiệp hoá, hiện đại hoá
12 Ban chấp hành trung ương
13 Quốc gia
14 Trung học phổ thông
15 Hiệu trưởng
16 Quản lý đào tạo
17 Bộ Giáo dục - Đào tạo
18 Quản lý bồi dưỡng
19 Ban Giám hiệu
20 Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
Ký hiệu,
chữ viết tắt
TCT
TCLL
BDCM
TCLL CT-HC
GV
ĐT
Ủy ban nhân dân
Xã hội chủ nghĩa
Chủ nghĩa xã hội
1
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
Trong các thời kỳ cách mạng Đảng, Nhà nước ta đều xác định cán bộ là
“cái gốc” của mọi công việc, người cán bộ quyết định đến việc thành bại của
công việc mà Đảng và Nhà nước giao phó. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã chỉ rõ: Cán bộ là cái “ gốc” của công việc, đào tạo cán bộ là “ công việc
gốc” của Đảng. Thấm nhuần tư tưởng đó của chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta
luôn coi trọng công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ nhằm không ngừng nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Nghị quyết trung ương 3 khóa VIII về chiến
lược cán bộ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã chỉ rõ: phải
xây dựng cho được đội ngũ cán bộ ngang tầm với nhiệm vụ của thời kỳ mới
trong đó đặc biệt chú trọng đội ngũ cán bộ trong hệ thống chính trị. Trước hết
là đội ngũ cán bộ cấp cơ sở.
Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc kạn lần thứ X tiếp tục chỉ rõ:
Tiếp tục thực hiện có hiệu quả công tác đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ
đảng viên, cán bộ chủ chốt cấp cơ sở về trình độ chuyên môn, kiến thức quản
lý nhà nước và lý luận chính trị… đào tạo nguồn cán bộ cho cả trước mắt và
lâu dài. Đáp ứng yêu cầu đó, trong những năm qua dưới sự lãnh đạo của Tỉnh
ủy,Ủy ban nhân dân Tỉnh, Trường Chính trị tỉnh Bắc kạn đã được đầu tư xây
dựng cơ sở vật chất phục vụ việc thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Trong quá
trình thực hiện nhiệm vụ chức năng đào tạo bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ
chính quyền các cấp. Nhà trường thường xuyên chú trọng việc đổi mới nội
3. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1. Khách thể nghiên cứu.
Quá trình quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở
trường Chính trị tỉnh Bắc Kạn.
3.2. Đối tượng nghiên cứu.
Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở
trường Chính trị tỉnh Bắc Kạn.
3
3
4. GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học lý luận chính trị phụ thuộc
vào nhiều yếu tố, trong đó có yếu tố thuộc về biện pháp quản lý. Bởi vậy, nếu
đề xuất được những biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên một cách phù hợp thì hiệu quả của công tác đào tạo ở trường Chính
trị Tỉnh Bắc Kạn sẽ được nâng cao.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Nghiên cứu các vấn đề lý luận có liên quan đến công tác quản lý
hoạt động bồi dưỡng chuyên môn.
5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng về công tác quản lý hoạt động bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở trường Chính trị tỉnh Bắc Kạn.
5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả của công
tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tại trường Chính
trị tỉnh Bắc Kạn
6. GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU
5
5
Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí
Minh luôn đặc biệt quan tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Người
luôn khẳng định rằng:” Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay
kém” từ sự nhận thức sâu sắc về vị trí, vai trò của người cán bộ. Vì thế, trong di
chúc Người đã dặn” Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm
quan trọng và rất cần thiết”. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ để có được một đội
ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của từng thời kỳ cách mạng.
Hội nghị lần thứ hai BCHTW khoá VIII, nguyên tổng bí thư Đỗ Mười
đã nói: “khâu then chốt để thực hiện chiến lược giáo dục là phải đặc biệt chăm
lo đào tạo, bồi dưỡng và tiêu chuẩn hoá đội ngũ giáo viên cũng như cán bộ
quản lý giáo dục cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức và năng lực chuyên môn,
nghiệp vụ.”[6]
Chỉ thị số 40/CT- TW ngày 15- 6- 2004 Ban Bí thư Trung ương Đảng
nhấn mạnh: “ Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo
dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ cả về số lượng, đồng bộ về cơ
cấu, đặc biệt chủ trương nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống,
lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng
định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực, đáp ứng ngày càng cao sự nghiệp CNH,HĐH đất nước”. Đây chính
là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về công tác xây dựng và nâng cao chất
lượng đội ngũ giáo viên.
lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghề nghiệp và trình độ
nghiệp vụ từng bước hiện đại hoá theo yêu cầu mới, vừa cấp bách vừa lâu dài
trong công cuộc đẩy mạnh CNH,HĐH đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế.
Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên có tầm quan trọng lớn, có ý nghĩa
quyết định đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói riêng và nâng
cao chất lượng giáo dục nói chung. Vì thế trong thời gian vừa qua, nhiều nhà
nghiên cứu lý luận đã nghiên cứu và có nhiều bài viết trên tạp chí, chuyên
san, báo ngành về công tác bồi dưỡng chuyên môn giáo viên với nội dung
phong phú bàn về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và chất lượng
7
7
đào tạo bồi dưỡng giáo viên. Một số tác giả như Vũ quốc Chung- Đại học sư
phạm Hà Nội, Nguyễn Quốc Chí - Vụ giáo viên - Bộ giáo dục và đào tạo đã
có bài viết về vấn đề tự học trong đào tạo và bồi dưỡng giáo viên.
Đề tài khoa học cấp Nhà nước có mã số KX 07-04 về “ Bồi dưỡng và
đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới” đã nghiên cứu sâu về bồi
dưỡng và đào tạo lại đội ngũ giáo viên hiện nay.Bồi dưỡng giáo viên là nhiệm
vụ phải được tiến hành trong suốt quá trình công tác của người giáo viên để
bỏ sung, cập nhật, đào tạo tiếp tục và đào tạo lại về chuyên môn, nghiệp vụ
giúp người giáo viên co trình độ chuyên môn sâu, rộng và trình độ sư phạm
lành nghề. Trước thực trạng chất lượng đội ngũ giáo viên, thực trạng công tác
quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn đặc biệt đối với trường chính trị
tỉnh Bắc Kạn, đã có một vài đề tài nghiên cứu nhằm nâng cao chất lượng và
hiệu quả công tác bồi dưỡng cán bộ công chức xã phường, thị trấn trong giai
đoạn hiện nay. Tuy nhiên có rất ít công trình quan tâm nghiên cứu một cách
đầy đủ về công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
trường chính trị. Vì vậy, chúng tôi thấy rằng việc nghiên cứu để tìm ra biện
-Theo Phan Văn Kha: “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh
đạo và kiểm tra công việc của các thành viên thuộc một hệ thống đơn vị và việc
sử dụng các hệ thống nguồn lực phù hợp để đạt được các mục đích đã định”.
-Xét Quản lý với tư cách là một hành động, Vũ ngọc Hải cho rằng: “QL
là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể QL tới đối tượng quản lý
nhằm đạt mục tiêu đề ra.” [10, tr1]
- Xét theo chức năng quản lý, hoạt động quản lý thường được định
nghĩa: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng
các hoạt động (chức năng) kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm
tra” [4, tr1]
Từ những điểm chung của các quan niệm trên có thể hiểu:
Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý
lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm
năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến
động của môi trường
1.2.1.2 Bản chất của quản lý
- Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng
đích của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu quản
lý. Trong giáo dục đó là tác động của nhà quản lý giáo dục đến tập thể giáo
viên, học sinh và các lực lượng khác trong xã hội nhằm thực hiện hệ thống
9
9
các mục tiêu giáo dục. Vậy bản chất của quản lý là sự phối hợp các nỗ lực của
con người thông qua các chức năng quản lý đó là: Lập kế hoạch, tổ chức, chỉ
đạo và kiểm tra.
Các chức năng cơ bản của quá trình quản lý có quan hệ mật thiết với
những điều kiện cần thiết có thể điều chỉnh lại kế hoạch, hoặc mục tiêu hoặc
các hoạt động cụ thể hoặc có thể đồng thời điều chỉnh hai hoặc ba nhân tố cho
phù hợp.
1.2.2. Quản lý giáo dục
1.2.2.1. Khái niệm về quản lý giáo dục
Hiện nay, ở nước ta các nhà nghiên cứu lý luận cho rằng: QLGD là
sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý nhằm đưa hoạt động
sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn một cách có hiệu
quả nhất. Hay: “ QLGD, quản lý trường học là một chuỗi tác động hợp lý, có
mục đích, có hệ thống, có kế hoạch, mang tính sư phạm của chủ thể quản lý
đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào
mọi hoạt động của nhà trường, làm cho quá trình này vận hành một cách tối
ưu tới việc hoàn thành các mục tiêu dự kiến”. [13, tr 11 ]
QLGD còn được hiểu một cách cụ thể là quản lý một hệ thống giáo dục,
một trường học, một cơ sở giáo dục, có thể là một trung tâm hướng nghiệp
dạy nghề, một tập hợp các cơ sở giáo dục trên địa bàn dân cư ....Theo Đặng
Quốc Bảo, QLGD theo nghĩa tổng quát là: “ Hoạt động điều hành, phối hợp
các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu
phát triển xã hội”. [2, tr 1]
Các nhà lý luận đã có nhiều công trình nghiên cứu và đưa ra những khái
niệm về QLGD dưới những góc độ khác nhau:
- Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường, QLGD nói chung là thực
hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là
đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo
dục, mục tiêu đào tạo đối với nghành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học
sinh” [14, tr 34]
11
11
12
12
Là xác định chức năng, nhiệm vụ và các công việc của đơn vị. Xác
định một bộ máy hợp lý, cấu trúc tối ưu trong nhà trường: Đó là các phòng,
khoa, các bộ môn
- Dự báo đánh giá triển vọng, lựa chọn và phân công cán bộ vào các
nhiệm vụ trên cơ sở tính toán kỹ càng đúng người, đúng việc, phù hợp với
khả năng của mỗi cá nhân để phát huy được năng lực của mọi người.
- Xác định cơ chế quản lý bao gồm các chủ trương, chính sách đối với
cán bộ công nhân viên trong nhà trường khuyến khích động viên cán bộ công
nhân viên trong hoạt động giáo dục.
* Tổ chức:
- Tổ chức trong QLGD là tổ chức các hoạt động giáo dục một cách
khoa học, huy động được sức mạnh của tất cả các bộ phận trong bộ máy giáo
dục để đạt tới mục tiêu giáo dục.
- Nội dung của tổ chức trong QLGD bao gồm các công việc: Sắp xếp
bộ máy, sắp xếp công việc, phân công và liên kết các bộ phận trong bộ
máy giáo dục.
* Chỉ đạo:
Chỉ đạo, lãnh đạo, điều khiển quá trình tác động đến các thành viên của
tổ chức trong nhà trường nhiệt tình, tự giác nỗ lực phấn đấu đạt các mục tiêu
giáo dục.
* Kiểm tra:
Rút kinh nghiệm, sơ kết, tổng kết các hoạt động giúp cho các nhà quản
lý GD thâu tóm được các hoạt động giáo dục đào tạo của nhà trường qua mỗi
thời kỳ. Trên cơ sở đó các biện pháp chấn chỉnh kịp thời, mặt khác thấy được
các mặt mạnh, tích cực để phát huy. Tổng kết sư phạm phải dựa trên cơ sở của
Trong các giáo trình kinh điển về quản lý học thường đưa ra 3 loại
phương pháp cơ bản trong quản lý: Các phương pháp hành chính - tổ chức,
Các phương pháp xã hội- tâm lý (phương pháp tâm lý- giáo dục) và Các
phương pháp kinh tế. Biện pháp là các cách thức cụ thể, là bộ phận cấu thành
14
14
của một phương pháp, do đó có thể dựa trên các loại phương pháp cơ bản này
mà xác định các nhóm biện pháp trong quản lý giáo dục.
Các biện pháp hành chính tổ chức: là cách tác động trực tiếp của chủ
thể quản lý đến đối tượng quản lý trên cơ sở quan hệ tổ chức và quyền lực
hành chính bằng mệnh lệnh, chỉ thị, quyết định...đảm bảo mục tiêu giáo dục
và hiệu quả các hoạt động giáo dục.
Các biện pháp xã hội- tâm lý (còn được gọi là biện pháp tuyên truyền,
giáo dục và thuyết phục) là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng
quản lý dựa trên cơ sở vận dụng các quy luật tâm lý ứng dụng thành tựu các
khoa học như Tâm lý học, Khoa học giáo dục... nhằm khai thác tiềm năng con
người, kích thích ý thức tự giác, lòng say mê, sự sáng tạo của con người trong
mọi hoạt động của tổ chức.
Mặt khác, cũng là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản
lý là con người, dựa trên cơ sở dùng lý lẽ làm cho họ nhận thức đúng đắn và
tự nguyện thừa nhận các yêu cầu của nhà quản lý, từ đó có thái độ và hành vi
phù hợp với yêu cầu quản lý.
Các biện pháp kinh tế: là cách tác động của chủ thể quản lý đến đối
tượng quản lý dựa trên cơ sở thuyết động lực kinh tế, với luận điểm: lợi ích
kinh tế sẽ tạo nên động lực thúc đẩy con người tích cực hoạt động mà không
cần sự can thiệp trực tiếp về mặt hành chính của cấp trên.
của giáo dục và đào tạo chủ yếu do các nhà trường chịu trách nhiệm. Vì vậy,
khi nói đến quản lý giáo dục thì phải nghĩ đến quản lý nhà trường cũng như
hệ thống các nhà trường. Các nhà nghiên cứu về giáo dục đã đưa ra một số
khái niệm về quản lý nhà trường như sau:
- “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong
phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý
giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo
dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh.” [8, tr 61]
- “Quản lý nhà trường là tổ chức hoạt động dạy học, thực hiện được các
tính chất của nhà trường XHCN, tức là cụ thể hoá đường lối giáo dục của
16
16
Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng yêu cầu của nhân dân,
của đất nước” [5, tr 22]
M.I.Kođacôp cho rằng: “ Không đòi hỏi một định nghĩa hoàn chỉnh
(công việc nhà trường ) là hệ thống xã hội -sư phạm chuyên biệt, hệ thống này
đòi hỏi tác động có ý thức, có khoa học và có hướng của chủ thể quản lý lên
tất cả các mặt của đời sống xã hội, kinh tế và tổ chức sư phạm của quá trình
dạy học và giáo dục thế hệ trẻ đang lớn lên” [ 12 tr 5 ]
Như vậy quản lý trường học có thể hiểu là một chuỗi hoạt động QL
mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học
sinh đến các lực lượng giáo dục trong nhà trường nhằm làm cho quá trình
giáo dục và đào tạo vận hành một cách tối ưu tới mục tiêu dự kiến.
1.2.4. Bồi dưỡng chuyên môn
1.2.4.1. Bồi dưỡng
- “Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng, thái độ
Bồi dưỡng chuyên môn giáo viên là bổ sung những kiến thức còn thiếu
hoặc đã lạc hậu, cập nhật thêm những tri thức mới về lĩnh vực của khoa học
giáo dục nhằm nâng cao trình độ mọi mặt cho đội ngũ giáo viên để đáp ứng
những yêu cầu ngày càng cao của sự phát triển giáo dục. Mặt khác, bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên là việc nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ
sư phạm, tạo điều kiện cho họ luôn đáp ứng đòi hỏi của xã hội. Bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên được xem là việc, đổi mới, cập nhật kiến thức, kỹ
năng nghề nghiệp, tức là phải đào tạo liên tục từ trước và trong khi làm việc.
Vậy, bồi dưỡng chuyên môn giáo viên là làm tăng thêm trình độ hiện có của
đội ngũ giáo viên bao gồm cả phẩm chất, năng lực, sức khoẻ, kỹ năng,
phương pháp…..với nhiều hình thức, mức độ khác nhau. Bồi dưỡng không
đòi hỏi chặt chẽ, chính quy như đào tạo ban đầu mà được thực hiện trong thời
gian ngắn.
Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên thực chất là quá trình bổ sung tri
thức, kỹ năng để nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất nhà giáo, năng lực
18
18
dạy học và giáo dục qua hình thức đào tạo nào đó, nhằm nâng cao chất lượng
và hiệu quả trong công tác giáo dục và dạy học.
Hoạt động Bồi dưỡng giáo viên gồm 3 loại hình:
- Hoạt động Bồi dưỡng chuẩn hoá và nâng chuẩn.
- Hoạt động bồi dưỡng thường xuyên theo chu kỳ
- Hoạt động tự bồi dưỡng của cá nhân.
* Mục tiêu bồi dưỡng giáo viên:
Bất kỳ loại hình bồi dưỡng nào đều không ngoài mục tiêu nâng cao
trình độ hiện có của mỗi giáo viên, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đáp
ứng yêu cầu của xã hội. Tuỳ đối tượng, hoàn cảnh và yêu cầu đặt ra mà công
nghiệm qua thực tiễn giảng dạy theo tổ, nhóm, trường hoặc theo cụm trường.
+ Bồi dưỡng từ xa: Thông qua các phương tiện, công nghệ thông tin để
hỗ trợ bồi dưỡng tại chỗ.
Trong mỗi loại hình bồi dưỡng thường có sự kết hợp ba phương thức
trên. Bồi dưỡng chuẩn hoá thì tập trung là chủ yếu. Bồi dưỡng thường xuyên,
thay sách thì phương thức bồi dưỡng là then chốt. Hiện nay, công nghệ thông
tin phát triển mạnh mẽ thì phương thức bồi dưỡng từ xa đóng vai trò ngày
càng quan trọng.
Xu thế phương thức tự bồi dưỡng đang được quan tâm và đề cao. Vấn
đề tự học, tự đào tạo đang được coi là phương châm thực hiện ý đồ chiến lược
“Học thường xuyên, học suốt đời”, xây dựng một “Xã hội học tập”. Bồi
dưỡng là loại hình của hoạt động dạy học. Yếu tố nội lực trong dạy học tự học
là yếu tố nội lực trong bồi dưỡng là tự bồi dưỡng. Đây là vấn đề cốt lõi.
* Những yêu cầu của hoạt động bồi dưỡng giáo viên:
- Bồi dưỡng giáo viên phải căn cứ vào chuẩn đào tạo giáo viên.
- Bồi dưỡng giáo viên phải đáp ứng nhu cầu của giáo viên, đáp ứng yêu
cầu nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, địa phương.
20
20
- Bồi dưỡng giáo viên phải gắn liền với hoạt động đào tạo, tự học
của giáo viên.
Bồi dưỡng giáo viên phải mang tính toàn diện ( Đồng bộ về phẩm chất
nhà giáo, chuyên môn, nghiệp vụ cả về nội dung và phương pháp dạy học
giáo dục….)
Tóm lại: Hoạt động bồi dưỡng giáo viên là bồi đắp những kiến thức, kỹ
năng còn thiếu hụt ở giáo viên để đáp ứng yêu cầu của đào tạo; Nuôi dưỡng,
làm cho những tri thức, kỹ năng, tinh thần thái độ nghề nghiệp thêm phát
Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, là một hoạt động quản lí
trong nhà trường. Do vậy quy trình quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn
cũng bao gồm bốn công đoạn, tương ứng với các chức năng quản lý giáo dục
(kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, thông tin quản lý).
Ứng với mỗi “khâu” của quy trình có thể xác định các (nhóm) biện pháp
thực hiện phù hợp.
- Khảo sát nhu cầu và lập kế hoạch: Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt
động bồi dưỡng chuyên môn, là công việc đầu tiên và cực kỳ quan trọng.
Ngay từ đầu năm học, Hiệu trưởng, các tổ trưởng, nhóm trưởng chuyên môn
phải xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên.
Các bản kế hoạch phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, biện pháp, cách thức,
điều kiện để tiến hành công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, sát với
tình hình thực tế và điều kiện của nhóm chuyên môn, tổ chuyên môn và của
nhà trường.
- Tổ chức: Trên cơ sở của các bản kế hoạch đã xây dựng, tổ chức cho
tập thể và cá nhân thực hiện kế hoạch. Đa dạng hóa các cách thức tổ chức bồi
dưỡng giáo viên(Bồi dưỡng thường xuyên, bồi dưỡng trên chuẩn,bồi dưỡng
tại trường, tự bồi dưỡng...). Phối hợp hoạt động một cách nhịp nhàng, chặt
chẽ giữa ban giám hiệu với các đoàn thể trong nhà trường, tạo ra môi trường
sư phạm thân thiện, là động lực thúc đẩy các giáo viên trong nhà trường nhiệt
tình tham gia bồi dưỡng chuyên môn.
22
22
- Chỉ đạo: thành lập Ban chỉ đạo hoạt động bồi dưỡng chuyên môn, sau
đó Ban chỉ đạo phân công phân nhiệm cho các tổ trưởng chuyên môn, giáo
viên và các bộ phận liên quan. Trên cơ sở của việc phân công, phân nhiệm ở
trên yêu cầu tổ trưởng chuyên môn và các giáo viên thực hiện những nội
Song để thực hiên hiệu quả kế hoạch và quy trình đó nhà quản lý (HT)
cần xác định đúng, đủ và chuẩn bị các điều kiện đảm bảo.
* Chuẩn bị các điều kiện đảm bảo cho quy trình quản lý hoạt động bồi
dưỡng chuyên môn:
Sau khi đã xác định được các công đoạn chuẩn bị cho kế hoạch quy
trình bồi dưỡng chuyên môn cho các giáo viên, thì một việc rất quan trọng
phải làm là xác định các điều kiện đảm bảo cho kế hoạch thành công. Đó là
những điều kiện:
- Điều kiện về nguồn lực con người: đây là nguồn lực quan trọng nhất,
là vốn quý nhất để phát triển nhà trường. Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
chuyên môn cho giáo viên, phải chú ý đến điều kiện này. Căn cứ vào nguồn
lực con người trong nhà trường(số giáo viên cốt cán, những giáo viên giàu
kinh nghiệm và tâm huyết...) để đưa ra các mục tiêu và biện pháp thực hiện kế
hoạch một cách hiệu quả.
- Điều kiện về nguồn lực tài chính: nguồn tài chính cho trường bao gồm
: ngân sách nhà nước theo dự toán thu, chi được cơ quan nhà nước có thẩm
quyền quyết định, nguồn tài chính ngoài ngân sách từ nguồn xã hội hóa. Khi
xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, phải xác đinh rõ
kinh phí cho công tác bồi dưỡng này lấy ở đâu, huy động như thế nào bởi vì
nguồn lực tài chính luôn có tác động rất thiết thực trong việc thực hiện kế
hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên.
- Điều kiện về nguồn lực vật chất: trong trường nó là toàn bộ cơ sở vật
chất trường học, với tất cả các phương tiện vật chất được sử dụng để thực
hiện mục tiêu của nhà trường. Cái lõi của cơ sở vật chất trường phổ thông
chính là các thiết bị dạy học. Cơ sở vật chất quyết định hiệu quả các hoạt
động của trường phổ thông, do vậy khi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên
môn cho giáo viên, cần chú ý đến điều kiện vật chất của nhà trường, từ đó xây
24
1. Giảng viên.
25
25