PHÒNG GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN TIỆP
Độc lập – Tự do - Hạnh phúc
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
HIỆU QUẢ CỦA DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN VẼ TRANH ĐỀ TÀI TỰ CHỌN VỚI
MỘT SỐ MÔN HỌC KHÁC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ NGUYỄN VĂN TIỆP
Phần I
KHÁI QUÁT VỀ BẢN THÂN
1. Họ và tên: Văng Công Sâu, sinh năm 1978
2. Đơn vị công tác: Trường THCS Nguyễn Văn Tiệp.
3. Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Cao đẳng sư phạm Mỹ thuật.
4. Chức vụ: Tổ trưởng tổ Thể dục - Nhạc - Họa
5. Nhiệm vụ được giao: Dạy lớp và làm công tác chủ nhiệm.
Phần II
NỘI DUNG SÁNG KIẾN, GIẢI PHÁP
1. THỰC TRẠNG NGUYÊN NHÂN
1.1. Thực trạng tình hình đơn vị:
a. Ưu điểm:
Trường Trung học cơ sở (THCS) Nguyễn Văn Tiệp là đơn vị luôn đi đầu trong các phong
trào thi đua trong ngành giáo dục của huyện Tân Hồng. Trường nằm ở địa bàn thị trấn nên luôn
được sự quan tâm của các ban ngành, đoàn thể. Cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ dạy và học
tương đối đầy đủ, trường lớp khang trang, sạch đẹp, khuôn viên rộng có cây xanh thoáng mát, có
cổng, hang rào kiên cố…
Về Học sinh (HS) đa số các em ở thị trấn luôn được sự quan tâm giáo dục của phụ huynh
nên rất ngoan, hiền, hiếu học.
luôn tìm tòi sáng tạo và luôn trăn trở tìm ra PPDH, KTĐG kết quả học tập của HS sao cho phát
huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo của các em, tích cực tham gia các lớp tập huấn do
ngành tổ chức.
2
- Kết hợp với Thầy Nguyễn Thanh Tùng GVBM Mỹ thuật của trường đã nghiên cứu và
tham gia sản phẩm dự thi dạy học theo chủ đề tích hợp và đã đạt giải II cấp tỉnh, giải KK cấp
quốc gia.
b. Khó khăn, hạn chế:
Trong năm học này, mặc dù giáo viên đã được tập huấn về đổi mới PPDH và
KTĐG theo định hướng phát triển năng lực HS, trong đó tập trung xây dựng các chủ
đề DH trong mỗi môn học và chủ đề tích hợp liên môn phù hợp với PPDH tích cực và
phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của nhà trường. Tuy nhiên, GV chúng tôi còn gặp
nhiều khó khăn trong việc triển khai thực hiện. Đối với tôi, những khó khăn ban đầu
có thể là việc phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác thì bước
đầu có thể khắc phục được vì trong quá trình dạy học môn học của mình, GV vẫn
thường xuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy
đã có sự am hiểu. Đồng thời, DHTCĐTHLM còn mới đối với nhà trường, với GV, tâm
lý HS và PHHS vì chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về các nội dung liên quan đến
DHTCĐTHLM nên đa phần GV mò mẫm, tự tìm hiểu và áp dụng nên chưa thống nhất
với nhau về nội dung và phương pháp, về phân phối chương trình đối với các môn
liên quan. Việc phân phối thời gian dạy nhiều chủ đề không thể sử dụng trong 1 tiết chính khóa,
rất khó khăn khi xếp thời khóa biểu.
2. Nội dung sáng kiến (giải pháp) đăng ký:
Để khắc phục những khó khăn hạn chế nêu trên tôi xin đưa ra một số biện pháp, giải pháp sau:
- Giáo viên phải nghiên cứu kỹ các công văn, văn bản đã ban hành liên quan đến
DHTCĐTHLM.
- Phối hợp với GVBM liên quan để tìm hiểu thêm các nội dung có thể tích hợp
Môn Ngữ văn: có các bài Đêm nay Bác không ngủ của Minh Huệ; Qua Đèo Ngang của bà
Huyện Thanh Quan; Xa ngắm thác núi Lư của Lí Bạch.
Môn Âm Nhạc có các bài: bài hát “Mái trường mến yêu”, "Đi học"...
Môn Giáo dục công dân lớp 6 có bài học về “Thực hiện trật tự an toàn giao thông” Bài
Mục đích học tập của học sinh; Quyền và nghĩa vụ học tập, hoặc qua bài học" Tôn sư trọng đạo"
môn Giáo dục công dân 7 hay bài “Gia đình văn hóa” hay bài “Bảo vệ môi trường tài nguyên
thiên nhiên” …
4
- Tích hợp xuyên môn: Phát triển những kĩ năng mà HS có thể sử dụng trong tất cả những
môn học, tất cả tình huống. ví dụ: Kỹ năng quan sát nhận xét đối tượng, kỹ năng tưởng tượng, ghi
nhớ, tái hiện…
Do đó, khi DHTCĐTHLM Giáo viên cần xác định nội dung gì, dạy như thế nào, khi
soạn giáo án ra sao …nên theo tôi cần thực hiện các vấn đề sau:
2.1. Chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu:
- Tranh ảnh một số đề tài về học tập, về thầy cô, mái trường, về an toàn giao thông, về cảnh
đẹp đất nước…
- Sách giáo khoa Âm nhạc, Mỹ thuật 7, Giáo dục công dân 6 -7, Ngữ Văn 6-7.
- Máy chiếu, máy vi tín có mạng internet…
2.2. Nghiên cứu, tìm hiểu, vận dụng những kiến thức kĩ năng của các môn học
có liên quan : ví dụ:
a. Môn Ngữ văn: có các bài“Qua Đèo Ngang” của bà Huyện Thanh Quan (Ngữ văn 7 tậpI)
* Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả Bà Huyện Thanh Quan.
- Đăc điểm thơ Bà Huyện Thanh Quan qua bài thơ Qua Đèo Ngang.
- Cảnh Đèo Ngang và tâm trạng của tác giả thể hiện qua bài thơ.
- Nghệ thuật tả cảnh, tả tình độc đáo trong văn bản.
* Kĩ năng:
sống... từ đó soạn ra kế hoạch hay thiết kế bài dạy cho phù hợp.
Ví dụ :
- Đối tượng: Học sinh lớp 7A6
- Số lượng: 26 em
- Khối Lớp 7 độ tuổi chung 13, đặt điểm tâm lý hiếu kì, nhưng nhút nhát, ...đặc điểm sinh lý
hay nổi cáo, phản biện, thích vận động...
- Đăc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học: Ngoan, tích cực phát biểu, thích
học vẽ…
- Hoàn cảnh sống: đa số các em ở thị trấn con em những gia đình hiếu học nên luôn được sự
quan tâm giáo dục của phụ huynh nên rất ngoan, hiền, hiếu học.
2.5. Xác định ý nghĩa của bài học:
Ví dụ: Môn Mỹ thuật 7 bài 15-16 Vẽ tranh đề tài tự chọn
6
-
Giúp học sinh tập quan sát nhận xét thiên nhiên và các hoạt động thường ngày của con
người thông qua các môn học khác.
-
Tìm được đề tài phù hợp để vẽ theo ý thích.
-
Khám phà tìm hiểu các môn học khác, thêm yêu thích và học tốt các môn học khác.
-
thông, về thầy cô, mái trường, phong cảnh…
+Cho HS xem tranh minh họa trong SGK lớp 7.
20’ II.Cách vẽ:
Hđ2:Hướng dẫn HS cách vẽ:
II. Tìm hiểu cách vẽ:
Tìm đề tài mà em có -Hãy nêu cách vẽ ?
cảm xúc, có kỉ niệm GV gợi ý để HS thấy có thể vẽ vè hoạt động lao -HS trả lời
để vẽ
động, học tập, sinh hoạt…
+Tìm bố cục( mảng
Tìm bố cục thích GV nhắc lại cách vẽ tranh như: chọn nội dung đề chính và mảng phụ )
hợp, sau đó vẽ hình tài phác thảo bố cục, vẽ hình và vẽ màu
7
+Vẽ chi tiết.
và vẽ màu
theo ý Nhấn mạnh việc thể hiện nội dung đề tài
+ Tô màu.
6’
môn học khác.
IV. Nhận xét đánh Hđ4:Đánh giá kết quả học tập:
giá
IV. Nhận xét đánh
-Gọi vài HS đem bài lên cho lớp nhận xét. Nêu giá
yêu cầu nhận xét về:
HS tự nhận xét và xếp
+Cách thể hiện nội dung đề tài
loại tranh theo cảm
+Bố cục tranh
nhận riêng
+Hình vẽ
+Màu sắc
2’
IV. Dặn dò:
-GV bổ xung nhận xét.
- Về nhà hoàn thành bài nếu chưa xong.
biệt cho môn Mỹ thuật như: năng lực cảm thụ thẩm mỹ, năng lực quan sát khám phá, năng lực
thực hành sánh tạo, năng lực biểu đạt…Ngoài ra khi soạn giáo án GV phải tích cực tìm tòi những
nội dung, những chủ đề giao thoa giữa các môn học với nhau, những khái niệm, tư tưởng chung
giữa các môn học, tức là con đường tích hợp những nội dung từ một số môn học có liên hệ với
nhau làm cho nội dung học trong chủ đề có ý nghĩa hơn, thực tế hơn và học sinh có thể tự hoạt
động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụng vào thực tiễn.
Phần III
Khả năng, phạm vi áp dụng và lợi ích, hiệu quả
1. Khả năng và phạm vi áp dụng sáng kiến, giải pháp:
GV cần phải trang bị thêm mặt kiến thức về những chủ đề tích hợp, liên môn, nhất là tìm
hiểu về những ứng dụng của kiến thức liên môn vào giải quyết các tình huống thực tiễn. Mặt
khác, thông qua sinh hoạt tổ/ nhóm chuyên môn trong nhà trường, mỗi GV cần phải tích cực tham
gia xây dựng các chủ đề dạy học; xác định những năng lực có thể phát triển cho HS trong mỗi
chủ đề; biên soạn các câu hỏi, bài tập để đánh giá năng lực của HS trong dạy học; thiết kế tiến
9
trình dạy học thành các hoạt động học của HS; tổ chức dạy học để dự giờ, phân tích, rút kinh
nghiệm. Qua các hoạt động chuyên môn đó, năng lực chuyên môn của mỗi GV từng bước được
nâng cao, đáp ứng được yêu cầu của đổi mới giáo dục, trong đó DHTHLM là xu hướng tất yếu.
2. Những lợi ích, hiệu quả mang lại khi triển khai áp dụng sáng kiến, giải pháp.
*Đối với giáo viên:
Việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyền
thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở
trong và ngoài lớp học. Do đó, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ động hơn
trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học. Vì vậy, dạy học theo các chủ đề liên môn
không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của
mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên,
góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng
35
34
Điểm kiểm tra tháng 9 +10
Đạt
Chưa đạt
SL
TL(%) SL
TL(%)
31
88,6
4
11,4
27
79,4
7
20,6
Điểm kiểm tra học kì I
Đạt
Chưa đạt
SL
TL(%)
SL
TL(%)
35
100%
00
0%
Xác nhận của thủ trưởng đơn vị
Người thực hiện
(Ký tên và đóng dấu)
Văng Công Sâu
PHỤ LỤC
GIÁO ÁN
Ngày soạn: 13/12/2014
Tuần: 17, Tiết 17
Ngày dạy: 15/12/2014
Bài 15 -16
VẼ TRANH ĐỀ TÀI TỰ CHỌN
(TIẾT DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP)
I. Mục tiêu:
-
Giứp HS tập quan sát nhận xét thiên nhiên và các hoạt động thường ngày của con người
thông qua các môn học khác.
-
12
-
Kiểm tra bài cũ: GV kiểm tra xem HS về nhà có vẽ thêm không.
-
Giới thiệu bài:
Từ trước dến giờ các em dược học rất nhiều những đề tài như : Cảnh đẹp dất nước, về học
tập, vui chơi, lao động…và qua các môn học khác các em củng được biết đến. Hôm nay thầy
sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu và vẽ tranh đề tài tự chọn thông qua các môn học như Ngữ văn,
Âm nhạc, Giáo dục công dân.
Bài 15 -16
VẼ TRANH ĐỀ TÀI TỰ CHỌN
(TIẾT DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP)
Giáo viên trình chiếu và bắt đầu vào bài
13
14
Phần II: Nội dung sáng kiến, giải pháp
Phần III: Khả năng và phạm vi áp dụng
Phần IV: Kết luận và kiến nghị
Phụ lục
Trang
01
01
09
11
12
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Giáo dục đào tạo
Giáo dục đào tạo Trung học
Trung học cơ sở
Giáo viên
Giáo viên bộ môn
Cán bộ công nhân viên
Học sinh
Phụ huynh học sinh
Dạy học
Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
Phương pháp dạy học
Kiểm tra đánh giá
Công nghệ thông tin
Phương tiện dạy học
GDĐT
GDĐT - TrH
Ý KIẾN CỦA HỘI ĐỒNG THẨM ĐỊNH CẤP TRƯỜNG
1. Ưu điểm chính:
........................................................................................................................................................
25